Một

Rời thành phố Chương Nguyên, qua cầu Chương Hà, xe chạy mười mấy phút, đi hơn chục cây số, ngẩng đầu lên là có thể nhìn thấy một quần thể các khu sân vuông vức, rộng lớn nằm san sát kề nhau. Đó chính là Bắc Binh Doanh được ghi trên biển báo trạm xe buýt tuyến số 8 của thành phố Chương Nguyên.

Bắc Binh Doanh có lai lịch rất lâu đời. Sử sách ghi lại nơi đây bắt đầu từ thời thịnh thế Khang Hy, nhưng truyền thuyết dân gian lại lưu truyền những câu chuyện xa xưa hơn thế. Ngay cả tên các ngôi làng xung quanh phần lớn cũng dính dáng ít nhiều đến việc quân binh đao thương, ví như Tả Thiệu Bài, Thập Lý Doanh, Quân Mã Đài và những cái tên tương tự. Nơi này không núi, không sông, chẳng ải, chẳng đèo, không phải yếu tắc hiểm trở dĩ nhiên chẳng có hiểm địa để dựa vào, đây là mảnh đất chuyên dùng để đóng quân, nuôi quân.

Bắc Binh Doanh ngày nay tất nhiên không còn là doanh trại mà binh lính thời xưa từng ở, mà do người Liên Xô giúp xây dựng vào những năm năm mươi, mang phong cách Bạch Nga gạch đỏ ngói đỏ, móng bè vững chắc, phòng ốc thênh thang. Chỉ có điều địa điểm thì vẫn là chỗ cũ. Một khu đại viện mang hai công năng, một bên là các dãy ký túc xá bộ đội san sát, một bên là thao trường luyện võ thênh thang, mười mấy khu doanh trại không một ngoại lệ, kết cấu bố cục đều rập một khuôn mẫu. Trông cũng rất quy củ. Khu viện có lớn có nhỏ, không có tên viện nhưng có đánh số, số hiệu không theo độ lớn nhỏ của viện, cũng chẳng theo phiên hiệu biên chế, thoạt nhìn thấy lộn xộn ngổn ngang, nhưng bên trong dĩ nhiên có những quy ước riêng. Đóng quân ở đây, ngoài hai trung đoàn bộ binh và một trung đoàn pháo binh, còn có các phân đội trực thuộc sư đoàn và hậu cần sư đoàn như tiểu đoàn xe vận tải, tiểu đoàn sửa chữa, tiểu đoàn công binh, tiểu đoàn trinh sát, tiểu đoàn phòng hóa, bệnh viện sư đoàn. Đây là một thành phố lính danh xứng với thực, tập trung tương đối đầy đủ các lực lượng chiến đấu chủ lực của Sư đoàn 88.

Trung đoàn 266 nằm ở khu viện số 3 góc tây bắc của Bắc Binh Doanh, giáp ranh với sân bay của Trường Lượn Hải quân trước đây, ngăn cách ở giữa là một con đường rải đá dăm, đi về phía tây chính là sân bay của trường lượn, hai đường băng bê tông chạy song song theo hướng bắc nam. Kể từ khi trường lượn chuyển về vùng Đông Bắc, sân bay bị bỏ hoang không dùng, liền trở thành bãi huấn luyện và quảng trường tổ chức các hoạt động trọng đại của Trung đoàn 266. Sân bay rộng hơn mười cây số vuông, phía tây nam là xưởng dệt sợi thành phố Chương Nguyên, công nhân phần đông là nữ, vào những năm sáu mươi, bảy mươi cho đến tận những năm tám mươi, nơi đây vẫn là nguồn kết duyên chủ yếu của các cán bộ cơ sở Sư đoàn 88 và là căn cứ chính cho thân nhân theo diện quân nhân chuyển vùng. Phía tây bắc sân bay là di chỉ chiến trường cổ nổi tiếng của trận chiến Trường Dương, đến nay vẫn còn đó bến Triệu Vương nơi Triệu Vương tháo chạy thảm hại hồi trước Công nguyên, song giờ chỉ còn lại một cây cầu đá rộng trăm mét chẳng rõ thật giả.

Theo một cách nhìn đã thành ước lệ, trong các trung đoàn của Sư đoàn 88, Trung đoàn 266 là một "phân xưởng cờ đỏ" chuyên sản sinh cán bộ, trong lịch sử đã có không ít tướng lĩnh bước ra từ đây, cán bộ cấp tỉnh bộ có tên có họ trong sử sách trung đoàn đã hơn một trăm người, lại thêm truyền thuyết về Tứ Đại Kim Cương, càng làm cho trung đoàn này hiển lộ hùng phong mãnh liệt, khí thế hưng thịnh, mang trong mình quá nhiều lịch sử truyền kỳ và bề dày bí ẩn.

Về lai lịch của Tứ Đại Kim Cương, có vài cách nói. Một cách nói là vào thời kỳ kháng chiến chống Nhật, chùa Phổ Âm ở vùng Kiều Đông bị quân Nhật tàn sát cướp phá, bốn nhà sư may mắn thoát chết sau kiếp nạn đã dựng cờ chiêu mộ một đội ngũ kháng Nhật, những thủ lĩnh đầu tiên xưng danh ra ngoài là Tứ Đại Kim Cương. Đội ngũ này về sau được Dương Quốc Phu thu biên, trở thành Đại đội Độc lập Kháng Nhật của Bát Lộ Quân, trải qua mấy lần thay đổi phát triển, chính là Trung đoàn 266 thuộc Sư đoàn 88 ngày nay, cái danh Kim Cương bởi thế cũng được lưu truyền nối tiếp ở trung đoàn này, phàm là người lập chiến công hiển hách, có thành tích trác tuyệt, đều sẽ được khen tặng là Kim Cương. Cách nói thứ hai bắt nguồn từ thời kỳ kịch mẫu mực, năm ấy đội tuyên truyền của quân đoàn dàn dựng vở kinh kịch hiện đại cách mạng "Trí thủ Uy Hổ Sơn", đã điều động từ Trung đoàn 266 bốn chiến sĩ mình đầy tuyệt kỹ để đóng vai diễn viên võ thuật, vở kịch giật giải quán quân trong hội diễn văn nghệ quân khu, thân giá của bốn chiến sĩ diễn viên Trung đoàn 266 cũng tăng vọt theo, Tứ Đại Kim Cương thành danh từ đó.

Hai cách nói trên, thực ra đều là diễn nghĩa truyền miệng, thuộc về văn học dân gian. Còn có một cách nói khác, chuyện kể vào thời kỳ chiến tranh giải phóng, trong chiến dịch Kinh Tân Đường, cánh quân tiến công bị chặn lại ở vòng ngoài cửa Kim Cương thành phố Thiên Tân, Phó Trung đoàn trưởng Trung đoàn 266 Hầu Đại Môn dẫn đầu một đội cảm tử gồm bốn mươi người, xông pha mở đường máu giữa mưa bom bão đạn, lặn vượt qua sông, cận chiến giáp lá cà với quân địch cố thủ. Trong tình thế gần như toàn quân hy sinh, bốn người duy nhất còn sống sót bao gồm cả Hầu Đại Môn, mỗi người buộc hơn chục quả lựu đạn trên mình, lăn thẳng về phía cửa Kim Cương, nhờ đó bảo đảm cho đại quân phía sau chỉ trong ba phút đã đánh thốc vào cửa Kim Cương. Sự việc từ đó thành câu chuyện truyền miệng sáng ngời, Trung đoàn 266 được phong tặng danh hiệu "Trung đoàn Đại công Kim Cương", bốn liệt sĩ bao gồm Hầu Đại Môn cũng được trao tặng danh hiệu "Anh hùng Kim Cương". Đây mới là chính sử.

Trong Trung đoàn Kim Cương có Kim Cương, đây là nỗi niềm tâm tưởng suốt mấy chục năm qua mà toàn thể cán bộ chiến sĩ Trung đoàn 266 luôn lấy làm tự hào, xem như huyền bí, tôn sùng thành tín ngưỡng. Năm tháng thoi đưa, thời gian thấm thoắt trôi, đến cuối những năm bảy mươi của thế kỷ hai mươi, Trung đoàn 266 quả nhiên lại xuất hiện Tứ Đại Kim Cương.

Hai

Trung đoàn trưởng Trung đoàn 266 Chung Thịnh Anh lần đầu tiên nghe nói dưới trướng mình lại sinh ra một thế hệ Tứ Đại Kim Cương mới là vào ngày 3 tháng 5 năm 1978.

Ngày hôm đó thời tiết rất đẹp, tâm trạng của Trung đoàn trưởng Chung cũng rất tốt. Buổi sáng lên sư bộ họp, Sư đoàn trưởng Trần Cửu Giang tiết lộ với ông rằng, quân khu có thể sẽ tổ chức một hội nghị hiện trường huấn luyện chính quy hóa tại Sư đoàn 88 vào mùa thu năm nay, các nội dung báo cáo chủ yếu phần lớn do Trung đoàn 266 chuẩn bị.

Chung Thịnh Anh rất nhạy cảm với thông tin này, theo thường lệ, hội nghị hiện trường cấp quân khu sẽ có người của bộ tổng tư lệnh về dự, đó là cơ hội lớn để nở mày nở mặt. Dĩ nhiên, chuẩn bị báo cáo cho một hội nghị hiện trường quy cách cao như thế này tương đối phiền toái, cũng tiềm ẩn rủi ro rất lớn. Chung Thịnh Anh chẳng sợ phiền cũng chẳng ngại rủi ro, theo cách nói thường ngày của ông, có độ khó ắt có tầm cao, vượt qua độ khó chính là vươn tới tầm cao. Trung đoàn 266 là nắm đấm chủ lực của Sư đoàn 88, trong thời chiến nổi danh khắp chốn nhờ bản lĩnh gặm những cục xương khó nhằn, thời bình lâu ngày không đánh trận, bộ đội có phần uể oải chùng xuống. Chiếc ghế trung đoàn trưởng này ông có làm tốt đến mấy, chưa qua thực chiến kiểm nghiệm, trong lòng vẫn luôn có chút chột dạ như kẻ bàn việc quân trên giấy. Giờ thì hay rồi, quân khu cho tới bộ tổng tư lệnh đều sẽ đến nghiệm thu, dù vẫn là bàn việc quân trên giấy, chỉ cần bàn cho có tầm vóc, có tầng thứ, bộ đội có được danh dự thì tiền đồ cá nhân cũng thênh thang rộng mở. Nước chảy chỗ trũng, người hướng chỗ cao, Chung Thịnh Anh đã làm trung đoàn trưởng bốn năm, nhìn vào xu thế hiện tại, phân tích thông tin từ các phương diện, nếu không xảy ra biến cố gì thì nửa cuối năm nay, việc thăng chức phó sư đoàn trưởng hoặc tham mưu trưởng sư đoàn chắc chắn chẳng thành vấn đề, phải biết rằng, Trung đoàn 266 là phân xưởng cờ đỏ kia mà!

Trên đường từ sư bộ trở về, Chung Thịnh Anh hé lộ cho Phó Tham mưu trưởng Bộ Tư lệnh trung đoàn Tân Trung Dịch biết tin tức sắp tổ chức hội nghị hiện trường xây dựng chính quy hóa, Tân Trung Dịch cũng vô cùng phấn chấn. Tân Trung Dịch là người phụ trách việc cụ thể, vừa có chủ trương nhiệm vụ, trong đầu ông ta lập tức nảy ra các hạng mục và khoa mục, dưới tay ông ta có mấy con bài tẩy, tập trung cả ở đội giáo đạo, đều là những nhân vật có thể đem ra trổ tài đọ sức.

Vừa phác thảo sơ bộ xong, Tân Trung Dịch liền báo cáo rành rọt từng người với Chung Thịnh Anh: Tiểu đội trưởng Phạm Thần Quang của đại đội chỉ huy trung đoàn có thể năng và kỹ năng tương đối toàn diện, có thể lấy làm khoa mục cá nhân để báo cáo mười kỹ thuật lớn tại hội nghị hiện trường; Tiểu đội trưởng Địch Nham Đường của Đại đội 6 giỏi tổ chức công phòng quy mô phân đội nhỏ, có thể lấy làm khoa mục cấp đại đội - trung đội để báo cáo chiến thuật phân đội nhỏ mặt đất; Tiểu đội trưởng Triệu Đình Khánh của Đại đội 2 Tiểu đoàn 3 là một chuyên gia vô tuyến điện cỡ nhỏ, có thể báo cáo nội dung vũ khí bộ binh bắn bia mô hình máy bay pháo cao xạ tại hội nghị; Tiểu đội trưởng Sầm Lập Hạo của Đại đội 1 Tiểu đoàn Pháo binh có năng lực tác nghiệp trên bản đồ và phối hợp tác chiến khá tốt, có thể chỉ huy thế trận bộ binh, xe tăng, pháo binh tam vị nhất thể cùng tiến, có thể báo cáo tác nghiệp hiệp đồng mặt đất từ cấp tiểu đoàn trở xuống; học viên cán bộ Lưu Nghênh Kiến thông thạo tính năng kết cấu các loại vũ khí, có thể tháo lắp nhanh thoăn thoắt trong bóng tối giơ tay không thấy năm ngón, từng được quân đoàn bình chọn là "giáo viên bốn biết", có thể tổ chức màn tháo lắp súng ban đêm; ngoài những hạng mục đơn lẻ kể trên, còn có thể làm diễn tập thực binh và bắn đạn thật với quy mô tương đối lớn. Tiểu đội trưởng Lưu Doãn Ba của Đại đội 5 là tiểu đội trưởng huấn luyện điều lệnh đội ngũ nổi tiếng toàn sư đoàn, có thể tổ chức biểu diễn đội ngũ mẫu cấp đại đội - trung đội.

Trong sự xóc nảy nhẹ của chiếc xe, lắng nghe Tân Trung Dịch kể vanh vách như đếm bảo bối trong nhà, Chung Thịnh Anh bỗng nảy ra một nguồn cảm hứng, đó là về chủ thể và nét đặc sắc của hội nghị hiện trường. Chủ đề dĩ nhiên là phô diễn sức chiến đấu, còn nét đặc sắc chính là xem ai đứng ra phô diễn, phô diễn cái gì, và phô diễn bằng cách nào. Chung Thịnh Anh ngẫm nghĩ, mấy năm nay hội nghị hiện trường mở nhiều rồi, máy bay xe tăng đại bác, tiến công phòng ngự hành quân dã ngoại diễn tập, rầm rộ tưng bừng náo nhiệt, thực ra trăm lần như một, không có ngón nghề tuyệt đỉnh ắt chẳng có nét đặc sắc, không có nét đặc sắc lại dễ rơi vào lối mòn tầm thường. Hội nghị hiện trường mùa thu năm nay, màn báo cáo của Trung đoàn 266 phải mở ra một cục diện mới mẻ, phải đánh đòn bất ngờ để giành thắng lợi. Làm sao mới có thể bất ngờ? Lính của Trung đoàn 266 rèn luyện rất vững vàng, vậy thì cứ lấy binh sĩ làm chủ thể, diễn cho cấp trên xem một màn kịch hay: lính luyện lính, lính dạy lính, lính dẫn lính, lính quản lính, trình độ của người lính được thể hiện ra thì tố chất của sĩ quan cũng chẳng cần nói cũng tự rõ. Như thế, vừa có thể ung dung kín đáo, không lộ dấu vết mà lại lột tả được hết sức sâu sắc trọn vẹn, thực đúng là phát huy một cách đầy sáng tạo và mang tính nghệ thuật. Tuyệt vời thay, khéo léo thay!

