Có những ngày xuất hiện trong khí hậu này, vào hầu như bất kỳ mùa nào trong năm, khi thế giới đạt đến sự viên mãn; khi không khí, các vì sao và mặt đất hòa quyện vào nhau, như thể thiên nhiên muốn nuông chiều những đứa con của mình; khi mà, giữa những vùng đất hoang vu cằn cỗi ở phương Bắc này, chẳng còn gì để ao ước dẫu cho ta đã từng nghe về những xứ sở hạnh phúc nhất, và ta được tắm mình trong những giờ phút ngập tràn ánh nắng của Florida cùng Cuba; khi mọi sinh vật đều phát ra dấu hiệu của sự thỏa mãn, và những bầy gia súc nằm trên mặt cỏ dường như cũng đang mang trong đầu những suy nghĩ lớn lao và yên bình. Ta có thể kỳ vọng vào những khoảnh khắc thanh bình ấy với sự chắc chắn hơn một chút trong tiết trời tháng Mười trong trẻo mà ta thường gọi là mùa hè Ấn Độ. Ngày dài vô tận, trôi êm đềm trên những ngọn đồi trải rộng và những cánh đồng ấm áp bao la. Được sống qua tất cả những giờ phút ngập tràn ánh nắng ấy dường như đã là một đời người dài lâu. Những chốn hoang vu hình như không còn hoàn toàn cô quạnh nữa. Ngay trước ngưỡng cửa của khu rừng, con người thế tục ngỡ ngàng buộc phải rũ bỏ những thước đo thành thị của mình về lớn và nhỏ, khôn và dại. Chiếc ba lô của thói tục rơi khỏi lưng họ ngay bước chân đầu tiên đặt vào chốn này. Nơi đây hiện hữu sự thiêng liêng khiến tôn giáo của chúng ta phải hổ thẹn, và một thực tại làm lu mờ cả những anh hùng của chúng ta. Nơi đây, ta nhận ra Thiên nhiên chính là hoàn cảnh làm lu mờ mọi hoàn cảnh khác, và phán xét như một vị thần đối với tất cả những ai đến với nàng. Chúng ta đã bò ra từ những ngôi nhà chật chội đông đúc để đến với màn đêm và buổi sáng, để rồi chứng kiến vẻ đẹp uy nghi biết bao đang ôm ấp chúng ta vào lòng mỗi ngày. Ta khao khát biết bao được thoát khỏi những bức tường ngăn cản khiến chúng làm ta gần như tê liệt, thoát khỏi sự ngụy biện và những suy tính thiệt hơn, để mặc cho thiên nhiên làm ta mê đắm. Ánh sáng dịu mát trong rừng giống như một buổi sớm mai vĩnh cửu, đầy kích thích và mang tinh thần anh hùng. Những phép thuật từng được ca ngợi từ thuở xưa của chốn này đang ngấm dần vào ta. Thân cây thông, thiết sam và sồi gần như ánh lên sắc kim loại trước ánh mắt đang phấn khích. Những tán cây không thể ngỏ lời ấy bắt đầu thuyết phục chúng ta hãy sống cùng chúng, và từ bỏ cuộc sống ngập tràn những điều phù phiếm nghiêm trang. Nơi đây không có lịch sử, giáo hội hay nhà nước nào chen vào bầu trời linh thiêng và năm tháng bất tử. Thật dễ dàng biết bao khi ta tiếp tục bước đi vào cảnh quan đang mở ra trước mắt, bị cuốn hút bởi những bức tranh mới và những dòng tư tưởng nối tiếp nhau không dứt, cho đến khi ký ức về quê nhà dần phai mờ khỏi tâm trí, mọi kỷ niệm bị xóa nhòa bởi sự uy quyền của hiện tại, và chúng ta bị thiên nhiên dẫn đi trong khúc khải hoàn.

Những sự mê hoặc ấy mang tính chữa lành, chúng làm ta tỉnh táo và bình tâm lại. Đó là những niềm vui giản dị, gần gũi và vốn thuộc về bản chất của chúng ta. Chúng ta trở về với bản ngã, kết thân với vật chất mà những lời bàn tán kiêu ngạo của giới học viện vẫn luôn cố thuyết phục ta khinh miệt. Ta chẳng bao giờ có thể rời xa nó; tâm trí vẫn luôn yêu ngôi nhà cũ của mình: giống như nước làm dịu cơn khát, đá và mặt đất cũng xoa dịu đôi mắt, đôi bàn tay và đôi chân ta. Đó là dòng nước vững chãi, là ngọn lửa lạnh lùng; thật biết bao sức sống, biết bao sự gắn kết! Vẫn luôn là một người bạn cũ, vẫn luôn thân thiết như một người bạn hiền và người anh em, giữa lúc ta đang bận rộn trò chuyện xã giao đầy giả tạo với những kẻ lạ mặt, gương mặt chân thành này bỗng xuất hiện, tự cho phép mình đường hoàng đối xử với ta, và đánh thức ta khỏi những trò ngớ ngẩn. Các thành phố không mang lại đủ không gian cho các giác quan của con người. Ngày cũng như đêm, chúng ta đi ra ngoài để phóng tầm mắt tới chân trời, để khao khát một khoảng không gian rộng lớn, cũng giống như ta cần nước để tắm giặt vậy. Có đủ mọi cấp độ ảnh hưởng tự nhiên, từ những năng lực thanh lọc mang tính cách ly của thiên nhiên, cho đến những sự chăm sóc ân cần và trầm mặc nhất của nàng dành cho trí tưởng tượng và tâm hồn. Có gáo nước lạnh múc từ giếng nguồn, ngọn lửa củi mà người lữ khách tê cóng lao đến để tìm sự sống — và có cả bài học đạo đức siêu việt của mùa thu và của buổi trưa đứng bóng. Chúng ta cuộn mình trong lòng thiên nhiên, rút tỉa sự sống như những kẻ ăn bám từ rễ và hạt của nàng, và chúng ta đón nhận những cái nhìn từ các vì sao trên cao, những thứ gọi ta đến chốn thâm sơn cùng cốc và tiên đoán về một tương lai xa xôi nhất. Đỉnh trời xanh thẳm chính là điểm hội tụ giữa lãng mạn và thực tại. Tôi nghĩ rằng nếu chúng ta bị cuốn đi vào tất cả những gì ta hằng mơ về thiên đường, và được trò chuyện cùng Gabriel và Uriel, thì bầu trời cao thẳm ấy sẽ là tất cả những gì còn lại trong thế giới của chúng ta.

