Nhiều năm trước, tôi từng nói: Đã đành thuở ấy Cổ Long tiên sinh bảo rằng, việc ông chuyển phong khí của võ hiệp từ viết về "thần" sang viết về "người" là một sáng tạo đổi mới, vậy cớ sao ngày nay chúng ta không một lần nữa xoay chuyển lại, từ viết về người sang viết về thần?

Chính vì câu nói ấy, tôi đã phải chịu đựng vô vàn nghi hoặc. "Hoa Âm Lưu Thiều", bộ tiểu thuyết võ hiệp mang đậm bối cảnh thần thoại này, lại càng trở thành tâm điểm của tranh cãi. May thay, hệ liệt Hoa Âm ra mắt tính đến nay đã được sáu năm, ba quyển tám tập, dung lượng hơn trăm vạn chữ, với hàng chục vạn độc giả. Họ đã đắm mình trong thế giới ấy, cùng tôi bước qua những năm tháng thanh xuân tươi đẹp nhất.

Hôm nay, ngoảnh đầu nhìn lại tất cả của năm xưa, tôi nghĩ, dù thế nào đi nữa, rốt cuộc tôi cũng đã dùng sự thật để trả lời một phần những nghi hoặc. Nhưng hôm nay, tôi vẫn muốn nhắc lại một lần nữa. Cái gọi là "viết về thần" của tôi, tuyệt nhiên không phải dùng những sự vật thần kỳ quỷ quyệt để mê hoặc tai mắt người đời, cũng không phải cố tình theo đuổi sự tráng lệ xa hoa, càng không phải khinh miệt tôn nghiêm và giá trị của con người. Chỉ đơn giản là vì, "thần" vốn dĩ chính là cái bóng của chính chúng ta. Là hình ảnh hoàn mỹ của chính mình mà người xưa thuở hồng hoang dưới bầu trời xa xăm, đã dùng trí tưởng tượng chưa hề vướng bụi trần để khắc họa nên.

Nghìn trăm năm trôi qua, chúng ta chìm đắm trong cơn cuồng hoan của khoa học kỹ thuật hiện đại, chẳng còn kính sợ sự uy nghiêm của tự nhiên và thần minh. Nếu chúng ta có thể bớt chút thời gian rảnh rỗi, trốn khỏi sự huyên náo của thời đại công nghiệp, ngoái nhìn lại những hình bóng mà tổ tiên từng viết lại cho chúng ta, thì những vị thần minh ấy sẽ trở thành tấm gương soi rọi để chúng ta nhìn thấu chính bản thân mình.

Điều tôi muốn viết, không phải là những vị thần minh thực sự, mà là những con người không ngừng theo đuổi việc vượt qua giới hạn của nhân loại, khiến bản thân trở nên hoàn mỹ, cao quý và tự do như thần minh.

Chính sự theo đuổi giấc mộng vĩnh hằng và không ngừng hoàn thiện bản thân của họ, mới làm rạng rỡ nét đẹp cùng tôn nghiêm đích thực của con người.

Tại đây, xin trích dẫn một đoạn luận giải của một độc giả về ranh giới giữa người và thần trong Hoa Âm. Tuy có phần quá khen, nhưng đã khiến tôi vô cùng xúc động và được khích lệ.

"Cái gọi là viết về thần, thực chất là viết ra những con người tựa như thần thánh. Ngoại trừ các nhân vật chính vốn đã có thiết lập bối cảnh như Trác Vương Tôn, rất nhiều nhân vật chỉ ngẫu nhiên xuất hiện, phong thái vận độ của họ cũng khiến người ta liên tưởng đến chốn thượng giới... Họ hệt như những sinh mệnh căng tràn sức sống thuở hồng hoang khi người và thần chưa phân định ranh giới, nhiệt huyết nhưng trang nghiêm, cao quý nhưng thuần chân."