Chung Thịnh Anh nói với Tân Trung Dịch: "Hãy tập trung sức lực vào các nhân tố nòng cốt, cố gắng giảm bớt các khoa mục của cán bộ, trao thêm nhiều cơ hội cho các chiến sĩ nòng cốt lên đài nở mày nở mặt. Phải làm nổi bật nét đặc sắc của người lính."

Tân Trung Dịch nói: "Rõ."

Chiếc xe tiếp tục lăn bánh về phía trước, mạch suy nghĩ của Chung Thịnh Anh cũng trôi theo xa hơn, vươn ra ngoài phạm vi của hội nghị hiện trường. Đến cuối năm nay và sang năm sau, ông có thể mượn dịp hội nghị hiện trường lần này, lấy mấy con bài tẩy của đội giáo đạo làm điểm, lấy nòng cốt cấp tiểu đội trưởng, phó tiểu đội trưởng toàn trung đoàn cùng các nòng cốt kỹ thuật như nhân viên quân khí, y tá, nhân viên tiêu đồ làm tuyến, từ đó kéo theo diện mạo chung của toàn trung đoàn, khai thác triệt để đề tài người lính, làm sống động cả một vở kịch về người lính. Trong chuyện này có quá nhiều thứ để đúc kết, để gợi mở, để nhân rộng, để giao lưu học hỏi...

Nghĩ đến đây, dường như Chung Thịnh Anh đã thấp thoáng nhìn thấy khung cảnh tráng quan của hội nghị hiện trường, nụ cười đầy đức cao vọng trọng trên lễ đài, những bóng hình tráng kiện gầm vang tiếng rồng gầm hổ thét khí thế nuốt trọn non sông của Trung đoàn 266, cùng với danh dự, lời chúc mừng dồn dập kéo tới... Ông không khỏi dâng lên chút kích động, bất giác cất giọng ngâm nga một đoạn ngắn trong vở kinh kịch: "Xuyên rừng rậm... vượt tuyết nguyên... khí ngút trời xanh..."

Nào ngờ, chuyện mất hứng lại xảy ra đúng vào lúc này.

Ba

Chiếc xe jeep vừa chạy đến đầu cầu Chương Hà, bỗng từ trong con ngõ nhỏ nơi đầu cầu túa ra một đám người dân, chặn đứng lối đi. Đoạn hát ngâm của Chung Thịnh Anh mới đến câu "Đẹp thay một dải phong cảnh phương bắc", câu hát tiếp theo sắp đến đoạn luyến láy uốn lượn, nhưng ông luyến chưa được ngọt đoạn này, đang định lấy hơi nghiền ngẫm thì bỗng thấy chiếc xe thở dốc hai tiếng rồi khựng lại, tiếp đó liền thấy trước đầu xe một đám người lao tới như đàn dơi, tay giơ những tờ giấy lớn nhỏ chi chít chữ đen trên nền trắng, bộ dạng như thể đi cáo trạng khiếu kiện, chỉ thiếu nước quỳ xuống đất. Chung Thịnh Anh giật thót mình, nửa câu hát còn lại chưa kịp thốt ra liền tan biến theo làn gió, trong lòng bất giác chùng xuống: Mẹ kiếp, lại đâm thủng rổ rách chuyện rồi!

Sau khi xe dừng hẳn, Chung Thịnh Anh không lập tức xuống xe mà ngồi ngay ngắn bất động. Phó Tham mưu trưởng Tân Trung Dịch ngồi ở ghế phụ phía trước vội vàng nhảy xuống xe, vừa dắt đám đông đi về phía lô cốt đầu cầu vừa hỏi: "Có chuyện gì thế? Mọi người làm cái gì vậy?"

Đám đông chẳng thèm để tâm đến Tân Trung Dịch, vẫn vây lấy chiếc xe, mồm năm miệng mười đòi gặp Trung đoàn trưởng Chung. Tân Trung Dịch quay đầu lại nói: "Tôi chính là Trung đoàn trưởng Chung đây, có chuyện gì cứ nói với tôi là được."

Một người đàn ông mặc áo đại sơn mang dáng dấp cán bộ cười cười với Tân Trung Dịch bảo: "Anh làm sao mà là Trung đoàn trưởng Chung được, trước chức tham mưu trưởng của anh còn có chữ 'phó' kia kìa, nói với anh chẳng có tác dụng gì." Vừa nói, người nọ lại dám đưa tay kéo toang cửa xe, vẻ mặt vừa cung kính vừa kiên quyết hướng vào trong xe nói: "Chúng tôi muốn gặp Trung đoàn trưởng Chung." Lại bồi thêm, "Thực ra cũng chẳng phải chuyện to tát gì, đồng chí bên quân đội... tôi đã khuyên họ phản ánh qua chính quyền, nhưng họ cứ không nghe, nhất quyết phải tìm thủ trưởng để kiện. Trung đoàn trưởng Chung, chúng tôi nhận ra ngài..."

Chung Thịnh Anh thấy trốn tránh không xong, đành phải thò một chân bước xuống xe, sau khi đứng vững bèn ưỡn ngực, chỉnh lại cúc cổ áo quân phục, chậm rãi đảo mắt nhìn đám đông một lượt, cuối cùng dừng ánh mắt trên gương mặt của người mặc áo đại sơn, mở miệng bằng giọng không cảm xúc: "Nói đi, có chuyện gì?"

Đa số bà con đi khiếu kiện chưa từng gặp mặt Chung Thịnh Anh, vừa nhìn thấy tư thế này, chà chà, hàm râu quai nón cạo xanh rì, đôi mắt sáng quắc nhìn xuống từ trên cao, quân phục thẳng thớm, giày da bóng loáng, toát lên vẻ uy nghiêm lẫm liệt. Mọi người liền có phần rụt rè khớp giọng, tiếng ồn ào nhao nhao lập tức lắng xuống, ai nấy đều dồn mắt nhìn về phía người mặc áo đại sơn.

Người mặc áo đại sơn lấy lại tinh thần, hắng giọng hai tiếng, bắt đầu trình bày ngọn ngành câu chuyện. Ban đầu còn có chút ấp úng ngập ngừng, nói một hồi tìm được cảm giác thì giọng điệu bắt đầu lớn dần.

Hóa ra, đêm hôm Tết Lao động mùng một tháng năm, có mấy tên lính của Trung đoàn 266 đến quán thịt chín quốc doanh Hồng Tinh ở phía bắc cầu Chương Hà để mua gà quay, mấy người vây lấy bác Mã đang trong ca trực mà hò hét om sòm mồm năm miệng mười, chê béo chọn gầy, trả giá mặc cả, cốt để phân tán sự chú ý của bác Mã. Trong khi đó, hai tên lính khác lại ngấm ngầm giở trò ám độ trần thương, từ sạp hàng bên cạnh ung dung chuyển đi bốn con gà quay, lại còn "tiện tay dắt dê" thêm hai chai rượu Đại Khúc Chương Hà. Mấy tên lính làm ra vẻ nghiêm túc làm loạn hơn mười phút, bác Mã bận rộn đến toát mồ hôi hột, rốt cuộc chẳng bán được lấy một con gà quay tử tế nào. Đợi đám lính cười cợt rời đi, bác Mã mới vỡ lẽ "ý đồ của đám lính chẳng phải ở chỗ mua", mà là giở trò điệu hổ ly sơn, giương đông kích tây với bác. Bác Mã tính sơ sơ, số đồ bị đám lính "tiện tay cuỗm đi" trị giá hơn ba mươi đồng, bằng đứt hơn nửa tháng lương của bác, lập tức toát mồ hôi lạnh, vội vàng hô hoán bà con lối xóm đuổi theo mấy tên lính đó.

Đuổi thì cũng đuổi kịp, mấy tên lính kia sau khi mưu mẹo lấy được lương thảo thành công thì không hề cao chạy xa bay, mà đang co cụm dưới chân tháp lầu phía tây Trường Lượn Hải quân bên mạn tây con đường để ăn uống no say, tham gia ăn uống vậy mà còn có hai nữ binh của Trường Lượn Hải quân. Mấy gã lính lục quân nhìn thấy đám người bác Mã đầy vẻ căm phẫn đuổi tới nơi, chẳng những không hề rối loạn tấc lòng, trái lại còn nháy mắt ra hiệu với họ, vẫn gặm xương gà giòn tan rôm rốp như cũ, hoàn toàn không coi đám ô hợp này ra gì.

Bắt tận tay day tận trán, bác Mã đương nhiên phải đòi một lời giải thích, mấy thanh niên trẻ tuổi nóng tính còn hoa tay múa chân chực động thủ, nhưng có hai người biết điều lại khuyên ông lão bỏ qua, bảo rằng mấy tên lính này là Tứ Đại Kim Cương của Trung đoàn Kim Cương, toàn là con em cán bộ cao cấp, trời không sợ đất không sợ, đánh nhau dám rút dao ra đâm chém, trong vòng mười dặm phía bắc cầu Chương Hà đều có tiếng tăm lừng lẫy, chọc không nổi thì tốt nhất nên tránh xa ra, không đáng vì mấy con gà quay mà để xảy ra chuyện đổ máu, coi như của đi thay người.

Đánh nhau thì không xảy ra, nhưng bác Mã không nuốt trôi cục tức này. Người đàn ông mặc áo đại sơn tên là Chu Hiểu Tằng, là con rể của bác Mã, làm cán sự ở văn phòng khu phố Kiều Đầu thuộc quận Bắc Giao, nghe bố vợ kể lại chuyện này, cảm thấy bố vợ chịu thiệt là một lẽ, mặt khác, nếu mình khoanh tay đứng nhìn thì cũng mất hết cả thể diện, ngẫm nghĩ hồi lâu liền bảo: "Được lắm, gà này chúng không thể ăn trắng trợn thế được, bắt giặc phải bắt tướng trước, tìm đám làm quan của chúng mà nói chuyện."

Chung Thịnh Anh lên chức trung đoàn trưởng năm 32 tuổi, năm 1978 cũng mới 35 tuổi, là một trong những trung đoàn trưởng trẻ nhất toàn quân khu, có thể coi là tuổi trẻ đắc chí, hăng hái hăm hở. Trên cương vị trung đoàn trưởng, ông luôn cẩn trọng giữ mình, tận tụy với chức trách, nghiêm khắc kỷ luật bản thân, hai tay áo gió lộng thanh liêm, hơn nữa xưa nay luôn được cấp trên đánh giá cao nhờ tác phong trị quân nghiêm cẩn. Nếu không phải bác Mã rơi nước mắt nghẹn ngào tố cáo, có đánh gãy răng ông cũng không thể ngờ được rằng, trong tâm khảm cán bộ và quần chúng nhân dân địa phương nơi đóng quân, mình lại vô duyên vô cớ biến thành "tướng cướp".

Người trung đoàn trưởng Trung đoàn 266 tràn trề huyết khí cuối cùng cũng cúi đầu trước mặt bác Mã, đồng thời rút chiếc khăn tay trắng tinh trong túi quân phục đưa cho bác Mã, rồi quay sang hỏi Tân Trung Dịch: "Anh xem, chuyện này có giống lính trung đoàn mình làm không?"

Tân Trung Dịch nói: "Bất kể có phải trung đoàn mình làm hay không, nhưng có thể khẳng định, mấy tên lính đó chắc chắn thuộc các đơn vị phía bắc cầu."

Chung Thịnh Anh lạnh lùng liếc nhìn Tân Trung Dịch một cái. Cái liếc mắt này khiến sống lưng Tân Trung Dịch lạnh toát, bởi vì Tân Trung Dịch phụ trách mảng hành chính, mấy tên lính kia nếu quả thực thuộc Trung đoàn 266 thì ông ta phải chịu trách nhiệm quản lý.

Chu Hiểu Tằng thấy thời cơ đã chín muồi, vội vàng xán lại gần, hai tay dâng lên một tập tài liệu nói: "Thủ trưởng, chúng tôi đã qua điều tra xác minh rồi, nếu không, ngài có mượn cho chúng tôi lá gan, chúng tôi cũng chẳng dám vu oan giá họa cho Trung đoàn Kim Cương nhà mình đâu ạ!"

Chung Thịnh Anh liếc nhìn Chu Hiểu Tằng một cái, không thèm ngó ngàng đến tập tài liệu kia, đôi mày khẽ nhíu lại, khịt mũi hừ một tiếng, nghiến răng nghiến lợi nói: "Bác cứ yên tâm, nước có quốc pháp, quân có quân quy! Tôi nhất định sẽ đích thân điều tra làm rõ, đền bù gấp bội, xử phạt nghiêm khắc mấy con sâu làm rầu nồi canh đó. Cho dù không phải người của trung đoàn này, tôi cũng sẽ phản ánh lên sư bộ, cho bà con một câu trả lời thỏa đáng."

Chu Hiểu Tằng mất mặt, cười gượng một tiếng, quay mặt sang định đưa tập tài liệu cho Tân Trung Dịch. Tân Trung Dịch nhìn sắc mặt của Chung Thịnh Anh, cũng không nhận mấy tờ giấy đó, lạnh lùng nói với Chu Hiểu Tằng: "Sao thế hả? Cậu là cán bộ nhà nước mà lại đi thu thập tài liệu bôi đen quân đội nhân dân à?"

Tố chất tâm lý của Chu Hiểu Tằng cũng thuộc dạng vững vàng, chẳng kiêu ngạo cũng chẳng tự ti đáp: "Phó Tham mưu trưởng Tân, chúng tôi làm thế này cũng là vì muốn tốt cho bộ đội thôi, Trung đoàn Kim Cương oai phong tám cõi, đâu thể để mấy con chuột làm hỏng cả nồi canh được. Những tài liệu này rơi vào tay anh, dù sao cũng thích hợp hơn là gửi thẳng lên Bắc Kinh chứ nhỉ?"

Tân Trung Dịch nói: "Cậu phải hiểu cho rõ đấy, quan hệ quân dân xảy ra vấn đề, cậu phải làm công tác tư tưởng hướng tới mặt tích cực, không được đổ thêm dầu vào lửa."