Dường như ngày hôm đó không hoàn toàn tầm thường khi ta biết chú ý đến một vật thể tự nhiên nào đó. Những bông tuyết rơi trong bầu không khí tĩnh lặng, giữ cho từng tinh thể một hình hài hoàn mỹ; trận mưa đá quét qua một mặt nước mênh mông và trên những cánh đồng; cánh đồng lúa mạch nhấp nhô trước gió; cảnh tượng giả lập của hàng mẫu hoa xuyến chi, với vô số đóa hoa nhỏ trắng phau đang gợn sóng trước mắt; bóng cây và hoa soi mình trong những hồ nước phẳng lặng như gương; ngọn gió nam ấm áp, mang theo hơi nước và hương thơm, biến mọi tán cây thành những chiếc đàn hạc của gió; tiếng củi thiết sam hay củi thông nổ lách tách trong ngọn lửa, mang lại vẻ rạng rỡ cho những bức tường và gương mặt trong phòng khách — tất cả đó là âm nhạc và bức tranh của tôn giáo cổ sơ nhất. Ngôi nhà của tôi nằm ở vùng đất trũng, có tầm nhìn hạn hẹp, và tọa lạc ở rìa ngôi làng. Nhưng tôi cùng người bạn của mình đi ra bờ con sông nhỏ, và chỉ với một nhát chèo, tôi đã bỏ lại sau lưng những chuyện chính trị và thị phi chốn làng quê, phải, cả thế giới của những ngôi làng và sự vụ ấy, để bước vào một cõi lãng mạn tinh tế của hoàng hôn và ánh trăng, rực rỡ đến mức con người phàm trần gần như chẳng thể bước vào nếu không qua thời gian thử thách và tập sự. Chúng ta thâm nhập bằng cả thể xác vào vẻ đẹp khó tin này; ta nhúng đôi tay vào nguyên tố đầy màu sắc này; đôi mắt ta được tắm mình trong những thứ ánh sáng và hình hài ấy. Một kỳ nghỉ lễ, một chuyến dã ngoại chốn điền viên, một bữa yến tiệc hoàng gia, buổi lễ hội kiêu hãnh và hoan ca nhất mà lòng dũng cảm và sắc đẹp, quyền lực và khiếu thẩm mỹ từng trang hoàng và thưởng thức, lập tức hiện hữu. Những đám mây hoàng hôn ấy, những vì sao đang dịu dàng ló dạng, với cái nhìn riêng tư và khôn tả của chúng, đang minh chứng và dâng hiến điều đó. Tôi được dạy về sự nghèo nàn trong phát minh của chúng ta, về sự xấu xí của các thị trấn và cung điện. Nghệ thuật và sự xa hoa từ sớm đã học được rằng chúng phải hoạt động như sự tôn lên và phần tiếp nối cho vẻ đẹp nguyên thủy này. Tôi đã được dạy dỗ quá mức cho cuộc trở về của mình. Từ nay về sau, tôi sẽ rất khó tính. Tôi không thể quay lại với những món đồ chơi nữa. Tôi đã trở nên đắt đỏ và sành sỏi. Tôi không thể sống thiếu sự tao nhã, nhưng một người nhà quê sẽ làm quản trò cho tôi. Kẻ nào biết nhiều nhất; kẻ nào biết những hương vị và đức tính nào nằm trong đất đai, sông ngòi, thực vật, bầu trời, và biết cách đạt được những sự mê hoặc ấy — kẻ đó mới là người giàu có và vương giả. Chỉ khi nào các bậc thống trị trên thế giới kêu gọi thiên nhiên đến cứu giúp, họ mới đạt tới đỉnh cao của sự tráng lệ. Đó chính là ý nghĩa của những khu vườn trên cao, biệt thự, nhà kính trong vườn, hòn đảo, công lộc uyển của họ, nhằm chống đỡ cho nhân cách khuyết thiếu của họ bằng những phần phụ trợ mạnh mẽ này. Tôi không lấy làm lạ khi giới chủ đất lại trở nên bất khả chiến bại trong Quốc hội với những thứ trợ lực nguy hiểm này. Chúng cám dỗ và mời gọi; không phải các vị vua, không phải cung điện, không phải đàn ông, không phải đàn bà, mà chính là những vì sao dịu dàng và nên thơ ấy, chất chứa những lời hứa hẹn thầm kín. Chúng ta đã nghe những gì kẻ giàu nói, chúng ta biết về biệt thự, lùm cây, rượu ngon và hội hè của hắn, nhưng sự khiêu khích và trọng tâm của lời mời lại xuất hiện từ những vì sao quyến rũ ấy. Trong ánh mắt dịu dàng của chúng, tôi nhìn thấy những gì con người vẫn hằng đấu tranh để hiện thực hóa tại một điện Versailles, Paphos hay Ctesiphon nào đó. Quả thực, chính thứ ánh sáng kỳ diệu của chân trời cùng bầu trời xanh thẳm làm phông nền mới cứu vớt tất cả các tác phẩm nghệ thuật của chúng ta, nếu không chúng chỉ là những món đồ chơi vô tích sự. Khi người giàu buộc tội người nghèo là bợ đỡ và khép nép, họ nên xem xét ảnh hưởng của những kẻ được coi là chủ nhân của thiên nhiên đối với tâm hồn giàu trí tưởng tượng. A! Giá như người giàu thực sự giàu có như trí tưởng tượng của người nghèo! Một cậu bé nghe ban nhạc quân đội chơi trên sân vào ban đêm, và cậu ta thấy trước mắt mình các vị vua, hoàng hậu cùng tầng lớp hiệp sĩ lừng lẫy một cách rõ mồn một. Cậu nghe thấy tiếng vang của chiếc kèn hiệu ở miền đồi núi, chẳng hạn như ở dãy Notch Mountains, thứ biến những ngọn núi thành một chiếc đàn hạc Aeolian — và thứ âm thanh kỳ ảo tiralira ấy trả lại cho cậu thần thoại Dorian, thần Apollo, Diana, cùng tất cả những vị thần săn bắn. Liệu một nốt nhạc có thể cao cả và đẹp đẽ đến kiêu hãnh nhường ấy! Đối với chàng thiêu niên nghèo khổ, bức tranh về xã hội của cậu ta thật huyền thoại biết bao; cậu rất trung thực; cậu tôn trọng người giàu; họ giàu có là vì trí tưởng tượng của cậu; trí tưởng tượng của cậu sẽ nghèo nàn biết bao nếu họ không giàu! Việc họ có một khu rừng được rào kín cao mà họ gọi là công viên; việc họ sống trong những sảnh đường lớn hơn và được trang hoàng đẹp hơn những nơi cậu từng đặt chân tới, và đi trên những cỗ xe ngựa, chỉ giao du với giới thượng lưu, đến những khu nghỉ dưỡng và các thành phố xa xôi — những điều đó tạo nên nền tảng để cậu phác họa nên những điền trang lãng mạo, so với chúng thì tài sản thực tế của họ chỉ là những căn lều và bãi cỏ chăn gia chủ. Nàng thơ tự phản bội lại đứa con của mình, và tôn lên những món quà của sự giàu có cùng vẻ đẹp danh giá bằng một thứ hào quang tỏa ra từ không khí, mây trời và những khu rừng ven đường — một sự ưu ái kiêu kỳ, tựa như từ những vị thần bảo hộ quý tộc dành cho giới quý tộc, một dạng thức quý tộc trong tự nhiên, vị hoàng tử cai trị bầu trời.