Đây là những anh hùng trong "Ly Tao", là những thần linh trong "Cửu Ca", là mỗi một con người tự hóa thân thành chính Dionysus trong những nghi lễ thần bí của thần rượu Hy Lạp.

Câu nói ấy miêu tả Trác Vương Tôn: "Dường như bầu trời đêm vô tận chẳng qua chỉ là cái bóng của chàng" — đây mới là vẻ đẹp của con người, người xứng đáng được ngợi ca bằng những lời phẩm bình nhân vật thời Ngụy Tấn và khúc tụng ca trứ danh của Hamlet.

—— Thượng Quan Nghi

Nhắc đến ranh giới giữa người và thần, không thể không nói tới nhân vật chính số một của hệ liệt Hoa Âm: Trác Vương Tôn.

Tôi biết, độc giả yêu Hoa Âm, chí ít có một nửa là yêu chàng. Rất nhiều độc giả đã viết thư gửi tôi, bảo rằng dù chàng mang hào quang tựa thần ma, nhưng từ trên thân chàng, họ đã thực sự nhìn thấy chính mình, nhìn thấy một cái tôi hoàn mỹ đang tự do rảo bước trong một thời không khác. Đương nhiên, cũng có người dễ dàng quy chụp chàng vào một khuôn mẫu nào đó, nói rằng ngoại trừ sức mạnh như thần ma, chàng chẳng khác gì các trùm phản diện trong những tiểu thuyết khác. Tôi nghĩ, đối với tác phẩm thì ắt mỗi người một ý, tôi không thể gượng ép mọi độc giả đều phải thấu hiểu Trác Vương Tôn, nhưng tôi vẫn không kìm được lòng, muốn vì chàng mà biện giải đôi lời.

Ngay từ đầu, tôi đã không muốn chàng chỉ đơn thuần là một trùm cuối hay một thần ma lạnh lùng, hùng mạnh. Tôi muốn cho mọi người thấy sự thay đổi, sự trưởng thành của chàng. Vì thế, trong ba quyển tám tập của hệ liệt Hoa Âm, tôi sẽ từ từ trải ra một bức họa thăng trầm đằng đẵng, để mọi người thấy một Trác Vương Tôn thật khác biệt, thấy những phương diện tính cách khác nhau của chàng, thấy được nguyên do thực sự khiến chàng làm lay động lòng người.

Trong quyển thứ nhất, chàng chỉ mới ở độ tuổi nhược quán, nhưng đã nắm giữ sức mạnh gần như vô địch thiên hạ cùng quyền bính khiến người đời phải kiêng dè kinh sợ. Không thể phủ nhận, thứ hào quang rực rỡ nhất trên người Trác Vương Tôn chính là uy nghi, là khí phách ngông nghênh bễ nghễ, là sức mạnh, sự tàn nhẫn, lạnh lùng và uy nghiêm được thừa hưởng khi sinh ra từ vị thần hủy diệt.

Nhưng trong quyển thứ nhất, tôi không chỉ muốn thể hiện những điều đó, mà còn muốn khắc họa sâu sắc sự ung dung, vẻ phóng túng và phong hoa chói lọi tựa vầng thái dương của chàng.

Chàng khi ấy cũng mang sự ngông cuồng của tuổi trẻ, khinh miệt và đập phá mọi quy củ hủ bại xưa cũ. Nhưng sự ngông cuồng này không giống như Quách Ngao bộc lộ hết mũi nhọn sắc bén, mất đi sự kiểm soát của lý trí để rồi cuối cùng trở thành một bạo chúa thiếu niên. Đối với Trác Vương Tôn, tất cả đều nằm trong tầm kiểm soát của chàng, làm chuyện kinh thế hãi tục, nhưng lại biết dừng đúng mực.

Chàng không chỉ là kẻ phá hủy thể chế cũ, mà còn là người thiết lập, người định nghĩa thể chế mới.

