Vào ngày đầu tiên của năm mới, thông cáo chính thức được phát đi gần như đồng thời từ ba đài thiên văn rằng chuyển động của sao Hải Vương, hành tinh ở xa mặt trời nhất trong thái dương hệ, đã trở nên vô cùng thất thường. Ogilvy từ tháng Mười Hai đã lên tiếng lưu ý về một sự chậm lại đáng ngờ trong vận tốc của nó. Tin tức ấy hầu như chẳng mảy may thu hút được sự quan tâm của thế giới, khi mà phần lớn cư dân trên trái đất còn chẳng hề biết đến sự tồn tại của sao Hải Vương; và ngoại trừ giới thiên văn học, phát hiện sau đó về một đốm sáng mờ ảo ở vùng trời có hành tinh đang bị nhiễu loạn cũng không gây ra sự xôn xao nào quá lớn. Tuy nhiên, giới khoa học lại thấy thông tin này đủ sức kinh ngạc, thậm chí từ trước khi người ta biết rằng thiên thể mới đang lớn lên và sáng lên một cách nhanh chóng, rằng chuyển động của nó hoàn toàn khác biệt với quỹ đạo tuần tự của các hành tinh, và rằng sự lệch hướng của sao Hải Vương cùng vệ tinh của nó giờ đây đã mang một tính chất chưa từng có tiền lệ.
Rất ít người không được đào tạo về khoa học có thể hình dung nổi sự cô lập to lớn của hệ mặt trời. Mặt trời cùng những đốm hành tinh nhỏ bé, những hạt bụi tiểu hành tinh, và những sao chổi vô hình của nó đang bơi lội trong một không gian vô tận trống trải đến mức hầu như đánh gục mọi trí tưởng tượng. Vượt ra ngoài quỹ đạo của sao Hải Vương là khoảng không gian, trống rỗng theo như tầm quan sát của con người đã vươn tới, không có hơi ấm, ánh sáng hay âm thanh, là cõi hư vô tuyệt đối trải dài qua hai mươi triệu lần một triệu dặm. Đó là ước tính nhỏ nhất về khoảng cách phải vượt qua trước khi chạm đến ngôi sao gần nhất. Và ngoại trừ một vài sao chổi mỏng manh hơn cả ngọn lửa tơi tả nhất, chưa từng có vật chất nào theo hiểu biết của con người vượt qua khoảng trống không gian này cho đến tận đầu thế kỷ XX, khi kẻ lữ hành kỳ lạ ấy xuất hiện. Đó là một khối vật chất khổng lồ, kềnh càng, nặng nề, lao vút đi không một lời báo trước từ cõi u minh đen kịt của bầu trời vào thẳng ánh hào quang của mặt trời.
Đến ngày thứ hai, nó đã có thể được nhìn thấy rõ ràng bằng bất kỳ thiết bị tử tế nào, hiện lên như một đốm sáng có đường kính khó nhận thấy, nằm ở chòm sao Sư Tử, gần sao Regulus. Chẳng bao lâu sau, chỉ một chiếc ống nhòm opera cũng có thể bắt kịp nó.
Vào ngày thứ ba của năm mới, độc giả báo chí ở cả hai bán cầu lần đầu tiên nhận thức được tầm quan trọng thực sự của hiện tượng kỳ lạ xuất hiện trên bầu trời này. "Một vụ va chạm hành tinh," một tờ báo ở London đã giật tít cho bản tin, và công bố quan điểm của Duchaine rằng hành tinh mới kỳ lạ này có lẽ sẽ đâm vào sao Hải Vương. Các nhà viết bài xã luận đã bàn luận rộng rãi về chủ đề này. Thế là ở hầu hết các thủ đô trên thế giới, vào ngày 3 tháng Giêng, đã xuất hiện một sự kỳ vọng, dẫu mơ hồ đi nữa, về một hiện tượng sắp xảy ra trên bầu trời; và khi màn đêm buông xuống theo vòng quay của trái đất, hàng ngàn người đã ngước mắt lên bầu trời để ngắm nhìn—những vì sao quen thuộc thuở nào vẫn y nguyên như muôn thuở.
Cho đến khi London bừng sáng ánh bình minh, sao Song Tử lặn xuống và những vì sao trên đầu phai nhạt dần. Đó là ánh ban mai mùa đông, một thứ ánh sáng ngày lọc qua bệnh hoạn và ngập ngụa, còn ánh đèn gas và nến tỏa sắc vàng trong các ô cửa để vạch ra chốn con người đang thức giấc. Nhưng viên cảnh sát ngáp ngắn ngáp dài đã nhìn thấy thứ đó, những đám đông bận rộn ngoài chợ dừng lại há hốc mồm, những phu phen đi làm từ sớm, những người giao sữa, những kẻ đánh xe chở báo, những kẻ ăn chơi trở về nhà trong vẻ phờ phạc xanh xao, những kẻ lang thang vô gia cư, những lính canh trên bốt gác, và ở vùng quê, những tá điền lầm lũi ra đồng, những kẻ săn trộm lẻn về nhà, khắp vùng nông thôn mờ sương đang bừng tỉnh đều có thể nhìn thấy nó—và ngoài khơi xa, bởi những thủy thủ đang ngóng chờ ánh ngày—một ngôi sao trắng vĩ đại, đột ngột xuất hiện trên bầu trời phía tây!