Sự nhạy cảm đạo đức tạo ra những miền Eden và Tempe một cách dễ dàng như thế, không phải lúc nào cũng tìm thấy, nhưng cảnh quan vật chất thì chẳng bao giờ ở đâu xa. Chúng ta có thể tìm thấy những sự mê hoặc ấy mà không cần ghé thăm hồ Como hay quần đảo Madeira. Chúng ta thường phóng đại những lời ca ngợi cảnh quan địa phương. Trong bất kỳ phong cảnh nào, điểm gây kinh ngạc chính là nơi giao nhau giữa trời và đất, và điều đó có thể nhìn thấy từ ngọn đồi nhỏ đầu tiên cũng như từ đỉnh núi Alleghanies. Những vì sao ban đêm cúi xuống trên khoảnh đất chung cằn cỗi và bình dị nhất với tất cả sự tráng lệ tâm linh mà chúng rải xuống miền Campagna, hay trên những sa mạc cẩm thạch của Ai Cập. Những đám mây cuồn cuộn và sắc màu của buổi sáng và buổi chiều sẽ làm biến đổi những hàng cây phong và tía tô đất. Sự khác biệt giữa phong cảnh này với phong cảnh khác là rất nhỏ, nhưng lại có sự khác biệt lớn ở những người ngắm cảnh. Không có gì kỳ diệu trong bất kỳ phong cảnh cụ thể nào bằng việc phong cảnh nào cũng mang trong mình bản chất tất yếu phải đẹp. Thiên nhiên không bao giờ bị bắt gặp trong trạng thái ăn mặc lôi thôi. Vẻ đẹp hiện diện ở khắp mọi nơi.

Nhưng thật dễ dàng để vượt qua sự đồng cảm của độc giả về chủ đề này, thứ mà các học giả gọi là natura naturata, hay thiên nhiên thụ động. Người ta khó lòng nói trực tiếp về nó mà không rơi vào sự quá đà. Cũng dễ dàng như việc khơi mào trong một nhóm đông người cái gọi là "chủ đề tôn giáo". Một người nhạy cảm không thích nuông chiều sở thích của mình theo kiểu này nếu không có cái cớ là một nhu cầu vụn vặt nào đó: anh ta đi xem một khoảng rừng, hoặc ngắm nghía mùa màng, hay đi hái một cái cây hoặc một khoáng vật ở một nơi xa xôi, hoặc anh ta mang theo một khẩu súng săn hay cần câu cá. Tôi cho rằng sự e thẹn này ắt phải có lý do chính đáng. Một thái độ thưởng ngoạn hời hợt về thiên nhiên là cằn cỗi và không đáng có. Tên công tử bột của đồng ruộng cũng chẳng khá hơn người anh em của hắn ở phố Broadway. Con người vốn dĩ là những thợ săn và tò mò về nghệ thuật rừng rú, và tôi cho rằng một cuốn bẩm báo do những người tiều phu và thổ dân cung cấp các dữ liệu, hẳn sẽ chiếm lĩnh những phòng khách xa hoa nhất, vượt qua cả những cuốn "Vòng hoa" và "Sách hoa" của các tiệm sách; dường như thông thường, dù chúng ta quá vụng về cho một chủ đề tinh tế như vậy, hay vì bất kỳ nguyên nhân gì, ngay khi con người bắt đầu viết về thiên nhiên, họ đều rơi vào lối văn hoa mỹ. Sự phù phiếm là một sự cúng dường hoàn toàn không phù hợp dành cho thần Pan, vị thần lẽ ra phải được miêu tả trong thần thoại là người có sự kiềm chế lớn nhất. Tôi không muốn trở nên phù phiếm trước sự kín đáo và thận trọng đáng ngưỡng mộ của thời gian, nhưng tôi không thể từ bỏ quyền được quay trở lại thường xuyên với chủ đề cũ kỹ này. Rất nhiều nhà thờ giả hiệu đã chứng thực cho tôn giáo chân chính. Văn học, thi ca, khoa học là sự tôn sùng của con người đối với bí ẩn thâm sâu này, thứ mà không một người sane (tỉnh táo) nào có thể tỏ ra dửng dưng hoặc thiếu tò mò. Thiên nhiên được yêu mến bởi những gì tốt đẹp nhất trong chúng ta. Nó được yêu mến như thành phố của Chúa, mặc dù, hoặc đúng hơn là bởi vì không có lấy một công dân nào ở đó. Hoàng hôn không giống bất cứ thứ gì ở bên dưới nó: nó khao khát con người. Và vẻ đẹp của thiên nhiên sẽ luôn có vẻ không có thực và mang tính giễu cợt, cho đến khi phong cảnh có những hình bóng con người tuyệt vời như chính nó. Nếu có những con người tốt đẹp, sẽ chẳng bao giờ có sự say đắm này trong thiên nhiên. Nếu vị vua có mặt trong cung điện, chẳng ai ngước nhìn những bức tường cả. Chỉ khi ngài đã đi vắng, và ngôi nhà tràn ngập những kẻ chầu chực và tò mò, chúng ta mới quay lưng khỏi đám đông để tìm sự khuây khỏa ở những con người uy nghi được gợi lên từ những bức tranh và kiến trúc. Các nhà phê bình phàn nàn về sự tách biệt bệnh hoạn giữa vẻ đẹp của thiên nhiên và công việc phải làm, phải hiểu rằng việc chúng ta săn lùng vẻ đẹp nên thơ gắn liền với cuộc biểu tình của chúng ta chống lại xã hội giả dối. Con người đã sa ngã; thiên nhiên vẫn hiên ngang, và đóng vai trò như một chiếc nhiệt kế vi sai, phát hiện sự hiện diện hay vắng bóng của tình cảm thần thánh ở con người. Do sự trì độn và ích kỷ của mình, chúng ta đang ngước nhìn thiên nhiên, nhưng khi chúng ta bình phục, thiên nhiên sẽ ngước nhìn chúng ta. Chúng ta nhìn dòng suối sủi bọt với sự ân hận: nếu cuộc sống của chính chúng ta trôi đi với nguồn năng lượng đúng đắn, chúng ta sẽ khiến dòng suối phải hổ thẹn. Dòng chảy của lòng nhiệt thành lấp lánh thứ lửa thật sự, chứ không phải bằng những tia nắng và mặt trăng phản chiếu. Thiên nhiên có thể bị nghiên cứu một cách ích kỷ hệt như việc buôn bán. Thiên văn học đối với kẻ ích kỷ trở thành chiêm tinh học; tâm lý học trở thành thuật thôi miên (với ý định tìm xem những chiếc thìa của chúng ta đã đi đâu); và giải phẫu học cùng sinh lý học trở thành tướng số học và thuật xem chỉ tay.

