Ngày 6 tháng 7, một ngày trước kỳ thi đại học, Biên Học Đạo không lật xem lấy một trang sách nào.

Không phải vì cậu cảm thấy nắm chắc phần thắng nên không cần xem, mà là vì áp lực quá lớn, căn bản là không đọc nổi.

Dẫu biết rằng đề thi này cậu đã từng làm qua một lần, dẫu biết trước không ít đề lớn, lại còn có "bảo hiểm kép" là Chu Hàng, nhưng áp lực vẫn đè nặng như núi!

Cách giải tỏa áp lực của Biên Học Đạo là ca hát. Suốt cả buổi sáng, cậu cứ ở lì trong phòng mình hát những bài tủ, có tiếng Trung, tiếng Anh, có bài đã ra mắt rồi, cũng có bài chưa được sáng tác.

Hát mãi, Biên Học Đạo nhận ra những bài hát này có lẽ đều là của cải, bèn lấy chiếc máy nghe nhạc vẫn dùng để luyện nghe tiếng Anh ra, vừa hát vừa thu âm.

Ăn cơm trưa xong, Biên Học Đạo đạp xe ra ngoài, bảo sẽ về sớm.

Cậu đi tới điểm thi số 5 tại trường cấp ba số 4 để thám thính địa hình trước, rồi cứ thế dạo quanh thành phố một cách tùy hứng, đạp một lúc lại nghỉ một chút, cuối cùng đạp đến dưới lầu nhà Đổng Tuyết, ngước nhìn lên ô cửa sổ tầng 4.

Đứng đó vài phút, không thấy bóng dáng Đổng Tuyết đâu, cậu liền dùng sức đạp xe phóng như bay về hướng nhà mình.

Ngày 7 tháng 7, Biên Học Đạo thức dậy từ rất sớm.

Cậu tỉ mỉ xem lại dàn ý bài văn nghị luận về lòng trung thực mà mình đã nghiền ngẫm mấy ngày nay, rồi mang theo máy nghe nhạc ngồi trong sân vừa nghe nhạc vừa ôn lại.

Đến bữa ăn, nhìn cha mẹ ăn không biết vị, Biên Học Đạo vui vẻ khuyên nhủ: "Đừng lo lắng, con chắc chắn sẽ thi đậu đại học mang về cho hai người. Lát nữa con tự đi, hai người đừng đưa cũng đừng đón, hai người đi con lại càng căng thẳng hơn."

Trước khi ra khỏi cửa, mẹ cẩn thận giúp Biên Học Đạo kiểm tra các vật dụng liên quan, dặn dò cậu: "Nhất định phải cẩn thận."

Môn thi đầu tiên là Ngữ văn.

Đây là môn Biên Học Đạo xem ít nhất ngoài môn Toán, nhưng cũng là môn cậu tự tin nhất.

Ngồi trong phòng thi một lát, Chu Hàng đến.

Hai người giống như những thí sinh khác không quen biết nhau, không hề có sự giao tiếp nào, không nói lấy một câu, Chu Hàng thậm chí còn không thèm liếc nhìn Biên Học Đạo lấy một cái, yên lặng ngồi vào vị trí của mình.

Khoảng 20 phút trước khi thi, Đổng Tuyết đến phòng thi.

Tiếng chuông đầu tiên vang lên.

Một giám thị đọc nội quy phòng thi, một giám thị đi từng bàn kiểm tra thẻ dự thi của thí sinh, đối chiếu ảnh trên thẻ với khuôn mặt thí sinh.

Một giám thị giám sát lưu động bước vào phòng nói với giám thị trên bục vài câu, giám thị bắt đầu bóc túi hồ sơ đựng đề thi.

Sau đó là phát giấy làm bài.

5 phút trước khi thi, bắt đầu phát đề thi, giám thị cao giọng nhắc nhở thí sinh điền họ tên và số báo danh vào vùng quy định trên tờ đề, đồng thời nhắc nhở thí sinh không được làm bài trước khi chuông reo.

Biên Học Đạo lướt mắt nhìn nhanh qua đề Ngữ văn.

Phát âm, tìm lỗi chính tả, cách dùng từ, cách dùng thành ngữ, tìm lỗi sai ngữ pháp... Văn cổ là Điền Đan, bài đọc hiểu là "Minh oan cho Đồng Bôn Mã" và "Mở cửa đóng cửa", bài văn nghị luận không nằm ngoài dự đoán chính là về lòng trung thực.

Chuông reo!

Giám thị hô lớn: "Bắt đầu làm bài!"