Nó sáng hơn bất kỳ ngôi sao nào trên bầu trời chúng ta; sáng hơn cả sao mai vào lúc rực rỡ nhất. Nó vẫn tỏa sáng rực rỡ một màu trắng lớn, không chỉ đơn thuần là một đốm sáng lấp lánh, mà là một đĩa sáng nhỏ, tròn trịa và rõ nét, suốt một tiếng đồng hồ sau khi ban ngày đã đến. Và ở những nơi khoa học chưa vươn tới, người ta trân trân nhìn đầy sợ hãi, kể cho nhau nghe về những cuộc chiến tranh và dịch bệnh được báo trước bởi những điềm báo rực lửa này trên bầu trời. Những người Boer lực lưỡng, những người Hottentot da ngăm, những người da đen Bờ Biển Vàng, người Pháp, người Tây Ban Nha, người Bồ Đào Nha, đều đứng trong hơi ấm của ánh bình minh để dõi theo thời khắc lặn xuống của ngôi sao mới kỳ lạ này.
Và ở hàng trăm đài thiên văn đã diễn ra sự phấn khích bị kìm nén, suýt bùng lên thành tiếng hò reo, khi hai thiên thể ở xa lao vào nhau, cùng sự tất bật chạy đôn chạy đáo để thu gom thiết bị nhiếp ảnh và quang phổ kế, máy này và máy nọ, nhằm ghi lại cảnh tượng mới mẻ, kinh ngạc này: sự diệt vong của một thế giới. Bởi đó thực sự là một thế giới, một hành tinh chị em với trái đất chúng ta, quả thực lớn hơn trái đất rất nhiều, vừa bất ngờ lóe lên trong cái chết bùng cháy. Chính sao Hải Vương đã bị đâm trúng, một cách trực diện và chính xác, bởi hành tinh kỳ lạ đến từ không gian sâu thẳm, và sức nóng của cú va chạm đã tức khắc biến hai khối cầu đặc thành một khối khổng lồ đang rực sáng. Khắp hoàn cầu ngày hôm đó, hai tiếng đồng hồ trước bình minh, ngôi sao trắng lớn nhợt nhạt di chuyển, chỉ phai mờ dần khi nó lặn về phía tây và mặt trời nhô lên phía trên nó. Khắp nơi người ta kinh ngạc trước nó, nhưng trong số tất cả những ai nhìn thấy nó, không ai có thể kinh ngạc hơn những thủy thủ ấy, những kẻ quen thuộc với việc canh chừng các vì sao, những người ở tận khơi xa chẳng hề hay biết gì về sự xuất hiện của nó và giờ đây nhìn thấy nó mọc lên như một mặt trăng lùn, leo lên thiên đỉnh, treo lơ lửng trên đầu rồi lặn xuống phía tây theo sự trôi qua của màn đêm.
Và khi nó mọc lên ở châu Âu lần nữa, khắp nơi đều có đám đông những người canh chừng trên sườn đồi, trên mái nhà, ngoài không gian mở, ngước nhìn về phía đông để chờ đợi sự trỗi dậy của ngôi sao mới vĩ đại. Nó mọc lên với một vầng sáng trắng phía trước, tựa như ánh chói lọi của ngọn lửa trắng, và những ai từng chứng kiến nó ra đời vào đêm hôm trước đã thét lên khi trông thấy nó. "Nó lớn hơn," họ kêu lên. "Nó sáng hơn!" Và quả thực mặt trăng, khuyết một phần và đang lặn ở phía tây, có kích thước biểu kiến vượt trội không thể so sánh, nhưng xét về độ rộng thì hầu như chẳng có được độ sáng sánh bằng vòng tròn nhỏ của ngôi sao mới kỳ lạ bây giờ.
“Nó sáng hơn!” đám đông tụ tập trên đường phố reo lên. Nhưng trong các đài thiên văn mờ ảo, những người quan sát nín thở và nhìn trân trân vào nhau. “Nó đang đến gần hơn!” họ nói. “Đến gần hơn!”
