Xưa có con Mèo già, một hôm bắt được một con Chuột nhắt, sắp ăn thịt.

Chuột nhắt khôn ngoan, van van lạy lạy khấn Mèo rằng:

- Buổi mai nhà tôi có giỗ, tôi phải đi chợ xa, mua tôm, mua tép về để làm giỗ. Ngài sinh phúc tha cho tôi. Rồi mai, xin mời ngài lại xơi cỗ.

Mèo nghe thấy nói, lấy làm thích lắm, bèn hỏi Chuột rằng:

- Nhà mày cúng giỗ ở đâu?

Chuột nói:

- Bẩm, nhà chúng tôi cúng giỗ ở trên ngọn cây cau ngoài vườn. Mai thế nào cũng xin mời ngài chiếu cố lên chơi uống rượu cho vui.

Cái tính tham ăn, chưa chi nghĩ đến tôm tép đã thèm rỏ dãi, Mèo vui lòng thả ngay chuột ra.

Chuột cút thẳng một mạch.

Sáng mai, Mèo dậy thật sớm, sắm sửa chỉnh tề để đi ăn giỗ.

Nhưng lúc ra vườn trèo lên ngọn cau thì chẳng thấy họ hàng nhà Chuột đâu, cũng chẳng thấy cỗ bàn tôm tép gì cả.

Mèo đứng Mèo kêu, Mèo gọi, Mèo gào khản cả giọng, hết cả hơi mà chẳng thấy tăm tích gì sốt. Bấy giờ Mèo già biết là mắc mưu chú Chuột nhắt.

Bởi câu chuyện này mà sau mới thành câu hát, trẻ thường hát giễu Mèo rằng:

Con Mèo mà trèo cây cau,

Hỏi thăm chú Chuột đi đâu vắng nhà?

Chú Chuột đi chợ đàng xa,

Mua tôm, mua tép giỗ cha con Mèo.

Diều Với Cắt Và Quạ

Một con Diều và một con Cắt kết bạn với nhau, rủ nhau đi kiếm ăn. Lúc đầu hai con kiếm được nhiều mồi lắm, vì Diều thì mắt sắc trông đâu cũng rõ, mà Cắt thì lanh lẹ sà một cái là phỗng được ngay.

Bởi vậy các loài Gà, loài Chim thấy bóng hai con đâu là lánh trước, mà thành hai con sau không bắt được nữa.

Cùng đi với nhau không có lợi, tự bấy giờ hai con mới chia nhau mỗi con đi một đường.

Diều đi một lúc, thấy đám Gà con, sà xuống, bắt ngay được một chú, lấy làm mừng lắm tha về, đợi xem Cắt bắt được con gì nữa, thì rồi cùng ăn chung cho vui.

Ngờ đâu Cắt đi mãi chẳng bắt được gì, phải lộn về không. Cắt trông thấy Diều đứng chờ, lại có con Gà bên, không nghĩ của anh hay của chủ, liền lẻn đến cướp quách ngay Gà mà bay. Diều đuổi theo. Hết tình bạn bè, hai con đánh nhau dữ dội. Diều tuy to và bạo, nhưng không lại được với Cắt, dù nhỏ, nhưng nhanh. Diều đành mất Gà để cho Cắt ăn và tự đó không làm bạn với Cắt nữa.

Chỉ có một thân mình buồn quá, Diều mới đi tìm Quạ kết làm bạn để cùng đi kiếm mồi. Lúc đầu, Diều Quạ còn thân nhau anh em bình đẳng. Nhưng sau Diều thấy Quạ nhỏ yếu hơn mình, chỉ bắt được những Gà con hoặc chim Sẻ mà thôi, Diều mới bắt nạt Quạ, cái gì cũng chiếm lấy cả một mình.

Quạ lấy làm giận lắm. Nhưng một mình không làm gì nổi được Diều, Quạ liền đi rủ cả đàn đến đánh. Diều tuy to, tuy bạo, Quạ dù bé, nhưng nhiều, xúm xít lại đánh Diều một trận nên thân.

Thành tự bấy giờ, Diều vẫn sợ Quạ, cứ phải bay trên cao không dám đậu xuống dưới thấp nữa.

Diều, Quạ Tranh Nhau

Xưa, có Diều và con Quạ một hôm rủ nhau đi kiếm ăn.

Hai con bắt được cái trứng Gà, cứ tranh nhau mãi, chẳng con nào chịu nhường con nào.

Sau không biết ai ăn, ai không, cứ tranh nhau lên kiện tại Phượng Hoàng.

Phượng Hoàng bèn xử rằng:

- Có một cái trứng mà chúng mày tranh nhau như thế là xấu lắm! Từ giờ trở đi, tao giao cho Diều to hơn thì kiếm Gà con, còn Quạ nhỏ hơn thì kiếm trứng Gà mà ăn... Con nào ăn thức nấy, không được ăn lẫn, ăn lộn, tranh nhau nữa mà có đòn.

Bởi chuyện này, mới có câu tục ngữ rằng:

Diều bắt gà, Quạ tha trứng.