Chu Hiểu Tằng cười bảo: "Đó là lẽ đương nhiên rồi. Tôi ủng hộ quần chúng phản ánh vấn đề lên thủ trưởng bộ đội trên tinh thần thực sự cầu thị, chính là xuất phát từ thái độ đầy trách nhiệm đấy chứ."

Chung Thịnh Anh mất kiên nhẫn vung tay lên, nói với nhóm người bác Mã: "Các bác cứ về trước đi, đợi chúng tôi tìm hiểu ngọn ngành rõ ràng rồi sẽ trả lời các bác, được không?"

Bác Mã vội vàng nói: "Được được. Thủ trưởng à, cứ theo đúng giá mà tính thôi, cũng đừng đền bù gấp đôi làm gì. Với lại, toàn là con nít cả, chúng nó sai thì nhắc nhở đôi câu, xin thủ trưởng đừng phạt nặng chúng nó nhé."

Thế là mấy người lần lượt lên xe. Chiếc xe rời khỏi đầu cầu Chương Hà, chạy thẳng về hướng Bắc Binh Doanh. Chung Thịnh Anh đòi tập tài liệu của Chu Hiểu Tằng từ tay Tân Trung Dịch, càng đọc sắc mặt càng thêm u ám. Sự việc nghiêm trọng hơn ông tưởng tượng rất nhiều, "vụ án gà quay" chỉ là mồi lửa châm ngòi, bản tài liệu kia liệt kê hàng loạt sự thật về việc Tứ Đại Kim Cương vi phạm kỷ luật quần chúng, ví như ra phố cưỡng ép đi nhờ xe, ép máy cày của dân phải đi đường vòng; ví như sửa radio không chịu trả tiền, ngược lại còn vu khống người ta tráo mất linh kiện của mình, ép lấy mấy viên pin xem như tiền bồi thường; ví như đi xe đạp cứ nhất quyết đi sang làn bên trái, hại các nữ công nhân đi làm ngã nhào liên tục... vân vân và vân vân, không sao kể xiết. Tuy toàn là chuyện lông gà vỏ tỏi vụn vặt, nhưng đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến hình ảnh của bộ đội đóng quân, cũng ảnh hưởng nặng nề đến thanh danh của Chung Thịnh Anh ông.

Tiêu đề của tập tài liệu dài ngoằng như một mảng vẩy nến, khiến Chung Thịnh Anh nhìn mà nổi hết cả da gà da vịt: Phía bắc cầu Chương Hà chưa được giải phóng, quần chúng nhân dân đang sống trong cảnh nước sôi lửa bỏng.

Chung Thịnh Anh vỗ bốp một cái vào trán, nhắm nghiền hai mắt lại. Nghiêm trọng quá, quá đỗi nghiêm trọng! Giật gân dọa người, đúng là giật gân dọa người! Chẳng khác nào khẩu hiệu phản động, quả thực là chống phá quân đội, làm loạn quân đội, hủy hoại trường thành của ta! Thế nhưng, nghĩ lại một chút, ông lại thấy tập tài liệu này rất kịp thời, rất đúng trọng tâm, thậm chí rất cần thiết. Đúng là có phần giật gân thật, nhưng đây đâu phải chuyện bịa đặt vô căn cứ, dẫu sao cũng có ngần ấy lỗi lầm bê bối, không nói cho giật gân thì liệu có gây được sự chú ý không? Không dọa người thì chẳng ai chịu lắng nghe!

Tập tài liệu này rõ ràng do gã cán bộ vùng ngoại ô kia tỉ mỉ chấp bút, cờ dong trống mở, quan điểm sắc bén, kể việc rành mạch, chứng cứ xác thực. Chung Thịnh Anh thậm chí còn nảy sinh vài phần hảo cảm với gã đó, thằng nhóc này là một tay đao bút lại rất có cá tính, cũng rất có tài, nếu điều về Trung đoàn 266 thì chẳng hề thua kém mấy tay trưởng ban bên Ban Chính trị.

Trên tài liệu nói, Tứ Đại Kim Cương ngang ngược vô cùng, làm chuyện xấu xong còn rêu rao "trượng phu sống không đổi họ chết không đổi tên", ra chiều mang phong thái nghĩa hiệp hào sảng, hễ xảy ra xích mích với người ta là vạch toang vạt áo, trước ngực xăm bốn chữ lớn "Bộ đội Kim Cương". Theo lời quần chúng bị thiệt hại phản ánh, tên của Tứ Đại Kim Cương này lần lượt là Trần Ngũ Giang, Trần Lục Giang, Trần Thất Giang, Trần Bát Giang, nghe như anh em một nhà vậy.

Đọc đến đây, Chung Thịnh Anh bực tức đến đỉnh điểm nhưng lại không nhịn được cười, trong bụng thầm mắng: Lũ súc sinh khốn nạn này, thật đáng giận đến cùng cực, thế mà chúng nó cũng nghĩ ra được! Ngũ, Lục, Thất, Bát bốn con sông Giang, xếp sau đó chẳng phải là Cửu Giang sao, đó chính là Trần Cửu Giang. Trần Cửu Giang là nhân vật nào chứ, chính là Sư đoàn trưởng sư đoàn này. Đó là một lão Bát Lộ Quân, tính tình nóng nảy như thuốc nổ, nếu mà biết bốn tên lính du côn chuyên làm chuyện xằng bậy này đứa nào đứa nấy đều xếp vai vế trên đầu ông ấy, thì việc rút súng bắn chết người ta cũng dám làm lắm chứ chẳng chơi.

Xem ra chuyện này vẫn phải âm thầm giải quyết, cũng coi như một vấn đề tồn đọng từ thời Cách mạng Văn hóa vậy, không được nổ súng đánh động, phải lặng lẽ mà làm.

Bốn

Hai giờ chiều, Chung Thịnh Anh có mặt đúng giờ tại Bộ Tư lệnh trung đoàn, Tân Trung Dịch và Trưởng ban Quân vụ Diêu Văn Kỳ đã túc trực chờ sẵn ở phòng trực ban.

Chung Thịnh Anh ngồi xuống chiếc ghế dài trong phòng trực, ngửa đầu ra sau một chút, buông một tiếng "Bắt đầu", Diêu Văn Kỳ liền vội nhổm nửa mông khỏi ghế sô pha, hắng giọng, bắt đầu báo cáo: "Đã điều tra rõ rồi ạ, bốn người này lần lượt là chiến sĩ Dư Hải Báo thuộc trung đội nuôi quân của đại đội trinh sát đặc nhiệm, chiến sĩ Hàn Vũ Qua thuộc trung đội trinh sát của đại đội trinh sát đặc nhiệm, nhân viên chiếu bóng Lưu Nghiêu Thuấn của tổ chiếu bóng, chiến sĩ Vương Kiến Thiết thuộc trung đội nuôi quân của phòng hậu cần."

"Hử? Sao toàn là lính thuộc cơ quan trung đoàn với hậu cần trung đoàn thế này?" Chung Thịnh Anh nhoài người về phía trước, nhìn chằm chằm Diêu Văn Kỳ, ngón tay gõ gõ lên tay vịn ghế gỗ, lại liếc nhìn Tân Trung Dịch với vẻ đầy ẩn ý, bỗng bật cười, "Ái chà Phó Tham mưu trưởng Tân à, phen này anh đúng là quay mông ra cửa sổ phơi nắng, để lộ mặt to tướng ra rồi đấy."

Tân Trung Dịch cười khổ nói: "Trung đoàn trưởng, tôi có trách nhiệm trong chuyện này."

Chung Thịnh Anh nói: "Cụ thể xem nào, trách nhiệm gì?"

Tân Trung Dịch bị trung đoàn trưởng nhìn xoáy vào người, vô cùng lúng túng mất tự nhiên, đành cắn răng nói: "Tôi là lãnh đạo bộ phận chịu trách nhiệm chính về quản lý hành chính, lại là Bí thư Đảng ủy cơ quan trực thuộc trung đoàn. Tứ Đại Kim Cương có ba người thuộc đơn vị trực thuộc, công tác của tôi làm chưa tốt, một là sơ suất không kiểm tra, hai là tắc trách trong chức phận."

Chung Thịnh Anh nói: "Cũng đừng có vơ bừa chậu phân úp lên đầu mình, anh mới làm phó tham mưu trưởng được nửa tháng, mấy tên khốn nạn đó trộm gà bắt chó ít nhất cũng có lịch sử nửa năm rồi, trách nhiệm này không nằm ở anh. Chuyện trước kia tôi không bắt anh chịu trách nhiệm, nhưng chuyện về sau tôi sẽ hỏi tội anh đấy."

Diêu Văn Kỳ nói: "Trung đoàn trưởng, các vấn đề quần chúng phản ánh đa số là đúng sự thật, nhưng cũng có đôi chút sai lệch. Ví như chuyện đánh nhau ẩu đả ở đầu phía tây sân bay không phải do lính mình làm, mà là mấy chiến sĩ của Trung đoàn 265. Lính của mình chỉ quậy phá vụn vặt thôi, chuyện quá đáng thì chưa..."

"Thôi đi! Thế là quá tồi tệ rồi!" Chung Thịnh Anh lại gõ gõ lên tay vịn ghế gỗ, gắt lên: "Cho dù không phải người của trung đoàn mình, lũ ranh con đó chẳng phải cũng mượn danh hiệu của Trung đoàn Kim Cương sao? Chẳng phải cũng lấy danh nghĩa Tứ Đại Kim Cương sao? Tứ Đại Kim Cương cái thối tha gì chứ? Tiếng xấu đồn xa, nọc độc càng lan rộng, nguy hại càng lớn hơn!"

Tân Trung Dịch nói: "Tôi đã thông báo cho chỉ huy các đơn vị này, quản chế nghiêm ngặt mấy tên lính đó lại, nâng cao thẩm quyền phê duyệt nghỉ phép, tránh để chúng ra ngoài gây chuyện thị phi nữa."

"Có đảng viên không?" Chung Thịnh Anh hỏi.

Diêu Văn Kỳ đáp: "Đừng nhắc đến nữa ạ, toàn là chiến sĩ chậm tiến cả."

"Có nòng cốt không?" Chung Thịnh Anh lại hỏi.

"Chỉ có mỗi Hàn Vũ Qua là đoàn viên thôi ạ."

"Nói đi, xử lý thế nào?" Chung Thịnh Anh châm một điếu thuốc lá, thong thả rít một hơi, ánh mắt sắc như chim ưng lần lượt quét qua Tân Trung Dịch và Diêu Văn Kỳ.

Tân Trung Dịch nói: "Ý kiến của tôi chia làm hai bước, trước mắt chủ yếu là quản chế và giáo dục, đứa nào đáng kỷ luật thì kỷ luật, cuối năm cho phục viên tất."

Diêu Văn Kỳ nói: "Trung đoàn trưởng, bối cảnh gia đình của mấy tên lính này e rằng thủ trưởng đều nắm rõ, bố của Dư Hải Báo là Phó Chính ủy Dư của quân khu tỉnh, Vương Kiến Thiết là cháu gọi Chu Phó Quân đoàn trưởng bằng cậu ruột, ông nội của Hàn Vũ Qua là Hồng quân lão thành, còn Lưu Nghiêu Thuấn là..."

"Biết rồi!" Chân mày Chung Thịnh Anh thoắt cái nhíu chặt lại, "Điều đó giải thích được vấn đề gì chứ? Chứng minh chúng nó có chỗ dựa là có thể làm lũ công tử nhà quan lộng hành à? Chứng minh chúng ta buộc phải nhắm một mắt mở một mắt sao? Hoàng tử phạm pháp còn chịu tội như thứ dân kia mà, mấy con bọ hôi hám này mà chúng ta lại không xử lý nổi hay sao? Thật là vô lý hết sức!"

Tân Trung Dịch im lặng. Tân Trung Dịch thừa hiểu, đừng nhìn trung đoàn trưởng nói năng đầy vẻ đường hoàng chính khí, khảng khái hiên ngang như vậy, chứ thực sự ra tay thì đâu phải chuyện đơn giản. Ví dụ như nhốt cấm túc, hễ nhốt lại là phải báo cáo lên bộ phận bảo vệ và quân vụ của sư đoàn, hễ báo cáo thì chuyện nhỏ sẽ xé ra to, chuyện xấu trong nhà liền văng ra ngoài. Sự nghiệp của trung đoàn trưởng hiện đang như mặt trời ban trưa, ông ấy đâu muốn mấy chuyện lông gà vỏ tỏi này làm rùm beng ầm ĩ lên. Cuối năm tống cổ chúng nó cút hết ư? Đó cũng chẳng phải chuyện cứ nói là làm được. Mấy tên lính này đều là những kẻ xui xẻo thi trượt sau khi kỳ thi đại học được khôi phục, bảo có học vấn thì trình độ chẳng cao, bảo thất học thì cũng biết chút ít, đúng là một nồi cơm nửa sống nửa chín. Gia đình tống chúng vào bộ đội, nói cho hay ho là rèn luyện, là cống hiến cho sự nghiệp quốc phòng, nói toạc móng heo ra là tìm bậc thang để leo lên tiền đồ. Đến vấn đề tổ chức đảng đoàn chúng còn chưa giải quyết xong, anh lại bắt chúng lủi thủi cuốn gói về quê, thế chẳng phải là công khai gây sự tìm phiền phức sao? Cho dù những người khác có thể không bận tâm, nhưng Lưu Nghiêu Thuấn thì tuyệt đối không thể động vào, cậu ta là con trai độc nhất của Chính ủy Sư đoàn Lưu Kỳ Viêm, là hạt giống ngắm sẵn để thi vào các học viện quân sự, anh mà đuổi cậu ta đi thì ăn nói thế nào với Chính ủy Lưu?

Tân Trung Dịch rầu rĩ nói: "Ý kiến của tôi là, một là quản chế mấy tên lính này, hai là nắm bắt tình hình sâu hơn nữa, xem ai là kẻ chủ mưu để phân loại đối xử. Nguyên tắc là giáo dục làm chính, xử lý làm phụ. Ba là thời gian tới toàn trung đoàn phải siết chặt chấn chỉnh tác phong kỷ luật, phòng ngừa rủi ro từ trong trứng nước."

Chung Thịnh Anh gật đầu bảo: "Rất tốt. Có thể tổ chức thêm vài lần báo động khẩn cấp, làm vài đợt kiểm tra quân số đột xuất. Lũ ranh con này, anh chỉ có nước làm cho chúng nó căng thẳng lên thì anh mới thở phào được, anh mà thả lỏng cho chúng nó thở một hơi là anh sẽ phải căng như dây đàn. Nhưng tất cả những công tác trên phải làm một cách kín đáo, sấm nhỏ mưa to, trong thắt ngoài buông."