Chàng phóng đãng buông thả nhưng lại bình tĩnh ung dung; tàn bạo, mạnh mẽ nhưng lại phong thái tao nhã. Đáng quý hơn cả, trong sự nghiệp vĩ đại lâm triều thiên hạ của mình, chàng chưa từng giây phút nào ngừng việc kiến tạo nên cuộc đời của chính mình, biến mỗi một hành vi của bản thân trở nên ngập tràn tính nghệ thuật và mỹ cảm.

Trong "Võ Lâm Khách Sạn", chàng đánh bại kẻ thù lớn nhất, nhưng lại cự tuyệt tham dự đại hội võ lâm, tiêu sái quay người rời đi.

Trong "Tử Chiếu Thiên Âm", vì mối tình của Lâu Tâm Nguyệt dành cho Dương Dật Chi, chàng buông tha cho đối thủ cả đời của mình.

Trong "Phong Nguyệt Liên Thành", chàng áo xanh lỗi lạc, một mình thưởng hoa dưới chân núi Ngự Túc, định ra ước hẹn ba tháng cùng Dương Dật Chi.

Trong "Bỉ Ngạn Thiên Đô", chàng bày tiệc rượu hoa lệ nơi sảnh đường, cành mai nghiêng chỉ, cười nói giết người. Dưới trời sao thảo nguyên, chàng nâng chén vàng uống rượu ngon, đối ẩm chơi cờ trước mười vạn đại quân Yểm Đáp Hãn...

Những hành vi ấy khiến chàng không giống một bậc đế vương, không giống một bạo chúa thiếu niên, mà càng giống một thi nhân, một nghệ sĩ hơn.

Rốt cuộc chàng muốn gì?

Chàng muốn thiên hạ? Muốn thống nhất võ lâm? Muốn bước lên ngôi vị hoàng đế? Muốn thoát khỏi gông cùm xiềng xích của nhân loại, khiêu chiến sự uy nghiêm của thần linh?

Thực ra, đều không phải.

Một độc giả yêu thích Trác Vương Tôn đã đưa ra định nghĩa vô cùng chuẩn xác về chàng:

"Tự viết nên cuộc đời mình thành một pho sách hoàn mỹ — đây mới là lý tưởng thực sự, sâu kín nhất của Trác Vương Tôn."

—— Trác Tuyệt

Phải, thứ chàng muốn không phải là thiên hạ, mà là một cuộc đời hoàn mỹ sánh cùng trời đất của chính mình. Đó cũng là nguyên do thực sự khiến chúng ta yêu chàng.

Chàng thực chất là một nam tử hội tụ cả khí tượng thịnh Đường lẫn phong lưu Ngụy Tấn, một trang nam tử coi đời người như môn nghệ thuật tối cao để dụng tâm gây dựng.

Hệt như câu thơ của Hải Tử:

"Giang sơn đẹp dường bao đêm về gối đầu lên sách quyển và thần châu."

Một tay cầm sách quyển, một tay nắm thần châu. Một bên là phong lưu lay động lòng người, một bên là uy nghiêm chấn nhiếp muôn cõi, lại dùng danh nghĩa nghệ thuật và thẩm mỹ dung hòa không tì vết.

Chính nhờ điểm này, có thể nói sinh mệnh của chàng thực chất đã vượt khỏi phạm trù công danh sự nghiệp nơi thế tục, tràn ngập ánh hào quang của nghệ thuật và mộng tưởng, bởi thế mới động lòng người đến vậy.

Ở đây, tôi cũng xin trích dẫn quan điểm của một độc giả:

"Tiểu Trác coi nhẹ sự mưu cầu, nhưng lại không hề xem nhẹ ước mơ. Bậc đế vương nơi nhân gian thường bị sức mạnh mê hoặc, dùng ước mơ để đổi lấy sức mạnh. Tiểu Trác thì hoàn toàn ngược lại. Trước hết, chàng đứng trên đỉnh cao quyền lực, nhưng lại là một người điển hình lạc lõng, hoàn toàn không tương dung với ý thức vương quyền.

