Hãy hình dung, sau khi viết xong cuốn sách tâm huyết của mình, bạn vui sướng gửi bản thảo tới hơn 10 nhà xuất bản (NXB) có tiếng, và chờ đợi.
Một tháng trôi qua, không có NXB nào trả lời. Ba tháng sau, bạn nhận được hồi âm:
“Sách của bạn rất tốt, nhưng chúng tôi rất tiếc…”
Bạn đọc tới đó mà nghĩ NXB này có mắt mà không thấy thái dương, còn các NXB kia có thể đã mù rồi. Lần này, bạn phải ra tay trực tiếp thôi. Thông qua một số mối quan hệ, bạn cầm bản thảo trên tay, bước vào văn phòng của một công ty phát hành (CTPH).
Sau một hồi trà nước đàm đạo, anh giám đốc hỏi. “Vậy cuốn sách của bạn nói về cái gì?”
“Nó hay lắm,” bạn trả lời. “Anh hãy cứ đọc hết đi, rồi anh sẽ thấy.”
“Tôi biết đó là cả tâm huyết của bạn. Song nếu tóm lại trong 3 câu, thì sách của bạn có gì khác biệt?”
Bạn ú ớ không biết trả lời ra sao. Cũng may, anh giám đốc rất nhiệt tình. Anh đã giải thích cho bạn rằng nếu không thể mô tả cuốn sách của bạn trong ba câu, chứng tỏ bạn chỉ nghĩ về bạn và cuốn sách của bạn, chứ chưa thực sự quan tâm tới các NXB, thậm chí là người đọc. Vì sao ư?
Vì ngày nay ai cũng bận rộn!
Theo số liệu của Cục Xuất Bản, mỗi năm Việt Nam có hơn 30.000 đầu sách. Với tổng hơn 60 NXB hiện tại, trung bình mỗi NXB sẽ cấp phép cho hơn 500 đầu sách. Nghe có vẻ không lớn, nhưng đó chỉ là số sách được cấp phép. Còn số bản thảo thực tế mà các NXB tiếp nhận để xét duyệt, tôi tin rằng có thể sẽ lớn gấp 10 lần số đó!
Do vậy nếu bản thảo của bạn không tạo được sự khác biệt trong hàng ngàn bản thảo khác, sẽ khó mà lọt vào mắt xanh của họ. Còn nếu bạn nhận được lời từ chối của họ sớm thì hãy cảm thấy may mắn, vì thực tế là họ có thể bận rộn tới mức vài tháng sau mới từ chối bạn, và sự chờ đợi của bạn là vô ích.
Đó là ở Việt Nam, còn trong thời đại ai cũng có thể Google này, thì sách của bạn sẽ còn phải “cạnh tranh” với cả thế giới. Theo số liệu của UNESCO, mỗi năm có hơn 2,2 triệu cuốn sách được xuất bản, đó là chưa kể tới hàng chục triệu bài viết cập nhật mỗi ngày. Nếu sách của bạn không tạo được sự khác biệt, thì làm sao có thể “ngoi” lên trong “đại dương” thông tin đó để đến được bến bờ tâm trí độc giả?
Đó chính là lý do bạn cần 3 dòng mô tả hấp dẫn cho cuốn sách của mình. Chúng như 3 động cơ, giúp cuốn sách của bạn có thể lướt qua những cơn sóng thông tin, từ NXB cho tới tay độc giả, và cả bạn bè của họ.
(1) Khi một NXB hay một CTPH hỏi về sách và bị ấn tượng bởi 3 dòng giới thiệu ngắn ngọn mà khơi gợi trí tò mò, chắc chắn họ sẽ quan tâm tới chi tiết.
(2) Khi một nhà sách hay một đơn vị bán lẻ được tiếp cận sách của bạn và ấn tượng bởi 3 dòng mô tả về sách, họ có thể sẽ quyết định nhập bán số lượng lớn.
(3) Khi người đọc lướt qua cuốn sách của bạn trên kệ với vô vàn những cuốn sách khác và thấy 3 dòng mô tả rất hấp dẫn, tỉ lệ mua chắc chắn sẽ cao hơn.
(4) Khi độc giả đọc xong mà cảm thấy thích thú, họ sẽ giới thiệu với bạn bè họ một cách dễ dàng như thế nào? Chính là 3 dòng mô tả về sách!
Và một lý do quan trọng nhất: Khi ai đó hỏi sách bạn nói về điều gì, chứng tỏ họ đã có một mối quan tâm nhất định. Nếu như bạn không mô tả được cuốn sách của mình bằng 3 dòng khiến họ hứng thú, thì liệu cuốn sách có thể hấp dẫn được những người lần đầu nhìn thấy nó hay không?
Hơn nữa, 3 dòng mô tả này cũng chính là kim chỉ nam trong quá trình viết sách, giúp bạn tránh lan man, và cuốn sách cũng sẽ được hoàn thiện nhanh chóng.