Tân Trung Dịch nói: "Rõ rồi thưa trung đoàn trưởng."

Chung Thịnh Anh lại gật đầu nói tiếp: "Còn về việc xử lý ra sao, tôi thấy cái nguyên tắc anh nêu rất quan trọng, giáo dục làm chính, xử lý làm phụ. Dù có cho phục viên thì cũng phải dạy dỗ chúng cho tử tế trước đã rồi tính, thế nên tạm thời đừng nhắc đến chuyện phục viên, bằng không, giao lính có vấn đề về cho địa phương cũng là thiếu trách nhiệm với xã hội. Phó Tham mưu trưởng Tân thấy sao?"

Năm

Đầu mùa hè năm 1978, "vụ án gà quay" do "Tứ Đại Kim Cương" gây ra cùng cuộc khủng hoảng quan hệ quân dân liên đới đã được Chung Thịnh Anh và Tân Trung Dịch âm thầm dẹp yên, chẳng qua cũng là bên trong thì giáo dục quản chế, bên ngoài thì xin lỗi bồi thường. Nhưng chuyện này lại đẻ ra một kết quả khác, Tân Trung Dịch nảy ra một ý tưởng khác người, gom "Tứ Đại Kim Cương" cùng những chiến sĩ bị xác định là có biểu hiện trung bình trong đợt chấn chỉnh tác phong kỷ luật, tổng cộng mười một người, tập trung lại đội giáo đạo của trung đoàn, lập thành một tiểu đội bổ sung, tức là Tiểu đội 10 của đội giáo đạo.

Các trung đoàn trong biên chế của bộ đội dã chiến thông thường đều có một đội giáo đạo không nằm trong biên chế chính thức nhưng lại thường xuyên tồn tại lâu dài, song đội giáo đạo của Trung đoàn 266 có điểm khác biệt so với các trung đoàn khác. Một là số lượng người tham gia huấn luyện đông, hai là các nội dung học tập rất đa dạng phức tạp, điểm khác biệt quan trọng nhất là, đội giáo đạo của các trung đoàn khác chỉ là đơn vị cấp đại đội, còn đội giáo đạo của Trung đoàn 266 lại do Phó Tham mưu trưởng Bộ Tư lệnh trung đoàn Tân Trung Dịch kiêm nhiệm cả chức đội trưởng lẫn chính trị hướng dẫn viên, mang khung biên chế cấp tiểu đoàn bậc trưởng.

Xây dựng đội giáo đạo với quy mô đồ sộ như thế dĩ nhiên là ý đồ của Chung Thịnh Anh. Thời bình không có chiến tranh, bộ đội dồn phần lớn sức lực vào việc nuôi lợn, trồng rau, xây nhà, làm đường, dẫu có hành quân dã ngoại, diễn tập, duyệt đội ngũ hay hội thao thi đấu võ thuật, phần lớn cũng chỉ là múa may hoa mỹ gãi ngứa ngoài da, lâu dần ắt thiếu đi sự ngoan cường hung hãn, trở nên bạc nhược rệu rã. Tận dụng đội giáo đạo có thể tập hợp những cá nhân có phẩm chất tư tưởng và tố chất quân sự vượt trội lại với nhau, bồi dưỡng nhắm thẳng vào mục tiêu tác chiến, chuẩn bị nguồn dự trữ cho chiến tranh.

Đội giáo đạo của Trung đoàn 266 không chỉ đông quân số mà nội dung học tập cũng rất phong phú, từ nghiệp vụ tham mưu cho đến chiến thuật công phòng, từ hiệp đồng bộ binh - pháo binh đến hiệp đồng bộ binh - xe tăng, cùng với thông tin, trinh sát, phòng hóa cho đến thao tác các loại vũ khí, mọi thứ đều bao quát toàn diện, không thiếu món nào. Những người được cử đến đây tham gia huấn luyện dĩ nhiên đều là tinh hoa cốt cán của Trung đoàn 266.

Nhưng tiểu đội bổ sung lại là một ngoại lệ, các học viên của tiểu đội bổ sung sống trong môi trường đội giáo đạo này có thể nói là một ngày dài như một năm. Ở đây ngoài chuyện đánh rắm ra, ngay cả đi vệ sinh cũng phải hô báo cáo. Ăn cơm cấm nói chuyện, giờ nghỉ cấm hút thuốc, tập hợp cấm động đậy, đứng hàng ngũ cấm cong lưng chùng gối, cấm đi giày da, cấm đeo đồng hồ, cấm mặc áo sơ mi vải dệt Đích Xác Lương... Trong mắt Tứ Đại Kim Cương, Tân Trung Dịch chẳng khác nào Chu Bát Bì, dẫu rằng ông ta không giở trò gà gáy nửa đêm, nhưng lại thường xuyên bảo cán bộ trực ban thổi còi báo động khẩn cấp lúc nửa đêm. Tứ Đại Kim Cương toàn là đám lính công tử quen thói buông thả ở cơ quan, làm sao mà chịu nổi trò này? Cứ mỗi độ canh ba nửa đêm, tiếng còi cất lên the the chói tai, từng hồi như thúc mạng. Đám người Tứ Đại Kim Cương sợ mất mật, chân tay luống cuống, xô xô đẩy đẩy, chạy loạn như bầy chuột hoang, đợi đến khi chúng lếch thếch nhếch nhác bò lê bò càng chạy tới điểm tập hợp thì các phân đội khác đã trang bị chỉnh tề, tiếng hát vang dội khắp trời rồi. Quay đầu nhìn lại hàng ngũ của mình, đứa mặc ngược quần, đứa xỏ nhầm giày, lại có đứa căn bản chưa kịp xỏ giày hoặc chỉ mang độc một chiếc. Trải qua mấy lượt như thế, Tứ Đại Kim Cương xẹp lép như bánh đa nhúng nước. Ở chốn này bọn họ dở dơi dở chuột, chỉ là mấy con cừu lạc vào bầy sói, không, ngay cả cừu cũng chẳng bằng, đích thị là lũ chuột cống, vừa bất an lo sợ lại vừa tự ti hổ thẹn.

Giờ đây tình hình đã rõ mười mươi, viện bắc Trung đoàn 266 có Tứ Đại Kim Cương, thì viện nam Trường Lượn Hải quân có Năm Bông Hải Hà. Năm Bông Hải Hà này thực chất là mấy nữ binh trong đội tuyên truyền văn nghệ của trường lượn, cũng là con em cán bộ cấp cao, bị phong trào Cách mạng Văn hóa làm lỡ dở, là lính đi cửa sau khét tiếng thời bấy giờ, trung ương suýt chút nữa đã điều tra xử lý. Qua điều tra, bởi cùng là con em cán bộ chịu cảnh không đắc chí, Tứ Đại Kim Cương với các cô ấy chẳng qua cũng chỉ là anh hùng tiếc anh hùng, đồng bệnh tương lân nên có nhiều chủ đề để nói mà thôi. Thỉnh thoảng tụ tập lại với nhau, cùng hoài niệm về những tháng ngày ấu thơ hạnh phúc, lên án "bè lũ bốn tên" gây họa cho nước hại cho dân, khiến lũ hậu duệ công thần như họ rơi vào cảnh dở dở ương ương, chỉ có thế mà thôi, không hề có dây dưa gì sâu sắc.

Bảng tin phấn trên bức tường đầu hồi ký túc xá đội giáo đạo thường xuyên công bố thành tích huấn luyện, tên của các học viên tiểu đội bổ sung đương nhiên chẳng bao giờ có cửa xuất hiện. Họ thường nghiên cứu nội dung bảng tin, nhìn mãi rồi cũng phát hiện ra một tình hình, những người đứng đầu bảng luôn là mấy gương mặt của Trung đội 1, mấy cái tên Phạm Thần Quang, Sầm Lập Hạo, Địch Nham Đường, Trần Quốc Dũng, Lưu Doãn Ba, Triệu Đình Khánh cứ xuất hiện lặp đi lặp lại, thay nhau đổi chỗ, nhưng quanh đi quẩn lại vẫn là mấy người đó, hệt như vịt bơi lội dưới nước, lúc thì anh trồi tôi lặn, lúc thì tôi trồi anh lặn... Tứ Đại Kim Cương tức tối nghẹn họng, mẹ kiếp, có mấy đứa con cháu giai cấp công nhân với nông dân này mà cứ ẵm trọn cờ đỏ nhỏ hoài. Nhưng không phục cũng không được, mấy gã này tập luyện liều mạng dã man, như thể cắn phải thuốc kích thích, bất kể là tác nghiệp trên bản đồ hay thao tác thực tế, lúc nào họ cũng dẫn đầu một mạch. Họ khác với các nòng cốt cấp phó tiểu đội của Trung đội 2, khác với các nòng cốt kỹ thuật thuộc tám chức danh của Trung đội 3, và càng khác xa với những học viên diện "tẩy não" của tiểu đội bổ sung. Có một bí mật công khai là, bọn họ đều là những mầm mống cán bộ đã được đăng ký ghi danh tại Ban Chính trị, một khi vận may gõ cửa, ít nhất một phần ba trong số họ sẽ được mặc áo bốn túi. Họ đương nhiên phải liều mạng rồi, ánh rạng đông đang ở ngay phía trước, thắng lợi đang vẫy gọi họ, họ không liều mạng thì ai liều mạng?

Sáu

Chẳng biết là ý kiến của Tân Trung Dịch hay do Chung Thịnh Anh bột phát nảy ra linh cảm, vào ngày Tết Quân đội mùng một tháng tám năm ấy, Trung đoàn 266 đã tổ chức một buổi liên hoan quân dân mới mẻ độc đáo. Khách mời tham gia buổi liên hoan, ngoài các vị lãnh đạo hữu quan của quận Bắc Giao, còn có bác Mã của quán thịt chín Hồng Tinh cùng cô con gái út Mã Tân, bác Trương của tiệm đồng hồ, cùng cán bộ quần chúng mấy ngôi làng xung quanh nơi Trung đoàn 266 đóng quân. Do máy bay của Trường Lượn Hải quân Chương Nguyên đều đã chuyển sân bay về vùng Đông Bắc, sân bay bỏ không, nên hội trường buổi liên hoan được chọn ngay trên đường băng phía đông của sân bay, bên cạnh đường băng còn bố trí cả thao trường huấn luyện thể dục quân sự. Trung đoàn 266 bày binh bố trận, lấy đội giáo đạo làm lực lượng chủ thể, biểu diễn các khoa mục như phân đội bộ binh nhỏ diễn tập chiến đấu công phòng, đại đội pháo binh chiếm lĩnh trận địa trên hỏa tuyến, phân đội công binh vượt chướng ngại vật bãi mìn. Ánh nắng mùa hè rọi xuống mặt đường băng bê tông bỏng rát như nung, các màn biểu diễn do Tân Trung Dịch chỉ huy diễn ra cuồn cuộn khí thế, oai phong lẫm liệt. Đây thực chất là màn kiểm nghiệm các khoa mục sắp báo cáo tại hội nghị hiện trường chính quy hóa sắp tới, đồng thời cũng nhân tiện đem ra biểu diễn làm tiết mục tại đây, quả đúng là một công đôi việc.

Buổi liên hoan dĩ nhiên không thể thiếu các tiết mục văn nghệ, mà tiết mục văn nghệ tự khắc cũng lấy tình quân dân làm chủ đề. Do không có diễn viên nữ, người ta liền để Tứ Đại Kim Cương lập công chuộc tội, đứng ra mời các nữ binh trường lượn hải quân đến giúp một tay, ngoài ra còn mời thêm mấy cô gái từ trạm văn hóa quận Bắc Giao sang.

Sau khi chương trình bắt đầu, thoạt tiên do học viên đội giáo đạo Triệu Đình Khánh chỉ huy toàn đội giáo đạo đồng ca bài "Ba kỷ luật lớn, tám điều chú ý", sau đó là màn múa "Hồng Tẩu" do Tạ Lam, Tống Cảnh, Vu Yến Yến của trường lượn biểu diễn, tiếp theo bước vào các tiết mục phối hợp lưu diễn.

Về kỹ thuật quân sự thì Tứ Đại Kim Cương chẳng ra sao, thế nhưng lên sân khấu diễn trò thì lại có người phát huy được tác dụng. Tiểu phẩm "Anh em dưa hấu" do Triệu Đình Khánh của Trung đội 2 và Hàn Vũ Qua của tiểu đội bổ sung sắm vai hai anh em, Trần Xuân Mai của trạm văn hóa quận Bắc Giao đóng vai nữ cán sự giải phóng quân, tạo nên nét đặc sắc: bộ đội diễn vai dân, dân diễn vai bộ đội.

Hàn Vũ Qua diễn kịch thực ra cũng chỉ dạng tài tử nửa mùa, được cái da mặt dày chẳng biết sợ sân khấu là gì. Diễn đến đoạn bộ đội giải phóng quân giữa trời nắng chang chang khéo léo từ chối lòng tốt của hai anh em bán dưa hấu, kiên quyết không ăn dưa, Hàn Vũ Qua tức cảnh sinh tình, chợt nhớ tới chuyện nhóm mình lừa gạt trộm gà quay của bác Mã, bỗng nhiên lương tâm thức tỉnh, xấu hổ khôn cùng, sống mũi cay cay, xúc động thật lòng mà bật khóc tu tu, lại còn tự tiện thêm vào một đoạn thoại: "Bà con cô bác ơi, bà con xem kìa, thế hệ cha anh của chúng ta tốt đẹp biết bao, trời nắng gắt thế này, dưa ngọt lịm thế kia, vậy mà các anh ấy đến một miếng cũng chẳng thèm đụng vào. Thế nhưng... thế nhưng, tôi hổ thẹn quá, mang danh là chiến sĩ giải phóng quân, mấy đứa chúng tôi lại vi phạm kỷ luật, bịp bợm bác Mã, trộm gà quay của bác ấy ăn... Tôi có lỗi với bà con cô bác nhiều lắm..."

Hàn Vũ Qua khóc lóc sụt sùi một hồi, lập tức khiến khán giả ngơ ngác không hiểu ra làm sao, rồi ngay sau đó cả hội trường cười ầm lên nắc nẻ. Trần Xuân Mai là diễn viên dân ca nghiệp dư, đóng kịch tiểu phẩm cũng là tay ngang chen ngang, vốn dĩ đã có chút gượng gạo, Hàn Vũ Qua lại chẳng diễn theo kịch bản, cô nàng lập tức hoảng hốt rối trí, không biết phải bắt lời tiếp ra sao, đành liên tục gõ phách, lặp đi lặp lại hết lần này đến lần khác: "Quân đội nhân dân vì nhân dân, quân đội nhân dân nhân dân yêu, hây hây, vì nhân dân, hây hây, nhân dân yêu..."

