Viết Sao Cho Hay Sách Sao Bán Chạy

Lượt đọc: 503 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Lý Do #2 - Tôi Chỉ Nói Được Thôi, Còn Viết Thì...

❊ ❊ ❊

Lý do #2

Tôi chỉ nói được thôi,

còn viết thì...

“Tôi dốt Văn từ nhỏ, tôi không viết được!”

“Tôi nói thì hay, nhưng bắt tay vào viết thì chữ nghĩa cứ chạy đâu hết ấy!”

“Tôi cũng có thử viết, nhưng viết xong đọc lại thấy mình viết dở quá!”

Bạn có thấy tình huống nào quen không?

Thật ra đó là ba cách đổ lỗi phổ biến nhất, cũng là ba niềm tin sai lệch nhất, đang bóp nghẹt “vị tác giả thiên tài” trong bạn.

Hãy cùng giải mã chúng!

“Dốt Văn” có tương đương viết tệ?

Một lần lướt Facebook, tôi tình cờ đọc được câu chuyện về một nhà văn nổi tiếng.

Hôm ấy, con trai đã nhờ ông làm một bài tập của cô giáo, đề bài yêu cầu phân tích một tác phẩm văn học của chính ông sáng tác đã lâu. Tối đó, ông ngồi cả buổi để giúp con trai. Ngày hôm sau, bài phân tích đó nhận được 2 điểm với lời phê: “Dùng từ sai, em không hiểu ý tác giả.”

Chưa biết câu chuyện ấy thực hư ra sao, nhưng tôi thực sự tin rằng: Nếu bạn cho một tác giả nổi tiếng làm bài kiểm tra môn Văn với đề bài phân tích tác phẩm của chính họ, chưa chắc điểm họ đã cao, thậm chí lẹt đẹt. Vì sao ư?

(1) Thế mạnh của các nhà văn là sáng tác, mà môn Văn ở trường thường thì càng học lên cao, lại càng chú trọng tới việc phân tích tác phẩm.

Điều này cũng giải thích tại sao ngày bé chúng ta thường đạt điểm cao môn Văn, vì hầu hết đề bài đều yêu cầu bạn miêu tả, sáng tác. Dạng văn này giúp bạn đánh thức hạt giống sáng tạo, kích hoạt các tế bào thần kinh phụ trách hình dung tưởng tượng ở bán cầu não phải. Còn văn phân tích giúp phát triển khả năng đánh giá, nhận xét, xâu chuỗi vấn đề, những chức năng thuộc về bán cầu não trái.

Sự thật là để viết tốt, bạn cần phải kết hợp sức mạnh của cả hai bán cầu não.

(2) Điểm Văn của bạn cao hay không, phụ thuộc phần lớn vào cảm nhận của người chấm, và đôi khi là… tên tuổi của người nộp bài.

Khi JK Rowling lấy bút danh Robert Galbraith để viết một tác phẩm khác, một NXB đã từ chối bà thẳng thừng, kèm theo “lời khuyên chân thành” là Robert nên tham dự một khóa viết lách chuyên nghiệp. Sau khi tiết lộ bút danh Robert chính là JK, sách được xuất bản mau chóng.

Do vậy, nếu ở trường học mà có hẳn một hội đồng chấm điểm môn Văn, tôi tin chắc rằng kiểu gì cũng có người nhận ra tài năng của bạn.

(3) Chẳng có gì hoàn hảo ngay từ đầu. Thực tế để có một cuốn sách hay, tác giả đã phải viết đi viết lại rất nhiều lần, trong nhiều năm nhiều tháng.

Còn bài kiểm tra Văn trên trường thì sao?

Bạn không biết trước đề thi, và bạn chỉ viết một lần duy nhất với thời gian giới hạn. Nếu như người ta cho phép làm bài thi qua Email, bạn được viết đi viết lại nhiều lần. Tôi tin chắc điểm Văn của bạn sẽ cao!

Và còn nhiều lý do khác nữa khiến ngày càng nhiều người đánh đồng việc điểm thấp môn Văn ở trường, đồng nghĩa với không có năng khiếu viết lách, từ đó không thể nào viết sách.

Thật là một hiểu lầm tai hại!

Đồng ý là có một vài người có năng khiếu viết lách, họ có thể dùng ngôn từ mỹ miều để vẽ ra những bức tranh sống động trong tâm trí. Tuy thế, năng khiếu đó thường áp dụng cho sách truyện, còn sách học thì thật sự là không cần thiết. Thật ra, sau này nếu bạn đọc cuốn sách tôi viết về nghệ thuật viết truyện, bạn cũng sẽ thấy: Mọi thứ đều là kỹ năng!

