Hầu hết mọi người đều bắt tay vào viết lách khi có cảm hứng. Tuy nhiên, cảm hứng không phải lúc nào cũng sẽ tới, nếu cho phép bản thân phụ thuộc hoàn toàn vào cảm hứng, thì khả năng cao là bạn sẽ được tham gia cộng đồng đông đảo những người “ước mơ viết sách, mà mãi chưa xong”.
Bạn còn nhớ 3 lý do khiến mọi người không thể viết xong sách chứ? Ước mơ sẽ mãi chỉ là mơ ước, nếu bạn không hành động mỗi ngày.
Bí quyết để hoàn thiện bất cứ cuốn sách mơ ước nào của bạn, là tập thói quen:
Viết sách mỗi ngày, trước mọi việc khác!
Việc đầu tiên tôi làm khi mở Laptop ra vào buổi sáng, là dành 30 giây nhìn lại bản thảo đã viết ngày hôm qua. Thói quen này đã bám rễ rất sâu, giúp tôi phát triển thói quen viết lách ít nhất 30 phút mỗi ngày. Hệ quả là mỗi năm xuất bản một cuốn sách. Đặc biệt 2020 tôi xong tới tận ba bản thảo, còn 2021 tôi đã tự dịch xong 3 cuốn sách của mình sang tiếng Anh!
Nếu thời gian của bạn quý báu hơn cả tiền bạc, thì hãy luôn chi trả cho ước mơ của bạn đầu tiên. Nếu việc xuất bản sách thực sự là một việc quan trọng với bạn, thì đơn giản là hãy làm nó đầu tiên trong ngày. Dù chỉ là 30 giây thôi cũng được!
Hãy hình dung bạn đã tập được thói quen mỗi ngày đều dành 30 giây cho ước mơ, dành 30 giây để mở bản thảo ra. Vậy sau đó thì sao?
Những lúc có cảm hứng thì dễ rồi, bạn cứ viết thôi. Nhưng những lúc còn lại thì sao? Có khi nào bạn rơi vào tình huống này không: Bạn ngồi vào bàn định viết, kể cả trong chương sách đã có những câu hỏi định hướng, nhưng không hiểu sao chữ nghĩa cứ chạy đâu mất hết.
Lúc này bạn cần một vài bí quyết đặc biệt, không chỉ giúp cho bản thảo của bạn ngày càng hay hơn, mà cũng sẽ giúp bạn duy trì cảm hứng ngày qua ngày để hoàn thiện cuốn sách của mình.
Kỹ thuật “Viết gối đầu”
Viết gối đầu là gì? Đơn giản là trước khi bắt tay vào viết phần tiếp theo, bạn hãy đọc lại phần trước đó, và viết lại nó một chút cho hay hơn.
Chẳng hạn bạn chuẩn bị viết chương 2, thì hãy đọc và viết lại một chút chương 1. Bạn chuẩn bị viết chương 3, thì hãy đọc và viết lại một chút chương 2. Bạn chuẩn bị viết chương 4, hãy đọc và viết lại một chút chương 3, vv...
Giống như một cái gối êm ái giúp bạn có giấc ngủ ngon, cách viết gối đầu này giúp bạn “khởi động” bộ não để có đà viết tiếp.
Hơn nữa, việc thường xuyên xem đi xem lại, viết đi viết lại sẽ giúp từng trang sách của bạn ngày càng hoàn thiện, cũng như giúp các chương sách của bạn ngày càng gắn kết hơn, liền mạch hơn.
Cách “hack” trì hoãn
Tất nhiên là sẽ có những hôm bạn thực sự mệt mỏi, thì lúc đó cũng đừng cho phép mình ngắt quãng thói quen ngày nào cũng viết. Nếu không làm được việc khó, hãy cứ làm một vài việc nhỏ.
Lúc đó bạn có thể:
Đọc lại phần mô tả sách.
Đọc lại lời chia tay, lời mở đầu.
Đơn giản là “soi” lỗi chính tả chương gần nhất.
Thường trì hoãn chỉ xuất hiện trước khi bạn bắt đầu làm một thứ gì đó, chứ nó ít khi xuất hiện trong hoặc sau khi bạn làm thứ ấy. Do vậy, hãy cứ khởi đầu nhỏ, và bạn sẽ thấy mình tự nhiên tiến tới kết quả to.
Duy trì một tháng thói quen ngày nào cũng viết, viết gối đầu mỗi ngày một chút, tới một lúc bạn sẽ thấy việc viết sách chẳng khác nào đánh răng rửa mặt, cuốn sách sẽ hoàn tất lúc nào không hay.
Yếu tố kích hoạt
Bạn có một thói quen xấu nào đó khó bỏ không? Có thể bạn đã bỏ nó một thời gian, nhưng trong một khoảnh khắc nào đó, có thứ gì đó đã kích hoạt và nó đã quay trở lại?
