Mã La đưa ngón tay thô đen ra, cẩn thận từng chút một nhón lấy một miếng bánh điểm tâm bỏ vào miệng, tay phải lập tức hứng ngay dưới cằm để khi cắn vỡ bánh, mảnh vụn vỡ ra không bị rơi xuống đất.
Bánh điểm tâm, bánh ngọt, hương vị của những món ăn này quả thực quá tuyệt vời, đối với cái dạ dày vốn chứa đầy bí đỏ, rau dại và bã đậu mà nói, chúng có sức hấp dẫn không thể nào cưỡng lại.
"Uống đi!" Huệ Sướng một cắn cắn bật nắp sắt trên chai rượu, uống một ngụm rồi đưa cho Mã La. Không có chén hay ly rượu, đành phải ngửa cổ uống trực tiếp từ miệng chai. Huệ Sướng cười lớn, "Thế giới thật tuyệt làm sao! Cuộc sống thật tuyệt làm sao!"
"Viết thêm... nhiều bài nữa!" Mã La ú ớ nói, "Chú được... hưởng lây từ các cháu, được ăn bánh điểm tâm... uống rượu nấu..."
"Cũng nhờ chú cho chúng cháu ăn bắp nướng đấy!" Huệ Sướng sảng khoái nói lớn, "Chú đúng là một người chú tốt..."
"Chú đã sớm nhìn ra... các cháu đều không phải... người bình thường!" Mã La bất giác dùng ngữ điệu xướng thoại của kịch Tần Xương mà nói, "Xem kịch cổ thì thấy, Trạng nguyên lang ai chẳng có thời kỳ thất thế..."
Bánh điểm tâm và bánh ngọt tổng cộng bốn cân, đến khi ba người chúng tôi ăn sạch bách thì dường như trong bụng vẫn còn khoảng trống rất lớn. Mã La tặc lưỡi mãn nguyện, rút túi thuốc lá ra: "Ôi! Xem như hôm nay là sinh nhật chú đi."
Huệ Sướng đã sớm thả trà vào chiếc nồi sắt nhỏ, dùng chiếc bát hải duy nhất của Mã La múc ra nửa bát nước trà đỏ sẫm từ trong nồi. Uống hai ngụm xong, anh đưa cho tôi rồi nói: "Chú Mã La này! Cháu đọc cho chú nghe một bài viết, chú nghe xong thì cho ý kiến nhé."
"Cái đó—— chú làm sao mà hiểu được!" Mã La lắc đầu.
"Không sao đâu! Chú cứ nghe thử rồi tính sau." Huệ Sướng đã mở tờ báo ra, nương theo ánh đèn bão mà bắt đầu đọc.
Tôi và Mã La ngon lành phả khói thuốc lá hiệu "Hải Hà", ngồi bên đống lửa tĩnh lặng nghe Huệ Sướng đọc bài 《Dòng sông nhỏ mùa thu cao》. Mã La có vẻ rất mất tự nhiên, có lẽ là thụ sủng nhược kinh nên mới vểnh tai lên nghe một cách đặc biệt chăm chú, ngay cả tiếng ho cũng phải đè thấp xuống.
Huệ Sướng dám đọc tiểu thuyết do chính mình viết cho Mã La nghe khiến tôi rất khâm phục, cho đến tận bây giờ tôi vẫn chưa có được lòng dũng cảm ấy. Những bản thảo của tôi, ở đất nước Trung Quốc bắt đầu có xu hướng bùng nổ dân số này, chỉ có duy nhất một độc giả, đó chính là Huệ Sướng; còn những bản thảo gửi đi, tôi luôn nghi ngờ liệu các biên tập viên tờ báo hay tạp chí có đủ kiên nhẫn đọc hết hay không, cùng lắm chỉ tính là nửa độc giả. Mặc dù tôi biết nhiều nhà văn đều đọc bản thảo cho công nhân, chiến sĩ hoặc nông dân nghe để trưng cầu ý kiến rồi sửa chữa nâng cao, nhưng tôi đến cả lòng dũng cảm đưa cho cha tôi xem một cái cũng không có, chứ đừng nói là người khác. Tôi cảm thấy lòng dũng cảm này cần phải có một nền tảng tạo thành, đó là tác phẩm phải đạt đến một trình độ nhất định. Tác phẩm của Huệ Sướng đã được đăng, vô luận thế nào cũng đã có được trình độ đó. Còn tôi thì kém cái trình độ ấy không biết bao xa nữa!