Trần Xuân Mai vừa quên lời thoại, bên dưới sân khấu lại càng cười rộ lên hỗn loạn, vô hình trung lại đẩy bầu không khí lên đến cao trào. Cuối cùng vẫn là người dẫn chương trình Tô Ninh Ba nhanh trí, bước lên sân khấu khéo léo đỡ lời gỡ gạc một cách đầy duyên dáng tự nhiên. Trong Năm Bông Hải Hà, Tô Ninh Ba không chỉ là người xinh đẹp nhất mà còn là người có tài nhất, sở hữu gương mặt thanh tú cùng đôi mắt sáng lấp lánh, nụ cười có chút tinh nghịch, dáng đi cũng rất hoạt bát đáng yêu. Tô Ninh Ba cố tình đi bước đều rập khuôn cứng nhắc như người máy, lại làm ra vẻ hùng dũng khoa trương, trông càng thêm muôn phần dễ thương. Sự xuất hiện của cô lập tức thu hút toàn bộ sự chú ý của mọi người: "Kính thưa các thủ trưởng và các đồng chí, câu chuyện hai anh em dưa hấu phản ánh thế hệ tiền bối của chúng ta có kỷ luật vô cùng nghiêm minh, còn câu chuyện gà quay lại phản ánh lòng dũng cảm dám tự phê bình của thế hệ quân nhân mới chúng ta. Trong lịch sử quân đội ta, còn có những câu chuyện xúc động thắm đượm tình quân dân cá nước như 'Hoa bách hợp' và 'Hồng Tẩu', trên chặng đường tiến bước tương lai của quân đội ta, nhất định cũng sẽ viết nên những trang sử mới tươi đẹp về tình đoàn kết quân dân. Sau đây, tôi xin gửi tới mọi người bài hát 'Chiến hạm viễn hành'..."

Thao trường đang hỗn loạn ồn ào thoáng chốc bị giọng hát ngọt ngào truyền cảm của Tô Ninh Ba bao trùm êm dịu.

Trong buổi liên hoan lần này, dĩ nhiên Tân Trung Dịch sẽ không bỏ lỡ thời cơ, tranh thủ phô diễn mấy con bài tẩy trong tay mình. Đợt cao trào cuối cùng của buổi liên hoan chính là màn biểu diễn kỹ năng cá nhân của đội giáo đạo Trung đoàn 266. Dù những kỹ năng này không phải nghiệp vụ chính của lính bộ binh mà là ngón nghề sở trường của lính đặc chủng, nhưng các tay hạt giống của đội giáo đạo đều đã từng học qua, lại rất dễ gây ấn tượng nổi bật. Địch Nham Đường biểu diễn bắn súng bộ binh, quả nhiên là bản lĩnh bách bộ xuyên dương, lính phục vụ thả bóng bay ở cự ly bảy mươi mét, bị anh ta bắn năm phát nổ tung cả năm. Ngoài bắn súng, Địch Nham Đường còn có một tuyệt chiêu, biểu diễn thể dục quân sự biến hóa, Địch Nham Đường lên xà đơn không phải hít xà kéo người lên, mà là leo trèo — hai tay nắm xà, hai chân lơ lửng bước thoăn thoắt, vững vàng như đi trên đất bằng, trông như thể đang sải bước giữa không trung, thực chất là làm dáng thế, nhưng dân chúng nhìn vào thấy vô cùng đặc sắc, tiếng vỗ tay rộ lên như sấm dậy. Lưu Doãn Ba và Sầm Lập Hạo biểu diễn sửa xe mô tô ba bánh ngay trong lúc xe đang chạy, do Sầm Lập Hạo lái xe, lượn quanh vòng ngoài bãi tập hai vòng, giữa lúc xe đang lao vun vút, anh ta đánh tay lái một cái, bánh xe bên phải lập tức hổng lên khỏi mặt đất. Lưu Doãn Ba ngồi trong thùng xe đang nghiêng ngửa, ung dung tháo rời bánh của thùng xe ra. Chiếc mô tô nghiêng một góc 45 độ, vẫn chạy tiếp hai vòng rưỡi quanh sân cho đến khi bánh xe được lắp lại như cũ.

Những màn đó vẫn chưa phải là đặc sắc nhất, nói đến nhân vật xuất chúng phong lưu thì phải kể đến Phạm Thần Quang. Phạm Thần Quang phô diễn công phu khổ luyện thực thụ. Chỉ thấy anh ôm một chồng gạch xỉ bước ra giữa bãi tập, đặt gạch xuống ngay ngắn, đứng thẳng người, hít sâu một hơi, vận đầy khí đan điền hét lớn một tiếng, bất thần vung chưởng chém xuống, bốn viên gạch xỉ lập tức nát vụn thành từng mảnh. Mọi người nín thở thót tim đến tận cổ họng còn chưa kịp thở hắt ra, Phạm Thần Quang đã cúi gập người ôm lấy bốn viên gạch còn lại, trở tay đập thẳng vào trán mình, đám đông đồng thanh "Ồ" lên một tiếng kinh hãi, định thần nhìn lại thì bốn viên gạch xỉ đã vỡ làm tám mảnh, rơi rào rào xuống đất. Nhìn lại Phạm Thần Quang, trên trán anh đã bầm tím một mảng, tựa như rướm rỉ tơ máu. Mọi người còn chưa kịp hoàn hồn thì bác Mã quán thịt chín đã không kìm nén nổi, chạy bổ lên khán đài, nắm lấy tay Phạm Thần Quang nói: "Sao lại thế này hả cháu? Sao lại thế này chứ? Diễn kịch thì cứ đàng hoàng mà diễn kịch, cớ sao lại đem gạch đập vào đầu thế kia?"

Phạm Thần Quang vóc người thấp đậm chắc nịch, mặt mũi thật thà chất phác, xoa xoa trán, cười bẽn lẽn, cất giọng Hà Nam đôn hậu: "Dạ không sao đâu bác, cháu luyện mãi rồi, đây là bản lĩnh giết giặc đấy ạ."

Bác Mã vẫn xót xa khôn xiết, bảo: "Thằng bé này, cái trán không biết đau hay sao? Cháu là Kim Cương thật đấy à? Trời đất ơi, đừng có tập tành kiểu này nữa." Lại quay sang phía bàn chủ tịch nói với đám lãnh đạo đảng, chính quyền, quân đội như Chung Thịnh Anh: "Thưa thủ trưởng, chúng ta luyện bắn súng đi thôi, xin đừng để bọn trẻ lấy gạch đập vào đầu thế này nữa."

Chung Thịnh Anh bấy lâu nay vẫn âm thầm đắc ý trong lòng, thấy thời cơ đã chín muồi liền đứng dậy, khoát mạnh tay, cười vang sảng khoái: "Bác cứ yên tâm đi ạ! Súng không bắn không chuẩn, lính không rèn không cứng cáp. Lính của tôi đâu chỉ biết ăn gà quay, mà còn có bản lĩnh thực sự đấy. Mấy đứa trộm gà quay của bác là Kim Cương dởm, còn mấy cậu biểu diễn tài nghệ hôm nay đây, bác nhìn xem, Phạm Thần Quang, Sầm Lập Hạo, Địch Nham Đường, Lưu Doãn Ba, bốn chàng trai này mới là Kim Cương đích thực. Họ không chỉ biết diễn mấy trò vặt vãnh này đâu, mà họ còn có thể dẫn quân đánh trận nữa đấy!"

Bảy

Thế hệ Tứ Đại Kim Cương mới của Trung đoàn 266 đã chính thức ra đời, hơn nữa cơ bản sắp xếp theo đúng thứ tự mà Chung Thịnh Anh đã tuyên bố, đó chính là Phạm Thần Quang, Sầm Lập Hạo, Địch Nham Đường và Lưu Doãn Ba. Dù chẳng phải qua hội đồng chuyên gia bình xét hay hội nghị quyết nghị, nhưng chỉ cần có một câu nói đó của Trung đoàn trưởng Chung Thịnh Anh là đã phần nào mang ý nghĩa được cấp trên chính thức công nhận rồi.

Vốn dĩ trong màn biểu diễn kỹ năng cá nhân lần này, Tân Trung Dịch còn sắp xếp cả Lưu Nghênh Kiến và Triệu Đình Khánh, nhưng Chung Thịnh Anh bảo: "Lưu Nghênh Kiến thì thôi đi, thứ nhất cậu ta là cán bộ cấp đại đội, việc biết nói, biết làm, biết dạy, biết làm công tác tư tưởng đều là bổn phận phải làm được, bắn súng bắn pháo ném lựu đạn cũng chẳng phải khoa mục gì ghê gớm mũi nhọn. Hơn nữa cái 'bốn biết' của cậu ta cũng khó mà phô diễn trên sân khấu, để sau này mở hội nghị hiện trường rồi tính." Triệu Đình Khánh cũng không được lên biểu diễn khoa mục, vì chiếc máy bay mô hình của anh ta đột ngột gặp sự cố, bay chưa đầy hai mươi mét đã chúi đầu lao xuống đất, đành phải tạm thời cắn răng gạch tên. Triệu Đình Khánh không được diễn màn mô hình bay nên cũng trượt mất danh hiệu Kim Cương.

Việc Tứ Đại Kim Cương được thừa nhận rộng rãi, công lao chủ yếu thuộc về Phạm Thần Quang.

Những câu chuyện về Phạm Thần Quang có rất nhiều, và cũng vô cùng ly kỳ hấp dẫn.

Chuyện kể vào một năm trước, khi Phạm Thần Quang còn làm tiểu đội trưởng tiểu đội điện thoại hữu tuyến thuộc đại đội chỉ huy, sư đoàn có tổ chức một đợt khảo hạch ngũ môn toàn năng, ở phần thi vượt chướng ngại vật một nghìn mét rải dây điện thoại, Phạm Thần Quang vốn dĩ chuẩn bị vô cùng chu đáo, quyết tâm phải lập một màn thắng rực rỡ vang dội, nào ngờ đến phút chót lại sẩy chân ngã ngựa. Sau khi trạm điện thoại dã chiến dựng xong, vậy mà có tới ba trạm nhánh không nghe thấy tiếng hiệu, Phạm Thần Quang sốt ruột đến hai mắt bốc hỏa, cả bụng tức giận đều biến thành rắm mà xả hết ra ngoài. Về sau, một vị tham mưu giám khảo có mặt tại hiện trường đã cười đùa: "Người ta sốt ruột thì thở hồng hộc, còn tiểu Phạm sốt ruột thì đánh rắm liên hồi." Nghe nói hôm đó anh ta đã đánh bồm bộp hơn mười quả rắm giòn giã, sau khi xả hơn chục quả rắm xong xuôi, anh ta mới tìm ra nguyên nhân sự cố, hóa ra là lớp màng bảo vệ trên đầu cắm dây nối chưa được bóc ra. Đây thực ra là một sơ suất đơn giản không thể đơn giản hơn, nhưng cơn lú lẫn nhất thời đã làm khó đấng anh hùng. Đợt khảo hạch lần đó, tiểu đội do Phạm Thần Quang chỉ huy chỉ giành được giải ba. Sau khi khảo hạch kết thúc, Phạm Thần Quang nằm bẹp trên vạt giường suốt cả buổi chiều. Tối đến giờ ăn cơm, người trực ban chỉnh đốn hàng ngũ cất tiếng hát, bài hát vừa dứt, Phạm Thần Quang bỗng bước ra khỏi hàng ngũ, nói: "Hôm nay sư đoàn tổ chức khảo hạch, có tiểu đội trưởng lơ là mất cảnh giác, phân đội dây hữu tuyến chỉ giành được giải ba, làm mất mặt đại đội, thật đáng xấu hổ, đáng phạt!" Dứt lời, anh ta giơ tay tự tát vào mặt mình hai bạt tai nảy lửa. Đám chiến sĩ đang đứng chờ vào nhà ăn đưa mắt nhìn nhau trố mắt ngạc nhiên, còn Phạm Thần Quang lại thản nhiên như không có chuyện gì xảy ra, nói tiếp: "Tôi tát là tát vào mặt mình, nhưng là để giáo dục mọi người, nhất là các đồng chí mới, phải lấy đó làm răn đe cảnh tỉnh."

Vào cuối những năm bảy mươi, quân đội đề xướng tinh thần một chuyên nhiều năng, Phạm Thần Quang không chỉ là tay thiện chiến trong huấn luyện mà còn là cây bút nòng cốt đưa tin của đội giáo đạo, thường xuyên đăng bài thông tấn trên tờ tuần báo của quân khu. Sau khi buổi liên hoan mùng một tháng tám kết thúc, phó chính trị hướng dẫn viên của đội giáo đạo thừa thắng xông lên, bảo Phạm Thần Quang viết một bài báo về quá trình trưởng thành của Tứ Đại Kim Cương. Phạm Thần Quang rất nhanh đã viết xong một bài viết dài hơn hai nghìn chữ, mọi thứ khác đều không có vấn đề gì, duy chỉ có việc sắp xếp thứ tự cho Tứ Đại Kim Cương là gặp chút rắc rối. Phạm Thần Quang nhớ rõ Trung đoàn trưởng Chung Thịnh Anh đã xếp anh đứng đầu bảng, nhưng bản thân anh lại không tiện tự viết như thế, viết như vậy sẽ mang tiếng là thiếu khiêm tốn, anh nghĩ đi nghĩ lại rốt cuộc vẫn đặt tên mình ở vị trí cuối cùng. Trong khoảnh khắc đặt tên mình xuống tận đáy bảng, anh cảm thấy vừa có chút ấm ức tủi thân lại vừa thấy mình thật cao thượng, thế nhưng lúc phó chính trị hướng dẫn viên duyệt bản thảo, lại dùng bút khoanh kéo tên anh lên vị trí hàng đầu. Cứ như thế, ngôi vị đứng đầu Tứ Đại Kim Cương của anh đã trở thành danh chính ngôn thuận.

