（3）

6

Quay đi một mùa xuân.

Lại qua một mùa hạ.

Thời gian cứ thế trôi qua từng ngày, tuổi quân của Thạch Bình Dương cũng theo đó mà dã dượi thêm lên. Tiếp sau Lý Tứ Hổ, hắn đường hoàng trở thành pháo thủ có cột sống cứng nhất trong toàn doanh.

"Pháo thủ là gì? Chỉ khi đôi tay chạm đến khẩu đại pháo, chỉ khi đẩy được viên đạn đó ra khỏi nòng pháo và bay theo ý chí của chính mình, anh ta mới thể hiện được giá trị của một pháo thủ. Pháo thủ vốn sinh ra không có gì khác biệt với người thường, nhưng một khi đã trở thành pháo thủ thì sẽ khác biệt với người thường. Anh đã trải qua hàng nghìn hàng vạn lần tôi luyện chưa, trên người anh đã lột da qua mười mấy, mấy chục lần chưa? Anh đã trải qua cảm giác gì khi ngón tay đặt trên nút điểm hỏa, anh đã nếm trải niềm sảng khoái khi đường đạn ấy biến mất khỏi tầm mắt của anh để lao vào một tọa độ nào đó trên trái đất này chưa? Anh đã từng đạt được hạnh phúc to lớn khi ý chí của bản thân hoàn toàn được thực hiện, mục tiêu bị tiêu diệt trong khoảnh khắc đó chưa? Anh chưa, nhưng pháo thủ thì có. Pháo thủ là một kiểu nhân sinh kỳ diệu..."

Tại đại hội động viên huấn luyện cốt cán pháo thủ toàn sư đoàn, Sư trưởng Lưu của sư đoàn ta tay cầm micro, không cầm bản thảo, giống như đang diễn thuyết, hùng biện tuôn trào để cổ vũ cho lực lượng pháo thủ trụ cột này.

Vấn đề đường lui rõ ràng đã trở thành một vấn đề rất thực tế, vấn đề này thường xuyên dằn vặt khiến Thạch Bình Dương mất ngủ. Nhưng làm tốt một pháo thủ lại là vấn đề thực tế hơn. Lý Tứ Hổ ngộ ra con đường nên đi như thế nào mà hắn lại không đi theo cách đó, Thạch Bình Dương lại càng chưa tu luyện đến cảnh giới đó. Pháo thủ chính là pháo thủ. Đứng bên giá pháo là chẳng nghĩ ngợi gì sất, niềm vui, nỗi buồn, sự lo lắng hay đau khổ đều tan thành mây khói, cho nên cái có được chỉ là gầm lên một tiếng, điều khiển khẩu pháo bay lượn mây mù khí thế ngất trời, giành được lá cờ, nhận về tấm giấy khen, tiểu bếp giao tới chiếc bánh sủi cảo úy lạo, tờ báo tin mừng gửi về tận nhà là cảm thấy sống thật đỗi nặng nề.

Làm lính phải cho ra lính.

Thạch Bình Dương nghe Trưởng doanh Trang kể lại, sư đoàn trưởng vốn dĩ cũng là pháo thủ, thi đậu vào Đại học Công nghiệp Cáp Nhĩ Bỉn từ vị trí pháo thủ. Làm pháo thủ dưới quyền một vị sư đoàn trưởng như thế quả thực là may mắn, nhưng Thạch Bình Dương hiểu rõ, không phải pháo thủ nào cũng có thể bước vào cảnh giới mà sư đoàn trưởng đã miêu tả. Muốn bước vào cảnh giới đó, thì phải giống như lời Lý Tứ Hổ nói — phải đem bản thân mình giao phó cho pháo.

Theo lời Lý Tứ Hổ, Trưởng doanh Trang không thể coi là pháo thủ giỏi, pháo thủ giỏi thì không làm được trưởng doanh. Nhưng Trưởng doanh Trang biết cách sử dụng pháo thủ giỏi. Thực tế đã chứng minh, Trưởng doanh Trang quả nhiên có một bộ chiêu thức độc đáo trong việc sử dụng nhân tài.

Có một lần, Thạch Bình Dương dẫn tiểu đội mình đi cách xa bốn mươi dặm để tham gia hội thao pháo thủ do quân đoàn tổ chức. Lần đầu tiên Thạch Bình Dương ra mắt ở một quy mô lớn như vậy, ban đầu có hơi căng thẳng, thể hiện không được tốt lắm, thành tích thụt lùi so với tiểu đội một đại đội bốn. Lúc nghỉ ngơi, Trưởng doanh Trang dẫn theo chiến liên lạc trực tiếp mang canh đậu xanh tới. Trưởng doanh sờ những vết chai sạn và vết nứt ở hổ khẩu tay Thạch Bình Dương, xót xa nói: "Chẳng có gì ghê gớm cả. Xây dựng trận địa là khoa mục truyền thống của đại đội bốn. Hơn nữa, tiểu đội bọn họ toàn được nuôi bằng sô-cô-la, vì hội thao lần này, doanh hai đã bù cho bọn họ bảy trăm đồng. Chúng ta không chấp nhận so bì cái kiểu này với họ."

Trong lòng Thạch Bình Dương tức thì nóng bừng lên, thấy cay xè chẳng ra làm sao cả.

Trang Tất Xuyên lại nói với đại đội trưởng: "Lão Tống, bất kể kết quả thi đấu thế nào, tiểu đội một đều đã cố gắng hết sức, biểu hiện của bản thân là xuất sắc. Tự so với chính mình, hôm nay là thể hiện tốt nhất rồi. Anh gọi điện thoại ngay cho chính trị viên, bảo cậu ấy khiêng tấm bảng đen ra ngã rộ, viết khẩu hiệu lên đó, chào đón các chiến hữu tiểu đội một. Vòng tới mà còn thua nữa, thì trên khẩu hiệu viết 'Thắng bại là chuyện thường của binh gia'. Gánh nặng của tiểu đội một vượt quá nhiều rồi, kết thúc thì ngồi xe con của tôi về."

Thạch Bình Dương không nói hai lời, lập tức quay người chạy về tiểu đội, tập hợp lại truyền đạt một lượt. Sự tin tưởng, thấu hiểu và quan tâm của trưởng doanh giống như làn gió xuân thổi bùng lên ngọn lửa dữ dội trong những lồng ngực tràn đầy huyết khí. Vòng thi đấu tập thể tiếp theo là đẩy pháo lên núi, bảy người chỉnh lại tư thế đồng thanh hô vang, núi non lở đất, con dốc hơn hai mươi độ đi như bằng phẳng, khẩu pháo đó giống như chiếc ô tô được đạp gia tốc, lao thẳng tắp lên đỉnh dốc. Điều tuyệt vời hơn là mấy người tiểu đội một vẫn chưa thỏa mãn, khí thế đó vẫn đang cuồn cuộn trào ra, Thạch Bình Dương vung tay một cái, mấy người lại lao xô xuống núi, gạt đám người đại đội bốn ra, kiên quyết đẩy luôn cả khẩu pháo của nhà người ta lên.