Biên Học Đạo hít sâu vài hơi, bắt đầu làm bài.

Việc làm bài vô cùng thuận lợi, ngoại trừ một vài câu hỏi liên quan chặt chẽ đến sách giáo khoa là hơi không chắc chắn, còn lại những câu khác đối với một biên tập viên chuyên trách của tờ báo tỉnh thì quá đơn giản.

Tìm lỗi chữ, tìm từ và thành ngữ dùng sai, tìm dấu câu dùng sai, tìm cách ngắt câu và câu sai ngữ pháp, tìm trật tự từ đúng, đọc bài văn rút ra chủ đề rồi xem có lạc đề hay diễn đạt vụng về không... làm công việc này, đừng nói là những học sinh cấp ba đang tham gia kỳ thi này, ngay cả khi gom tất cả giáo viên của thành phố Xuân Sơn lại,Đoán chừng cũng chẳng có ai chuyên nghiệp bằng Biên Học Đạo.

Cậu làm một mạch như nước chảy mây trôi cho đến phần làm văn.

Yêu cầu bài văn: Tự chọn ý, tự chọn thể loại, tự đặt tiêu đề.

Cực kỳ phù hợp để Biên Học Đạo phát huy.

Ở kiếp trước, Biên Học Đạo từng đọc qua một vài bài văn mẫu thi đại học, nhưng chưa từng đọc bài văn mẫu của năm 2001. Với đa số các bài văn mẫu cậu từng đọc, hầu hết đều bị gò bó trong thân phận và tầm nhìn của học sinh, thiên về bộc lộ cảm xúc trực tiếp và sắp xếp tình cảm.

Nhưng Biên Học Đạo thì khác, cậu làm việc ở tòa soạn gần 10 năm, mỗi ngày tiếp xúc đều là chính sách, xã luận, hiện tượng, chiều sâu. Cậu không viết nổi văn trữ tình, nhưng viết bài nghị luận nhỏ thì vẫn không thành vấn đề.

Mở bài, Biên Học Đạo đưa ra ví dụ về người nông dân Đức "không người thu tiền" bán bí đỏ và tài xế Đức "tự phục vụ" đổ xăng rồi tự giác trả tiền, sau đó đưa ra một định nghĩa: Lòng trung thực đã đặt nền móng vững chắc cho sự vận hành hiệu quả của xã hội.

Nói xong giá trị của lòng trung thực, cậu tiếp tục đưa ra một giả định: Nếu một xã hội thiếu hụt nghiêm trọng lòng trung thực thì sẽ thế nào? Biên Học Đạo đã nêu ra không ít ví dụ tiêu cực do sự thiếu hụt lòng trung thực gây ra sau 10 năm nữa.

Sau đó, Biên Học Đạo chỉ ra các chủ thể cần sự trung thực: Lĩnh vực kinh tế phải giữ chữ tín, đời sống chính trị phải giữ chữ tín, giao tiếp cá nhân phải giữ chữ tín. Thế nhưng, chỉ dựa vào đạo đức và lương tri cá nhân để chống đỡ sự vận hành của toàn xã hội là điều không thể.

Vậy phải làm sao?

Biên Học Đạo viết tiếp: Phải thượng tôn pháp luật trước, mới có thể giữ chữ tín. Chính phủ giữ chữ tín mới có thể dẫn dắt trăm họ giữ chữ tín. Xây dựng lòng trung thực, chính phủ nên làm gương trước. Đồng thời, lòng trung thực là một loại văn minh xã hội, văn minh nhất định phải và chỉ có thể nảy sinh từ chế độ hoàn thiện, vì vậy phải đưa vào hệ thống tín dụng, xây dựng cơ chế xử phạt hành vi thất tín hiệu quả, hoàn chỉnh.

Cuối cùng, thông qua tuyên truyền và giáo dục, để quan niệm trung thực ăn sâu vào lòng người, hình thành phong trào xã hội "lấy trung thực làm vinh, lấy gian dối làm nhục", khiến toàn xã hội tự giác xem trung thực là quy tắc cơ bản trong giao tiếp giữa người với người, kinh doanh thương mại và hành chính chính phủ.

Biên Học Đạo làm xong tất cả trong một tiếng rưỡi. Cậu không nộp bài sớm mà làm lại từ đầu một lần nữa, dùng bút chì ghi đáp án các câu trắc nghiệm vào túi đựng tài liệu trong suốt của mình, rồi ngồi trong phòng thi tĩnh tâm, chờ cho đến khi chuông nộp bài vang lên.