Và hết tiếng nói này đến tiếng nói khác lặp lại, “Nó đang đến gần hơn,” rồi những chiếc máy điện báo lách cách nắm bắt lấy điều đó, và nó rung lên dọc theo những đường dây điện thoại, và tại hàng ngàn thành phố, những thợ sắp chữ nhọ nhem chạm vào từng con chữ. “Nó đang đến gần hơn.” Những người đang viết lách trong văn phòng, bị đánh gục bởi một nhận thức kỳ lạ, buông thõng bút xuống; những người đang trò chuyện ở vô số nơi bất chợt chạm trán một khả năng quái dị trong những từ ngữ ấy, “Nó đang đến gần hơn.” Nó lao đi dọc theo những con đường đang thức tỉnh, nó được hét vang qua những lối đi tĩnh lặng vì giá lạnh của các ngôi làng yên bình, những người từng đọc những dòng tin từ dải băng giấy đang đập thình thịch đứng ở những ô cửa ngập ánh đèn vàng để hô hoán tin tức cho những người qua đường. “Nó đang đến gần hơn.” Những người phụ nữ xinh đẹp, má hây hây và lấp lánh, nghe tin tức được kể bằng giọng đùa cợt giữa những vũ điệu, bèn giả vờ ra chiều quan tâm hiểu biết dẫu họ chẳng cảm thấy gì. “Gần hơn ư! Thật chứ. Kỳ lạ thật! Con người hẳn phải rất, rất thông minh mới tìm ra được những điều như thế!”
Những kẻ lang thang cô độc bước đi xuyên qua đêm mùa đông thầm thì những từ ấy để tự an ủi mình — khi ngước nhìn lên bầu trời. “Nó cần phải đến gần hơn mới phải, vì đêm lạnh cắt da cắt thịt thế này cơ mà. Dù sao thì hình như cũng chẳng thấy chút hơi ấm nào phát ra từ nó nếu nó có gần hơn đi chăng nữa.”
“Một ngôi sao mới thì có nghĩa lý gì với tôi chứ?” người phụ nữ đang khóc nức nở, quỳ gối bên thi hài người thân, thốt lên.
Cậu học trò, thức dậy sớm để ôn bài thi, tự mình suy ngẫm điều đó — với ngôi sao trắng vĩ đại tỏa sáng rộng lớn và rực rỡ xuyên qua những hoa văn băng giá trên ô cửa sổ. “Ly tâm, hướng tâm,” cậu nói, chống cằm lên nắm đấm. “Chặn đứng một hành tinh trên đường bay của nó, tước đi lực ly tâm của nó, thì sẽ thế nào? Lực hướng tâm sẽ chiếm ưu thế, và nó rơi ùm vào mặt trời! Còn thứ này —!”
“Liệu chúng ta có ngáng đường nó không? Tự hỏi lòng —”
Ánh sáng của ngày hôm đó rồi cũng trôi qua theo vết xe đổ của những người anh em của nó, và cùng với những canh khuya của bóng tối giá lạnh, ngôi sao kỳ lạ lại mọc lên. Và lúc này nó sáng đến mức mặt trăng non dường như chỉ là một bóng ma vàng nhợt nhạt của chính mình, treo lơ lửng khổng lồ trong ánh hoàng hôn. Tại một thành phố ở Nam Phi, một nhân vật lớn vừa kết hôn, và các đường phố bừng sáng ánh đèn để chào đón sự trở lại của ông cùng cô dâu. “Đến cả bầu trời cũng được thắp sáng để ăn mừng,” kẻ nịnh hót nói. Dưới chòm Ma Kết, hai kẻ tình nhân da đen, bất chấp thú dữ và ma quỷ vì tình yêu dành cho nhau, rúc vào nhau trong một lùm sậy nơi đom đómập vởn quanh. “Đó là ngôi sao của chúng ta,” họ thì thầm, và cảm thấy được vỗ về một cách kỳ lạ bởi ánh sáng ngọt ngào rực rỡ của nó.
Nhà toán học đại tài ngồi trong phòng riêng và đẩy chồng giấy tờ ra xa. Các phép tính của ông đã hoàn tất. Trong một chiếc lọ nhỏ màu trắng vẫn còn sót lại chút ít thuốc đã giúp ông thức tỉnh và duy trì sự tỉnh táo suốt bốn đêm ròng rã. Mỗi ngày, bình thản, rành mạch, kiên nhẫn như mọi khi, ông vẫn lên lớp giảng bài cho sinh viên, rồi ngay lập tức trở về để tiếp tục thực hiện phép tính trọng đại này. Gương mặt ông trầm ngâm, hơi hốc hác và phờ phạc vì tác dụng kích thích của thuốc. Một lúc lâu ông có vẻ chìm đắm trong suy nghĩ. Sau đó, ông bước tới bên cửa sổ, và tấm rèm bật tung lên với một tiếng lách cách. Lưng chừng bầu trời, phía trên những mái nhà, ống khói và ngọn tháp nhấp nhô của thành phố, là ngôi sao đang treo lơ lửng.
Ông nhìn nó như người ta nhìn vào đôi mắt của một kẻ thù dũng cảm. “Ngươi có thể giết ta,” ông nói sau một khoảng lặng. “Nhưng ta có thể ôm trọn ngươi — và cả vũ trụ này nữa — trong tầm nắm của bộ óc nhỏ bé này. Ta sẽ không thay đổi. Ngay cả bây giờ.”