Trưởng doanh và chính trị viên doanh hai trơ mắt há hốc mồm.

"Lão Trang à, cậu có cho bọn chúng ăn hoóc-môn không đấy?"

Trang Tất Xuyên cười cười, nụ cười rất hàm súc.

Tiếp theo là thi đấu thể lực tiểu đội trưởng — đào cọc neo. Năm mươi chiếc cọc neo, Thạch Bình Dương lúc thì dẫn trước lúc thì tụt lại phía sau, hai người cùng báo cáo hoàn thành, tốc độ và độ chính xác một chín một mười, không thể phân định cao thấp. Mặc dù tim đã đập quá nhanh và mặt tái mét, nhưng Thạch Bình Dương vẫn giơ cao hai tay lớn tiếng xin tăng thêm hai mươi cái, tiếp tục tranh tài. Kết quả, tiểu đội trưởng đại đội bốn ngã quỵ ngay tại cái hố cọc neo bổ sung thứ chín, cái hố đó mới chỉ đào được một nửa. Phó tham mưu trưởng trung đoàn chịu trách nhiệm trọng tài lớn tiếng hô tạm dừng, nhưng Thạch Bình Dương kiên quyết không dừng lại, vẫn vung cuốc không ngừng.

Cả hội trường lặng ngắt như tờ. Chỉ thấy ánh bạc lóe lên, cát bay đá chạy. Thạch Bình Dương trông giống như nốc phải cân rưỡi rượu Nhị Oa Thấu, cơ thể lắc lư đông tây, mũi cuốc lại giáng xuống chính xác từng nhát. Trang Tất Xuyên chạy lao lên gào thét cuồng loạn: "Thạch Bình Dương, tôi ra lệnh cho cậu dừng lại!"

Thạch Bình Dương hoàn toàn phớt lờ, miệng vẫn lầm bầm: "Mười sáu, mười bảy..." Bụi đất tung bay che khuất tầm nhìn của mọi người, vang dội khắp bầu không gian của hội trường rộng lớn là tiếng tim đập thình thịch.

"Thạch Bình Dương, cậu mẹ nó không muốn sống nữa à, tôi kỷ luật cậu đấy!" Trang Tất Xuyên không dám đến gần, đứng phía sau giậm chân hét lớn... Cuối cùng, Thạch Bình Dương hoàn thành chiếc cọc neo cuối cùng, mềm nhũn ngã quỵ trong vòng tay của Trang Tất Xuyên. Trang Tất Xuyên khi đó đã nện thẳng hai giọt nước mắt nóng hổi đỉnh điểm lên vầng trán của Thạch Bình Dương...

Điều khiến Thạch Bình Dương cảm thấy khuây khỏa là Vương Bắc Phong rốt cuộc vẫn chưa quên người chiến hữu cũ này, thỉnh thoảng lại gửi thư tới hỏi thăm, trò chuyện tình hình. Đột nhiên có một ngày, lại nhận được thư của Vương Bắc Phong, trong thư không giấu nổi sự vui mừng thông báo với Thạch Bình Dương rằng, đại đội huấn luyện đã sáp nhập vào trường lục quân, hệ đào tạo đổi thành ba năm, sau khi tốt nghiệp có thể lấy được bằng đại học chuyên tu. Hơn nữa còn nói, anh ấy đã gặp Trương Nga Mi rồi, cô ấy cũng thi đậu vào đại đội thông tin vào mùa thu, chỉ cách đội pháo binh một ngọn núi. Các học viên đến từ bộ đội cũ thường xuyên tụ tập với nhau, nhiều lần nhắc đến ngày tuyết rơi khi còn là tân binh, nhiều lần nhắc đến Thạch Bình Dương. Bài báo trên tiểu báo quân khu viết về Thạch Bình Dương, cùng với bức ảnh đều được Trương Nga Mi cắt dán vào trong cuốn nhật ký... "Cục Đá à, bọn tớ thực sự cảm thấy tự hào vì cậu đấy! Mọi người bàn bạc rồi, chuẩn bị gom góp một ít tài liệu ôn tập, hy vọng cậu có thể tham gia thi đại học, cậu không thể cứ mãi chôn chân trong núi làm việc ngốc nghếch được, cậu nhất định phải thi đấy..." Vương Bắc Phong viết đầy nhiệt huyết ở phần cuối bức thư!

Thạch Bình Dương quả thực vô cùng cảm động. Chiều hôm đó cậu ta nắm chặt bức thư trong tay, trong lòng nóng rực rối bời. Cậu ta hướng ánh mắt ra ngoài cửa sổ, bên ngoài là mùa thu tiêu điều, cơn gió núi khô cứng cuộn theo bụi cát quần thảo trong thung lũng, đập lộp bộp vào kính cửa sổ, tấu lên khúc nhạc tiêu lương của cuối thu. Xuyên qua bầu trời chập choạng tối ấy, ánh mắt cậu ta ngấn lệ, cậu ta dường như nhìn thấy thảo nguyên bao la vô tận của mấy năm trước, nhìn thấy trận tuyết lớn phủ kín bầu trời bay lúa tung bay phóng khoáng ấy. Trong ngực chợt nhói đau một trận, bên tai bất ngờ lại vang lên những tiếng hô non nớt đó: "Thạch Bình Dương, cố lên...!" "Cố lên, Thạch Bình Dương...!" Cùng với câu nói trong trẻo rực rỡ tựa dòng suối:

"Thạch Bình Dương, cừ lắm...!"

Cậu ta đột nhiên nảy sinh sự xúc động, đột nhiên rất muốn tìm trưởng doanh để báo cáo tư tưởng một chút. Qua năm sau, cậu ta đã vượt quá thời hạn phục vụ, sẽ vĩnh viễn không còn cơ hội thi cử nữa. Cuối cùng cậu ta cũng cất bước. Đi qua một sống lưng dốc, cậu ta nhìn thấy đèn đóm của cơ quan doanh đã sáng lên, cả thung lũng được chiếu sáng trưng, dưới ánh sáng rực rỡ này cậu ta lại bỗng nhiên hoang mang, một cảm giác nhục nhã cay đắng dâng trào lên cổ họng. Cậu ta dừng bước, đứng thừ ra trong gió thu một khoảng thời gian rất lâu, sau đó kiên quyết quay người trở về tiểu đội.

7

Năm giáp Tết, Trưởng doanh Trang đến đại đội bảy tuyên bố một quyết định: Đảng ủy trung đoàn quyết định, bổ nhiệm Thạch Bình Dương làm quyền đại đội phó đại đội bảy.