Tám

Trong Tứ đại Kim Cương mới xuất hiện, Địch Nham Đường là một trang nam tử tuấn tú, gần như mọi đường nét và vóc dáng đều phù hợp, hoặc có thể nói là tiệm cận với chuẩn mực thẩm mỹ truyền thống: cao to vạm vỡ, mày rậm mắt to. Anh vốn dĩ còn có một bộ râu quai nón sánh ngang với Trung đoàn trưởng Chung Thịnh Anh, thậm chí là Quan Vân Trường. Nhưng chừng nào chưa rời khỏi đội huấn luyện, bộ râu đẹp được người đời truyền tụng nghìn thu ấy chỉ có thể bén rễ dưới lớp da mặt của anh, tuyệt đối không có cơ hội đâm chồi nảy lộc. Dẫu vậy, những chân râu lờ mờ xanh rì kia cũng tăng thêm muôn phần mị lực nam tính cho diện mạo của Địch Nham Đường, khiến người lính kỳ cựu xuất thân từ chốn thôn quê Hồ Bắc này có thêm đôi phần sức hút kỳ diệu. Cộng thêm tố chất quân sự vững vàng và phong thái chỉ huy ung dung điềm tĩnh, con người này trong mắt cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn 266 là một nhân tài sĩ quan lý tưởng. Thậm chí có người còn lén lút bàn tán, đừng thấy Phạm Thần Quang và Sầm Lập Hạo xếp trên, hai người đó chẳng làm nên trò trống gì lớn đâu, từ cấp tiểu đoàn trở xuống thì còn vùng vẫy được đôi chút, chứ muốn tiến xa hơn nữa thì lực bất tòng tâm. Căn cứ đưa ra là: Phạm Thần Quang quá khù khờ, Sầm Lập Hạo quá bốc đồng; một người mang nặng thói nông dân, một kẻ lại nồng nặc mùi tư sản nửa mùa, cho nên cả hai đều sẽ không thể quá đắc chí. Mười năm sau, giang sơn của Trung đoàn 266 rất có thể sẽ là của Địch Nham Đường và Lưu Doãn Ba. Địch Nham Đường là cốt cách của bậc võ tướng, còn trên người Lưu Doãn Ba lại mang bóng dáng của sao Văn Khúc, hơn nữa tính cách của hai người đều có độ dẻo dai, dễ uốn nắn.

Địch Nham Đường cũng có vài câu chuyện kỳ lạ.

Chuyện kể rằng vào một ngày tháng Mười hai năm 1977, Viên Đông Qua, một kẻ lười biếng ở thôn Thập Lý Phố nằm về phía bắc doanh trại Trung đoàn 266, từng lẻn vào khu quân sự. Hắn ta chẳng dám mưu tính những chuyện kinh thiên động địa như trộm súng cắp pháo, mong muốn của Viên Đông Qua chẳng qua chỉ là thó vài bộ quân phục, tất nhiên nếu tiện tay kiếm được thứ gì giá trị hơn thì hắn cũng không từ chối. Viên Đông Qua trà trộn vào doanh trại theo đoàn dân công chở cây giống đến cho ban hậu cần. Sau khi tách khỏi đoàn dân công, Viên Đông Qua bắt đầu thám thính, tiện tay lấy trộm một đôi giày vải bộ đội đang phơi trước cửa nhà ăn ban hậu cần rồi giấu tọt vào lòng.

Đúng là số Viên Đông Qua đen đủi, hôm đó lại đúng phiên Địch Nham Đường làm trực nhật đại đội của đội huấn luyện, mà đội huấn luyện lại nằm ngay phía tây nhà ăn ban hậu cần. Địch Nham Đường từ đằng xa đã trông thấy hành vi bỉ ổi của Viên Đông Qua, nhưng anh không đánh động, mà lẳng lặng quay về ký túc xá xách một khẩu súng tiểu liên, âm thầm tiếp cận Viên Đông Qua. Viên Đông Qua dĩ nhiên chưa thỏa mãn với chiến lợi phẩm là một đôi giày vải nửa mới nửa cũ, hắn còn muốn mở rộng chiến quả hơn nữa. Đúng lúc hắn thò tay định lấy một chiếc áo khoác quân đội, Địch Nham Đường từ chân tường bước ra, đứng cách Viên Đông Qua chừng năm mét rồi hắng giọng một tiếng.

Viên Đông Qua ngoảnh đầu lại nhìn, hai chân lập tức nhũn ra. Hắn nhận ra Địch Nham Đường, đây chính là tay thiện xạ của Trung đoàn Kim Cương, tay thiện xạ lúc này đang xách khẩu tiểu liên. Hơn nữa hắn còn biết, tay thiện xạ này là một kiện tướng chạy việt dã, từng đoạt giải nhất tại đại hội thể dục thể thao thành phố Chương Nguyên——Trời đất ơi, trộm đôi giày vải này quả thực là rước họa tày trời rồi. Viên Đông Qua chẳng kịp nghĩ ngợi gì, co cẳng cắm đầu cắm cổ chạy thục mạng. Hắn chạy một mạch qua ban chỉ huy đội huấn luyện, ký túc xá đại đội một, nhà vệ sinh đại đội hai, vườn rau đại đội ba, rồi thoăn thoắt như thỏ nhảy qua bờ tường rào. Dưới chân tường là một con mương nhỏ rộng chừng hai trượng, Viên Đông Qua không chút do dự lao thẳng xuống, đội nguyên một đầu nước thối ngoi lên chạy tiếp. Vừa chạy hắn vừa bụng bảo dạ, thế này chắc thoát hiểm rồi, tay thiện xạ kia đời nào lại vì một đôi giày vải mà lội xuống mương nước thối chứ?

Viên Đông Qua đã lầm to. Địch Nham Đường đương nhiên không thèm lội mương thối, nhưng anh vòng qua cửa tây, chỉ trong chớp mắt đã đuổi kịp Viên Đông Qua. Cách sau lưng Viên Đông Qua chừng hai mươi mét, anh bắt đầu hãm chậm bước chân, rảo những bước sải dài dứt khoát, vừa đi vừa kéo khóa nòng súng rôm rốp. Kỳ thực trong súng chẳng có lấy một viên đạn.

Vừa nghe thấy tiếng Địch Nham Đường lên đạn, Viên Đông Qua chỉ hận không thể mọc thêm cánh, nhưng lực bất tòng tâm, càng muốn chạy nhanh thì hai chân lại càng mềm nhũn ra. May là Địch Nham Đường dường như chẳng có ý định bắt giữ hắn, cứ tà tà bám riết phía sau: không nhanh không chậm, không xa không gần, chẳng nói chẳng rằng, vừa sải bước vừa kéo khóa nòng lách cách lách cách. Viên Đông Qua chạy mãi chạy hoài, từ chạy cuồng loạn sang chạy nhanh, rồi chuyển thành chạy chậm, cuối cùng chỉ còn ý nghĩ muốn chạy chứ sức lực thì đã cạn kiệt, một chiếc giày giấu trong ngực cũng rơi mất tự lúc nào. Địch Nham Đường bước tới trước chiếc giày, cúi người nhặt lên, thậm chí còn dừng lại ngắm nghía nghiên cứu một hồi, rồi mới sải đôi chân dài bước tiếp.

Một kẻ hối hả chạy trối chết, một người ung dung bám theo sau, cứ thế rượt đuổi nhau chừng bảy tám dặm đường. Địch Nham Đường vẫn lững thững đi phía sau, vẫn tiếp tục lên đạn, vẫn cứ cái bộ dạng không vội không vàng, không xa không gần ấy. Lúc này Viên Đông Qua ngửa mặt nhìn lên, chỉ thấy trời đất đen kịt, mặt trời hóa màu xanh lam, hàng liễu biến thành đồi núi, con mương nhỏ hóa thành đường cái. Viên Đông Qua gào lên trong bụng: "Không chạy nữa, mày bắn chết tao đi, bắn chết tao cũng không chạy nữa đâu." Rồi "bịch" một tiếng, hắn vật ngã ra đất, bày ra cái vẻ mặt coi cái chết nhẹ tựa lông hồng.

Địch Nham Đường bước tới nơi, chẳng buồn làm gì hắn, thậm chí báng súng cũng không thèm dùng đến, chỉ cúi xuống lôi chiếc giày vải còn lại trong ngực hắn ra, rồi dẫm hai phát lên mông hắn, đoạn quay người lẳng lặng bỏ đi, không thốt lấy một lời.

Viên Đông Qua nằm bẹp dưới đất nửa ngày trời vẫn không hiểu nổi rốt cuộc thằng cha thiện xạ này đang giở trò quỷ gì. Mãi đến khi Địch Nham Đường đã đi rất xa rất xa, khuất hẳn trong màn sương chiều bảng lảng, Viên Đông Qua mới rên rỉ bò dậy, hai tay phủi mông, hướng về phía Địch Nham Đường vừa biến mất mà tru tréo ré lên một tràng:

"Đồ... thiện... xạ! Bố... tiên sư nhà mày!"

Chín

Được phong làm Tứ đại Kim Cương, ba người kia đều cảm thấy vô cùng vinh dự, duy chỉ có Sầm Lập Hạo là chẳng mấy bận tâm. Anh luôn cảm thấy danh xưng này mang nặng hơi hướng giang hồ thảo khấu, Tứ đại Kim Cương với Bát đại Kim Cương trong chùa chiền toàn là những tượng nhe nanh múa vuốt, mặt xanh nanh vàng, chẳng đẹp đẽ gì cho cam. Thế nhưng Trung đoàn trưởng Chung đã đích thân phán vậy rồi, anh cũng chẳng tiện chối từ, người ta liệt anh vào hàng Kim Cương tức là coi trọng anh, vậy thì cứ tạm nhận lấy đã.

Về sau, bài viết đưa tin của Phạm Thần Quang được đăng tải, đó là một mẩu tin ngắn hơn hai trăm chữ. Hàn Vũ Qua cầm sang cho Sầm Lập Hạo xem, Sầm Lập Hạo chỉ buông một câu "nhảm nhí", mặt mày lộ rõ vẻ khinh khỉnh.

Hồi Sầm Lập Hạo mới nhập ngũ làm tân binh là ở đại đội một thuộc tiểu đoàn pháo binh, Tân Trung Dịch chính là đại đội trưởng của anh. Khi ấy, ấn tượng của Tân Trung Dịch về Sầm Lập Hạo chẳng mấy tốt đẹp. Người thì thông minh, khả năng tiếp thu cũng rất nhạy bén, nhưng khổ nỗi lại không chịu nghiêm túc. Nhiệm vụ giao cho anh ta thì cũng hoàn thành đấy, nhưng tuyệt đối không bao giờ đạt tới tiêu chuẩn xuất sắc.

Vào một ngày làm công tác nội vụ, khẩu đội trưởng Hồ Đại Phát phân công Sầm Lập Hạo đi giặt bạt che pháo, Sầm Lập Hạo thản nhiên bảo: "Khẩu đội trưởng, sao anh lại để tôi làm cái việc này?"

Hồ Đại Phát ngạc nhiên hỏi ngược lại: "Sao cậu lại không làm được việc này? Cậu là pháo thủ số hai, từ trước đến nay việc giặt bạt che pháo luôn là của pháo thủ số hai."

Sầm Lập Hạo là người Hồ Nam nhưng lại sở hữu một thân hình cao lớn, vóc người một mét tám mươi, cao hơn tay người Giang Tô như Hồ Đại Phát trọn vẹn một cái đầu. Anh khoanh tay trước ngực, trịch thượng nhìn xuống Hồ Đại Phát bảo: "Anh cho tôi làm pháo thủ ngắm bắn đi, để Phùng Đắc Cương ngắm mười ngày cũng chẳng bằng tôi ngắm một ngày đâu. Nạp đạn pháo, giặt bạt che pháo, mấy cái việc cỏn con này dắt một con khỉ đến huấn luyện hai tiếng đồng hồ nó cũng làm được, anh bắt tôi làm thì không thỏa đáng chút nào."

Về sau Hồ Đại Phát đem chuyện này mách lại với Tân Trung Dịch. Tân Trung Dịch cảm thấy cái đầu của tên lính mới này khó gọt đây, thế là quyết định đích thân ra tay uốn nắn.

Bốn ngày sau, đại đội một tiểu đoàn pháo binh tổ chức huấn luyện chiến thuật ở phía bắc sân bay. Tân Trung Dịch hạ lệnh cho tất cả các pháo thủ trước tiên phải đào hai mươi hố chôn càng pháo. Trong lúc đám lính tranh nhau vung cuốc thi thố, Tân Trung Dịch đứng một bên châm thuốc quan sát, mục tiêu chính của anh là theo dõi Sầm Lập Hạo. Tên chiến sĩ mới ngạo khí ngút trời này đến chân pháo thủ số hai còn chẳng thèm làm, liệu thứ công việc nặng nhọc tay chân như đào hố chôn càng pháo này hắn có chịu dốc sức hay không?

Quả nhiên, hố chôn càng pháo do Sầm Lập Hạo đào chỉ ở mức thường thường bậc trung. Thời gian tàm tạm, chất lượng tàm tạm, không hơn không kém, lơ lửng ở khúc giữa.

Tân Trung Dịch gọi Sầm Lập Hạo ra nói chuyện, hỏi Sầm Lập Hạo có phải bất mãn với sự phân công hay không. Sầm Lập Hạo thẳng thắn đáp: "Đúng là có bất mãn, tôi muốn học kỹ thuật, nhưng lần nào cũng bắt tôi nạp đạn với giặt bạt che pháo, công việc này không phù hợp với tôi."

Tân Trung Dịch kiên nhẫn khuyên nhủ: "Chuyện gì cũng phải có một quá trình, cậu là chiến sĩ mới, phải bắt đầu từ những điều cơ bản, không được đứng núi này trông núi nọ." Đoạn, anh bắt đầu giảng giải từ mối quan hệ giữa bình dị và vĩ đại, tầm quan trọng của pháo thủ số hai, cho đến việc nguyện vọng cá nhân phải phục tùng sự phân công của tập thể, thao thao bất tuyệt suốt năm sáu phút đồng hồ.

Sầm Lập Hạo ngửa mặt lên trời, chẳng buồn nhìn Tân Trung Dịch. Đợi Tân Trung Dịch nói xong, anh mới thong thả buông lời: "Đạo lý thì tôi hiểu cả, nhưng tôi đã làm pháo thủ số hai suốt ba tháng nay rồi. Dù có ra chiến trường, cái chân pháo thủ số hai này cũng chẳng làm khó được tôi. Đủ rồi, tiếp tục để tôi làm pháo thủ số hai chỉ tổ lãng phí nhân tài."

Tân Trung Dịch nhìn chằm chằm vào đôi mắt còn vương nét trẻ con nhưng đầy vẻ bất kham ngỗ ngược của Sầm Lập Hạo, bất thần cao giọng quát lớn một tiếng: "Nghiêm!"

Sầm Lập Hạo giật bắn mình, theo phản xạ khép chặt hai chân lại, nhưng trong ánh mắt vẫn lộ rõ vẻ không phục.

Tân Trung Dịch nói: "Cậu em, xem ra cậu rất có ngộ tính, nhưng cậu quá kiêu ngạo rồi đấy!"

Mắt Sầm Lập Hạo không nhìn Tân Trung Dịch, vặn lại: "Đại đội trưởng, tôi kiêu ngạo chỗ nào, anh có thể nêu một ví dụ chứng minh tôi kiêu ngạo không?"

Tân Trung Dịch nói: "Trông đấy, thế này chính là kiêu ngạo! Không nghe lọt tai ý kiến của người khác, ngay cả ý kiến của đại đội trưởng cũng chẳng coi ra gì. Nhìn cái cằm cậu hếch cao thế kia, không phải kiêu ngạo thì là cái gì?"