Ông nhìn xuống chiếc lọ nhỏ. “Sẽ không còn cần đến giấc ngủ nữa,” ông nói. Trưa hôm sau, đúng từng phút, ông bước vào phòng giảng, đặt chiếc mũ lên góc bàn theo thói quen và cẩn thận chọn một viên phấn lớn. Trò đùa trong đám sinh viên là ông không thể giảng bài nếu thiếu viên phấn đó để mân mê trong những ngón tay, và đã có lần ông trở nên bất lực khi chúng giấu mất nguồn dự trữ của ông. Ông bước đến, đưa đôi mắt nhìn qua cặp lông mày bạc xuống những tầng gương mặt trẻ trung tươi tắn đang dâng cao, và cất lời bằng giọng điệu bình thường đã được trau chuốt quen thuộc của mình.
“Đã có những hoàn cảnh phát sinh — những hoàn cảnh nằm ngoài tầm kiểm soát của tôi,” ông nói và ngừng lại, “những thứ sẽ ngăn cản tôi hoàn thành giáo trình mà tôi đã vạch ra. Có vẻ như, thưa các quý ông, nếu tôi có thể diễn đạt một cách rõ ràng và ngắn gọn, rằng — Con người đã sống hoài uổng công.”
Các sinh viên liếc nhìn nhau. Họ có nghe nhầm không? Điên rồ chăng? Có những đôi lông mày nhướng lên và những khóe miệng nhếch cười, nhưng một hoặc hai gương mặt vẫn dán chặt vào gương mặt viền bạc điềm tĩnh của ông. “Sẽ rất thú vị,” ông đang nói tiếp, “nếu dành buổi sáng hôm nay để trình bày, trong giới hạn tôi có thể làm rõ cho các bạn, về những phép tính đã đưa tôi đến kết luận này. Chúng ta hãy giả sử——”
Ông quay người về phía bảng đen, đang định vẽ một sơ đồ theo cách quen thuộc của mình. “Thừa nhận chuyện ‘sống hoài uổng công’ là sao nhỉ?” sinh viên này thì thầm với sinh viên nọ. “Nghe đi,” người kia đáp, gật đầu về phía giảng viên.
Và chẳng mấy chốc họ bắt đầu hiểu ra.
Đêm hôm đó ngôi sao mọc muộn hơn, bởi chuyển động đúng hướng đông của nó đã đưa nó vượt qua một quãng đường từ chòm Sư Tử sang chòm Xử Nữ, và độ sáng của nó lớn đến mức bầu trời hóa thành màu xanh rực rỡ khi nó nhô lên, và mọi ngôi sao đều lần lượt bị che khuất, ngoại trừ sao Mộc gần thiên đỉnh, sao Capella, sao Aldebaran, sao Sirius và hai ngôi sao chỉ chuẩn của Đại Hùng. Nó rất trắng và đẹp đẽ. Ở nhiều nơi trên thế giới đêm hôm đó, một vòng hào quang nhợt nhạt bao quanh lấy nó. Nó lớn hơn trông thấy; dưới bầu trời khúc xạ trong vắt ở các vùng nhiệt đới, có cảm giác nó gần bằng một phần tư kích thước mặt trăng. Sương giá vẫn còn vương trên mặt đất ở Anh quốc, nhưng thế giới sáng rực rỡ như thể đang là ánh trăng giữa mùa hè. Người ta có thể đọc được những trang in bình thường dưới ánh sáng lạnh lẽo, trong vắt ấy, còn ở các thành phố thì đèn đóm cháy vàng vọt và ủ rột.
Và khắp nơi trên thế giới đều thức giấc trong đêm đó, và suốt các xứ sở Thiên Chúa giáo, một thứ tiếng gầm trầm đục bao trùm bầu không khí buốt giá trên vùng nông thôn hệt như tiếng ong vo ve trong khóm thạch thảo, rồi thứ âm thanh rì rầm ấy lớn dần thành tiếng chuông vang dội ở các thành phố. Đó là tiếng chuông đổ ở hàng triệu ngọn tháp và chóp nhón nhà thờ, kêu gọi con người thôi ngủ nghỉ, thôi tội lỗi, mà hãy tụ tập trong các thánh đường để cầu nguyện. Và phía trên cao, ngày càng lớn hơn và sáng hơn, khi trái đất lăn bánh trên hành trình của mình và màn đêm trôi qua, ngôi sao chói lọi mọc lên.