Huệ Sướng dưới ánh đèn mờ lờ mờ, vất vả nhưng vô cùng tập trung nhận diện nét chữ trên tờ báo. Khi tôi ngoảnh đầu lại nhìn, cái cổ vốn dĩ vểnh lên vừa thẳng vừa ngay ngắn của Mã La lúc nãy giờ đã vẹo sang một bên, đầu gục xuống. Ông chú Mã La ăn no bánh điểm tâm, bánh ngọt lại uống đủ rượu nấu này đã cất tiếng ngáy khò khò êm ái...
Tôi nhận được một tin tức, công xã sắp mở một trường trung học dân lập, giáo viên sẽ được tuyển chọn từ các học sinh tốt nghiệp cấp ba qua các khóa trong toàn công xã, việc tuyển chọn sẽ thông qua hình thức thi cử. Tôi chạy đến công xã hỏi thử, quả nhiên đúng là sự thật, mà lại còn tới ngày hạn cuối cùng đăng ký dự thi rồi, đúng là may mắn. Tôi không suy nghĩ nhiều, lần lượt điền họ tên, thành phần gia đình, trình độ học vấn, tuổi tác và nguyên quán của mình vào sổ đăng ký, sau đó điền tiếp tên của Huệ Sướng.
Cán bộ văn giáo của công xã họ Trọng, đeo một cặp kính cận thị gọng vàng, nheo mắt nhìn tờ biểu mẫu tôi vừa điền. Đây là một gã đàn ông lực lưỡng da đen vạm vỡ, nước da đen bóng ánh lên sắc hồng; đôi môi dày vẩu ra ngoài, trông thật giống một người ngoại tộc đến từ lục địa châu Phi. Ông ta trợn đôi mắt lòng đen thì nhỏ mà lòng trắng thì nhiều nhìn tôi, không hề nghiêm khắc mà có phần kinh ngạc hỏi: "Cậu sao lại điền tên hai người?"
"Tôi đăng ký hộ câu ấy, cậu ấy đang bận lắm!"
"Không được đăng ký hộ, phải chính chủ tự đến."
"Cậu ấy có việc gấp, bố cậu ấy... bị bệnh rồi!" Tôi đành phải nói dối, "Cậu ấy mới nhờ tôi đến đăng ký hộ."
"Không được." Lão Trọng lắc đầu, thẳng thắn nói: "Lúc đăng ký phải kết hợp quan sát ngoại hình. Nhỡ đâu cậu ta bị thọt chân, gù lưng thì sao?"
Lý do không cho phép đăng ký hộ hóa ra chỉ có thế, tôi trút được gánh nặng trong lòng, liền bốc phét với ông ta: "Chú có biết Huệ Sướng là ai không?"
Lão Trọng ngẩng khuôn mặt đen lên, chớp chớp mắt.
"Huệ Sướng từng đăng tiểu thuyết trên báo tỉnh đấy! Làm giáo viên văn cho trường trung học dân lập thì ai địch nổi cậu ấy chứ?" Tôi nói.
"Ồ chà! Là cậu ta à!" Trong mắt lão Trọng sượt qua một tia sáng vui mừng khôn siết, sau đó cũng trở nên nhiệt tình với tôi. Lúc này ông ta mới nhớ ra mời tôi ngồi xuống, hỏi tôi có uống nước không, "Tôi đã sớm nghe nói ở Huệ Gia Trang có một học sinh cấp ba về quê biết viết bài, nhưng không nhớ rõ tên..."