Người ta nói muốn đi nhanh bạn có thể đi một mình, còn muốn đi xa bạn cần đồng đội. Tương tự, năng khiếu có thể giúp bạn tiến nhanh, nhưng muốn tiến xa, bạn cần phải có đồng đội. Đó chính là sự kiên trì với phương pháp đúng đắn.

Viết lách thu hút cũng là một kỹ năng, để làm chủ nó bạn cần sự kiên trì để học hỏi và áp dụng, nhiều hơn là năng khiếu. Ở các chương tiếp theo bạn sẽ được bật mí kỹ thuật để cải thiện khả năng viết lách ở bất cứ đâu. Điều bạn cần làm đầu tiên là gạt bỏ niềm tin “dốt văn nên không viết tốt” sang một bên.

Dù điểm Văn trên lớp của bạn từng lẹt đẹt, dù mỗi lần cầm bút bạn chẳng biết viết gì, dù mỗi lần nghĩ tới việc viết lách là bạn lại bủn rủn chân tay, thì có một sự thật dù bạn tin hay không thì nó vẫn ở đó: Môn Văn trên trường, thật ra không liên quan mấy tới viết sách!

Hãy chọn một niềm tin tích cực bạn cảm thấy thích dưới đây, viết nó nắn nót và dán ở chỗ nào đấy mà bạn có thể thấy mỗi ngày:

(1) Tôi là tác giả cuộc đời mình, không có lý do gì tôi lại không thể viết nó thành sách.

(2) Nếu cuộc đời này đáng sống, nó cũng đáng được ghi lại, và tôi có thể viết lại cuộc đời mình.

(3) Sách là ý tưởng, nên dù giỏi Văn hay không, miễn là có ý tưởng thì tôi luôn có thể viết sách.

(4) Khi đã sinh ra, tôi mang trong mình hạt giống khác biệt, nếu tôi chăm sóc thì chắc chắn chúng sẽ nảy nở thành những cuốn sách độc đáo.

(5) Nếu người ta có thể thì chắc chắn tôi cũng có thể, thậm chí biết đâu tôi lại có năng khiếu?

(6) Nếu tôi nói được thì cũng sẽ viết được. Suy cho cùng thì chúng cũng chỉ là con chữ thôi mà!

(7) Giới hạn duy nhất của mỗi người là do họ tự đặt ra mà thôi. Đã tới lúc tôi phải thay đổi!

Đó là những niềm tin tích cực đã giúp tôi, và cũng là những hạt giống sẽ giúp bạn đánh thức thiên tài viết lách trong mình. Hãy chăm sóc chúng mỗi ngày bằng sự tin tưởng. Chắc chắn bạn sẽ ngạc nhiên vì kết quả mình nhận được!

Nếu nói hay, sẽ viết hay (và ngược lại)

Tại sao tôi khẳng định với bạn điều đó?

Tôi vốn là người hướng nội ngại giao tiếp, chẳng hề có chút năng khiếu nói chuyện trước đám đông. Sau đó, nhờ luyện tập với phương pháp đúng đắn mà tôi trở thành một chuyên gia đào tạo (Trainer) với cả ngàn giờ thuyết trình cuốn hút.

Nếu bạn mở cuốn sách TNT: Bí Quyết Thuyết Trình Từ Nhà Vô Địch do tôi viết sau khi dành gần 10 năm học hỏi từ các nhà vô địch diễn thuyết, bạn sẽ thấy thuyết trình cuốn hút, thậm chí sự hài hước tự nhiên, vv... Tất cả đều là những kỹ năng và bạn hoàn toàn có thể rèn luyện!

Với kinh nghiệm hơn 20 năm từ lúc tốt nghiệp tiểu học trung bình vì 4 điểm Văn, cho tới lúc viết hơn 300 Blog, xuất bản tới 7 cuốn sách (bạn đang được đọc cuốn thứ 8); Với kinh nghiệm từ lúc bị chê là bài nói nhạt nhẽo, cho tới khi trở thành diễn giả với hơn 1500 giờ thuyết trình đầy truyền cảm hứng; Với tất cả kinh nghiệm đó, tôi tự tin khẳng định với bạn:

Mọi thứ đều có thể, vấn đề là phương pháp!

Nếu bạn nói hay, bạn cũng sẽ viết được hay (và ngược lại). Thậm chí nếu bạn nói không hay, bạn hoàn toàn có thể luyện để viết cho hay!

Việc ai đó thấy mình nói hay nhưng khi viết thì chữ nghĩa bay đâu hết, thật ra chỉ là một dạng biện hộ cho sự “lười biếng” của não bộ. Những người nói tốt thường tư duy nhanh nên bộ não họ có thói quen thích nhìn thấy kết quả ngay.