Nhưng với sự cảnh giác kịp thời, và bỏ lại nhiều điều chưa nói về chủ đề này, chúng ta chớ nên bỏ quên việc bày tỏ lòng tôn kính đối với Thiên nhiên Đương động, natura naturans, nguyên nhân linh hoạt mà trước đó mọi hình thức đều chạy trốn như tuyết tan trước gió; bản thân nó là một bí ẩn, các tác phẩm của nó bị đẩy về phía trước thành từng bầy đàn và đám đông (như người cổ đại từng miêu tả thiên nhiên qua vị thần Proteus, một người chăn cừu), và trong một sự đa dạng khôn tả. Nó tự bộc lộ trong muôn loài, vươn từ những hạt bụi và gai nhọn qua bao lần biến hóa để đạt đến sự đối xứng tối cao, đi đến những kết quả viên mãn mà không hề có sự chấn động hay bước nhảy vọt nào. Một chút hơi ấm, tức là một chút chuyển động, là tất cả những gì tạo nên sự khác biệt giữa hai cực trắng lóa, trơ trọi và lạnh giá chết người của trái đất với những vùng khí hậu nhiệt đới trù phú. Mọi sự thay đổi đều diễn ra không bạo lực, nhờ vào hai điều kiện cốt lõi là không gian vô tận và thời gian vô tận. Địa chất học đã khai tâm cho chúng ta về tính trường tồn của thiên nhiên, và dạy chúng ta từ bỏ những thước đo bậc tiểu học của mình, đổi những sơ đồ Ptolemy và Kinh thánh lấy phong cách vĩ đại của nàng. Chúng ta chẳng biết gì cho đúng, vì thiếu đi góc nhìn phối cảnh. Giờ đây chúng ta học được những khoảng thời gian kiên nhẫn biết bao phải trôi qua trước khi lớp đá được hình thành; rồi trước khi lớp đá ấy rạn nỡ, và loài địa y đầu tiên phân rã lớp vỏ ngoài mỏng nhất thành đất màu, mở đường cho hệ thực vật, động vật, các nữ thần Ceres và Pomona xa xôi bước vào. Trợ lý ba-lo (trilobite) hãy còn xa xôi biết bao! loài thú bốn chân còn ở đâu đó rất xa! con người lại càng xa vời không thể tưởng tượng nổi! Tất cả đều đến đúng hẹn, rồi từng thế hệ loài người nối tiếp nhau xuất hiện. Đó là một chặng đường dài từ khối đá granite đến con hàu; còn xa hơn thế nữa để đến với triết gia Plato và lời giảng về sự bất tử của linh hồn. Dù vậy, tất cả đều phải đến, chắc chắn như việc hạt giống đầu tiên bao giờ cũng có hai mặt.

Chuyển động hay thay đổi và sự đồng nhất hay tĩnh lặng là bí mật thứ nhất và thứ hai của thiên nhiên:—Chuyển động và Tĩnh lặng. Toàn bộ luật lệ của nàng có thể được viết trên móng tay, hoặc trên chiếc nhẫn dấu ấn. Chiếc bọt nước xoáy tròn trên mặt suối đưa chúng ta đến với bí mật của cơ học bầu trời. Mỗi vỏ sò trên bãi biển đều là chiếc chìa khóa dẫn đến điều đó. Một chút nước được làm cho xoay tròn trong một chiếc cốc giải thích cho sự hình thành của những chiếc vỏ sò đơn giản hơn; sự bồi đắp vật chất qua từng năm tháng, cuối cùng tạo nên những hình thức phức tạp nhất; thế nhưng thiên nhiên nghèo nàn biết bao với tất cả sự khéo léo của mình, từ khởi đầu cho đến tận cùng vũ trụ, nàng chỉ có một thứ vật liệu duy nhất — chỉ một thứ vật liệu với hai đầu cực trị, để dọn lên tất cả sự đa dạng tựa chiêm bao của mình. Dù nàng pha trộn nó thế nào đi nữa, sao trời, cát, lửa, nước, cây cối, con người, thì đó vẫn chỉ là một thứ vật liệu, và bộc lộ cùng những đặc tính ấy.

Thiên nhiên luôn nhất quán, mặc dù nàng vờ như đang chống lại các định luật của chính mình. Nàng tuân giữ các định luật của mình, và dường như vượt lên trên chúng. Nàng vũ trang và trang bị cho một loài động vật để tìm kiếm nơi trú ngụ và sinh kế trên trái đất, nhưng đồng thời nàng cũng vũ trang và trang bị cho một loài động vật khác để tiêu diệt nó. Không gian tồn tại để chia cắt các sinh vật; nhưng bằng cách khoác lên đôi cánh của một chú chim vài chiếc lông, nàng ban cho nó sự hiện diện khắp nơi nhỏ nhoi. Hướng đi muôn đời là tiến về phía trước, nhưng người nghệ sĩ vẫn quay lại tìm kiếm nguyên liệu và bắt đầu lại với những nguyên tố đầu tiên trên chặng đường tiên tiến nhất: nếu không, mọi thứ sẽ sụp đổ. Nếu nhìn vào công trình của nàng, ta dường như bắt gặp bóng dáng của một hệ thống đang trong giai đoạn chuyển dịch. Thực vật là tuổi trẻ của thế giới, là những chiếc bình chứa đầy sức khỏe và sinh lực; nhưng chúng luôn mò mẫm vươn lên tới ý thức; những thân cây là những con người chưa hoàn thiện, và dường như đang than thở cho sự giam cầm của mình, bám rễ sâu vào lòng đất. Động vật là những kẻ mới học việc và đang trong thời gian thử thách của một trật tự tiến bộ hơn. Con người, dẫu còn trẻ dại, khi đã nếm giọt nước đầu tiên từ chiếc chén tư tưởng, thì đã sớm trở nên sa đọa: những cây phong và dương xỉ vẫn còn nguyên vẹn chưa bị vấy bẩn; nhưng chắc chắn khi chúng đạt đến ý thức, chúng cũng sẽ nguyền rủa và chửi thề. Hoa cỏ gắn bó mật thiết với tuổi trẻ đến mức chúng ta, những người trưởng thành, chẳng mấy chốc sẽ cảm thấy rằng những thế hệ tươi đẹp của chúng ta chẳng dính líu gì đến chúng: thời của chúng ta đã qua; giờ hãy để lũ trẻ có thời gian của chúng. Những bông hoa ruồng rẫy chúng ta, và chúng ta trở thành những gã trai tân già nua với sự yếu mềm nực cười.

Mọi sự vật có mối liên hệ chặt chẽ đến mức, tùy thuộc vào độ tinh tường của mắt nhìn, từ bất kỳ một vật thể nào cũng có thể tiên đoán được các bộ phận và đặc tính của bất kỳ vật thể nào khác. Nếu chúng ta có đôi mắt để nhìn thấu điều đó, một mẩu đá từ bức tường thành thị cũng sẽ chứng thực cho chúng ta về tính tất yếu rằng con người phải tồn tại, dễ dàng hệt như chính thành phố vậy. Sự đồng nhất đó làm cho tất cả chúng ta hòa thành một, và thu nhỏ về con số không những khoảng cách lớn trên chiếc thước đo thông thường của chúng ta. Chúng ta nói về những sự lệch lạc khỏi đời sống tự nhiên, cứ như thể đời sống nhân tạo không phải cũng là tự nhiên vậy. Gã cận thần chải chuốt mượt mà nhất trong phòng khuê của một cung điện cũng mang bản tính động vật, hoang dã và nguyên thủy như một chú gấu Bắc Cực, đầy quyền năng cho các mục đích của riêng hắn, và có mối liên hệ trực tiếp, ngay giữa chốn hương phấn và những bức thư tình ấy, với dãy núi Himalaya và trục của quả địa cầu. Nếu chúng ta ngẫm nghĩ xem mình thuộc về thiên nhiên biết bao, chúng ta sẽ không cần phải mang tâm lý mê tín về các thị trấn, cứ như thể thứ sức mạnh khủng khiếp hoặc nhân từ đó không tìm thấy chúng ta ở cả những nơi ấy và tạo nên các thành phố. Thiên nhiên, đấng tạo ra người thợ xây, cũng chính là đấng tạo ra ngôi nhà. Chúng ta rất dễ nghe quá nhiều về những ảnh hưởng điền viên. Bầu không khí trong lành, tự do của các vật thể tự nhiên khiến chúng trở nên đáng ao ước đối với chúng ta, những sinh vật cáu kỉnh, đầy vết xước với khuôn mặt đỏ bừng, và chúng ta nghĩ rằng mình sẽ vĩ đại như chúng nếu ta cắm trại ngoài trời và ăn rễ cây; nhưng hãy cứ làm con người thay vì làm những chú chồn đất, và cây sồi cùng cây du sẽ sẵn lòng phục vụ chúng ta, dẫu cho chúng ta có ngồi trên những chiếc ghế bằng ngà voi trên những tấm thảm lụa.