3 yếu tố mô tả hấp dẫn
Yếu tố #1: Khái niệm mới lạ
Nếu để ý, bạn sẽ thấy các tác giả 5 sao luôn là người tiên phong đưa ra các khái niệm, hay lý thuyết mới mẻ.
Tim Ferriss đã đưa ngay khái niệm “Nhóm người giàu thế hệ mới” trên cuốn sách nổi tiếng: Tuần Làm Việc 4 Giờ.
Tony Buzan đã tạo ra khái niệm “Sơ đồ tư duy” và viết rất nhiều sách bán chạy, khiến nó trở thành một hiện tượng trên thế giới.
John Gray đã tạo ra khái niệm mới, cũng là tên cuốn sách bán chạy của ông: Đàn Ông Sao Hỏa, Đàn Bà Sao Kim.
T Harv Eker đã tạo ra khái niệm “Chiến thắng trò chơi tài chính trong tâm trí” với cuốn sách nổi tiếng Tư Duy Triệu Phú của ông.
Bản thân trong các sách tôi viết cũng học hỏi tuyệt chiêu này của các tác giả 5 sao, và đưa ra nhiều khái niệm mới lạ.
Nhiều người nghĩ muốn thay đổi bản thân thì phải rất quyết tâm, nhưng nếu bạn mở sách Thay Thói Quen Đổi Cuộc Đời, bạn sẽ biết cách chinh phục bản thân mà không phụ thuộc vào động lực.
Nếu đọc bộ sách Numagician, bạn sẽ được biết tới khái niệm “Con số ảo thuật” và “móc treo trí nhớ”, sẽ giúp bạn ghi nhớ chính xác như chụp ảnh ra sao.
Nếu mở sách 21 Cách Học Tiếng Anh Du Kích ngay phần đầu, bạn sẽ thấy khái niệm “tiếng bố đẻ”, và “cách học tiếng Anh du kích”.
Nếu đọc sách TNT - Bí Quyết Thuyết Trình Từ Nhà Vô Địch, bạn sẽ biết một loạt khái niệm như “TNT trong mở bài”, “TNT trong thân bài”, “TNT trong kết bài”, “TNT trong kể chuyện”, vv...
Ngay trên bìa cuốn sách này, bạn cũng đã được gặp nhiều khái niệm mới lạ phải không?
Nào là “Sách 5 Sao”, “Tác giả Full-time”, chúng sẽ dần được bật mí ở các chương sau, vv…
Săn lùng những điều mới lạ là bản năng sơ khai của loài người. Bạn càng sử dụng khái niệm mới trong dòng mô tả, bạn càng kích thích sự tò mò của độc giả. Điều này cũng khiến bạn có động lực viết cả một cuốn sách dày để giải thích khái niệm đó.
Tuy nhiên, bạn cần lưu ý:
Những thứ lạ mắt lạ tai có thể gây sự chú ý ban đầu, còn để duy trì được sự chú ý ấy một cách bền vững, bạn cần phải có yếu tố tiếp theo.
Yếu tố #2: Lợi ích liên quan
Có lẽ trừ những bậc thánh nhân tu ẩn trên núi, thì sống trên đời ai cũng kiếm tìm một thứ gì đó, một lợi ích nào đó cho riêng mình. Nếu không là danh vọng, tiền bạc, thì cũng là tình yêu, các mối quan hệ, hoặc đơn giản là một tri thức giúp họ tự do thanh thản.
Động lực ấy khiến người ta chu du tới những vùng đất lạ, trải nghiệm những thứ mới mẻ. Nếu không tìm được thứ mình cần, họ sẵn sàng bước tiếp. Để thu hút độc giả, bạn cần phải tạo ra sự liên kết giữa khái niệm mới đó với những lợi ích mà họ quan tâm.
Nếu Brian Tracy không làm điều này trên bìa sách, người ta sẽ không mua sách “Ăn Con Ếch” của ông nhiều đến thế. Họ sẽ tưởng Brian Tracy hướng dẫn cách ăn ếch thật. Thực tế là trên sách đã có tiêu đề phụ: “Để hiệu quả trong công việc.”
Nếu Tim Feriss không chú thích “Tuần làm việc 4 giờ thay vì 48 giờ, và gia nhập nhóm người giàu mới”, thì có thể độc giả sẽ hiểu rằng ông kể chuyện mình lười biếng ra sao khi làm việc 4 giờ một tuần.
Bạn biết cuốn Đắc Nhân Tâm chứ? Nếu google tựa sách gốc bằng tiếng Anh, bạn sẽ thấy tác giả mô tả lợi ích rất rõ ràng kèm theo khái niệm mới: Cách để “chiến thắng” trong tình bạn, và tạo ảnh hưởng tới mọi người.
Trên sách Đánh Thức Con Người Phi Thường Trong Bạn, Anthony Robbin cũng nói rõ: Làm sao để ngay lập tức điều khiển trạng thái tinh thần, cảm xúc, và thể chất để làm chủ vận mệnh tài chính.
Trong sách TNT, nếu tôi không chú thích “Bí quyết thuyết trình từ nhà vô địch”, có lẽ NXB sẽ từ chối không cấp phép vì tưởng tôi chia sẻ kinh nghiệm gì đó liên quan tới việc làm thuốc nổ.