Tối hôm đó, trưởng doanh đã dẫn quyền đại đội phó đi tâm sự. Đi một vòng quanh dãy nhà lính, rồi lại đi một vòng quanh con đường núi bên ngoài dãy nhà lính. Dưới một gốc cây hồng giòn, trưởng doanh nói: "Có một câu, tôi vẫn luôn không nói. Lúc đó ấy mà, tôi quả thực có chút bệnh quan liêu." Trưởng doanh ám chỉ việc lần trước không cho cậu ta đi đại đội huấn luyện. "Thế nhưng, cũng chưa chắc đã sai, chuyện bây giờ rất khó nói. Có những người vốn là hạt giống rất tốt, ra ngoài lượn lờ mấy năm, quay về rồi người thì lười biếng, khí thế cũng mất sạch, có người thậm chí pháo còn bắn không nên hồn. Ngược lại, có người sinh ra ở đây lớn lên ở đây cứ thế mà làm tiếp, biết đâu ngày nào đó sẽ tỏa sáng. Một binh sĩ tình nguyện của pháo cao xạ, mấy hôm trước được đề bạt thẳng làm phó doanh trưởng, chuyện này chắc cậu nghe qua rồi chứ?"

Tim Thạch Bình Dương thắt lại một nhịp, "Chưa ạ."

Trưởng doanh dời ánh mắt khỏi khuôn mặt cậu ta, nói tiếp: "Sư đoàn trưởng của chúng ta từng nói, hủy hoại một người rất dễ, anh ta muốn làm gì thì mặc kệ anh ta làm cái đó, anh ta muốn cái gì thì cho anh ta cái đó, người này nhanh chóng sẽ phế thải thôi. Mà nếu muốn vun đắp cho một người, thì lại quá khó. Anh ta muốn làm gì, cậu không thể để anh ta làm nấy. Anh ta muốn cái gì, cậu không thể cho hết tất cả, nhưng lại không thể không cho gì cả."

Trưởng doanh cầm một cây bút chì trên tay, gõ nhẹ vài cái lên thân cây, quay đầu lại hỏi: "Câu này có lý hay không nào?"

— "Có lý ạ, trưởng doanh."

"Cậu đã hiểu ý tôi chưa nào?"

"...Hiểu ạ." Thực ra cậu ta chẳng hiểu mấy.

"Tương tự thôi, cũng có vấn đề cơ hội nữa. Nhưng cơ hội là cái thá gì chứ? Nó không phải là thứ chỉ có một lần, trong đời mỗi người sẽ đụng phải vô số lần. Thế nhưng, trước tiên cậu phải có năng lực nắm bắt cơ hội đó. Lấy ví dụ thế này, giao cho cậu một khẩu pháo, phía trước bất ngờ xuất hiện một mục tiêu di động, pháo thủ ưu tú sẽ nhanh chóng nạp đạn ngắm bắn hạ nó. Nếu cậu là một pháo thủ kém cỏi, chính là đặt chết mục tiêu ở đó đợi cậu ba ngày ba đêm, cậu cũng đành chịu bó tay, trơ mắt nhìn người khác lập công danh trên đó. Là đạo lý này phải không?"

"Vâng ạ."

"Con người ta ấy mà, có rất nhiều chuyện là không thể lường trước được."

Sau đó tiếp tục đi về phía trước. Khi đi đến cây cầu đá giữa đại đội bảy và trạm vệ binh, trưởng doanh đột nhiên đứng khựng lại, ánh mắt đầy tinh thần nhìn chằm chằm về bên đó một lúc, quay đầu lại nói: "Thạch Bình Dương này, nghe nói có một nữ binh tên họ gì ấy nhỉ đã gửi cho cậu một ít sách, cổ vũ cậu thi vào trường, có chuyện này không hả?"

Thạch Bình Dương lập tức trả lời: "Hôm qua mới nhận được bưu phẩm, vẫn chưa kịp báo cáo ạ."

Trang Tất Xuyên chăm chú phân tích từ khuôn mặt Thạch Bình Dương một lúc, lại hỏi: "Hai người sớm đã quen biết nhau rồi à?"

"Không tính là quen biết đàng hoàng ạ." Mặc dù tông giọng của trưởng doanh rất bình thản, nhưng Thạch Bình Dương vẫn nhìn thấy sự nghiêm trọng của vấn đề từ dưới đôi chân mày kép ấy. Cậu ta ưỡn ngực, ánh mắt kiên định, nói: "Chúng em là lính cùng năm, ngày đầu tiên đến bộ đội, Tống đại đội trưởng bảo vật tay, em thắng Lý Tứ Hổ, cô ấy đã hô lên một tiếng hay. Lúc đó các tân binh đều hô cổ vũ cho em."

"Chỉ thế thôi á?"

"Chỉ thế thôi ạ."

"Cũng lãng mạn phết nhỉ." Trưởng doanh nói, ánh mắt liếc sang một bên, đó là hàng ga trải giường bệnh đằng sau bức tường viện trạm vệ binh.

"Có một số việc ấy mà," Trưởng doanh lại nói: "Có một số việc ấy, đừng nghĩ nhiều quá... Đương nhiên, cổ vũ cậu thi trường quân đội, đây là chuyện tốt. Hừm, lính các cậu đợt này, quả thực có chút... Hừm, quả thực có chút tinh thần đoàn kết vươn lên."

Trang Tất Xuyên ngắt lời, châm một điếu thuốc, nhặt que diêm giơ lên trước mắt ngắm nghía rồi nhẹ nhàng thổi một hơi: "Cần phải nhắc nhở cậu, cậu hiện đang ở trên dốc, bước qua sườn núi này, sẽ có một không gian khoáng đạt, cho nên cậu buộc phải cúi người bước đi cho thật vững vàng đoạn đường trước mắt này. Bước nào không bấu víu cho chắc chắn, rất có thể sẽ bị hất văng xuống... Còn về việc thi trường quân đội, đó là chuyện tổ chức cần cân nhắc. Có cơ hội rồi, tôi sẽ không mặc kệ đâu."

"Rõ ạ, trưởng doanh." Thạch Bình Dương cảm thấy rất ấm lòng. Thầm nghĩ trong bụng, trưởng doanh trước mắt tuy tình người hơi ít một chút, nhưng cũng không đáng sợ như Lý Tứ Hổ suy đoán. Bản thân có thể làm quyền đại đội phó, không thể nói là không có chút quan hệ nào với trưởng doanh, hơn nữa, trưởng doanh còn ẩn ý một tầng nghĩa, đối với con người, không phải chỉ dùng mà không giúp đâu, chỉ vì điểm này thôi, chúng ta cũng phải dốc hết can trường mà làm.