Sự đồng nhất dẫn đường này xuyên suốt mọi sự ngạc nhiên và tương phản của tác phẩm, đồng thời định hình cho mọi định luật. Con người mang cả thế giới trong đầu mình, toàn bộ ngành thiên văn học và hóa học được treo lơ lửng trong một ý nghĩ. Bởi vì lịch sử của thiên nhiên được khắc họa trong bộ não của anh ta, nên anh ta mới là nhà tiên tri và kẻ khám phá ra những bí mật của nàng. Mọi sự kiện được biết đến trong khoa học tự nhiên đều đã được linh cảm bởi một ai đó, trước khi nó thực sự được xác minh. Một người không thể buộc dây giày mà không nhận ra những định luật ràng buộc những vùng xa xôi nhất của thiên nhiên: mặt trăng, thực vật, khí, tinh thể, tất cả đều là hình học và con số cụ thể. Lòng trắc ẩn thông thường biết rõ những gì thuộc về mình, và nhận ra thực tế ngay từ cái nhìn đầu tiên trong các thí nghiệm hóa học. Sự khôn ngoan thông thường của Franklin, Dalton, Davy và Black cũng chính là sự khôn ngoan thông thường đã tạo ra những sắp đặt mà giờ đây nó khám phá ra.

Nếu sự đồng nhất thể hiện trạng thái tĩnh được tổ chức, thì phản ứng ngược lại cũng hướng vào sự tổ chức. Các nhà thiên văn học từng nói: 'Hãy cho chúng tôi vật chất và một chút chuyển động, chúng tôi sẽ kiến tạo nên vũ trụ. Không đủ nếu chỉ có vật chất, chúng ta còn phải có một xung lực duy nhất, một cú huých để phóng khối lượng đi và tạo ra sự hài hòa giữa lực li tâm và lực hướng tâm. Chỉ cần tung quả bóng khỏi tay, chúng tôi có thể chỉ ra trật tự vĩ đại này đã lớn lên như thế nào.' — 'Một tiền đề vô cùng phi lý,' các nhà siêu hình học đáp, 'và là một sự đánh trúng vào câu hỏi một cách rõ ràng. Các anh không thể tìm hiểu được nguồn gốc của sự phóng vật, cũng như sự tiếp diễn của nó hay sao?' Trong khi đó, thiên nhiên không đợi chờ cuộc tranh luận, mà dẫu đúng hay sai, vẫn ban phát xung lực, và những quả bóng bắt đầu lăn. Đó chẳng phải là chuyện lớn lao gì, chỉ là một cú đẩy tầm thường, nhưng các nhà thiên văn học đã đúng khi coi trọng nó, bởi vì hậu quả của hành động đó là vô tận. Cú đẩy nguyên thủy nổi tiếng ấy lan truyền qua tất cả các quả bóng của hệ thống, và qua từng nguyên tử của mỗi quả bóng; qua tất cả các giống loài sinh sinh, và qua lịch sử cũng như hành động của từng cá thể. Sự phóng đại là một phần trong tiến trình của vạn vật. Thiên nhiên không đưa bất kỳ sinh vật nào, bất kỳ con người nào vào thế giới mà không thêm vào một chút dư thừa về phẩm chất riêng của họ. Đã cho sẵn hành tinh, thì vẫn cần phải thêm vào xung lực; thế nên đối với mỗi sinh vật, thiên nhiên đều thêm vào một chút bạo lực về hướng đi trong con đường riêng của nó, một cú huých để đẩy nó bước đi; trong mọi trường hợp đều là một sự rộng lượng nhẹ nhàng, một giọt nước tràn ly. Nếu không có điện, không khí sẽ thối rữa, và không có sự bạo lực định hướng này mà đàn ông và phụ nữ đang mang, không có một chút tính cố chấp và cuồng tín, sẽ chẳng có sự kích thích nào, chẳng có hiệu suất nào. Chúng ta nhắm bắn cao hơn mục tiêu để trúng mục tiêu. Mọi hành động đều mang trong mình chút sự sai lệch của sự phóng đại. Và khi thỉnh thoảng xuất hiện một con người u sầu, sắc sảo nào đó, kẻ nhận ra trò chơi rẻ tiền nào đang được diễn ra, và từ chối tham gia, nhưng lại đi bóc trần bí mật;—thế thì sao nào? Chẳng lẽ con chim đã bay mất rồi ư? Ồ không, Thiên nhiên đầy cảnh giác lại cử đến một binh đoàn mới gồm những hình hài đẹp đẽ hơn, những thanh niên tuấn tú hơn, với một chút dư thừa về hướng đi để giữ chặt họ vào mục tiêu riêng của mình; khiến họ trở nên hơi bướng bỉnh theo hướng mà họ đúng đắn nhất, và trò chơi lại tiếp tục với một vòng quay mới, thêm một hoặc hai thế hệ nữa. Đứa trẻ với những trò nghịch ngợm đáng yêu, kẻ u mê của các giác quan, bị sai khiến bởi mọi hình ảnh và âm thanh, không có khả năng so sánh và xếp hạng các cảm giác của mình, phó mặc cho một tiếng còi hay một mảnh gỗ sơn vẽ, cho một tên lính chì hay một chú chó bánh gừng, cá nhân hóa mọi thứ, không khái quát hóa điều gì, vui mừng trước mọi thứ mới mẻ, nằm xuống vào ban đêm bị kiệt sức bởi sự mệt mỏi mà một ngày điên rồ liên miên và xinh đẹp ấy đã gây ra. Nhưng Thiên nhiên đã đạt được mục đích của mình với đứa trẻ ngốc nghếch má lúm đồng tiền xoăn tít ấy. Nàng đã giao phó cho mọi khả năng, và đảm bảo sự phát triển cân đối của khung xương qua tất cả các tư thế và hoạt động ấy — một mục đích có tầm quan trọng hàng đầu, thứ không thể phó mặc cho bất kỳ sự chăm sóc nào kém phần hoàn hảo hơn chính nàng. Sự lấp lánh này, ánh hào quang óng ánh này chơi đùa quanh đỉnh của mỗi món đồ chơi trước mắt cậu để đảm bảo sự trung thành của cậu, và cậu đã bị đánh lừa vì lợi ích của chính mình. Chúng ta được làm cho sống và duy trì sự sống bằng những chiêu bài tương tự. Các nhà khắc kỷ cứ nói những gì họ thích, chúng ta không ăn vì lợi ích của sự sống, mà vì món ăn ngon miệng và sự thèm ăn đang hừng hực. Đời sống thực vật không tự mãn với việc thả từ bông hoa hay cái cây một hạt giống duy nhất, mà nó lấp đầy không khí và mặt đất bằng sự phung phí hạt giống, để nếu hàng ngàn hạt bị hủy diệt, hàng ngàn hạt khác có thể tự gieo trồng; để hàng trăm hạt có thể mọc lên, để chục hạt có thể sống đến tuổi trưởng thành; để ít nhất một hạt có thể thay thế cây cha mẹ. Mọi thứ đều phản bội lại sự hoang phí được tính toán sẵn ấy. Sự sợ hãi quá mức mà khung xương động vật được bao bọc xung quanh, co rúm trước cái lạnh, giật mình khi thấy rắn, hoặc trước một tiếng động bất ngờ, cuối cùng lại bảo vệ chúng ta, qua hàng loạt những báo động vô căn cứ, khỏi một mối nguy hiểm thực sự nào đó. Người tình tìm kiếm trong hôn nhân hạnh phúc và sự hoàn thiện riêng tư của mình, không có mục đích tương lai nào khác; và thiên nhiên che giấu trong niềm hạnh phúc của anh ta mục đích của chính nàng, đó là con cái, hay sự trường tồn của giống loài.