Buổi trưa về nhà ngủ một giấc, buổi chiều Biên Học Đạo ngồi trong phòng thi với vẻ mặt bình thản chờ phát đề Toán.

Đây là một buổi chiều nhàm chán và đầy dày vò.

Mặc dù Biên Học Đạo đã cố đấm ăn xôi học thuộc một vài công thức, nhưng công thức là công thức, còn đề bài là đề bài.

Biên Học Đạo nhìn thấy đề Toán là đầu óc "ù" một cái.

Từ câu đầu tiên đến câu cuối cùng, nào là khoảng, hàm ngược, tập xác định, tâm sai, hàm tuần hoàn... Đề bài biết cậu, nhưng cậu không biết đề bài, không câu nào biết làm cả.

Biên Học Đạo của năm 2001 có lẽ còn biết một chút, chứ Biên Học Đạo của năm 2014 thì hoàn toàn mù tịt.

Tâm trí của một người đàn ông trưởng thành đã phát huy giá trị. Học sinh khối xã hội thi Toán, kẻ dốt Toán không phải là ít, nhưng trầm tĩnh được như Biên Học Đạo thì không nhiều. Biên Học Đạo không hoảng không loạn trải giấy nháp ra, viết viết vẽ vẽ trông rất ra dáng. Nhìn đề một lúc lại viết vài nét vào giấy nháp, suốt cả hơn một tiếng đồng hồ không ngẩng đầu nhìn giám thị lấy một cái, ra vẻ kiểm soát nhịp độ làm bài rất chuyên nghiệp.

Chỉ nhìn biểu hiện khi làm bài, không ai có thể nhận ra Biên Học Đạo không biết làm câu nào.

Trong khi Biên Học Đạo đang viết những công thức mà ngay cả người ngoài hành tinh cũng không hiểu nổi lên giấy nháp, ánh mắt của hai giám thị rất ăn ý bao quát toàn bộ lớp học. Quan sát một lượt, vài thí sinh mới thi được 30 phút đã mặt cắt không còn giọt máu, cổ đầm đìa mồ hôi, ngồi đó nhìn đề nửa ngày không đặt bút, đã được liệt vào đối tượng cần quan sát trọng điểm.

Biên Học Đạo và Chu Hàng đều không nằm trong số đó.

Buổi chiều này, Biên Học Đạo không làm được câu nào, nhưng lại cảm thấy mệt hơn cả thi 3 môn Ngữ văn. Còn 40 phút nữa là nộp bài, Chu Hàng vẫn đang cắm cúi làm bài.

Biên Học Đạo tiếp tục giả vờ làm bài.

Khi còn 30 phút nữa là nộp bài, giám thị nhắc nhở một thí sinh trong phòng chú ý kỷ luật phòng thi.

Khi còn 20 phút, Chu Hàng nhẹ nhàng đá vào chân ghế hai cái.

Biên Học Đạo chấn động tinh thần.

Trông bề ngoài Chu Hàng vẫn đang tính toán gì đó trên giấy, không ai đặc biệt chú ý đến việc tay trái cậu ta đang xoay một chiếc bút chì 2B. Thực tế cậu ta xoay rất chậm, thua xa mấy thí sinh khác trong phòng thi xoay bút điêu luyện, hoa mỹ. Càng không ai phát hiện ra đầu chiếc bút chì Chu Hàng đang xoay, hướng lên xuống trái phải mỗi lần đều không giống nhau.

Biên Học Đạo bình thản viết 12 chữ số Ả Rập lên giấy nháp, số lớn nhất là 4, nhỏ nhất là 1.

Ghi 12 con số này lần nữa lên túi đựng tài liệu trong suốt của mình, Biên Học Đạo đã bắt đầu đợi tiếng chuông nộp bài.

Cậu biết, dù thế nào đi nữa mình cũng không được nộp bài trước.

Nếu chẳng may một trong hai giám thị là giáo viên dạy Toán, chỉ cần liếc nhìn đề bài của mình một chút, sẽ phát hiện ra các câu hỏi lớn của mình toàn là viết bừa, trong khi câu trắc nghiệm lại có tỷ lệ chính xác cực cao, điều đó chẳng khác nào đang chế giễu hai giám thị là kẻ mù lòa.

Biên Học Đạo cảm giác Chu Hàng lại đá ghế hai cái nữa. Sau đó cậu nhìn thấy Chu Hàng ngồi phía trước dường như điều chỉnh lại giấy nháp, một mẩu giấy nháp nhỏ bị đè dưới khuỷu tay trái của cậu ta.

Biên Học Đạo nhìn thấy trên đó dùng bút chì viết vài con số...