Đời xưa, lúc Chó mới sinh ra, Chó chỉ có ba chân và không đi đâu được cả. Nên mới có câu:
Chó ba cẳng, Chó chẳng hay đi.
Nhưng đời xưa, Chó không hay đi, thì Chó lại biết nói.
Một hôm, Chó mới ngồi, Chó khóc.
Ông Bụt đi qua, hỏi rằng:
- Khóc gì?
Chó rằng:
- Cha mẹ tôi sinh ra tôi chỉ có ba cẳng, tôi chẳng đi đâu được cả. Cực cho tôi lắm!
Ông Bụt bảo:
- Để bây giờ tao thêm cho mày một chân. Nhưng tao dặn trước, mày phải giữ lấy cái chân ấy cho sạch sẽ.
Rồi ông Bụt cho Chó một chân nữa. Thành từ đó Chó mới có bốn cẳng. Và lúc nào Chó đái, Chó cũng ghếch một chân lên, sợ để ô uế vào cái chân quý của Bụt cho.
*
Vì sự tích kể trên, mà sau mới có một câu chuyện như thế này:
Ở ngôi chùa kia có một nhà sư, một hôm, làm thịt Chó ăn.
Làng họp định bắt vạ.
Sư cãi rằng:
- Chó vốn có ba chân tạp, một chân chay. Tôi chỉ ăn cái chân chay của Bụt cho nó thôi, thì làng bắt bẻ tôi sao được!
Làng phải chịu.
*
Cốc Và Cá
Con Cốc thường hay lặn xuống nước, để bắt Cá.
Cá chết nhiều, giận lắm, bảo nhau xuống kiện dưới vua Thủy tề.
Lời kiện rằng:
- Chúng tôi vốn ở dưới nước, không can gì đến anh Cốc, mà anh ấy cứ nhè thấy chúng tôi là mò bắt mà ăn thịt. Xin nhà vua soi xét cho minh, kẻo oan ức chúng tôi lắm.
Vua Thủy tề cho đòi Cốc xuống, hỏi rằng:
- Sao mày dám ăn hết Cá của tao đi? Cá nó làm gì mày?
Cốc thưa rằng:
- Bẩm Đại vương, Cá nó nói oan cho tôi đấy, tôi có ăn thịt nó bao giờ. Tôi đây vốn là loài chim, tôi bắt Cá thế nào được. Nếu Đại vương không tin, tôi xin bay cho Đại vương coi thử.
Nói xong Cốc liền bay lượn luôn mấy vòng.
Thủy tề thấy vậy mắng Cá rằng:
- Chúng mày thật láo, dám đổ oan cho nó. Thực tình nó là loài chim thì nó lặn dưới nước sao được.
Cốc nghe nói, bay luôn. Cá hụp đầu lủi xuống, đành không sao tránh khỏi được miệng Cốc.
Thật "Không ai khôn ngoan được như Cốc".
Câu này đã thành câu tục ngữ.
*
Hai Vợ Chồng Con Chiền Chiện Và Ông Sư
Xưa có hai vợ chồng con Chiền chiện làm tổ ở bên tai một ông sư. Được ít lâu, Chiền chiện cái đẻ ra một Chiền chiện con.
Một hôm, Chiền chiện cái bay đi kiếm ăn, chẳng may gặp buổi trời mưa, nên đi suốt ngày mà không kiếm được miếng gì cả. Lúc trở về, qua hồ sen, Chiền chiện cái ngỡ trong hoa sen có miếng ăn, bay vào, thì bấy giờ trời đã tối, cái hoa sen cụp lại, Chiền chiện không sao ra được, phải nương náu ở trong hoa.
Đêm hôm ấy, Chiền Chiện đực ở tổ có một mình, bị con Cào cào nó vào nó ấp con. Rồi Cào cào, chân dài, vô ý thế nào đè gãy mất chân Chiên Chiện con. Sáng ra, hoa sen nở, Chiền chiện cái mới bay về.
Chiền chiện đực vừa giận, vừa ghen, quát tháo mắng ầm lên rằng:
- Con kia! Đêm qua mày đi ăn nằm với ai mà mày không về, để ở nhà Cào cào nó vô nó làm gãy mất chân con!...
Chiền chiện cái nghe nói, vội chạy ra cửa tổ, om sòm chửi Cào cào rằng:
- Mày làm thế nào cho chân con bà lành lại thì làm! Nếu mày để cho chồng bà đánh mắng bà thì mày không yên được với bà!...
Cào cào bay lại đậu bên cãi rằng:
- Mày nấu cơm không lành, canh không ngọt cho chồng mày, thì nó đánh mày, chứ việc gì đến tao!
Rồi hai con cùng hăng lên, cãi nhau, đánh nhau tán loạn, làm cho ông sư đinh tai, nhức óc, không sao chịu được, tức mình bỏ cái tổ Chiền chiện ở trên tai xuống mà phá đi.
Rồi thành vì thế mà ông sư tu không đắc đạo, không thành được Phật.