Lần tiếp xúc đầu tiên giữa tôi và lão Trọng bắt đầu từ đó, và tôi đã thích ông ta. Sự nhiệt tình và coi trọng mà ông ta dành cho một người có thể đăng bài viết đã giúp tôi tự giác xóa bỏ nhiều ranh giới ngăn cách trong lòng.
"Không vấn đề gì, hai người cậu đăng ký đều có hiệu lực." Ông ta tiễn tôi ra cửa, lúc chia tay ở sân công xã liền ân cần dặn dò, "Cậu và Huệ Sướng nhớ đến tham gia thi nhé, 8 giờ sáng ngày kìa tại trường tiểu học. Đừng có đến muộn đấy..."
"Tớ không đi đâu." Anh mỉm cười nhạt nhòa, nhưng giọng điệu lại không chút nghi ngờ, kiên quyết lắc đầu, "Tớ không thích công việc dạy học."
Tôi rất nản lòng, nhưng vẫn chưa chịu từ bỏ, giải thích với anh: "Lao động ở đội sản xuất mệt lắm, làm việc cả ngày thì buổi tối rất khó thức đêm, thời gian đọc sách và viết lách quá ít. Với lại, ở trường học có đài đĩa, có báo chí, có thể nghe tin tức, thời sự..."
"Trong tất cả các công việc, tớ ghét nhất là dạy học." Anh nói, "Mấy đứa trẻ thò lò mũi xanh đó không thể giao lưu tư tưởng và cảm xúc được. Đánh chuông thì lên lớp, tan lớp lại họp hành, buổi tối còn phải soạn giáo án, chấm bài tập. Phiền phức! Quá phiền phức! Làm cho người ta không thể tập trung tư tưởng..."
"Dĩ nhiên... là có chút phiền phức, nhưng cũng có mặt tốt mà!" Tôi nói, "Có chủ nhật, lại có nghỉ hè nghỉ đông..."
"Tớ thà ở lại đội sản xuất lao động còn hơn làm công việc tớ không thích." Anh không hề xiêu lòng trước những chế độ ưu đãi của nghề dạy học mà tôi nói, "Ở đội sản xuất thực ra cũng tự do lắm! Tớ gấp rút muốn viết một bản thảo thì cứ nghỉ làm thôi, dù sao công điểm của đội sản xuất không lo không có người làm, đội trưởng chẳng thèm chấp đâu! Trường học thì không được như thế. Vắng một tiết cũng phải xin phép... Quan trọng là ở đội sản xuất không ai quản lý tớ, trường học thì quản lý giáo viên quá chặt quá nghiêm, cái bản mặt tớ ấy mà... chỉ sợ có người cả ngày cứ vo ve sau mông!"
"Nghe nói quy định lương cho giáo viên trung học dân lập là ba mươi đồng đấy." Tôi nói, "Có chút thu nhập này, chúng ta có thể mua ít sách, mua ít giấy viết bản thảo, cũng có thể... mua một bao thuốc lá hút..."
"Hà! Tớ đây không vì năm bát gạo mà khom lưng đâu..."
Đến lúc này thì tôi không nói được gì nữa. Gia cảnh của tôi dường như còn tồi tệ hơn tình hình kinh tế vốn đã rất khó khăn của anh, tôi phải khom lưng đi kiếm ba mươi đồng tiền lương tháng đó. Tôi không thể quên được, để lên thành phố nghe buổi diễn thuyết văn học kia, tôi đã phải ngượng ngùng thế nào khi xin cha một đồng tiền đường phí. Tôi đã hơn hai mươi tuổi rồi, tôi không thể lại vì một đồng tiền mà há miệng xin cha nữa, tôi thà đi làm cái nghề giáo viên mà thực ra bản thân tôi cũng chẳng mấy mặn mà này.
"Cậu muốn dạy học thì cậu cứ đi thi." Anh nói, "Tớ muốn cắm rễ ở nông thôn cả đời! Dĩ nhiên, tớ không phải cắm rễ nông thôn kiểu như Hình Yến Tử, tớ là vì văn học, vì sự nghiệp văn học mà tớ theo đuổi mà cắm rễ."