Và đường phố cùng nhà cửa rực sáng ánh đèn ở tất cả các thành phố, những xưởng đóng tàu lóa mắt, và bất kỳ con đường nào dẫn đến vùng cao đều được thắp sáng và đông nghịt suốt đêm dài. Và ở mọi vùng biển quanh các xứ sở văn minh, những con tàu với động cơ đang đập thình thịch và những con tàu căng buồm no gió, chen chúc người cùng sinh vật sống, đang hướng ra đại dương và phương bắc. Bởi vì cảnh báo của nhà toán học đại tài đã được điện báo đi khắp thế giới và dịch ra hàng trăm thứ tiếng. Hành tinh mới và sao Hải Vương, bị khóa chặt trong một cái ôm bừng cháy, đang cuồng cuộn lao đầu, ngày càng nhanh hơn về phía mặt trời. Ngay lúc này, cứ mỗi giây khối lượng bừng cháy ấy bay được một trăm dặm, và cứ mỗi giây tốc độ kinh hoàng của nó lại gia tăng. Với cách bay hiện tại, quả thực nó phải bay cách xa trái đất tới một trăm triệu dặm và hầu như chẳng ảnh hưởng gì đến hành tinh chúng ta. Nhưng gần quỹ đạo đích của nó, hiện tại mới chỉ bị nhiễu loạn nhẹ, là hành tinh hùng vĩ saoMộc cùng các vệ tinh đang lướt đi lộng lẫy quanh mặt trời. Khoảnh khắc này qua khoảnh khắc khác, lực hút giữa ngôi sao bừng cháy và hành tinh lớn nhất ấy ngày càng mạnh hơn. Và hệ quả của lực hút đó là gì? Không thể tránh khỏi việc saoMộc sẽ bị chệch khỏi quỹ đạo thành một đường elip, và ngôi sao đang cháy, bị lực hút của nó văng ra khỏi hướng lao về mặt trời, sẽ “vẽ nên một đường cong,” và có lẽ va chạm với, chắc chắn là sẽ lướt qua rất sát, trái đất của chúng ta. “Động đất, các vụ phun trào núi lửa, lốc xoáy, sóng biển, lũ lụt, và nhiệt độ không ngừng tăng lên đến mức giới hạn nào tôi chẳng rõ” — nhà toán học đại tài đã tiên tri như thế.
Và lơ lửng trên cao, để minh chứng cho lời ông, ngôi sao của ngày phán quyết đang đến bùng cháy cô đơn, lạnh lẽo và tái xanh.
Đối với nhiều người nhìn chằm chằm vào nó đêm hôm đó cho đến khi mỏi cả mắt, có cảm giác như nó đang tiến lại gần trông thấy được. Và đêm hôm đó, thời tiết cũng thay đổi, và lớp sương giá bao trùm toàn bộ Trung Âu, Pháp cùng Anh quốc đã dịu bớt để nhường chỗ cho hiện tượng tan băng.
Nhưng bạn chớ nên tưởng tượng rằng, bởi vì tôi đã kể về những con người cầu nguyện suốt đêm, những người lên tàu và những người chạy trốn về vùng núi non, mà toàn bộ thế giới đã rơi vào cảnh hoảng loạn vì ngôi sao. Thực tế là thói quen và lề lối vẫn thống trị thế giới, và ngoại trừ những lời bàn tán trong những phút ngơi tay cùng vẻ tráng lệ của màn đêm, cứ mười con người thì có chín người vẫn bận rộn với công việc thường nhật của họ. Ở tất cả các thành phố, các cửa hàng, trừ dăm ba tiệm lẻ tẻ, vẫn mở cửa và đóng cửa đúng giờ, bác sĩ và thợ mai táng hành nghề của mình, công nhân tụ tập trong các nhà máy, binh lính tập luyện, học giả nghiên cứu, những kẻ yêu nhau tìm đến nhau, trộm cắp rình mò rồi bỏ trốn, các chính trị gia hoạch định mưu đồ của họ. Các nhà in báo gầm rú suốt đêm dài, và không ít vị linh mục của giáo hội này hay giáo hội khác kiên quyết không mở cửa thánh đường để tiếp tay cho cái mà họ cho là một sự hoảng loạn ngớ ngẩn. Các tờ báo nhấn mạnh vào bài học của năm 1000 — vì khi ấy, người ta cũng từng đoán trước ngày tận thế. Ngôi sao chẳng phải là sao — chỉ là khí — là một sao chổi; và dẫu nó có là sao thì cũng không đời nào đâm trúng trái đất. Chẳng có tiền lệ nào cho một chuyện như thế. Lẽ thông thường tỏ ra vô cùng vững vàng ở khắp mọi nơi, đầy vẻ khinh miệt, hay đùa cợt, và hơi có xu hướng bài xích những kẻ ngoan cố sợ sệt. Đêm hôm đó, lúc bảy giờ rưỡi theo giờ Greenwich, ngôi sao sẽ ở điểm gần sao Mộc nhất. Khi ấy thế giới sẽ chứng kiến cục diện ngã ngũ ra sao. Những lời cảnh báo nghiệt ngã của nhà toán học đại tài bị nhiều người xem chỉ như những chiêu trò tự lãng phí thời gian đánh bóng tên tuổi vô nghĩa. Cuối cùng, lẽ thông thường, có phần nóng giận sau những cuộc tranh luận, đã bày tỏ niềm tin bất diệt của mình bằng cách đi ngủ. Cả thế giới dã man và man rợ cũng vậy, đã phát chán với sự mới lạ này, quay lại với công việc ban đêm của chúng, và ngoại trừ một vài con chó hú lên đây đó, thế giới muôn loài phớt lờ ngôi sao.
Và thế mà, khi cuối cùng những người quan sát ở các quốc gia châu Âu nhìn thấy ngôi sao mọc lên, muộn hơn một tiếng đồng hồ so với hôm trước là sự thật, nhưng chẳng lớn hơn đêm hôm trước là bao, vẫn có rất nhiều kẻ thức canh để cười nhạo nhà toán học đại tài — coi mối hiểm họa như thể nó đã qua đi.