"Đối với tiểu đội, cậu phải dồn nhiều tâm sức vào. Quản lý là một môn học vấn, có học vấn lớn, cũng có học vấn nhỏ. Phải có biện pháp lớn, cũng phải có biện pháp nhỏ, trước tiên phải thu phục được lòng dạ của mấy tên tiểu đội trưởng, đặc biệt phải bồi dưỡng cốt cán kỹ thuật, phải có người kế thừa. Tôi thấy phó tiểu đội một Triệu Thiên Toàn là một hạt giống đấy, cậu phải chú ý bồi dưỡng cho tôi, tôi luyện cốt thép cho cứng cáp vào, tìm cho cậu ta nhiều việc một chút. Những năm tôi làm đại đội trưởng, trong đại đội không xảy ra một chút sơ hở nào. Chẳng có chiêu độc nào sất, chỉ có một kinh nghiệm duy nhất, không thể để lính rảnh rỗi. Thực sự không có việc gì làm, cậu gom một đống gạch, buổi sáng bảo bọn chúng chuyển sang bên đông, buổi chiều lại bảo bọn chúng chuyển về lại. Lính mà rảnh rỗi thì rất dễ gây chuyện, chúng càng bận rộn mệt mỏi bao nhiêu, trong lòng cậu càng thảnh thơi bấy nhiêu... Dĩ nhiên, cách này hơi có chút... cái đó, nhưng có giá trị tham khảo."

Tối hôm đó hứng thú của Trang Tất Xuyên đặc biệt tốt, chuyện trên trời dưới đất chuyện người chuyện pháo đủ thứ đề tài lôi ra trò chuyện mấy tiếng đồng hồ.

Thạch Bình Dương quả nhiên không phụ lòng tốt của trưởng doanh, làm quyền đại đội phó vô cùng khí thế.

Cậu ta ngày càng yêu khẩu pháo đó hơn. Nó không chỉ đưa cậu ta bước từ một người lính lên cán bộ quyền chức, đồng thời hé lộ cho cậu ta hy vọng trở thành sĩ quan chính thức, không chỉ tạo ra cho cậu ta vô số tấm thiệp khen ngợi chứng nhận lập công, mà quan trọng hơn là nó cung cấp cho cậu ta một vùng trời để phát huy sức mạnh khai mở sinh mệnh. Mỗi khi bước vào bãi huấn luyện, đứng ở vị trí đại đội trưởng, nhìn khẩu pháo đó dưới lá cờ chỉ huy của mình, dưới khẩu lệnh của mình bị điều khiển tạo ra khí thế lật giông lật bão, trong lòng cậu ta lại tràn ngập sự sảng khoái vô tận, cảm thấy vô cùng hào hùng. Cảm giác này giống như lão nông đối mặt với cánh đồng, trước những bông lúa cúi đầu sinh ra niềm tự hào và hạnh phúc vô biên.

Hạnh phúc này kéo dài suốt ba năm.

8

Chỉ trong mấy năm ngắn ngủi, thế giới bên ngoài đã vô cùng đặc sắc.

Một lứa tân binh nữa được phân về bộ đội, Thạch Bình Dương cuối cùng cũng bi ai nhận ra bản thân đã là một cựu binh rất già rồi. Bước chân vào ngưỡng cửa thập niên tám mươi, tân binh các lứa ngày càng khó quản hơn. Thạch Bình Dương có chút nghĩ mãi không thông, cũng chỉ tầm năm sáu năm thôi mà, bản thân cậu ta cùng lứa với Vương Bắc Phong, thuở mới đến bộ đội tuy cũng có vài mánh khóe linh tinh, nhưng làm lính thì vẫn rất đỗi an phận, công việc vẫn thiết thực. Lính mấy năm nay ấy à, tranh nhau đua đòi làm trò mèo. Cậu mà không có chút võ vẽ ba cưa ba vấp, đừng nói tới lãnh đạo, làm nó nổi giận nó dám lật mặt lật phắt với cậu luôn ấy chứ.

Vương Bắc Phong đã tốt nghiệp từ hai năm trước, ban đầu được phân về đại đội chỉ huy pháo binh quân đoàn làm đại đội phó, cách đây không lâu lại được điều về cơ quan làm tham mưu chính quy cấp đại đội. Trương Nga Mi cũng tốt nghiệp rồi, được phân công làm phân đội trưởng trong trung đoàn thông tin. Hai người sát cánh bên nhau bước lên con đường tình yêu.

Thạch Bình Dương vẫn tiếp tục thao pháo. Huấn luyện hằng năm, tiểu đội một áp đảo quần hùng với thành tích phương pháp thành quả 5 điểm, phương pháp đo đạc đạn 4,92 điểm và phương pháp chính xác 4,75 điểm, giành được hai hạng nhất cá nhân về chỉ huy xạ kích, một hạng nhì, cộng thêm tháo lắp phân giải ba khẩu pháo đơn và triển khai nhanh, lại giành thêm hai hạng nhất hai hạng nhì. Thế là thành tích huấn luyện hằng năm của đại đội bảy và thậm chí cả doanh pháo nòng dài tăng vọt, đứng đầu pháo đoàn sư đoàn. Thạch Bình Dương nhờ đó mà lập được chiến công hạng hai. Sau khi đại hội biểu dương kết thúc, phó trung đoàn trưởng mới nhậm chức Trang Tất Xuyên gọi Thạch Bình Dương đến văn phòng của mình, thông báo cho cậu ta tham gia kỳ thi thống nhất toàn quân năm nay, Thạch Bình Dương ngẩn người: "... Tuổi của em sớm đã quá tuổi rồi mà?"

"Có tinh thần, những cốt cán cực kỳ xuất sắc có thể được nới lỏng."

Thạch Bình Dương bị tin tức bất ngờ này đập cho choáng váng, ngẩn ngơ hồi lâu mới hỏi: "Đại đội thì tính sao ạ?"

"Trái đất rời khỏi ai thì vẫn quay bình thường. Sao thế, không nỡ đi à?"

"Hừm... Không, không..." Thạch Bình Dương đứng dậy, trong lòng có chút run rẩy, mắt hơi ngấn lệ: "Phó trung đoàn trưởng, tổ chức đối với tôi... Tôi đi ôn tập đây..."

"Đừng mừng vội, cửa ải thi cử vẫn rất quan trọng đấy. Năm kia, chẳng phải có người gửi cho cậu một bọc tài liệu ôn tập đấy ư? Còn không? Hừm, thứ đó chính là thứ có thể gia tăng sức mạnh rất lớn đấy."

Liên tục hai tháng, Thạch Bình Dương được miễn công tác để ôn tập, hừng hực khí thế chưa từng suy giảm. Thỉnh thoảng, cậu ta cũng ra bãi pháo lượn lờ, xem huấn luyện, sờ vào khẩu pháo, trong lòng luôn dâng lên những cảm vị khác thường. Thi vào trường quân đội, đây vốn là chuyện ao ước bấy lâu nay cơ mà, tưởng chừng như sắp tuyệt vọng đến nơi, cánh cửa đó lại mỉm cười vẫy gọi.