Khi nói, ý tưởng trong đầu nhanh chóng được chuyển thành con chữ đến tai người nghe. Còn khi viết, họ sẽ phải dùng công cụ trung gian là bút hoặc đánh máy để chuyển ý tưởng thành con chữ. Làm vậy, tốc độ sẽ chậm hơn nói rất nhiều lần. Bộ não không thấy được kết quả mau chóng, nó sinh chán nản và không muốn tiếp tục.

Do vậy, có một cách khắc phục đơn giản cho tình trạng khi nói thì chữ tuôn trào như thác, còn khi viết thì chữ nhỏ giọt như cà phê. Đó là bạn luyện đánh máy siêu tốc. Hiện tại, tôi đã tập để đạt tốc độ đánh máy trong khoảng 100-120wpm (chữphút), tương đương với tốc độ nói bình thường. Nên chỉ cần động tay vào bàn phím là suy nghĩ của tôi chuyển hóa thành con chữ cực kỳ thoải mái.

Ngoài ra, với sự tiến bộ của công nghệ hiện đại, thì còn một cách vô cùng đơn giản. Bạn có thể ghi âm lại bài nói hoặc cuộc trò chuyện của mình, sau đó dùng tính năng Voice Typing (Đánh máy qua giọng nói) của Google Docs, và bạn sẽ phải ngạc nhiên đấy.

Google sẽ chuyển chính xác tới 99% những gì bạn đã nói thành văn bản. Sau đó bạn cần dành chút thời gian đọc lại và chỉnh sửa. Nếu bạn nói hay, thì tất nhiên phần đánh máy lại cũng sẽ hay. Nếu phần đánh máy hay, thì tất nhiên bạn viết cũng sẽ hay.

Vậy sự khác biệt giữa nói và viết?

Bản chất của viết hay nói, đều là bạn truyền đạt một ý tưởng đến người khác. Sự khác nhau chỉ là phương tiện truyền đạt, và cách tiếp nhận.

Khi nói chuyện, bạn chuyển ý tưởng trong đầu thành âm thanh. Khán giả tiếp nhận qua kênh nghe, kèm theo nhìn ngôn ngữ cơ thể của bạn. Nếu có gì chưa hiểu họ sẽ hỏi bạn, hoặc nếu cảm thấy họ chưa hiểu thì bạn có thể nói lại cho rõ hơn.

Còn khi viết, bạn chuyển ý tưởng trong đầu thành con chữ, độc giả sẽ tiếp nhận ý tưởng của bạn qua kênh đọc, và có thể kèm theo hình ảnh minh họa trên tài liệu. Tốc độ tiếp thu lúc ấy sẽ phụ thuộc vào khả năng đọc hiểu của độc giả. Nếu có gì chưa hiểu thì hoặc là họ phải đọc lại nhiều lần, hoặc là họ sẽ gấp sách lại và đọc cuốn khác.

Mỗi một kênh đều có ưu nhược điểm riêng. Khi nói, bạn sẽ có sự tương tác, bạn có thể linh hoạt thay đổi câu chữ cho phù hợp nhu cầu người nghe, nhưng một khi đã nói sẽ khó thay đổi. Còn khi viết thì khá một chiều, đòi hỏi bạn phải hiểu độc giả để có thể bám sát nhu cầu của họ, nhưng bạn có thể lựa chọn câu từ và viết đi viết lại cho tới khi hoàn hảo.

Một trong những cuốn sách phát triển bản thân để lại ấn tượng trong tôi sâu sắc nhất là cuốn Đánh Thức Người Khổng Lồ Phi Thường Trong Bạn của Tony Robbins. Nếu mở sách ra bạn sẽ có cảm giác ông như đang nói chuyện trực tiếp với bạn vậy.

Tương tự, nếu bạn mở các cuốn sách bán chạy của Brian Tracy, Adam Khoo, hay bất cứ một tác giả nào viết cuốn hút, bạn sẽ nhận ra một điểm chung. Họ viết cứ như thể là đang nói chuyện với bạn. Đơn giản, chân thành, gần gũi, và hiệu quả. Đó là một trong những lý do sách của họ bán chạy!

Đây cũng là cách tôi áp dụng cho mọi cuốn sách của mình, và bạn cũng nên làm vậy. Bạn có thể gọi đó là phong cách “viết như nói”. Tuy nhiên, bạn chớ làm ngược lại là “nói như viết” nhé, làm vậy sẽ rất dễ mất đi sự kết nối. Điều này được tôi phân tích kỹ trong sách TNT.

Làm sao để tập thói quen “viết như nói”?

Bạn sẽ được bật mí chi tiết ở các chương tiếp theo. Còn bây giờ bạn chỉ cần biết một điều rằng:

Nếu bạn nói được, thì sẽ viết được!