Nhưng từ nay về sau, những tiếng cười ấy đã chấm dứt. Ngôi sao lớn dần — nó lớn lên với một tốc độ đều đặn khủng khiếp qua từng giờ, mỗi giờ lại lớn hơn một chút, tiến lại gần thiên đỉnh lúc nửa đêm hơn một chút, và ngày càng sáng rực hơn, cho đến khi nó biến đêm thành một ban ngày thứ hai. Phải chi nó lao thẳng đến trái đất thay vì đi theo đường quỹ đạo cong, phải chi nó không bị sao Mộc làm mất đi chút vận tốc nào, nó hẳn đã vượt qua khoảng không gian ngăn cách chỉ trong một ngày; nhưng ngặt nỗi, nó mất tổng cộng năm ngày mới tiến đến hành tinh chúng ta. Đêm hôm sau, nó đã to bằng một phần ba kích thước mặt trăng trước khi lặn xuống trước mắt người Anh, và hiện tượng tan băng là điều cầm chắc. Nó mọc ở châu Mỹ với kích thước gần bằng mặt trăng, nhưng chói lòa đến mức đau mắt và nóng bỏng; và một luồng gió nóng giờ đây thổi theo sự mọc lên và đang dâng cao cường độ của nó, còn ở Virginia, Brazil và dọc theo thung lũng sông St. Lawrence, nó tỏa sáng chập chờn xuyên qua làn khói cuồn cuộn của những đám mây giông, những tia chớp tím nhấp nháy cùng những trận mưa đá chưa từng có. Ở Manitoba là cảnh tan băng và những trận lũ lụt tàn phá. Và trên tất cả các ngọn núi của trái đất, băng tuyết bắt đầu tan chảy vào đêm hôm đó, tất cả các con sông đổ ra từ vùng cao đều chảy cuồn cuộn đục ngầu, và chẳng mấy chốc — ở các thượng nguồn của chúng — ngập tràn những thân cây cuốn theo dòng xoáy cùng xác muông thú và con người. Chúng dâng lên đều đặn, đều đặn trong ánh sáng kỳ ảo, rồi cuối cùng tràn lênh láng qua hai bên bờ, đuổi sát theo sau đoàn người đang tháo chạy khỏi các thung lũng.
Và dọc theo bờ biển Argentina và ngược lên Nam Đại Tây Dương, thủy triều dâng cao hơn bất kỳ thời điểm nào trong ký ức loài người, những cơn bão quất nước tràn sâu vào đất liền trong nhiều trường hợp lên tới hàng chục dặm, nhấn chìm cả những thành phố. Và sức nóng trong đêm tăng lên lớn đến mức sự mọc lên của mặt trời tựa như sự ập tới của một chiếc bóng. Động đất bắt đầu và gia tăng cho đến khi khắp dọc châu Mỹ từ Vòng Bắc Cực cho tới Mũi Horn, những sườn đồi đang sạt lở, những khe nứt đang mở ra, nhà cửa và tường vách đổ sụp thành đống đổ nát. Toàn bộ sườn núi Cotopaxi sụp xuống trong một trận cuồng nộ vĩ đại, và một dòng hỗn độn dung nham phun trào cao và rộng, nhanh và lỏng đến mức chỉ trong một ngày nó đã chạm tới biển.
Thế là ngôi sao, với vầng trăng nhợt nhạt bám theo sau, diễu qua Thái Bình Dương, kéo lê những cơn giông bão như tà áo, và ngọn sóng thần đang dâng cao bám đuổi theo sau nó, sủi bọt cuồng nộ và khao khát, tràn qua từng hòn đảo quét sạch bóng người: cho đến khi con ngọn sóng ấy cuối cùng cũng ập đến — trong ánh sáng chói lòa và với hơi thở của lò luyện kim, nhanh chóng và kinh hoàng — một bức tường nước cao năm mươi thước, gầm rú trong cơn đói khát, lao vào các bờ biển dài của châu Á, và quét sâu vào đất liền qua những đồng bằng của Trung Hoa. Trong khoảnh khắc, ngôi sao, lúc này nóng hơn, lớn hơn và sáng hơn cả mặt trời giữa lúc cực thịnh, hiện lên với vẻ rói rít tàn nhẫn chiếu soi vùng đất rộng lớn đông đúc dân cư; những thị trấn và làng mạc với những ngôi chùa tháp cùng cây cối, đường sá, những cánh đồng canh tác rộng lớn, hàng triệu con người mất ngủ đang trân trân nhìn trong nỗi kinh hoàng bất lực vào bầu trời bừng cháy dung nham; và rồi, thấp dần và lớn dần, tiếng gầm rú của dòng lũ vang lên. Và với hàng triệu con người đêm hôm đó là thế — một cuộc tháo chạy không định hướng, với những chân tay nặng trĩu vì hơi nóng cùng nhịp thở dồn dập khốc liệt, và cơn lũ tựa bức tường trắng xóa lao đi nhanh chóng ở phía sau. Rồi cái chết ập đến.