Một tháng sau, khi chính trị viên thông báo cho Thạch Bình Dương biết chủ nhiệm chính trị trung đoàn muốn gọi gặp, cậu ta suýt khóc. Không nói rõ được là kích động, lưu luyến hay cảm xúc nào khác, cậu ta có quá nhiều cảm khái, một thứ hạnh phúc bị vận mệnh vứt bỏ nay được gọi về đã bủa vây lấy tâm hồn cậu ta. Cho đến khi được xếp ngồi xuống ghế sô-pha, tâm trạng của cậu ta vẫn lâu lắc không thể bình yên. Cậu ta không ngờ rằng, chờ đợi cậu ta không phải là lời chúc mừng, mà là một bất hạnh đầu bù tóc rối.

Chủ nhiệm rất bình thản, bình thản thông báo với cậu ta, chiều hôm qua nhận được điện thoại từ sư đoàn nói rằng có một chiến sĩ viết thư cho bí thư kỷ ủy quân đoàn, phản ánh tình hình quyền đại đội phó Thạch Bình Dương đánh mắng tân binh, bí thư kỷ ủy vô cùng tức giận, nghiêm lệnh tra rõ đến cùng.

Thạch Bình Dương tạm thời bị hủy bỏ tư cách thi cử, mà khi chữ "tạm thời" qua đi, cánh cửa phòng thi đã sớm bị niêm phong, giấy báo trúng tuyển của học viện đã đang trên đường chuyển tới. Người cựu binh long đong lận đận này, lại bị cơ hội đánh đập thêm một lần nữa.

Thạch Bình Dương tự quăng mình ra bãi pháo quần quật suốt nửa tháng trời.

Nửa tháng sau, cuối cùng cũng trút được tám phần đầy bụng phẫn hận ra ngoài. Chiều thứ năm, cậu ta gọi một chiến sĩ mới tên là Lưu Phát Đạt ra mảnh đất trồng rau phía sau doanh trại, chọn một bờ ruộng ngồi xuống.

Lưu Phát Đạt đưa một điếu thuốc, cậu ta không nhận. Tự móc trong túi mình ra một điếu "Thái Hành", châm lửa rồi hít sâu vài hơi.

"Bức thư đó là tôi viết." Lưu Phát Đạt nói.

Thạch Bình Dương liếc nhìn cậu ta, không hé răng.

Mấy tiểu đội trưởng trong tiểu đội từng âm thầm bàn bạc, tìm một chỗ khuất gió đập cho Lưu Phát Đạt một trận nhừ tử, hoặc nhân lúc huấn luyện ban đêm tạo ra sơ hở để Lưu Phát Đạt tự chui đầu vào lưới.

Cựu binh luôn có những thủ đoạn quái đản, trị một tên tân binh ranh con dễ như trở bàn tay, hơn nữa tuyệt đối không để lộ dấu vết hay sơ hở. Nhưng âm mưu này đã bị Thạch Bình Dương phát giác và kiên quyết trấn áp.

— "Sao cậu không tìm tôi, không mắng tôi không đánh tôi?"

— "Cậu có sợ lắm không?" Thạch Bình Dương nhả ra một ngụm khói, điềm tĩnh hỏi.

"Ngày nào tôi cũng đang chờ đợi... Cậu càng không tìm tôi, tôi lại càng sợ, không biết cuối cùng cậu định xử lý tôi thế nào... Thực ra, tôi chỉ muốn xả giận thôi, không ngờ lại ra kết quả thế ấy, chuyện này làm lớn chuyện rồi, tôi biết... hại cậu thảm hại như vậy, tôi cũng hối hận."

"Cậu có ký tên trên thư không?"

"Có ký, viết là Lưu Phát Đạt. Cấp trên giữ bí mật cho tôi."

"Cũng coi như quang minh lỗi lạc. Nhưng sao cậu lại nói là tôi đánh cậu?"

"Cậu gián tiếp đánh. Lần tiểu đội trưởng tiểu đội ba đá tôi, cậu không ngăn cản, tôi cho rằng đó là do cậu sai khiến."

"Nhưng trong thư cậu viết là tôi tận tay đánh cậu, còn nói tôi nhổ nước bọt vào mặt cậu, tại sao lại thế?"

"Tôi... muốn thu hút sự chú ý của cấp trên."

"Là con người, ai cũng muốn làm người tốt, chẳng có ai chui ra từ bụng mẹ mà lại muốn học hư cả, đúng không?"

"Đúng... nhưng tôi..." Lưu Phát Đạt bắt đầu đổ mồ hôi.

"Gần đây cậu có hay gặp ác mộng không?" Thạch Bình Dương đổi giọng, nhìn thẳng vào Lưu Phát Đạt.

Sắc mặt Lưu Phát Đạt biến đổi xoành xoạch, ngẩng đầu đối diện với Thạch Bình Dương: "Câu này có ý gì?"

"Cậu cứ hay nói mớ vào ban đêm, giọng nghe rất rợn người. Tôi đoán cậu có tâm sự."

"Không có không có không có, cậu đang dọa tôi, cậu muốn đánh gục tôi từ tinh thần..." Lưu Phát Đạt kêu lên một cách cuồng loạn.

Thạch Bình Dương lạnh lùng nhìn cậu ta một cái: "Nói thật đi!"

Lưu Phát Đạt đột nhiên đứng phắt dậy: "Nói thẳng ra đi, là tôi hại cậu, công khai hay tư thảo, thế nào tôi cũng nhận hết." Lời nói tuy hùng hồn như trâu, nhưng phần bắp chân nhỏ thì run lập cập.