Nhưng sự khéo léo tạo nên thế giới cũng lan tỏa vào tâm trí và tính cách của con người. Không có con người nào hoàn toàn tỉnh táo; ai cũng mang trong cấu trúc của mình một chút điên rồ, một chút dồn máu lên não, để đảm bảo giữ chặt anh ta vào một điểm nào đó mà thiên nhiên đã ghi khắc trong tim. Những đại sự chưa bao giờ được xét xử dựa trên công trạng thực sự của chúng; mà vụ việc được thu gọn lại thành các chi tiết nhỏ nhặt để phù hợp với quy mô của những kẻ phe phái, và cuộc tranh cãi luôn gay gắt nhất ở những vấn đề nhỏ nhặt. Không kém phần đáng chú ý là niềm tin thái quá của mỗi người vào tầm quan trọng của những gì mình phải làm hoặc phải nói. Nhà thơ, nhà tiên tri, đánh giá những gì mình thốt ra cao hơn bất kỳ thính giả nào, và vì thế nó mới được cất lên. Luther mạnh mẽ, tự mãn tuyên bố với một sự nhấn mạnh không thể nhầm lẫn rằng "Chính Chúa cũng không thể thiếu những người khôn ngoan." Jacob Behmen và George Fox bộc lộ chủ nghĩa vị kỷ của mình trong sự ngoan cố của các bài luận chiến tranh, và James Naylor đã từng có lúc tự cho phép mình được thờ phụng như Chúa Kitô. Mỗi nhà tiên tri chẳng mấy chốc sẽ đồng nhất bản thân với tư tưởng của mình, và coi chiếc mũ cùng đôi giày của mình là thiêng liêng. Dù điều này có làm những kẻ có lý trí mất đi thiện cảm với những con người đó, thì nó lại giúp ích cho họ trước quần chúng, bởi vì nó mang lại sức nóng, sự cay đắng và tính công khai cho lời nói của họ. Một trải nghiệm tương tự không phải là hiếm trong đời sống riêng tư. Mỗi người trẻ tuổi và nhiệt huyết đều viết nhật ký, nơi mà khi những giờ phút cầu nguyện và sám hối đến, anh ta ghi chép lại tâm hồn mình. Những trang giấy được viết ra như thế đối với anh ta là rực cháy và ngát hương; anh ta đọc chúng trên đôi đầu gối của mình vào lúc nửa đêm và dưới ánh sao mai; anh ta làm ướt chúng bằng những giọt nước mắt; chúng là thiêng liêng; quá tốt đẹp đối với thế giới, và hầu như chưa thể cho người bạn thân nhất xem. Đây là đứa con tinh thần được sinh ra cho tâm hồn, và sự sống của nàng vẫn lưu thông trong đứa trẻ. Dây rốn vẫn chưa được cắt đứt. Sau một thời gian trôi qua, anh ta bắt đầu muốn cho người bạn của mình được trải nghiệm chốn linh thiêng này, và với sự do dự, nhưng kiên quyết, bày tỏ những trang giấy trước mắt người đó. Liệu chúng có làm cháy đôi mắt người kia không? Người bạn lạnh lùng lật giở chúng, rồi chuyển từ chữ nghĩa sang trò chuyện, với một sự chuyển đổi nhẹ nhàng khiến cho bên kia chấn động và bực bội. Anh ta không thể nghi ngờ chính những trang viết ấy. Những ngày tháng của đời sống nồng nhiệt, của sự giao hòa với các thiên thần bóng tối và ánh sáng đã khắc những ký tự mờ ảo của chúng lên cuốn sách đẫm nước mắt đó. Anh ta nghi ngờ trí tuệ hoặc trái tim của người bạn mình. Vậy là không có người bạn nào sao? Anh ta vẫn chưa thể tin rằng một người có thể có những trải nghiệm sâu sắc nhưng lại không biết cách đưa sự việc riêng tư của mình vào văn chương; và có lẽ việc phát hiện ra rằng sự khôn ngoan có những ngôn từ và sứ giả khác ngoài chúng ta, rằng dẫu chúng ta có giữ im lặng thì sự thật vẫn không vì thế mà ngừng được thốt lên, có thể kìm hãm một cách tai hại ngọn lửa nhiệt thành của chúng ta. Một con người chỉ có thể nói chừng nào anh ta chưa cảm thấy lời nói của mình là phiến diện và không thỏa đáng. Nó phiến diện, nhưng anh ta không nhận ra điều đó khi anh ta thốt ra. Ngay khi anh ta được giải thoát khỏi tính bản năng và cá biệt và nhìn thấy sự phiến diện của nó, anh ta ngậm miệng lại trong sự chán ghét. Bởi vì không ai có thể viết được bất cứ điều gì nếu không nghĩ rằng những gì mình viết vào lúc ấy chính là lịch sử của thế giới; hay làm tốt bất cứ điều gì nếu không coi công việc của mình là quan trọng. Công việc của tôi có thể chẳng là gì cả, nhưng tôi không được phép nghĩ nó chẳng là gì, nếu không tôi sẽ không thể làm nó một cách vô sự.