Yếu tố #3: Con số cụ thể
Theo thống kê của Google vào tháng 8 năm 2010, thế giới có hơn 129,9 triệu cuốn sách. Nếu trung bình mỗi tác giả viết một cuốn, thì làm phép tính với khoảng 7,8 tỷ người trên trái đất, bạn sẽ thấy khi xuất bản thành công, bạn lọt top 1,6% dân số cực kỳ hiếm hoi. Thật là đáng tự hào phải không?
Bạn thấy sao khi đọc thông tin trên? Nếu bạn cảm thấy hứng thú, thì đó là do sức mạnh của những con số cụ thể. Đó là một trong những yếu tố làm nên sự hấp dẫn của bất cứ thông tin nào. Do vậy, bạn đừng quên các con số cụ thể trong mô tả sách của bạn.
Trong cuốn Ăn Con Ếch, tựa tiếng Anh, Brian Tracy ghi rõ : 21 cách để chia tay trì hoãn và làm được nhiều thứ hơn trong thời gian ngắn hơn.
Ngay trên bìa cuốn sách này, bạn sẽ thấy tôi có một cam kết là giúp bạn xuất bản sách thành công trong… 9 tháng 10 ngày. Đó là sự thật, nếu bạn làm đúng theo chỉ dẫn!
Giờ tới lượt bạn, hãy viết xuống 3 dòng mô tả cuốn sách của bạn với lưu ý dưới đây.
Ở lần viết đầu tiên này, bạn chưa cần chăm chút câu từ sao cho hấp dẫn. Điều quan trọng là chúng phản ánh đúng bản chất cuốn sách của bạn. Bạn có thể sử dụng các câu hỏi gợi ý dưới đây:
Sách của bạn sẽ giúp ích gì cho độc giả?
Họ sẽ đạt được mục tiêu nào sau khi đọc?
Độc giả sẽ đạt được mục tiêu nhanh hơn thế nào?
Độc giả sẽ tiết kiệm được những nguồn lực nào?
Sách giải quyết một vấn đề nào đó nhức nhối?
Sách giải thích một hiện tượng nào đó thú vị?
Điểm khác biệt của các bí quyết trong sách là gì?
Giả sử bạn đã viết xuống những dòng mô tả cơ bản về cuốn sách của bạn, vậy làm sao để chúng trở nên hay ho hấp dẫn hơn nữa?
Có một bí mật nhỏ cho bạn.
Bộ não học hỏi rất nhanh thông qua việc bắt chước. Khi nắm được 3 nguyên lý “Mới lạ - Lợi ích - Con số” bên trên, cộng với việc nhìn ví dụ trong thực tế, bạn sẽ thấy mình có thêm rất nhiều ý tưởng thú vị.
Để giúp các dòng mô tả bạn viết ra hấp dẫn hơn gấp ba lần, bạn hãy thực hiện việc sau đây.
Bạn hãy ra hiệu sách, hoặc lên các trang bán sách Online, tìm tới chuyên mục sách bán chạy (ở lãnh vực bạn quan tâm). Thường thì họ sẽ cho bạn đọc thử, hãy “soi” thật kỹ tất cả những gì có trên bìa trước, bìa sau, mục lục, cũng như phần lời mở đầu.
Hãy xem các tác giả ấy đã áp dụng các yếu tố nào để mô tả hấp dẫn cho cuốn sách: Khái niệm mới lạ, lợi ích liên quan, hay con số cụ thể?
Sau khi đọc xong khoảng 100 bìa sách bán chạy, bạn hãy viết lại các dòng mô tả sách của bạn, và đảm bảo chúng có một khái niệm mới nào đó, một con số cụ thể nào đó, đặc biệt là phải gắn liền với lợi ích mang lại cho độc giả.
Nếu bạn thực hiện đúng như thế, tôi đảm bảo là bạn sẽ không chỉ có thêm cảm hứng, mà còn bắt đầu hình dung được cuốn sách của mình sẽ như thế nào. Chưa kể là các bước tiếp theo sẽ suôn sẻ hơn gấp bội. Vì sao ư?
Vì bạn đang làm một việc mà hầu hết những người viết sách mãi chưa xong đã không làm:
Bắt đầu từ kết quả cuối cùng.
Hãy đơn giản là hình dung tới cảnh bạn cầm sách trong tay. Trông nó sẽ như thế nào, trên đó sẽ có ít nhất 3 dòng mô tả nào hấp dẫn?
Bạn có thể hình dung 3 dòng mô tả này giống ba ốc đảo mà bạn cần phải ghé thăm trên sa mạc ý tưởng của mình, từ đó bạn sẽ được tiếp thêm nhiên liệu để hoàn thành tuyệt tác để đời của mình.
Tất nhiên, một tuyệt tác để đời như vậy mà không có một cái tên ấn tượng thì quả là thiếu sót lớn phải không. Hãy cùng sang bước xây tiếp theo!