Thạch Bình Dương vẫn ngồi không động đậy, nghiêng mặt liếc nhìn về phía xa, lại hút mạnh hai hơi thuốc, rồi nói: "Được, quay lại vấn đề chính. Đầu tiên nói chuyện tiểu đội trưởng của cậu đá cậu. Tôi không sai khiến, nhưng quả thực cũng không ngăn cản. Tiểu đội trưởng của các cậu là cựu binh, đau cơ lưng không đứng dậy nổi, thế mà chưa từng lỡ ca gác lần nào, người tốt biết bao nhiêu chứ? Lúc tôi vừa dẫn cậu về tiểu đội, mọi người đều không dám nhận cậu, đều biết lúc cậu làm tân binh thì không chịu ra thao trường không chịu huấn luyện không chịu gác gôn. Là tiểu đội trưởng tiểu đội ba phát huy tinh thần nhận cậu đấy. Một con người sống đến mức người khác đều không thèm nhận, cậu còn tính là người không? Chỉ vì phê bình cậu vài câu, cậu ta chửi mẹ nó chửi chị nó chửi em nó mắng suốt hơn bốn mươi phút, mắng đến mức các đồng chí toàn đại đội đều giậm chân, hận không thể bóp chết cậu cho rồi. Thật đấy, nếu không có chính trị viên đè chặt tôi lại, tôi cũng xông lên rồi. Tôi thừa nhận, tôi không bình tĩnh, nhưng tôi không thể bình tĩnh nổi nữa. Toàn tiểu đội đều đang làm, đều đang hừng hực khí thế tiến hành huấn luyện, ai cũng muốn làm một người lính tốt, còn cậu thì sao? Giả vờ bệnh, nửa đêm ăn trộm bánh quy của người khác. Chính trị viên tìm cậu nói chuyện, cơm bệnh nhân mà cậu còn hất đổ, tôi nói chuyện với cậu thì còn có ích gì nữa... Ai mà nói chuyện lọt tai với cậu được chứ... Tôi thực sự rất muốn cho cậu một trận nên thân..." Sự tức giận và thù hận đè nén suốt hơn mười ngày cuối cùng cũng bùng nổ, Thạch Bình Dương ném tút thuốc lá đi, đứng phắt dậy.

Lưu Phát Đạt kinh hãi nhìn Thạch Bình Dương, đột nhiên ngồi xổm xuống, ôm lấy đầu.

"Đứng lên, ra bãi pháo!" Thạch Bình Dương quát lớn một tiếng.

Lưu Phát Đạt hoảng loạn như chó mất chủ, lồm cồm bò dậy, ba chân bốn cẳng chạy về phía bãi pháo, vừa chạy vừa ngoảnh đầu lại nhìn, đề phòng Thạch Bình Dương tung một cước đá tới.

Thạch Bình Dương tiến hành huấn luyện cường hóa cho Lưu Phát Đạt: theo dõi định hướng. Lưu Phát Đạt xoay hai máy cao thấp hướng quay kêu ù ù gió thổi, mắt dán chặt vào kính ngắm, tai cảnh giác tiếp nhận từng mệnh lệnh từ Thạch Bình Dương, tim đập thình thịch loạn nhịp. Thạch Bình Dương không tiến lại gần, đứng cách đó một khoảng xa, chỉ dựa vào mức độ nghiêng và hướng chỉ của thân pháo để hạ lệnh điều chỉnh, mức độ chính xác của nó khiến Lưu Phát Đạt sợ hãi tột cùng. Cậu ta càng lúc càng nhận thức một cách chân thực và bi ai rằng, bản thân tuyệt đối không nên tổn thương người này, đứng trước mặt người này, cậu ta quả thực phát hiện ra sự nhỏ bé và xấu xí của chính mình.

Ba tiếng đồng hồ trôi qua, Thạch Bình Dương vẫn chậm rãi hút thuốc, thong thả dạo bước, phát ra khẩu lệnh.

Lưu Phát Đạt cảm thấy bản thân sắp rã rời ra rồi, toàn thân xương cốt giống như vừa bị thiêu đốt một lượt, thần kinh dường như không còn giật giật nữa, những giọt mồ hôi to như hạt đậu từ sống lưng chảy ngược xuống, ngấm qua quân phục, để lại những vết nước màu đen ở lưng, đùi trong và đùi ngoài. Cậu ta cảm thấy bản thân thực sự không chịu nổi nữa, hai tay lơi lỏng một chút, liền tuột khỏi tay quay, ngã sõng soài xuống đất. Cổ áo bốc lên từng đám hơi nóng hừng hực.

— "Đại đội phó, tha cho tôi đi, tôi sai rồi..."

— "Sai ở đâu?"

"Sai lớn nhất chính là không nên đôi co với cậu, ai chúng ta cũng có thể chọc vào, nhưng tuyệt đối không dám chọc vào cậu nữa..."

— "Nói nhảm!" Thạch Bình Dương gầm lên một tiếng, "Đứng lên!"

Lưu Phát Đạt mang vẻ mặt trơ trẽn, nhăn nhó đứng dậy, hai tay ôm lấy đầu gối run lẩy bẩy.

"Nghe đây, cậu đã làm không ít chuyện xấu, nhưng hôm nay tôi không tính sổ với cậu, tôi hiện đang tìm nguyên nhân. Tôi phỏng đoán cậu có một tâm sự vô cùng khổ sở, cậu không muốn nói, đề tài này gác lại trước, đợi khi nào cậu thông suốt rồi thì nói chuyện với tôi. Nhìn từ buổi huấn luyện hôm nay, mặc dù giai đoạn đầu là bị ép buộc, nhưng việc chấp hành khẩu lệnh không hề qua loa chút nào, điều này chứng tỏ cậu hoàn toàn có thể phục tùng mệnh lệnh. Thứ hai, cậu đã nghiêm túc lần đầu tiên, cũng thể hiện ra linh khí lần đầu tiên, trong mấy lần định hướng sau đó, tốc độ và độ chính xác của cậu đều được nâng cao rõ rệt, điều này chứng tỏ cậu có năng lực. Thứ ba, còn có một mặt càng đáng quý hơn, lúc định hướng vật phương vị số mười ba, tôi cố tình đọc sai bốn vạch mật vị, lúc đó cậu đã do dự một chút, rồi định hướng lại lần nữa, cuối cùng không làm theo tôi. Lúc đó có lẽ cậu không nghĩ nhiều lắm, mà xuất phát từ bản năng trách nhiệm. Chi tiết này vô cùng quan trọng đối với cậu và tôi. Tức là, trên người cậu vẫn có thể tìm thấy sở trường, chỉ cần cậu nhận thức đúng đắn về bản thân, sử dụng bản thân hợp lý, cậu sẽ trở thành một pháo thủ, và có lẽ sẽ trở thành một pháo thủ giỏi."

Lúc Thạch Bình Dương nói những lời này, Lưu Phát Đạt ban đầu đứng thẳng người lên, sau đó đứng nghiêm. Ánh mắt từ đau khổ chuyển thành ngơ ngác, rồi kinh ngạc, rồi kinh hỉ, rồi hối hận. Tiếng thở ngày càng thô. Trong hơn ba tiếng huấn luyện cường độ cao, cậu ta hoàn toàn đắm chìm trong trạng thái căng thẳng và mệt mỏi cực độ, theo những khẩu lệnh biến ảo và những sắc màu không ngừng làm mới trong kính ngắm, cậu ta dần quên đi bản thân, quên đi quá khứ, quên đi sự nhục nhã, quên đi sự sợ hãi, từ thể xác đến tâm hồn dưới dòng mồ hôi đầm đìa gột rửa đó, đã được thăng hoa, bay bổng đến một cảnh giới khác cách xa cậu ta vô vạn dặm.

Đợi Thạch Bình Dương nói xong, Lưu Phát Đạt đã đầm đìa nước mắt.