Bởi vì chàng tôn trọng ước mơ. Chàng không giống như nhiều người chịu ảnh hưởng của quan niệm phong kiến luôn sùng bái quyền lực và địa vị, nên chàng sẽ không lấy việc có sở hữu sức mạnh hay không làm tiêu chuẩn để xem một người có đáng được tôn trọng hay chăng.

Chính vì vậy, trên thực tế, chàng tôn trọng nữ giới.

Nữ giới không nghi ngờ gì là nhóm người yếu thế về mặt sức mạnh vật chất, nhưng lại là nhóm người mạnh mẽ về mặt ước mơ. Trong mắt một số kẻ phong kiến bảo thủ đạo mạo, Tiểu Trác hẳn là một kẻ điển hình đến mức khiến người ta phẫn nộ khi lãng phí sức mạnh vào những thứ chẳng đâu vào đâu. Hãy nhìn thái độ của chàng đối với Thu Tuyền, với Tiểu Loan, với Tương Tư, với Dương Tĩnh, với Cát Na, ắt hẳn không khó để cảm nhận được rằng chàng chưa từng xem nữ nhân như một món đồ, một thứ công cụ vụ lợi, thậm chí chẳng hề giống như nhiều người khác áp đặt suy nghĩ của mình lên nữ giới rồi tự cho rằng làm thế là tốt cho họ.

Thứ chàng trao cho họ là sự tự do và bình đẳng."

—— Cà Chua

Phải, chàng sở hữu sức mạnh, nhưng không hề bán rẻ linh hồn. Chàng không dùng ước mơ để đổi lấy sức mạnh, mà dùng sức mạnh của mình để bảo hộ cho ước mơ.

Còn về tình yêu của Trác Vương Tôn, đó lại càng là một đề tài nói mãi không dứt.

Trong "Thục Đạo Văn Linh", chúng ta nhìn thấy một chàng thiếu niên mười tám tuổi, mang theo nét phong lưu của tuổi trẻ, nhưng cũng ôm ấp mối thâm tình của thuở hoa niên. Trong đêm trăng thê lương lạnh lẽo ấy, chàng cầu hôn Dương Tĩnh, muốn đưa nàng về Hoa Âm Các. Tôi nghĩ, vào khoảnh khắc ấy, nam tử tung hoành giữa phong vân này đã thực sự thật lòng, chàng hy vọng dang rộng đôi cánh của mình, để Dương Tĩnh mãi mãi sống trong huyền thoại có bóng hình chàng.

Thế nhưng Dương Tĩnh đã cự tuyệt chàng. Vào lúc này, một kẻ sở hữu năng lực dời non lấp bể như chàng lại không hề cưỡng ép giữ nàng ở lại (chàng trước nay chưa từng ép buộc bất kỳ người nữ nào ở bên cạnh mình, kể cả Tương Tư), mà tôn trọng lựa chọn và ý nguyện của nàng.

Kể từ đó, trái tim chàng đã khoác lên một lớp giáp càng thêm cứng rắn, chẳng còn dễ dàng vì ai mà rung động. Thế nhưng, dù là vậy, trong quyển thứ nhất của Hoa Âm, tận sâu trong đáy lòng chàng vẫn luôn bận lòng vì Tương Tư. Trong "Tử Chiếu Thiên Âm", chàng chuyên tâm đến chùa Bạch Mã đợi nàng, hứa sẽ không giết người trước mặt nàng, khoảnh khắc ấy, sự dịu dàng của chàng là chân thành. Trong "Bỉ Ngạn Thiên Đô", vượt ngàn non vạn nước, chàng đến tận ải bắc xa xôi tìm Tương Tư. Trước vạn mã thiên quân, chàng muốn nàng đi cùng mình. Khoảnh khắc ấy, sự bảo hộ của chàng cũng là chân thành.