Tương tự như vậy, xuyên suốt thiên nhiên có một cái gì đó giễu cợt, một cái gì đó dẫn dắt chúng ta đi mãi đi mãi nhưng chẳng đi đến đâu cả; không giữ lời hứa nào với chúng ta. Mọi lời hứa hẹn đều vượt xa kết quả thực tế. Chúng ta sống trong một hệ thống của sự xấp xỉ. Mỗi mục đích đều hướng tới một mục đích khác, vốn cũng chỉ là tạm thời; một sự thành công trọn vẹn và cuối cùng là không hề có. Chúng ta cắm trại trong thiên nhiên chứ không phải thuần hóa nó. Đói và khát dẫn dắt chúng ta đến việc ăn và uống; nhưng bánh mì và rượu vang, dẫu bạn có pha trộn và nấu nướng chúng thế nào đi chăng nữa, vẫn để lại cho chúng ta cảm giác đói và khát sau khi dạ dày đã đầy. Nó cũng giống như vậy với mọi nghệ thuật và hành động của chúng ta. Âm nhạc, thơ ca, ngay cả ngôn ngữ của chúng ta không phải là sự thỏa mãn, mà là những gợi ý. Khát vọng giàu có, thứ biến hành tinh thành một khu vườn, đánh lừa kẻ theo đuổi đầy hăng hái. Mục đích được tìm kiếm là gì? Rõ ràng là để đảm bảo các mục đích của lẽ phải và vẻ đẹp, khỏi sự xâm nhập của sự xấu xí hoặc sự tầm thường dưới bất kỳ hình thức nào. Nhưng quả là một phương pháp rườm rà làm sao! Quả là một chuỗi các phương tiện để đảm bảo cho một cuộc trò chuyện nhỏ nhoi! Cung điện bằng gạch và đá này, những kẻ hầu người hạ, nhà bếp này, chuồng ngựa, ngựa và xe cộ, cổ phiếu ngân hàng và tập hồ sơ thế chấp này, buôn bán với khắp thế giới, nhà đồng quê và ngôi nhà tranh bên mép nước, tất cả chỉ vì một cuộc trò chuyện nhỏ nhoi, cao cả, trong sáng và tâm linh! Chẳng lẽ những kẻ ăn xin ngoài đường cái cũng có thể có được điều đó hay sao? Không, tất cả những thứ này xuất phát từ những nỗ lực kế tiếp của những kẻ ăn xin ấy nhằm loại bỏ ma sát khỏi những bánh xe của cuộc đời, và tạo ra cơ hội. Trò chuyện, nhân cách, là những mục đích được tuyên bố; sự giàu có là tốt khi nó xoa dịu những ham muốn động vật, chữa khỏi cái ống khói bị khói, làm im bặt cánh cửa kêu cót cót, đưa những người bạn lại với nhau trong một căn phòng ấm áp và yên tĩnh, và giữ cho lũ trẻ cùng bàn ăn ở một căn phòng khác. Tư tưởng, đức hạnh, vẻ đẹp, là những mục đích; nhưng người ta biết rằng những con người của tư tưởng và đức hạnh đôi khi bị đau đầu, hay ướt chân, hoặc bị mất thời gian vô ích trong lúc căn phòng được sưởi ấm vào những ngày đông. Thật không may, trong những nỗ lực cần thiết để loại bỏ những sự bất tiện này, sự chú ý chính đã bị chuyển hướng sang mục tiêu này; những mục đích cũ đã bị lãng quên, và việc loại bỏ ma sát đã trở thành mục đích cuối cùng. Đó chính là điều nực cười của những kẻ giàu có, và Boston, London, Vienna, và giờ đây là các chính phủ nói chung trên thế giới đều là những thành phố và chính phủ của người giàu; và quần chúng không phải là con người, mà là những kẻ nghèo khổ, nghĩa là những kẻ muốn trở thành người giàu; đây là điều nực cười của tầng lớp này, rằng họ đến với sự đau đớn, mồ hôi và cuồng nộ mà chẳng đi đến đâu cả; khi mọi việc hoàn tất, tất cả chỉ là công cốc. Họ giống như một kẻ ngắt lời cuộc trò chuyện của một nhóm người để phát biểu bài diễn văn của mình, và giờ thì quên mất điều mình định nói. Hình ảnh ấy đập vào mắt ở khắp mọi nơi về một xã hội không mục đích, về những quốc gia không mục đích. Phải chăng các mục đích của thiên nhiên quá vĩ đại và có sức ép lớn đến mức đòi hỏi sự hy sinh to lớn này của con người?

Hoàn toàn tương tự với những sự lừa dối trong cuộc sống, như có thể đoán trước, có một hiệu ứng tương tự đối với đôi mắt từ diện mạo của thiên nhiên bên ngoài. Có một sự lôi cuốn và nịnh bợ nhất định trong rừng cây và mặt nước, đi kèm với việc không mang lại sự thỏa mãn tức thời. Sự thất vọng này được cảm nhận trong mọi phong cảnh. Tôi từng nhìn thấy vẻ mềm mại và xinh đẹp của những đám mây mùa hè bồng bềnh như lông vũ phía trên đầu, tận hưởng, có vẻ như vậy, chiều cao và đặc quyền chuyển động của chúng, trong khi chúng dường như không hẳn là tấm rèm che của chốn này và giờ này, mà đang hướng về một số lầu vọng cảnh và khu vườn lễ hội nào đó ở phía xa. Đó là một sự đố kỵ kỳ lạ, nhưng nhà thơ thấy mình vẫn chưa đủ gần với đối tượng của mình. Cây thông, dòng sông, luống hoa trước mặt anh ta, dường như không phải là thiên nhiên. Thiên nhiên vẫn ở một nơi nào đó khác. Thứ này hoặc thứ kia chỉ là vùng ngoại vi và là hình ảnh phản chiếu từ xa cùng tiếng vang của khúc khải hoàn vừa đi qua và hiện đang ở thời kỳ rực rỡ và đỉnh cao nhất của nó, có lẽ ở những cánh đồng bên cạnh, hoặc, nếu bạn đứng trên cánh đồng, thì ở khu rừng lân cận. Đối tượng hiện tại sẽ mang lại cho bạn cảm giác tĩnh lặng đi sau một cuộc diễu hành vừa mới trôi qua. Khoảng cách thật lộng lẫy biết bao, những góc khuất của sự tráng lệ và đáng yêu khôn tả trong ánh hoàng hôn! Nhưng ai có thể đến nơi chúng ở, hay đặt bàn tay hoặc đặt bàn chân lên đó? Chúng rơi khỏi quả thế giới tròn trịa này đời đời kiếp kiếp. Tình trạng đó cũng diễn ra tương tự ở những người đàn ông và phụ nữ cũng như ở những hàng cây im lặng; luôn là một sự tồn tại được quy chiếu, một sự vắng mặt, không bao giờ là một sự hiện diện và thỏa mãn. Phải chăng vẻ đẹp không bao giờ có thể nắm bắt được? trong con người và trong phong cảnh đều khó lòng tiếp cận như nhau? Người tình được chấp nhận và đính hôn đã đánh mất đi nét quyến rũ hoang dại nhất của người thiếu nữ khi cô ấy chấp nhận anh ta. Cô ấy từng là thiên đường khi anh ta theo đuổi cô như một vì sao: cô không thể là thiên đường nếu cô cúi xuống hạ mình trước một kẻ như anh ta.