Thực ra, thói quen xấu hay thói quen tốt thì cũng đều là thói quen, nó cũng cần các yếu tố kích hoạt để hình thành. Vậy bạn hãy nhớ lại xem điều gì sẽ khiến bạn có cảm hứng viết lách?
Với một số người thì họ cần một không gian thơ mộng, còn tôi thì đơn giản là một chút âm nhạc.
Khi viết một cuốn sách nào đó, bạn có thể bật một bản nhạc không lời nhất định, và chỉ sử dụng bản nhạc ấy cho cuốn sách đấy mà thôi. Khi bạn thực hiện đủ lâu, mỗi lần bắt tay vào viết sách chỉ cần bật nhạc là tự nhiên cảm hứng sẽ tuôn trào.
Thật ra 30 giây chỉ là khởi đầu giúp bạn tạo thói quen. Thực tế khi đã “có đà”, 30 giây sẽ biến thành 30 phút, thậm chí 60, 120 phút viết lách. Và thường thì sau khoảng một tới ba tháng kiên trì áp dụng cách này, bạn sẽ xong bản thảo đầu tiên.
Đồng thời, nếu bạn sử dụng phương pháp “viết gối đầu”, bạn sẽ cảm thấy nó khá hoàn thiện. Tuy nhiên, có một bí mật nhỏ. Đó là ngay sau khi viết xong, nguồn cảm hứng của bạn vẫn còn, thì việc bạn cảm thấy sách “hay” và “hoàn thiện” là tất yếu. Hãy tin tôi đi, rất khó có tác phẩm nào đó hay ngay từ đầu, nếu có thì hầu hết chỉ là cảm giác chủ quan mà thôi.
Nếu không tin bạn cứ thử gửi bản thảo đó cho một công ty phát hành để xin ý kiến, và tôi tin là có thể nó sẽ bị từ chối, hoặc nhận vô khối sự góp ý (cũng tốt nếu họ rảnh rang, còn thường là họ sẽ im lặng).
Đó là lý do tôi gọi đó là… bản thảo đầu tiên, và nếu muốn cuốn sách đạt chuẩn 5 sao, bạn cần phải viết đi viết lại nhiều lần nữa.
Có thể bạn tự hỏi, “Sao tôi đã viết nhiều lần gối đầu rồi, mà vẫn cần phải viết lại tiếp?”
Nguyên do là khi bạn viết gối đầu liên tục như vậy trong thời gian dài, bộ não có thể “thuộc lòng” từng câu chữ, và sẽ có xu hướng điền vào chỗ trống. Nó đọc lướt rất nhanh, khiến bạn dễ dàng bị sót một ý nào đó, hay một lỗi nào đó mà bạn đã bỏ qua. Vì thế, bạn cần một khoảng thời gian “tách rời”.
Kỹ thuật “tách rời”
Đơn giản là bạn nghỉ ngơi một tuần, hoặc… bắt tay vào viết một cuốn sách khác. Hãy cho phép bộ não của bạn được “tách rời” ra khỏi bản thảo mới hoàn thiện ít nhất một tuần, thậm chí một tháng. Lúc quay lại đọc, bạn sẽ phải ngạc nhiên vì phát hiện ra nhiều thứ mình có thể viết hay hơn, chưa kể bạn sẽ có thêm nhiều ý tưởng mới để cải thiện!
Nói chung, mỗi một lần viết lại sau khi “tách rời” như vậy, bạn sẽ thấy sách của bạn như được nâng lên một tầm cao mới.
Đó là lý do tôi viết đi viết lại sách của mình rất nhiều lần. Với sách học, tôi thường viết đi viết lại 7 lần trước khi xuất bản; Sách truyện thì nhiều hơn vì bạn sẽ rất ít khi muốn viết lại nó.
Một phần vì người ta thường chỉ mua sách truyện tiểu thuyết của bạn một lần, và nếu có đọc lại, họ sẽ rất ngạc nhiên khi phát hiện ra ở sách tái bản tự nhiên nhân vật lại thay đổi màu áo vì lý do hợp thời trang. Còn sách học, việc cập nhật kiến thức mới là chuyện hiển nhiên. Do đó, cuốn Bật Đèn tôi đã viết tới lần thứ 11 và xuất bản.
Mặc dù với phương pháp trong cuốn sách này bạn có thể xong bản thảo trong vòng một tới ba tháng, nhưng tôi vẫn nói bạn sẽ cần tới 9 tháng 10 ngày. Càng viết, bạn sẽ càng lên tay, tốc độ sẽ ngày càng nhanh, sách sẽ đảm bảo chất lượng 5 sao!
Tuy vậy, có nhiều người sau một thời gian “tách rời” mà thấy thế đã là quá hay rồi, không cần chỉnh sửa gì nữa. Nếu đọc chương sau, bạn sẽ phải suy nghĩ lại đấy, vì bạn sẽ được bật mí những bí mật giúp cuốn sách của bạn ngày càng hoàn thiện hơn theo chuẩn 5 sao!