Trung Hoa bừng sáng rực rỡ một màu trắng ngời, nhưng trên bầu trời Nhật Bản, Java và toàn bộ các hòn đảo thuộc Đông Á, ngôi sao lớn chỉ là một quả cầu lửa đỏ đục bởi hơi nước, khói và tro tàn mà các núi lửa đang tuôn trào để chào mừng sự xuất hiện của nó. Phía trên là dung nham, khí nóng và tro bụi, phía dưới là những dòng lũ sôi sục, và toàn bộ mặt đất rung chuyển, gầm rú trong những chấn động địa chấn. Chẳng mấy chốc, những lớp tuyết ngàn năm trên đất Tây Tibet và dãy Himalaya đang tan chảy và đổ xuống qua mười triệu dòng chảy hội tụ ngày một sâu thẳm trên các vùng đồng bằng Miến Điện và Ấn Độ. Những tán rừng rậm Ấn Độ rối tung bén lửa ở hàng ngàn nơi, và bên dưới dòng nước đang cuồn cuộn chảy quanh thân cây là những vật thể tối màu vẫn đang giãy giụa yếu ớt và phản chiếu những lưỡi lửa đỏ như máu. Và trong khung cảnh hỗn loạn vô định hướng, một đám đông đàn ông và phụ nữ tháo chạy xuôi theo những dòng sông rộng lớn để hướng về niềm hy vọng cuối cùng của nhân loại — đại dương bao la.
Ngôi sao ngày càng lớn hơn, và ngày càng lớn hơn, nóng hơn và sáng hơn với một tốc độ kinh hoàng lúc này. Đại dương vùng nhiệt đới đã mất đi ánh lân quang, và những đám hơi nước cuồn cuộn bốc lên như những vòng hoa kỳ ảo từ những con sóng đen ngòm nhào lộn không ngừng, lốm đốm những con tàu chống chọi bão tố.
Và rồi một điều kỳ diệu đã xảy ra. Đối với những ai ở châu Âu đang ngóng chờ sự mọc lên của ngôi sao, có cảm giác như trái đất đã ngừng quay. Tại hàng ngàn khoảng đất trống trên vùng đồng bằng cao nguyên và vùng cao, những người đã chạy trốn lũ lụt, nhà cửa sụp đổ và sườn đồi sạt lở tới đó đã mòn mỏi ngóng chờ sự mọc lên ấy trong vô vọng. Giờ nối tiếp giờ trong một nỗi hồi hộp kinh hoàng, và ngôi sao vẫn không mọc lên. Một lần nữa con người lại đặt ánh mắt của mình vào những chòm sao xưa cũ mà họ tưởng đã mất đi vĩnh viễn. Ở Anh quốc, bầu trời phía trên nóng và trong vắt, dẫu mặt đất rung chuyển không dứt, nhưng ở vùng nhiệt đới, các sao Sirius, Capella và Aldebaran hiện rõ qua một lớp màn hơi nước. Và khi cuối cùng ngôi sao lớn mọc lên muộn gần mười tiếng đồng hồ, mặt trời cũng mọc sát ngay theo sau nó, và ở tâm điểm của khối sáng trắng ấy là một đĩa tròn màu đen.
Ngôi sao đã bắt đầu tụt lại phía sau chuyển động của bầu trời từ phía trên châu Á, rồi đột ngột, khi nó treo lơ lửng trên bầu trời Ấn Độ, ánh sáng của nó đã bị che khuất. Toàn bộ vùng đồng bằng Ấn Độ từ cửa sông Ấn cho đến các cửa sông Hằng đêm hôm đó là một vùng nước nông lấp lánh phản chiếu ánh sáng, nhô lên khỏi mặt nước là những đền đài cung điện, những gò đống và đồi núi đen kịt bóng người. Mỗi ngọn tháp đền là một khối người tụ tập đông nghịt, từng người một ngã xuống dòng nước đục ngầu khi sức nóng và sự kinh hoàng đè bẹp họ. Cả mảnh đất như đang gào khóc, và đột ngột có một bóng râm quét ngang qua lò luyện tuyệt vọng ấy, cùng một luồng gió lạnh, và sự tụ lại của những đám mây từ bầu không khí đang dịu mát dần. Con người ngước nhìn lên, gần như mù lòa vì ngôi sao, và nhận ra một đĩa tròn đen sì đang bò ngang qua ánh sáng. Đó chính là mặt trăng, chen vào giữa ngôi sao và trái đất. Và ngay khi con người cất tiếng kêu cứu Chúa trước khoảng lặng ngơi nghỉ này, mặt trời từ phương Đông bỗng vọt lên với một tốc độ kỳ lạ khó tài nào hiểu nổi. Và rồi sao trời, mặt trời cùng mặt trăng lao sầm vào nhau vụt qua bầu trời.