"Trường trung học dân lập là do công xã mở, cũng đâu có thoát khỏi nông thôn đâu!" Nghe thấy chuyện cắm rễ, tôi không nén nổi mà biện bác quan điểm của mình, "Làm việc ở trường trung học dân lập ở nông thôn thì diện tiếp xúc cuộc sống rộng hơn, so với việc chỉ quanh quẩn trước cửa nhà mình thì mở mang tầm mắt được nhiều hơn..."
"Liễu Thanh sống ở làng Hoàng Phủ gần mười năm mới viết nên thiên sử thi. Vương Vấn Thạch ở Vị Bắc, nghe nói ở trong một ngôi làng, đến từng nhà ngồi trò chuyện phỏng vấn, cậu xem những truyện ngắn ông ấy viết kìa, tuyệt đỉnh! Hiện tại tớ đã hạ quyết tâm, có ba quy hoạch——" Những hoạt động tư tưởng gần đây của Huệ Sướng rõ ràng đã nhận được sự cổ vũ rất lớn nhờ việc đăng bài 《Dòng sông nhỏ mùa thu cao》, nên đã có những tính toán lớn hơn và xa hơn, "Thứ nhất, mùa đông năm nay tớ sẽ điều nghiên từng nhà xã viên trong làng mình, viết cho mỗi gia đình một cuốn gia sử, một là để phối hợp với hoạt động giáo dục giai cấp của chi đoàn, hai là tớ có thể hiểu sâu sắc về nông dân và nông thôn. Nói thật nhé, tuy tớ sinh ra ở làng này, mọi người tớ đều quen biết, nhưng tớ không hiểu rõ họ lắm, đặc biệt là cuộc sống trước khi giải phóng..."
Bất luận việc anh không muốn dạy học làm tôi nản lòng đến mức nào, và bất luận cách nói không vì năm bát gạo khom lưng của anh khiến tôi ít nhiều có chút không vui, nhưng dự định vững chắc này của anh nhằm phát triển sáng tác hơn nữa lại không thể không khiến tôi khâm phục. Đúng vậy, tôi và anh giống nhau, năm giải phóng mới vào trường học, cho đến khi tốt nghiệp về quê trở lại nhà, đối với thực tế nông thôn thì hiểu biết được bao nhiêu chứ? Đối với những hạng người khác nhau trong hơn trăm hộ nông gia sống trong cùng một làng, quá khứ và hiện tại thì biết được bao nhiêu chứ? Sau khi đọc 《Trang nghiệp sử》 và các truyện ngắn của Vương Vấn Thạch, tôi đã hiểu sâu sắc rằng hiểu biết và cảm nhận của mình về nông thôn nông cạn đến nhường nào! Mà dự định này của Huệ Sướng lại vừa vặn trùng khớp với suy ngẫm của tôi, nên tôi tán thành sâu sắc: "Điều này dĩ nhiên... vô cùng tốt! Vô cùng cần thiết!"
"Thứ hai, bồi dưỡng phu nhân của tớ." Anh cười nói, "Xét về lâu dài, chỉ bảo cô ấy may vá nấu ăn là không được! Tớ đã lập cho cô ấy kế hoạch học tập ba năm, bắt đầu từ nhận chữ, trong ba năm đọc năm mươi đến một trăm cuốn tiểu thuyết. Mỗi ngày viết một trang chữ lớn, một trang chữ nhỏ, luyện tập thư pháp, sau này còn giúp việc cho tớ. Kế hoạch đã bắt đầu thực hiện rồi, Tú Hoa, lấy mấy tờ chữ lớn em viết ra đây cho chúng ta thưởng thức nào..."
Tú Hoa ngẩng đầu lên khỏi đống kim chỉ, đỏ mặt, nheo miệng nũng nịu yêu thương, vừa e ấp lại vừa hạnh phúc mỉm cười nói: "Không dám đưa ra cho người ta xem đâu... Tôi mới học, anh bốc phét cái gì thế!"