Nói đoạn, anh không thèm đếm xỉa đến Sầm Lập Hạo nữa, ngoắc tay gọi Hồ Đại Phát lại dặn dò: "Hôm nay, chiến sĩ này không phải luyện môn nào khác, chỉ luyện mỗi động tác nạp đạn pháo thôi."

Hôm ấy coi như Sầm Lập Hạo bị nắn cho mềm cả xương cốt. Từ chín giờ sáng, chân trước khuỵu chân sau căng, tay trái đỡ ngòi nổ, tay phải đỡ ống liều phóng, quả đạn tập nặng hơn bảy mươi cân cứ thế nâng lên, nhét vào buồng đạn, mở khóa nòng, tháo ra, rồi lại chân trước khuỵu chân sau căng... Lặp đi lặp lại một cách máy móc, hết lần này đến lần khác. Giờ ăn trưa nghỉ ngơi, Tân Trung Dịch quy định chỉ cho Sầm Lập Hạo vỏn vẹn một tiếng đồng hồ, sau đó tiếp tục cái vòng lặp máy móc bất tận, không ngơi không nghỉ cho tới tận năm giờ chiều khi có lệnh thu quân.

Con số mà Hồ Đại Phát ghi chép lại là: hôm đó Sầm Lập Hạo đã nạp tổng cộng 826 lần đạn tập, phá vỡ kỷ lục nạp đạn trong một ngày của một cá nhân trong toàn tiểu đoàn pháo binh Trung đoàn 266.

Sự việc đến đây vẫn chưa chịu dừng lại.

Tối hôm ấy, Sầm Lập Hạo chẳng những không còn chút cảm giác thèm ăn nào, mà trong đầu óc dường như cũng trống rỗng không còn nghĩ ngợi được gì. Kéo lê cái thân xác rệu rã gần như sụp đổ về ký túc xá, anh lập tức vật ra phản nằm bẹp dí. Nhưng Hồ Đại Phát lại bước tới truyền đạt chỉ thị của đại đội trưởng: anh bắt buộc phải dậy ăn cơm, ngày mai cả ngày nhiệm vụ huấn luyện của anh vẫn là nạp đạn pháo.

Sầm Lập Hạo không dậy ăn cơm, mãi đến chín giờ tối mới húp hết bát mì sợi do Hồ Đại Phát bưng tới. Ca gác đêm hôm đó, Hồ Đại Phát đã lén đứng thay cho anh.

Ngày thứ hai, khi toàn đại đội tập hợp tiến về phía bắc sân bay, Sầm Lập Hạo vẫn xuất hiện trong hàng ngũ, sắc mặt anh vàng như nghệ, nhưng đầu thì vẫn ngẩng cao. Ngày thứ hai, Sầm Lập Hạo nạp 675 lần đạn pháo. Rời khỏi bãi tập, Sầm Lập Hạo gần như không thể nhúc nhích được nữa. Tối hôm đó, Tân Trung Dịch ra lệnh cho Sầm Lập Hạo nghỉ phép hai ngày, ở nhà dưỡng sức.

Thế nhưng, sang ngày thứ ba khi đại đội tập hợp, Sầm Lập Hạo lại mò ra xếp hàng. Mặc cho Hồ Đại Phát dùng đủ mọi biện pháp từ mềm mỏng đến cứng rắn, Sầm Lập Hạo kiên quyết không rời khỏi hàng ngũ. Tình huống này ngược lại khiến Tân Trung Dịch có phần lúng túng, đồng thời càng thêm bực bội, anh không ngờ mọi chuyện lại bị tên lính bướng bỉnh này đẩy tới nước này. Tân Trung Dịch quát lệnh cho mấy khẩu đội trưởng ra tay, cưỡng chế khiêng Sầm Lập Hạo về phòng rồi ấn chặt anh xuống giường.

Thế nhưng khi đại đội vừa kéo tới bãi tập, bạt che pháo vừa được lột ra, đội hình vừa dàn xong thì Sầm Lập Hạo lại lù lù xuất hiện, loạng choạng bước thấp bước cao lao về phía trận địa pháo. Tân Trung Dịch nhìn thấy từ xa, trong lòng thở dài thườn thượt một tiếng, trên mặt nở nụ cười lạnh lùng. Được lắm, cái thằng trời đánh này định đọ gan với ta đây mà, nó muốn ta phải cúi đầu nhận thua chứ gì, đừng có mơ! Cứ để xem đứa nào là mình đồng da sắt.

Khi Hồ Đại Phát chạy lại xin chỉ thị, Tân Trung Dịch bảo: "Làm thế nào à? Kệ xác nó. Sầm Lập Hạo tích cực tham gia huấn luyện, đáng được biểu dương. Cậu bảo phó đại đội trưởng đứng ra tổ chức, tôi có việc phải lên trung đoàn."

Nói dứt lời, anh phẩy tay bỏ đi một mạch.

Hôm ấy, Sầm Lập Hạo lại nạp thêm 220 lần đạn tập, đến trưa thì rốt cuộc cũng không chống đỡ nổi nữa. Phó đại đội trưởng sợ xảy ra chuyện, vội sai mấy người lính đỡ anh lên xe kéo pháo, lại còn gọi cả quân y lên xe túc trực bên cạnh để phòng bất trắc. Nhưng Sầm Lập Hạo dường như vẫn chưa gục ngã hoàn toàn, leo lên xe pháo nằm vật ra đó, chẳng bao lâu sau tiếng ngáy đã vang lên như sấm rền.

Mãi sau này mọi người mới biết, hôm đó Tân Trung Dịch chẳng hề rời đi, mà nấp trong một ruộng cao lương cách bãi tập ba trăm mét về hướng đông bắc, chăm chú dõi theo từng biến động trên bãi tập. Tân Trung Dịch vừa quan sát vừa chửi thầm, chửi cái thằng lính mới trời đánh này bụng dạ hiểm hóc, ra tay tàn nhẫn với chính bản thân mình. Anh không ngờ mình lại bị một tên lính làm cho đứng ngồi không yên, lúng túng không biết phải xử trí ra sao. Thế nhưng vào thời điểm này, Tân Trung Dịch vẫn chưa nhận ra rằng đây là một hạt giống tốt, anh chỉ cảm thấy tên lính này quá đỗi đáng sợ.

Cũng từ ngày hôm đó, Sầm Lập Hạo chết danh biệt hiệu "Mãnh Hổ". Tân Trung Dịch nói với Hồ Đại Phát: "Đừng thấy thằng nhãi này lầm lì ít nói, nó là một con hổ vừa hung vừa dữ đấy, ưa mềm chứ không chịu cứng đâu. Cậu làm khẩu đội trưởng e là không dùng biện pháp mạnh với nó được đâu."

Hồ Đại Phát quay sang liền truyền đạt lại ý chính của Tân Trung Dịch trong khẩu đội: "Đại đội trưởng bảo rồi, Sầm Lập Hạo là một con hổ, sau này mọi người chọc không nổi thì liệu mà tránh xa nó ra một chút."

Cuối cùng Sầm Lập Hạo cũng được toại nguyện làm pháo thủ ngắm bắn. Sau khi đảm nhiệm vị trí ngắm bắn, tài năng của anh mới thực sự bộc lộ rõ nét. Tân Trung Dịch ban đầu phát hiện ra thiên phú của anh là nhờ bài tập định vị điểm. Thằng nhãi này dường như có một độ nhạy bẩm sinh đối với cự ly không gian, cảm quan phương vị cũng đặc biệt sắc bén. Bất kể là điểm đứng chân hay điểm mục tiêu, mỗi lần tọa độ anh báo ra đều sát sạt với đáp án lý thuyết. Tân Trung Dịch mừng rỡ khôn xiết, phải biết rằng, việc định vị điểm chính xác không chỉ là bài học bắt buộc của pháo thủ ngắm bắn, mà còn là ngón nghề tủ của lính trắc địa tính toán. Nếu việc tính toán logarit không có vấn đề gì thì có thể xác định được phần tử bắn; xác định được phần tử bắn thì có thể làm trung đội trưởng chỉ huy; còn xa hơn nữa thì phải trông vào tạo hóa của bản thân.

Tân Trung Dịch cho Sầm Lập Hạo thử tham gia huấn luyện trắc địa và tính toán phần tử bắn. Chỉ mới nửa tháng, anh đã phát hiện ra lý do ngày trước thằng nhãi này không chịu giặt bạt che pháo quả thực là có bản lĩnh làm chỗ dựa. Đây đích thị là một hạt giống pháo binh trời sinh. Về sau, Tân Trung Dịch lại cố ý để Sầm Lập Hạo làm phụ tá cho Quách Vĩnh Gia, Trung đội trưởng Trung đội Chỉ huy vài ngày, yêu cầu đánh dấu bản đồ tác chiến theo một giả định chiến đấu. Sau khi vẽ xong bản đồ, Tân Trung Dịch nhìn hồi lâu không nói một lời, cuối cùng mới lên tiếng: "Không cần hỏi tôi cũng biết, đây chẳng phải trình độ của Quách Vĩnh Gia." Rồi anh quay sang hỏi Sầm Lập Hạo: "Cậu từng học vẽ bản đồ rồi à?"

Sầm Lập Hạo cười cười bảo: "Cái trò này có gì khó đâu? Trước khi đi lính tôi đã từng đắp sa bàn rồi."

Tân Trung Dịch ngẩn người ra nói: "Hậu duệ tướng môn sao? Trông không giống. Tôi đã xem qua lý lịch của cậu rồi, bố cậu là bác sĩ, mẹ cậu là giáo viên tiểu học. Sao cậu lại chơi sa bàn làm gì?"

Sầm Lập Hạo đáp: "Thích thôi."

Mười

Buổi liên hoan hôm ấy, Lưu Doãn Ba cảm thấy có phần uất ức. Thiếu gì những khoa mục mang tính bài bản, quy củ, hà cớ gì lại phải đi biểu diễn cái trò sửa xe mô tô lúc đang chạy chứ? Cái đó chẳng qua chỉ là trò liều mạng, trò kỹ xảo vặt vãnh. Đừng nói là lính đặc chủng, ngay cả lính lái mô tô bình thường diễn trò ấy cũng dễ như trở bàn tay, chỉ để lừa bịp đám dân thường mà thôi. Điều khiến Lưu Doãn Ba khó chịu nhất là, trong một tiết mục diễn xiếc cỏn con như thế, anh lại chẳng phải nhân vật chính, mà chỉ làm kép phụ cho Sầm Lập Hạo. Anh cực kỳ không muốn làm nền cho Sầm Lập Hạo chút nào. Chút ngón nghề biểu diễn mô tô ấy mấu chốt vẫn nằm ở người cầm lái, Sầm Lập Hạo lái xe, hắn ta là ngôi sao. Còn Lưu Doãn Ba anh khi nào tháo bánh xe, khi nào lắp bánh xe, thậm chí cả tính mạng an nguy của anh đều phải phụ thuộc vào tay lái của Sầm Lập Hạo. Dù có thành công đôi chút thì đó cũng là vinh quang của Sầm Lập Hạo. Lưu Doãn Ba anh trong vở kịch đó hoàn toàn mờ nhạt, chẳng có chút trọng lượng nào. Anh nghĩ bụng, chuyện này lại một lần nữa thể hiện sự thiên vị của Tân Trung Dịch dành cho Sầm Lập Hạo. Ban đầu đã bàn bạc tiết mục cho buổi liên hoan lần này lấy thể dục thể thao quân sự làm chủ đạo, nhưng mảng quân thể của Sầm Lập Hạo chỉ ở mức xoàng xĩnh, ngoài trò trồng cây chuối chống tay lộn ngược ra thì chẳng có thế mạnh nào khác; mà trò trồng cây chuối thì quá tầm thường, diễn ở dịp này không thể nổi bật được, thế nên mới sắp xếp cái trò sửa xe mô tô khi đang chạy này. Anh xem như lại phải làm bàn đạp cho Sầm Lập Hạo một lần nữa. Đã vậy, điều khiến người ta bực bội hơn cả là Chung Thịnh Anh buột miệng một câu đã xếp xong thứ bậc cho Tứ đại Kim Cương, anh bị xếp ở vị trí cuối cùng, thật chẳng có lý lẽ nào cả.

Trong số Tứ đại Kim Cương, Lưu Doãn Ba không mấy bận tâm đến Phạm Thần Quang và Địch Nham Đường, dù thứ hạng của họ cũng thường xuyên xếp trên, nhưng Sầm Lập Hạo luôn là kẻ khiến Lưu Doãn Ba phải hết sức dè chừng. Sầm Lập Hạo ngoài kỹ năng chiến thuật đơn binh có phần kém hơn một chút ra, thì phàm là những khoa mục liên quan đến chỉ huy, hắn đều làm việc vô cùng nghiêm túc. Lưu Doãn Ba thừa hiểu, thằng nhãi này không chỉ có dã tâm mà còn thể hiện rất lộ liễu, lúc nào cũng hăm hở muốn trèo lên đầu lên cổ người khác. Đồng thời Lưu Doãn Ba cũng phát hiện ra một tình huống đặc biệt: bất kể Sầm Lập Hạo có phấn đấu nỗ lực đến đâu, trên bảng thông báo thành tích, hắn chưa bao giờ giành được vị trí số một. Hết Phạm Thần Quang xếp trên thì lại có Địch Nham Đường đè đầu cưỡi cổ hắn. Nghe phong thanh người ta đồn rằng, đây là do Tân Trung Dịch cố ý làm vậy để Sầm Lập Hạo không vênh váo tự phụ.

Tất nhiên, nếu chỉ đơn thuần là chuyện ai nổi trội hơn ai thì chưa đủ khiến Lưu Doãn Ba phải bận tâm đến thế. Điều quan trọng là hôm ấy còn có Tô Ninh Ba ở đó——phải biết rằng, những dịp và cơ hội như thế này đâu có nhiều.

Tô Ninh Ba là nữ binh của Trường Hàng không Hải quân, là cô Ba trong nhóm "Năm Đóa Hải Hà", và cũng từng là người lính do đích thân Lưu Doãn Ba huấn luyện.

Kể từ sau khi máy bay chuyển căn cứ, Trường Hàng không Hải quân hiện tại thực chất chỉ còn là một cái vỏ rỗng, chỉ còn lại một ban lưu thủ cấp trung đoàn. Ban lưu thủ có chưa đầy một trăm quân nhân tại ngũ, từ cán bộ đến chiến sĩ toàn là những ông tướng bàn giấy. Đầu năm khi bắt đầu bước vào đợt huấn luyện, Chủ nhiệm Vu của ban lưu thủ đã cầu viện Trung đoàn 266, xin cử hai huấn luyện viên điều lệnh đội ngũ sang huấn luyện cho nữ binh. Trung đoàn đã phái một trung đội trưởng và một tiểu đội trưởng sang, trung đội trưởng là Tôn Đại Trúc của đại đội tám, còn tiểu đội trưởng chính là Lưu Doãn Ba.