"Đại đội phó, những lời này của cậu... đều là thật chứ?"

— "Tôi từng nói dối bao giờ chưa?"

— "Cậu... không phải đang biến tướng trừng phạt tôi chứ?"

"Có chút trừng phạt, nhưng không biến tướng."

— "Đại đội phó, tôi có một thỉnh cầu."

— "Nói."

"Đại đội phó, đánh đi, quất vào chỗ này này, coi như tha thứ cho tôi."

Thạch Bình Dương ngẩn người chốc lát, chợt vỡ lẽ, cười cười nói: "Bớt nhảm — đi!"

"Vậy... tôi tự làm!" Lưu Phát Đạt giậm chân một cái, vung tay giáng một cái tát vào miệng mình, một cái tát hằn rõ vết máu. Định tát cái nữa, thì bị Thạch Bình Dương chặn lại. Thạch Bình Dương đá cho cậu ta một cước: "Sức lực vẫn chưa dùng hết phải không? Nạp đạn một trăm lần!"

Lưu Phát Đạt ngẩn ra một thoáng, hét lớn một tiếng "Rõ!", ôm lấy đạn huấn luyện, lao về phía vị trí pháo với khí thế lở đất dời non.

9

Vương Bắc Phong không ngờ rằng, mười năm sau anh ta lại gặp lại Thạch Bình Dương trong một hoàn cảnh và cách thức như thế này. Theo bố trí tổng thể, trung đoàn pháo binh sẽ chuyển đến đóng quân tại một thành phố tầm trung.

Anh ta xuống bộ đội nghiệm thu với tư cách là thành viên tổ công tác tập đoàn quân.

"Đồng chí thiếu chuẩn úy, pháo của đại đội bảy pháo đoàn sư đoàn đã niêm phong xong, xin ngài kiểm tra. Thượng sĩ trực ban Thạch Bình Dương."

Hai người cách nhau chừng mười mét. Thạch Bình Dương mặc một bộ quân phục binh sĩ hoàn toàn mới, nhưng dưới chân lại là đôi giày vải giải phóng đã sờn cũ, chiếc mũ binh sĩ viền đỏ mảnh trên vành cỏ xanh đội nghiêm túc trên đầu, và ép lộ ra mấy lọn tóc mai điểm bạc từ vành mũ xuống. Khuôn mặt binh sĩ này quả thực có phần chửng chạc quá mức, gò má bị lớp thịt gầy màu đồng hun căng cứng, khóe miệng kéo lên mấy đường nhăn thô ráp, tích tụ vết mồ hôi.

Vương Bắc Phong cảm thấy xấu hổ vì đôi giày da bóng loáng và bộ quân phục bằng vải len phẳng lì của mình, nhưng điều này chỉ xảy ra trong khoảnh khắc. Dưới ánh mắt soi mói của mọi người, anh ta là đại diện đặc phái của tập đoàn quân, anh ta buộc phải duy trì phong độ và uy nghi của cơ quan cấp trên. Trên tay anh ta còn đeo đôi găng tay màu trắng mỏng manh tựa cánh ve — thứ chuyên dùng để kiểm tra độ sạch sẽ của đại pháo.

Thạch Bình Dương cũng đang chăm chú nhìn Vương Bắc Phong. Mười năm không gặp, Vương Bắc Phong dường như cao lên lại tráng kiện hơn, sắc diện nhu hòa, mặt mày hồng hào, bộ quân phục sĩ quan không một nếp nhăn tôn lên vóc dáng oai vệ.

Khóe miệng Vương Bắc Phong khẽ động đậy, giơ cánh tay phải lên, trả lễ một cách rõ nhịp điệu bằng một nác chào trắng tinh: "Nghỉ!"

Làm xong một bộ động tác mang tính công thức ấy, lúc này hai người mới thả lỏng ra, Vương Bắc Phong bước lên mấy bước, chộp lấy tay Thạch Bình Dương, nhưng không nói gì, chỉ bóp chặt lấy, dùng sức rất lớn. Trong suốt quá trình kiểm tra, sắc mặt Vương Bắc Phong tập trung chuyên chú, ánh mắt soi mói, từ áo trùm pháo thân pháo đến phụ kiện, lần lượt kiểm tra tường tận sáu khẩu pháo từ trong ra ngoài cùng với các linh tinh, lúc này mới cười nhìn Thạch Bình Dương đang đi cùng: "Không có gì để nói, nhập kho theo kế hoạch."

"Cục Đá, tôi không ngờ cậu vẫn đang kiên trì."

Sau khi bộ đội giải tán, Vương Bắc Phong kéo Thạch Bình Dương ra khỏi doanh trại, lên sườn núi nửa bên.

Đây là buổi chiều đầu xuân, mặt trời sưởi ấm khe núi, bốc lên những làn sóng ánh sáng màu xanh nhạt. Nhìn ra từ sườn núi nửa bên, núi non phía xa chập chùng chồng chất, ánh nắng xiên chéo, nửa âm nửa dương, trên một chóp núi xa hơn nữa có treo một đám mây trắng trông giống như mảnh vải rách.

Châm lửa hút thuốc. Thạch Bình Dương nói: "Đều không ngờ tới, vẫn có thể gặp lại cậu một lần. Nói đi cũng phải nói lại, cũng là lỗi của tôi, muốn viết thư cho cậu, muốn gặp lại các cậu, nhưng trong lòng cứ có chút... không đúng lắm. Đều là lính cùng một năm... Cậu sẽ không cười chê tôi tiểu khí chứ?"

Vương Bắc Phong hít sâu một hơi thuốc rồi nói: "Mấy năm nay, tôi luôn cảm thấy trong lòng hổ thẹn, có lẽ, chính vì khoảnh khắc đó, mà đã thay đổi vận mệnh của hai chúng ta."