Thế nhưng, Tương Tư lại một lần nữa cự tuyệt chàng.

Bất luận là vì cớ gì, bất luận ở giữa có bao nhiêu nhân duyên trêu ngươi, rốt cuộc, cảnh tượng nơi thành Bạch Ngân mà Tiểu Trác nhìn thấy đã khiến trái tim chàng khó lòng trở lại như xưa — bất kể là đối với Tương Tư, hay là đối với Dương Dật Chi.

Thế nên, trong quyển thứ hai, chàng trở nên thâm trầm hơn, ngày càng toát lên uy nghiêm và tâm cơ của bậc tông chủ một phái. Bản tính nghệ sĩ chỉ bộc lộ le lói trong những khoảnh khắc tình cờ. Chẳng hạn như sự sắc sảo cơ biến khi đối đáp cùng Tiểu Yến trong "Hải Chi Yêu", những tao ngộ của mấy người bọn họ ở Vạn Hoa Lầu, cùng những lời đàm đạo ung dung lúc thưởng nguyệt thưởng trà.

Những biến đổi này, có lẽ đều không phải điều chàng mong muốn, nhưng chàng lại không thể không gánh chịu. Có lẽ chính bản thân chàng cũng không biết, chàng tự coi mình uy nghiêm tựa trời xanh, lại vô tình trong vô thức, đang thực hiện cuộc kháng tranh và thỏa hiệp gian nan nhất trước số mệnh.

Chàng nắm trong tay tất cả, nhưng đến khi bảo vệ lý tưởng của mình, cuộc đời của mình, lại tỏ ra nhợt nhạt và bất lực đến thế.

Trong quyển thứ ba, sau khi mất đi Tiểu Loan, có lẽ chàng mới thực sự bắt đầu giống như một trùm cuối, một thần ma.

Dẫu vậy, chàng vẫn cứ là chàng.

Vẫn ung dung, tao nhã, nhưng càng thêm hùng mạnh, đã hàn gắn đi chút nhu tình cuối cùng nơi đáy tim, trở nên không còn một kẽ hở.

Chàng vẫn sẽ lắng nghe tiếng hoa nở hoa tàn, nhìn ngắm bụi trần mù trời rơi rụng. Vào những lúc không một ai để mắt tới, chàng cho chúng ta nhìn thấy nỗi cô độc cùng sự giãy giụa của một thần ma, và cũng nhìn thấy sự tôn nghiêm cùng kiên trì của một con người.

Một độc giả từng viết cho chàng một bài viết: "Hạnh phúc đoái hoài chẳng phải thần ma."

Một độc giả khác lại trích dẫn câu thơ của Tang Đệ, cảm thán về một Trác Vương Tôn sau một đời truyền kỳ áo đẹp ngựa phi, rực rỡ chói lòa, đã tự vấn lòng mình giữa đêm khuya thanh vắng như thế nào:

"Bất kể là thuở ấy

Hay là hiện tại, ta cự tuyệt việc tự hỏi bản thân có hạnh phúc hay chăng."

Lần đầu tiên, tôi trích dẫn nhiều câu chữ của độc giả trong lời tựa đến vậy. Sáu năm qua, độc giả đã viết nên vô vàn bài viết cho hệ liệt này, rất nhiều lời lẽ đã chạm đến đáy lòng tôi, gợi mở cho tôi, giúp tôi nhận ra nhiều điều mà ngay cả bản thân mình cũng chưa từng tự ý thức được, tiếp thêm cho tôi động lực để hoàn thiện thế giới này hơn nữa. Có lẽ, đúng thật là người trong cuộc thì u mê.

Bất kể là Tiểu Trác hay Tiểu Dương, tuy do một tay tôi tạo dựng nên, nhưng lại có được sự bất tử trong tình yêu thương của mọi người.

Cảm ơn các bạn.

Bộ Phi Yên

Tháng 8 năm 2008