Huấn luyện điều lệnh đội ngũ vốn là món nghề sở trường của Lưu Doãn Ba. Anh gần như là tiểu đội trưởng điều lệnh cố định của Trung đoàn 266, hễ có hoạt động trọng đại nào cần biểu diễn đội ngũ là y như rằng Lưu Doãn Ba được giao nhiệm vụ thành lập tiểu đội biểu diễn, chịu trách nhiệm tổ chức huấn luyện và chỉ huy màn biểu diễn. Lưu Doãn Ba có vóc dáng tầm thước hơi cao, diện mạo đoan chính, quân dung nghiêm chỉnh, lại thêm khẩu lệnh dứt khoát rành rọt như đinh đóng cột; chỉ cần anh bước ra trước hàng quân, đưa mắt đảo qua một lượt là diện mạo của cả đội hình lập tức thay đổi hẳn. Anh mang đôi găng tay trắng muốt, hướng về phía lễ đài chào một động tác quân lễ dõng dạc, chuẩn mực không một tì vết, khiến các thủ trưởng trên lễ đài cũng phải phấn chấn tinh thần.

Lưu Doãn Ba chính là nhờ vào môn huấn luyện điều lệnh đội ngũ mà trở thành một nhân vật quan trọng trong đội huấn luyện của Trung đoàn 266.

Về mảng điều lệnh đội ngũ, Lưu Doãn Ba không chỉ giỏi tổ chức huấn luyện, đúc kết thành bài vè mười điều cốt lõi, mà còn nâng tầm nó lên thành lý luận, kết hợp một cách sáng tạo giữa động tác điều lệnh với tố chất quân sự, tố chất chính trị, phẩm chất đạo đức, thậm chí cả nghệ thuật sống. Là một người lính cấp tiểu đội trưởng mà có thể say mê và có những kiến giải sâu sắc đến nhường ấy đối với một môn kỹ thuật cơ bản của quân đội như điều lệnh quả là điều hiếm có. Động tác điều lệnh loanh quanh cũng chỉ có mấy bài bản đó, chẳng qua là lệnh đi cấm dứt, răm rắp như một, dường như rất khó để tạo nên sự nổi bật. Nhưng Lưu Doãn Ba lại có ngón đòn độc đáo của riêng mình, anh từng đăng một bài viết có tựa đề "Khí Xung Tiêu Hán" trên báo tường, trong đó viết rằng: động tác điều lệnh cũng giống như khuôn mặt con người, động tác chuẩn xác thì gọi là đẹp, thế nhưng chỉ đẹp thôi chưa đủ, mà còn phải có thần. Làm sao để có thần? Phải tập trung khai thác ở chữ "Khí". Cụ thể là, hô khẩu lệnh phải phát ra âm vang từ tận đáy lòng, khi đứng nghiêm thì lòng bàn chân phải bám chặt lấy mặt đất, khi di chuyển thì hai bên sườn phải sinh gió, động tác phân tích phải dứt khoát hùng hồn, đi đều hay chạy đều thì đỉnh đầu phải bốc nhiệt khí, bước chân duyệt binh giậm xuống phải dũng mãnh tựa dời non lấp biển...

Kỳ thực, cái gọi là "Khí" này rốt cuộc là thứ khí gì, làm sao để rót nó vào thế giới tinh thần của con người thì bản thân Lưu Doãn Ba cũng chẳng hiểu tường tận lắm. Thế nhưng học viên và giáo viên của đội huấn luyện đều cảm nhận được rằng, cái chữ "Khí" này nói nhiều, luyện nhiều thì diện mạo đội ngũ quả nhiên khác hẳn: đứng như thông, đi như gió, ngồi như chuông, thực sự toát lên phong thái uy phong lẫm liệt.

Vào dịp trước ngày Tết Quân đội năm 1978, khi chuẩn bị tiết mục cho buổi liên hoan, Lưu Doãn Ba rất hy vọng có thể làm một màn biểu diễn điều lệnh đội ngũ. Nếu đội huấn luyện đứng ra làm thì anh đương nhiên sẽ là người chỉ huy. Đôi găng tay trắng muốt, ánh mắt kiên định, bước chân dũng mãnh, hàng ngũ tề chỉnh, tiếng hát vang rền... Khi ấy, anh sẽ là vị tướng quân tung hoành ngang dọc, là đạo diễn cho những bước vũ đạo khỏe khoắn của người lính, là ngôi sao sáng cho muôn người ngước nhìn. Thật phong độ và hào hoa biết bao!

Cuối những năm bảy mươi của thế kỷ trước, phong trào chuộng nét hào hoa lãng tử rất thịnh hành, Lưu Doãn Ba lại càng đặc biệt theo đuổi phong thái ấy. Sự hào hoa đó không chỉ để phô diễn quân dung quân tư, mà còn là để phô diễn cho người con gái xinh đẹp kia ngắm nhìn.

Hồi đợt huấn luyện mùa xuân, Tân Trung Dịch cử Lưu Doãn Ba cùng một trung đội trưởng tên là Tôn Đại Trúc sang trường huấn luyện nữ binh. Ban đầu Lưu Doãn Ba chẳng muốn đi chút nào, nói chính xác hơn là không muốn đi vào mùa xuân năm 1978. Mặc dù anh thường xuyên được chỉ huy đội ngũ hàng chục người, nhưng dẫu sao thân phận cũng chỉ là một người lính cấp tiểu đội trưởng thực thụ. Anh rất coi trọng thân phận, cũng rất để tâm đến địa vị. Cùng đi với Tôn Đại Trúc, Tôn Đại Trúc mặc quân phục sĩ quan bốn túi, còn anh chỉ mặc quân phục chiến sĩ hai túi, trông có phần nghèo nàn túng thiếu không nói, lại rất có thể bị viên trung đội trưởng kia sai vặt này nọ, làm tổn hại đến lòng tự tôn. Anh ước chừng muộn nhất là đến cuối năm nay bản thân sẽ thực hiện được ước mơ được cất nhắc lên làm sĩ quan, nếu sang năm mới cử anh sang trường hàng không huấn luyện nữ binh thì đúng là vẹn cả đôi đường.

Nhưng mệnh lệnh của Tân Trung Dịch thì không thể trái lời.

Đến nơi rồi Lưu Doãn Ba mới nhận ra sự do dự của mình là thừa thãi. Bởi lẽ tướng mạo của Tôn Đại Trúc rất khó coi, lại thêm tật nghiện thuốc lá nặng, hơi thở hôi hám khiến các nữ binh chẳng ai thèm lại gần. Đồng thời, sở trường của Tôn Đại Trúc là ném lựu đạn, khi tập điều lệnh thì trách nhiệm chính của anh ta là quản lý mặt hành chính, nói cách khác là chịu trách nhiệm bảo đảm không để xảy ra sự cố trong quá trình huấn luyện. Nói toạc móng heo ra thì công tác hành chính mà Tôn Đại Trúc phụ trách thực chất chỉ là trông chừng một mình Lưu Doãn Ba đừng để xảy ra chuyện mà thôi, vì các nữ binh đã có cán bộ của ban lưu thủ tự mình quản lý rồi. Hiểu rõ điều đó, Lưu Doãn Ba chẳng những không bận lòng, mà trái lại còn vớ được cả một mảnh đất dụng võ thênh thang ngập tràn hoa thơm cỏ lạ. Thân phận và địa vị trong những ngày sau đó đã trở thành thứ yếu, điều quan trọng là tác dụng của bản thân. Về mặt huấn luyện điều lệnh thì họ Lưu này há lại vô dụng sao?

Sau khi sang huấn luyện nữ binh ở trường hàng không, Lưu Doãn Ba mới biết được nguồn gốc của cái tên "Năm Đóa Hải Hà". Họ cùng lớn lên ở một bờ biển, thuộc cùng một căn cứ hải quân, học chung một trường tiểu học, một trường trung học. Danh hiệu "Năm Đóa Hải Hà" không phải sau khi nhập ngũ mới có, cũng chẳng phải do tự phong như cái nhóm Tứ đại Kim Cương của lũ người Dư Hải Báo, mà là do chính Tư lệnh của căn cứ hải quân năm xưa gọi đầu tiên. Chuyện xảy ra từ thời bọn họ còn học tiểu học, năm cô bé gái, thảy đều tết tóc đuôi sam, đeo chiếc cặp sách nhỏ màu xanh nước biển, khi đi học thì ríu rít rủ nhau, lúc tan trường thì vai kề vai bước, nô đùa ầm ĩ rộn ràng. Một hôm nọ, Tư lệnh căn cứ tình cờ bắt gặp, vị Tư lệnh bỗng nổi hứng trẻ con, nhét hết mấy cô bé vào chiếc xe Volga, chở thẳng ra bãi biển cùng chơi trò đánh trận giả với bọn họ: trò sói vồ bầy cừu, Tư lệnh đóng vai cừu đầu đàn, để từng đứa luân phiên nhau làm sói, ai nấy đều được thỏa thích đóng vai kẻ đi xâm lăng một bữa cho đã đời. Sau chuyện đó, Tư lệnh bảo với mọi người: "Mấy cái mầm non nhỏ bé này của chúng ta, đứa nào cũng lanh lợi, đứa nào cũng xinh xắn, đúng thật là Năm Đóa Hải Hà của căn cứ chúng ta." Danh tiếng "Năm Đóa Hải Hà" bắt đầu nổi lên từ dạo ấy. Mấy năm sau, Tư lệnh được điều động lên cơ quan tổng bộ công tác, trước khi rời đi, bên cạnh việc giải quyết muôn vàn việc lớn, ông cũng tiện tay thu xếp một chuyện vẹn cả đôi đường: chỉ một lời bắn tiếng xuống, ông đã đưa toàn bộ mấy cô gái này vào Trường Hàng không Hải quân Chương Hà làm lính, hơn nữa còn thuộc diện tuyển mộ đặc cách, chỉ sau một năm là được hưởng đãi ngộ cấp cán bộ trung đội.

Từ tận đáy lòng, Lưu Doãn Ba vốn chẳng có mấy thiện cảm với đám con em cán bộ cao cấp này, nhưng kẻ mà anh chướng mắt là hạng người như Dư Hải Báo: cho rằng bọn chúng chí lớn thì không có, tài năng thì rỗng tuếch, chỉ giỏi cậy thế con nhà nòi mà sinh thói ngạo mạn; chuyện trên trời bọn chúng biết một nửa, chuyện dưới đất thì tỏ tường mười mươi, Thủ tướng Chu uống được bao nhiêu rượu Mao Đài bọn chúng biết, Sihanouk lấy mấy bà vợ bọn chúng cũng hay. Đừng nhìn cái lúc gây chuyện mà hùng hổ ngút trời, thực chất toàn là đồ bị thịt thùng rỗng kêu to.

Thế nhưng Năm Đóa Hải Hà thì lại hoàn toàn khác. Một là vì mấy cô nữ binh lớn lên nơi miền duyên hải này đều hết sức xinh đẹp; hai là vì từ thời Hồng Tiểu Binh họ đã được đào tạo đàn ca múa hát; ba là bởi xuất thân gia thế bí ẩn và cao quý của họ.

Trong lúc tổ chức huấn luyện điều lệnh cho họ, ánh mắt của Lưu Doãn Ba không biết bao nhiêu lần lướt qua những bộ ngực thanh xuân rực rỡ tựa ánh mặt trời kia. Mỗi lần như thế, anh đều thầm nhẩm lại trong lòng lời dạy của Mao Chủ tịch: phải đấu tranh với tư tưởng tư lợi, phê phán chủ nghĩa xét lại, phải kiên quyết diệt trừ tư tưởng ích kỷ vừa manh nha trong đầu. Về sau thậm chí anh còn nhớ tới một đoạn ngữ lục đầy vẻ bi tráng: Đã đấu tranh thì ắt có hy sinh, việc chết chóc là chuyện thường xuyên xảy ra, nhưng chúng ta nghĩ tới lợi ích của nhân dân, nghĩ tới nỗi thống khổ của đại đa số nhân dân, chỉ cần chúng ta vì nhân dân mà chết, thì cái chết đó là hoàn toàn xứng đáng.

Lúc bấy giờ, bản thân Lưu Doãn Ba cũng chẳng hiểu nổi vì sao vào đầu xuân năm 1978, khi nhận lệnh đi huấn luyện nữ binh trường hàng không, anh lại thường xuyên nhớ tới một đoạn ngữ lục Mao Chủ tịch như thế. Mãi đến sau này khi Địch Nham Đường xảy ra chuyện, anh mới bàng hoàng tỉnh ngộ: hóa ra trong cõi u minh đã có một ý chí dẫn dắt phương hướng tiến bước của anh, đó là lời cảnh tỉnh tự thân phát ra từ sâu thẳm tâm hồn.

Chính nhờ có sự cảnh tỉnh ấy, dẫu cho trong lòng từng vô số lần rạo rực những cơn bốc đồng, dẫu cho anh thường xuyên bị những nụ cười rạng rỡ và ánh mắt bạo dạn ngây thơ của họ làm cho mê mẩn tâm thần, rốt cuộc anh vẫn không làm ra bất kỳ hành vi nào vượt quá khuôn phép. Sau khi anh hoàn thành nhiệm vụ trở về Trung đoàn 266, Chủ nhiệm Vu của ban lưu thủ trường hàng không đã đích thân sang trung đoàn cảm ơn, tận miệng nói với Chung Thịnh Anh rằng: người lính của Trung đoàn 266 quả thực quá đỗi vững vàng.

Thế nhưng có ai hay biết, nơi sâu thẳm trong tim Lưu Doãn Ba đã khắc ghi một đôi mắt tuyệt đẹp từ lúc nào. Chỉ vì chủ nhân của đôi mắt đẹp ấy từng dò hỏi anh về Sầm Lập Hạo: nghe nói Sầm Lập Hạo là người rất có tài, lại nghe nói con người này rất thô lỗ bặm trợn. Điều đó lập tức khiến Lưu Doãn Ba cảm thấy vô cùng khó chịu, bởi vì anh nhìn ra được từ trong đôi mắt của Tô Ninh Ba rằng cô chẳng hề có ác cảm với sự thô lỗ của Sầm Lập Hạo, trái lại trong đó còn lấp lánh một sự tò mò đầy bí ẩn. Dẫu cho đó chỉ là một lời bâng quơ vô tình, một câu hỏi không hề mang chủ đích, nhưng kẻ đang chìm đắm trong men tình thì luôn vô cùng nhạy cảm, và cũng thật yếu mềm.