Thế là chẳng mấy chốc, đối với những người quan sát ở châu Âu, ngôi sao và mặt trời mọc sát ngay nhau, lao đầu vào nhau một lúc rồi chậm dần, và cuối cùng dừng lại hẳn, sao trời và mặt trời hòa quyện thành một luồng chói lọi duy nhất tại thiên đỉnh bầu trời. Mặt trăng không còn che khuất ngôi sao nữa mà đã bị nuốt chửng mất dạng trong ánh sáng rực rỡ của bầu trời. Và mặc dù những kẻ còn sống sót phần lớn nhìn ngắm nó bằng vẻ đờ đẫn ngu muội mà cơn đói, sự kiệt sức, hơi nóng và tuyệt vọng sinh ra, vẫn có những con người có thể nhận thức được ý nghĩa của những điềm báo này. Ngôi sao và trái đất đã ở khoảng cách gần nhau nhất, đã xoay quanh nhau, và ngôi sao đã vượt qua rồi. Nó đang lùi xa, ngày càng nhanh hơn, trong giai đoạn cuối cùng của hành trình lao đầu lao lực xuống mặt trời.
Và rồi mây tụ lại, xóa nhòa tầm nhìn lên bầu trời, sấm chớp dệt nên một chiếc áo choàng bao bọc lấy trái đất; khắp toàn cầu là trận mưa như trút nước chưa từng thấy trong lịch sử loài người, và tại những nơi núi lửa đang bùng cháy đỏ rực trên nền mây che phủ, những dòng bùn thác đổ xuống. Khắp mọi nơi nước đang trút khỏi đất liền, để lại những đống đổ nát ngập bùn, và mặt đất ngổn ngang như một bãi biển tàn tạ sau bão với mọi thứ trôi nổi cùng xác chết của con người và muôn thú, những đứa con của nó. Suốt nhiều ngày nước đổ xối xả từ đất liền, cuốn trôi đất đai, cây cối và nhà cửa trên đường đi, đồng thời đắp lên những con đê khổng lồ và khoét sâu những rãnh vực khổng lồ khắp vùng nông thôn. Đó là những ngày u ám nối tiếp sau ngôi sao và sức nóng. Suốt những ngày đó, và trong nhiều tuần nhiều tháng tiếp theo, động đất vẫn tiếp diễn.
Nhưng ngôi sao đã đi qua, và con người, bị cơn đói thúc ép và chỉ dám chậm chạp thu thập lại lòng dũng cảm, đã có thể rón rén bò trở lại những thành phố đổ nát, những kho lẫm bị chôn vùi và những cánh đồng sũng nước. Số ít tàu thuyền may mắn thoát khỏi những cơn bão thời kỳ ấy lếch thếch trờ tới, choáng váng và tan hoang, dò dẫm từng bước một cách thận trọng qua những cột mốc và bãi cạn mới hình thành tại những hải cảng từng quen thuộc một thời. Và khi những cơn bão lắng xuống, con người nhận ra rằng khắp mọi nơi thời tiết những ngày này nóng hơn xưa, mặt trời lớn hơn, và mặt trăng, teo lại còn một phần ba kích thước trước đây, giờ đây mất tới tám mươi ngày cho một chu kỳ trăng non mới.
Nhưng câu chuyện này không kể về tình huynh đệ mới mẻ chớm nở giữa con người, về việc cứu vãn luật pháp, sách vở và máy móc, về sự biến đổi kỳ lạ đã xảy ra với Iceland, Greenland và các bờ biển thuộc vịnh Baffin khiến những thủy thủ đặt chân đến đó sau này tìm thấy một miền đất xanh tươi dịu dàng và khó có thể tin nổi vào mắt mình. Nó cũng không kể về cuộc dịch chuyển của nhân loại — giờ đây khi trái đất đã trở nên nóng hơn — về phía bắc và phía nam hướng tới các cực của trái đất. Nó chỉ xoay quanh sự xuất hiện và sự qua đi của ngôi sao.
Các nhà thiên văn học trên sao Hỏa — vì trên sao Hỏa có các nhà thiên văn học, dẫu họ là những sinh vật rất khác biệt so với con người — tất nhiên đã vô cùng kinh ngạc và quan tâm sâu sắc đến những sự kiện này. Dĩ nhiên họ nhìn nhận chúng từ góc độ của riêng mình. “Xét về khối lượng và nhiệt độ của vật thể đã bị ném xuyên qua hệ mặt trời của chúng ta lao vào mặt trời,” một người viết, “thật đáng kinh ngạc là trái đất, thứ đã sượt qua nó trong gang tấc, lại chịu ít thiệt hại đến thế. Tất cả các dấu vết lục địa quen thuộc và các khối biển vẫn còn nguyên vẹn, và thực sự điểm khác biệt duy nhất dường như là sự co lại của vệt màu trắng biến sắc (được cho là nước đóng băng) quanh mỗi cực.” Điều đó chỉ cho thấy thảm họa lớn lao nhất của nhân loại có thể trông nhỏ bé nhường nào từ khoảng cách vài triệu dặm.
