Xưa có một con Mọt và một con Tò vò, thường hay đánh đáo với nhau.
Mọt thua luôn, nợ Tò vò nhiều lắm.
Tò vò đòi nợ, Mọt cứ khất lần, bảo để đi làm thợ kiếm được tiền thì trả. Nhưng kỳ thực, Mọt không tiền đâu mà trả. Tò vò thúc tợn. Mọt không biết làm thế nào. Một hôm, thấy Tò vò vừa đến ngõ, chui tuột ngay vào trong gỗ, không dám ra nữa, Tò vò cứ đứng ngoài chờ đòi nợ.
Bởi vậy, từ đó, Mọt cứ chui rúc vào trong gỗ, không ai tìm kiếm thấy. Mà Tò Vò cứ hay vào làm tổ ở kèo, cột nhà người ta, để chực đòi nợ Mọt.
*
Chèo Bẻo Và Ác Là
Đời xưa, cứ chiếu trong sổ bạ làng chim, thì Ác là ở trên, là một bậc hương hào oai quyền hách dịch, chớ Chèo bẻo chỉ là một tên cùng đinh ở mãi vào số tám mươi, không địa vị gì cả.
Có một khi, Ác là cắt Chèo bẻo đi phu đắp đường. Rồi, nhân lúc Chèo bẻo đi vắng, Ác là lẻn đến nhà nó, thấy có mấy cái trứng bèn ăn tiệt.
Lúc Chèo bẻo đi đắp đường về, thấy mất trứng lấy làm đau đớn, kêu khóc ầm ĩ. Sáo bay qua hỏi:
- Cái gì mà kêu thế?
Chèo bẻo nói:
- Tao phải đi phu, đứa nào nó vào, nó ăn mất trứng của tao.
Sáo nói:
- Hôm nọ bác đi xa rồi, thì tôi chỉ thấy Ác là nó vào trong tổ, bảo mãi nó mới ra.
Chèo bẻo nghĩ bụng: " À, ra Ác là độc thật! Nó cắt mình đi phu, rồi lừa mình vắng nhà, nó ăn trứng của mình đi. Thôi từ giờ mình vắng nhà phải cẩn thận không chịu để mắc lừa nó nữa".
Nói đoạn, Chèo bẻo xin ra làng và dời tổ đi nơi khác. Và từ đó về sau, Chèo bẻo cứ tìm làm tổ ở những nơi cây cao, và không mấy khi lìa tổ đi đâu xa nữa. Rồi hễ nó thấy Ác là bay qua gần tổ, là lũ lượt kéo nhau ra, vừa đánh, vừa nheo nhéo ầm cả trời.
Tục ngữ có câu: "Nheo nhéo như Chèo bẻo vặt lông".
*
Trâu Cày, Trâu Cột
Xưa có một nhà làm ruộng có hai con Trâu chia việc cho mỗi con cày một buổi. Như con này cày buổi nay, thì buổi mai nghỉ để con kia cày. Cái lệ quen như thế đã lâu ngày, người quen, Trâu cũng quen.
Phải một hôm, ông chủ ruộng đi vắng lâu. Mượn người khác đến cày hộ.
Người ấy không biết lệ xưa nay, lại bắt ngay con Trâu đã cày hôm trước ra cày.
Con Trâu không chịu đi. Người kia đánh đập, bắt đi cho bằng được mới nghe. Chiều về, con Trâu cày thấy con kia còn đang cột ở chuồng, sinh sự cãi nhau. Nó mắng con kia rằng:
- Tao cày buổi này qua buổi khác. Sao mày được thong dong ngồi không?
Con kia cãi lại:
- Số mày khó nhọc thì mày phải chịu. Mày đừng có cãi càn gì tao.
- Mày được cái nghề gì? Hay chỉ ngồi ăn không, hư của của nhà chủ!
- Đó là tại nhà chủ cắt việc không cân, chớ có tại gì tao.
Hai con cứ cãi nhau, húc nhau, hai con cùng nhau bị thương nặng.
Hôm sau, chủ ruộng về, thấy chuyện làm vậy, bảo Trâu rằng:
- Ấy cái trò thế: "Trâu cột ghét Trâu ăn, thì Trâu cày không ưa gì Trâu cột". Nhưng thôi lỡ ra phải một hôm lầm lẫn thì thôi. Từ mai, tao lại luân thứ cắt công, cắt việc cho công bình.