Điều thú vị là dù bạn nói tốt hoặc không tốt, thì bạn vẫn có thể viết hay, chứ không cần phải đi qua bước tập nói cho hay trước rồi mới tập viết!

Chẳng có gì hay ngay từ đầu!

Harry Potter, trước khi nổi tiếng toàn thế giới, JK Rowling bị từ chối bởi tận 12 nhà xuất bản.

Twilight (Chạng vạng) của Stephenie Meyers, trước khi trở thành bộ tiểu thuyết nổi tiếng và được lên phim, cũng bị từ chối 14 lần.

Nhà Giả Kim (The Alchemist) của Paulo Coelho, được mệnh danh là sách bán chạy chỉ sau kinh thánh, tuy không bị từ chối nhưng trong tuần đầu tiên xuất bản, họ chỉ bán được một cuốn duy nhất.

Nếu Google từ khóa “tác phẩm nổi tiếng bị từ chối,” bạn sẽ tìm ra hàng trăm cuốn sách nổi tiếng khác từng có chung số phận. Sau khi bị từ chối và nhận phản hồi từ NXB, sẽ có không ít tác giả viết lại hoặc thay đổi phần nào đó trong sách để nó hoàn thiện hơn, cho tới thời điểm bản thảo đó được chấp thuận.

Bên cạnh đó, cũng có nhiều cuốn sách hay sẵn và chỉ cần có NXB nhận ra tiềm năng của nó. Kể cả là như thế, thì để được hay như vậy, chắc chắn tác giả cũng đã dành không ít tâm sức để viết nhiều lần.

Tôi đã trải nghiệm điều này. Thực ra bản thảo đầu tiên của tôi là 400 trang cuốn tiểu thuyết Bật Đèn, với ý tưởng độc đáo là kết hợp giữa sách học và sách truyện. Khi mở sách ra, bạn sẽ vừa được hòa mình vào câu truyện viễn tưởng hài hước để giải trí, vừa được học cách phát triển siêu trí nhớ.

Ngay khi hoàn tất bản thảo, tôi đã gửi cho vài nhà NXB. Sau nhiều tháng chờ đợi, cuối cùng tôi nhận được thông báo từ chối với lý do: “Dòng sách này lạ quá, bên mình không chuyên.”

Rồi tôi nhận ra với thế mạnh và nguồn lực sẵn có, tôi nên tập trung vào thứ gì đó “thực tế” hơn. Ngay sau đấy, lấy một ý tưởng trong sách Bật Đèn, và đã viết Numagician - Đánh Thức Phù Thủy Trí Nhớ Trong Bạn. Lần này, tôi đảm bảo mình đã viết đi viết lại trên dưới 7 lần trước khi gửi bản thảo.

Kết quả là khi gửi cho NXB đầu tiên, họ ngay lập nhận đỡ đầu cho cuốn sách độc đáo này. Tuy nhiên, tôi vẫn quyết định tự xuất bản từ A-Z, vì tôi tin rằng một khi tôi làm được, thì chắc chắn tôi sẽ giúp được bạn và nhiều tác giả khác sau này.

Năm 2019, sau khi tự xuất bản 4 cuốn sách (trong đó có 3 sách học, và một cuốn truyện nhỏ), tôi lấy tất cả kinh nghiệm mình tích lũy, để viết lại Bật Đèn. Khi đọc lại, tôi thấy rất nhiều chỗ mình có thể viết hay hơn. Tháng 4 năm 2020, sau khi viết lại tới lần thứ... 11 thì đèn đã bật, tôi đã xuất bản cuốn tiểu thuyết đầu tay: Bật Đèn.

Tôi cũng không quan tâm việc nó có bán chạy hay không, tôi chỉ biết một điều rằng, đó là tâm huyết, đó là ước mơ của tôi, và chắc chắn nó sẽ giúp bật lên ngọn đèn cảm hứng của ai đó đang cần.

Ngoài ra, khi làm diễn giả và nghiên cứu hàng chục bài thuyết trình vô địch thế giới, tôi nhận ra một điều thú vị: Bài nói hay nhất, thật ra là bài nói được nói đi nói lại nhiều lần nhất.

Điều này cũng đúng với một bài viết, thậm chí là với cuốn sách. Tôi tin rằng một cuốn sách hay là một cuốn sách được tác giả viết đi viết rất nhiều lần.

Do đó, nếu bạn viết chưa hay thì đừng lo lắng. Những kỹ thuật viết sách mà bạn sẽ được bật mí ở các chương sau sẽ giúp bạn viết ngày càng hay hơn.

Trước đó, bạn hãy tự nhắc bản thân rằng:

Chẳng có gì hoàn hảo ngay từ đầu, hãy cứ cất bước và mọi thứ sẽ hoàn hảo trên con đường bạn đi.

Nguồn: TVE-4U
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 15 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.