Chúng ta phải nói gì về sự hiện diện khắp nơi của xung lực phóng vật đầu tiên ấy, về sự nịnh bợ và lừa phỉnh của rất nhiều sinh vật có thiện ý này? Chẳng lẽ chúng ta không phải giả định đâu đó trong vũ trụ một sự phản bội và chế nhạo nhẹ nhàng nào đó hay sao? Phải chăng chúng ta không đang vướng vào một sự phẫn nộ nghiêm trọng đối với cách đối xử này dành cho chúng ta? Phải chăng chúng ta là những con cá hồi bị cù lét, và là những kẻ ngốc của thiên nhiên? Chỉ một cái nhìn vào diện mạo của trời và đất sẽ đặt dấu chấm hết cho mọi sự bực bội, và xoa dịu chúng ta đến những niềm tin khôn ngoan hơn. Đối với người thông minh, thiên nhiên chuyển hóa thành một lời hứa hẹn vĩ đại, và sẽ không bị giải thích một cách vội vàng. Bí mật của nàng vẫn chưa được hé lộ. Rất nhiều và rất nhiều Oedipus xuất hiện; anh ta mang toàn bộ bí ẩn đang cuồn cuộn trong bộ não của mình. Hỡi ôi! Chính thứ ma thuật đó đã làm hỏng tài năng của anh ta; chẳng một âm tiết nào anh ta có thể định hình trên đôi môi của mình. Quỹ đạo vĩ đại của nàng vòm lên như chiếc cầu vồng tươi mới vào sâu thẳm, nhưng chưa có cánh của tổng lãnh thiên thần nào đủ mạnh để dõi theo nó và báo cáo về sự quay đầu của đường cong ấy. Nhưng cũng có vẻ như các hành động của chúng ta được hỗ trợ và sắp đặt hướng tới những kết quả lớn lao hơn những gì chúng ta đã thiết kế. Chúng ta được hộ tống trên mọi nẻo đường qua cuộc sống bởi các tác nhân tâm linh, và một mục đích nhân từ đang rình rập chúng ta. Chúng ta không thể đôi co với Thiên nhiên, hay đối xử với nàng như cách chúng ta đối xử với con người. Nếu chúng ta đong đếm sức mạnh cá nhân của mình với sức mạnh của nàng, chúng ta rất dễ cảm thấy như thể mình đang là trò đùa của một số phận không thể vượt qua. Nhưng nếu thay vì đồng nhất bản thân với công trình, chúng ta cảm thấy rằng tâm hồn của người thợ đang tuôn chảy qua chúng ta, chúng ta sẽ tìm thấy sự bình yên của buổi sáng ngự trị trước tiên trong trái tim mình, và sức mạnh thâm sâu của lực hấp dẫn và hóa học, và cao hơn thế nữa, của sự sống, đã hiện hữu sẵn trong chúng ta dưới hình thức cao nhất.

Sự bất an mà ý nghĩ về sự bất lực của chúng ta trong chuỗi nhân quả gây ra cho chúng ta, bắt nguồn từ việc nhìn quá nhiều vào một điều kiện của thiên nhiên, đó là Chuyển động. Nhưng chiếc phanh không bao giờ được tháo khỏi bánh xe. Bất cứ nơi nào xung lực vượt mức, Tĩnh lặng hoặc Sự đồng nhất sẽ âm thầm đền bù. Khắp trên những cánh đồng rộng lớn của trái đất mọc lên loài cây bản thảo tự chữa lành (prunella). Sau mỗi ngày sống dại dột, chúng ta ngủ vùi để rũ bỏ hơi men và sự cuồng nộ của những giờ phút ấy; và mặc dù chúng ta luôn vướng bận vào những chi tiết vụn vặt, và thường bị chúng làm cho nô lệ, chúng ta vẫn mang theo đến mọi thí nghiệm những định luật vĩ đại bẩm sinh. Những điều này, trong khi tồn tại trong tâm trí như những ý tưởng, vẫn đứng xung quanh chúng ta trong thiên nhiên mãi mãi được hiện thân, một sự tỉnh táo hiện hữu để phơi bày và chữa trị sự điên rồ của con người. Sự nô lệ của chúng ta đối với các chi tiết dẫn đến hàng trăm kỳ vọng dại dột. Chúng ta mong đợi một kỷ nguyên mới từ phát minh ra đầu máy xe lửa, hoặc khinh khí cầu; cỗ máy mới mang theo nó những sự kìm hãm cũ. Người ta nói rằng bằng điện từ trường, món salad của bạn sẽ được trồng từ hạt trong lúc con gà của bạn đang được quay cho bữa tối; đó là biểu tượng cho những mục đích và nỗ lực hiện đại của chúng ta, về sự cô đặc và gia tốc các đối tượng của chúng ta;—nhưng chẳng có gì đạt được cả; thiên nhiên không thể bị đánh lừa; cuộc đời con người chỉ dài chừng bảy mươi đĩa salad, dù chúng mọc nhanh hay mọc chậm. Tuy nhiên, trong những sự kìm hãm và bất khả thi này, chúng ta tìm thấy lợi ích của mình, không kém gì trong các xung lực. Hãy để chiến thắng thuộc về bên nào đi nữa, chúng ta cũng đứng về phía đó. Và nhận thức rằng chúng ta băng qua toàn bộ thang bậc của sự tồn tại, từ tâm đến các cực của thiên nhiên, và có phần cổ phần trong mọi khả năng, mang lại thứ ánh sáng siêu việt đó cho cái chết, thứ mà triết học và tôn giáo đã quá hời hợt và theo nghĩa đen cố gắng diễn đạt trong học thuyết phổ biến về sự bất tử của linh hồn. Thực tại còn tuyệt vời hơn cả báo cáo. Nơi đây không có sự hủy diệt, không có sự đứt quãng, không có viên đạn nào hết đà. Những dòng chảy thần thánh không bao giờ nghỉ ngơi hay chần chừ. Thiên nhiên là sự hiện thân của một tư tưởng, và lại biến thành tư tưởng, giống như băng biến thành nước và khí. Thế giới là tâm trí được kết tủa, và bản chất dễ bay hơi ấy đang mãi mãi trốn thoát trở lại trạng thái của tư tưởng tự do. Do đó, đức tính và tính cay đắng của sự ảnh hưởng đối với tâm trí từ các vật thể tự nhiên, dù là vô cơ hay hữu cơ. Con người bị giam cầm, con người kết tinh, con người thực vật, đang nói chuyện với con người được nhân cách hóa. Sức mạnh không tôn trọng số lượng ấy, thứ biến toàn bộ và hạt nhỏ thành kênh dẫn bình đẳng của nó, đã ủy quyền nụ cười của mình cho buổi sáng, và chưng cất bản chất của nó vào từng giọt mưa. Mỗi khoảnh khắc đều dạy dỗ, và mọi vật thể đều thế: bởi vì sự khôn ngoan được truyền vào mọi hình thức. Nó đã được rót vào chúng ta như máu; nó làm chúng ta co giật như nỗi đau; nó trượt vào chúng ta như niềm vui; nó bao bọc chúng ta trong những ngày ảm đạm, u sầu, hoặc trong những ngày lao động vui vẻ; chúng ta đã không đoán trước được bản chất của nó cho đến tận một thời gian dài sau đó.

CHÍNH TRỊ.

Vàng và sắt tốt thay

Để mua sắt và vàng;

Mọi tấm lông và lương thực trái đất

Đều đổi chác cho những thứ tương đương.

Nhà tiên tri Merlin đã tiên đoán,

Hoàng đế Napoleon vĩ đại đã chứng minh,—

Cả lòng tốt hay tiền đúc đều chẳng thể mua nổi

Bất cứ thứ gì vượt quá giá trị của nó.

Sự sợ hãi, Mưu mô và Lòng tham

Không thể dựng lên một Quốc gia.

Từ bụi trần để xây dựng lên

Thứ còn lớn hơn cả bụi trần,

Những bức tường do Amphion dựng lên

Phoebus ắt phải thiết lập.

Khi chín nàng Muses

Hội ngộ cùng các Đức tính,

Tìm thấy cho thiết kế của họ

Một chỗ ngồi bên bờ Đại Tây Dương,

Được che chở khỏi sức nóng

Bởi những tán cây trong vườn táo xanh,

Nơi nhà chính trị cày xới

Những luống đất trồng lúa mì;

Khi Giáo hội là giá trị xã hội,

Khi tòa thị chính là mái ấm gia đình,

Khi ấy Quốc gia hoàn hảo mới ra đời,

Người cộng hòa được an cư lạc nghiệp nơi quê nhà.