"Cũng không thể nói thế được, so với tôi, cậu có rất nhiều sở trường. Tôi ấy mà, có làm rực rỡ đến đâu, cũng chỉ là cái sự rực rỡ của người lính, tôi vốn dĩ là cái giống lính rồi." Dạo này Thạch Bình Dương thực sự có chút chạnh lòng, không phải vì so bì với Vương Bắc Phong, cũng không phải vì những khúc mắc đã gặp phải, mà là vì bản thân đã có thêm nhận thức sâu sắc hơn về chính mình. Đếm trên đầu ngón tay, trong số lính cùng năm của toàn trung đoàn ngoại trừ những người được đề bạt đi học được điều đi, thì duy chỉ còn lại mỗi mình cái "quân chủng" này. Ngay cả những tiểu đội trưởng nhập ngũ muộn hơn cậu ta, cũng đổi hết lứa này đến lứa khác. Hai mươi sáu tuổi rồi, theo lý thuyết mà nói, sớm nên kết hôn bế con rồi, vậy mà cậu ta đến cả đối tượng cũng không có. Ở nhà giới thiệu cho mấy người, cũng vì thế mà về thăm nhà chuyên môn hai lần, thế nhưng hoa vẫn chẳng thể tròn nguyệt. Nghĩ lại những năm tháng này, ngoài thao pháo ra, cậu ta còn biết làm cái gì nữa chứ? Mấy cô gái lại cứ hay coi trọng vấn đề này, đặc biệt là những người ăn lương thương nghiệp có công việc ổn định, ví dụ như anh có biết làm thơ biết ca hát biết khiêu vũ biết trượt băng không, anh có biết tiếng Anh không? Cho dù biết lộn mèo diễn xiếc tạp kỹ cũng được cơ mà. Cậu ta vô cùng lúng túng, ngoài pháo ra, cậu ta chẳng thể sinh động nổi, chẳng có nổi mấy đề tài đặc sắc. Nhưng chẳng lẽ cứ đi khoe khoang với người ta về "độ vươn", "hướng xạ", "định tầm", "thước ngắm" mãi hay sao, khô khan biết bao nhiêu.

"Tôi thực sự không thể tưởng tượng nổi mười năm làm lính này cậu đã kiên trì vượt qua như thế nào, chưa từng nghĩ tới việc phục viên ư?" Vương Bắc Phong lại hỏi.

"Từng nghĩ chứ, hơn nữa còn nghĩ tới hai lần, đều không đi được." Thạch Bình Dương thành thật nói. Năm kia cậu ta đã đề đạt rồi, đại đội cũng đồng ý, nhưng doanh không phê chuẩn, hồi đó chuẩn bị diễn tập, tiểu đội của bọn họ được phối thuộc cho hành động của đại đội chủ công bộ binh. Năm ngoái hy vọng đề bạt phá lệ lại lần nữa tan thành mây khói, cậu ta hạ quyết tâm, lần này nói gì thì cũng phải đi cho bằng được. Đến khi thực sự ngồi lên xe giải phóng, chen vào hàng ngũ cựu binh xuất ngũ, trái tim cậu ta lại bất ngờ thắt chặt lại. Cứ thế mà đi ư? Làm việc đã chín năm, khổ ở đây, vui ở đây, vinh quang cũng ở đây, hạt giống đầy ắp ảo tưởng được chôn xuống năm xưa cũng ở đây, vỗ mông một cái là có thể phủi sạch trơn ra đi sao? Đoàn xe rời xa doanh trại Thạch Lĩnh càng lúc càng xa, trái tim cậu ta lại càng thắt chặt lại bấy nhiêu. Cả đời này còn có thể quay lại đây nữa không, đây chính là trạm dừng chân say đắm nhất trong nhân sinh cơ mà! Lúc đó cậu ta mới hiểu ra, mọi thứ trong tương lai, cách làm người, công việc, phương thức sinh sống, đều đã được đắp móng vững chắc từ những năm tháng này rồi, bản tính của pháo thủ đã ngấm sâu vào tủy xương, căn phòng ngủ đã ở suốt chín năm ấy, cái bếp lò hổ lửa quen thuộc và ngọn lửa vách đỏ rực, bầu không khí bốc hơi hương vị tuổi trẻ, những người chiến sĩ sát cánh bên nhau ngày đêm ấy, chẳng lẽ từ nay về sau liền tuyệt giao rồi ư? Đoàn xe đi vào thành phố, rồi lại lái ra ngoại ô, lái vào một vùng hoang dã sương chiều mịt mờ. Vào một khoảnh khắc nào đó, cậu ta thực sự muốn nhảy xuống, cậu ta hoảng sợ nhận ra bản thân không thể rời khỏi nơi này, cậu ta không thể tưởng tượng nổi nếu rời khỏi mảnh đất này thì bản thân sẽ sống tiếp kiểu gì, cậu ta không thể tưởng tượng nổi nếu cải tạo bản thân từ đầu đến chân một lần nữa, lại đi thích ứng với một phương thức sống mới thì bản thân sẽ ra cái dạng gì. Nhưng cậu ta không nhảy, một chậu nước đã hắt đi, thì không thể thu hồi lại được nữa. Sau đó, chiếc xe Jeep phóng như bay đuổi theo, khi cậu ta nhìn rõ người ngồi trong xe là phó trung đoàn trưởng Trang Tất Xuyên, trái tim cậu ta bỗng thắp lên ngọn lửa hy vọng. Bằng trực giác, đó là đến đuổi theo cậu ta, chiếc xe tải cậu ta ngồi chạy ở phía trước, xe con đuổi theo ở phía sau, cậu ta vô cùng mong phó trung đoàn trưởng lớn tiếng hô dừng xe, cậu ta hận không thể tự mình nhảy xuống chặn chiếc xe con đó lại. Thế nhưng, phó trung đoàn trưởng không hề hô, cứ thế bám theo xe tải lớn. Cậu ta thất vọng, tuyệt vọng, trong lòng khóc thầm, hối hận, mày không phải cứ làm mình làm mẩy đòi đi đấy sao? Thế thì cút đi! Nào ngờ, khi xe dừng hẳn ở trạm binh trạm, cậu ta vừa nhảy xuống, đã bị phó trung đoàn trưởng túm chặt lấy ngực áo. Phó trung đoàn trưởng mặt mày tái mét mắng một câu: "Lão tử đi học mới có một tháng, cậu nhãi ranh đã định chuồn, cửa không có đâu! Đảng ủy trung đoàn quyết định, cậu ở lại! Không được thì chuyển thành binh sĩ tình nguyện!"

Chuyển thành binh sĩ tình nguyện cậu ta cũng làm. Cậu ta không nói hai lời, chuyển ngay ba lô từ xe lớn sang xe nhỏ. Ở lại, vẫn làm lính, vẫn làm quyền đại đội phó. Đến binh sĩ tình nguyện cũng không chuyển nổi. Chỉ tiêu cực ít, các chiến sĩ nhập ngũ từ nông thôn chen chúc sứt đầu mẻ trán, cậu ta tự thị dẫu sao vẫn còn tấm giấy chứng nhận chiến công hạng hai, hết lần này tới lần khác nhường bước. Cậu ta không hề đưa ra bất kỳ yêu cầu nào khác, cậu ta biết mọi yêu cầu đều là vô ích, chỉ cần có thể ở lại, cậu ta đã mãn nguyện rồi. Cậu ta không thể rời khỏi nơi này, cậu ta vẫn chưa thực hiện được tâm nguyện của mình, chỉ cần còn một tia hy vọng, chỉ cần bộ đội vẫn cần cậu ta, cậu ta sẽ tiếp tục chờ đợi, chờ đợi hình thức và nội dung, cho dù cuối cùng cậu ta vẫn mãi chỉ là một người lính, thì đó có lẽ cũng là một loại viên mãn.