Anh lại chẳng bận tâm, từ trên bàn lật ra một cuốn sổ đóng bằng giấy đay đen, trên đó phủ đầy những nét mực xiêu xiêu vẹo vẹo của Tú Hoa.
Tôi biết đó là nét chữ của một người vợ nông gia mới học hết lớp bốn tiểu học, việc cổ vũ là lẽ tự nhiên. Từ hai kế hoạch này, tôi đã cảm nhận được quyết tâm mạnh mẽ đó của Huệ Sướng rồi, một công việc giáo viên dân lập mức lương tháng ba mươi đồng làm sao có thể sánh được với quyết tâm mạnh mẽ như thế chứ?
"Hôm qua tớ nhận được một bức thư của tạp chí 《Xuân Vũ》, bài 《Ký sự gieo hạt》 đó của tớ họ chuẩn bị nhận đăng." Huệ Sướng nói rất bình thản, giống như chuyện đã quá quen thuộc không có gì lạ, càng không có sự cuồng nhiệt như lần đầu tiên đăng bài 《Dòng sông nhỏ mùa thu cao》 nữa. Anh mỉm cười, như thể đang cổ vũ tôi, "Họ bảo tớ sửa sang lại một chút, ý kiến đưa ra cơ bản giống với cậu. Tớ lại khâm phục khả năng thưởng thức của cậu đấy, lần trước ý kiến của cậu về bài 《Dòng sông nhỏ mùa thu cao》 tớ không đồng ý, kết quả lúc báo tỉnh đăng ra đã xóa bỏ đoạn đó! Cậu nhìn ra lỗi rất chuẩn..."
Sự tiến triển thuận lợi trong sáng tác của anh lại thúc giục tôi muốn nhanh chóng rời khỏi làng, hy vọng đến trường trung học dân lập đó dạy học. Anh đã bước lên nấc thang đầu tiên, đang tràn đầy niềm tin sải bước tiến về phía trước. Tôi vẫn thiếu tự tin như cũ, tôi không biết cả đời này liệu mình có thể đăng nổi một tác phẩm nào không. Tôi không hề sợ hãi lao động thể lực nặng nhọc ở nông thôn, thể đắc vốn khỏe mạnh hơn Huệ Sướng của tôi hoàn toàn có thể thích nghi với những công việc đồng ruộng nặng nhọc nhất ở nông thôn. Tôi tính toán ngoài giờ dạy học ra chắc chắn sẽ có thêm nhiều sức lực dư thừa để đọc sách và viết lách... Tôi quyết định đi thi tuyển giáo viên dân lập.
Anh tiễn tôi đến đầu làng, bên suối nước là nơi chốn cũ chúng tôi hay chia tay, dường như mang theo cảm giác của những người bạn đồng hành đã lâu mà cuối cùng lại đi đến một ngã rẽ, cả hai chúng tôi đều có cảm giác chia ly.
"Dương Cầm Như cách đây không lâu có gửi một bức thư, cô ấy cũng thấy tiểu thuyết của tớ trên báo tỉnh rồi. Cô ấy nói cô ấy đã cắt dán bài tiểu thuyết đó, ngày nào sau giờ tự học buổi tối cũng không kềm được mà lấy ra xem..." Huệ Sướng xúc động nói, rồi vẫy tay một cái, "Sự nghiệp chúng ta muốn làm đường còn dài lắm! Tớ không thể để cô ấy làm tư tưởng tớ rối bời lên được, tớ phải tập trung tâm lực đi con đường của tớ, cho nên tớ muốn gạt bỏ cô ấy một cách triệt để, hạ quyết tâm bồi dưỡng Tú Hoa. Tú Hoa rất tốt—— cô gái này thật sự rất tốt! Tớ phát hiện tình cảm của tớ dành cho cô ấy ngày càng sâu đậm hơn rồi, mấy hôm trước cô ấy về nhà mẹ đẻ, tớ một mình ngồi trong phòng đọc sách cảm thấy cô đơn lắm! Tớ đột nhiên nhớ cô ấy, lần đầu tiên—— kết hôn hơn một năm nay, lần đầu tiên tớ cảm thấy không thể sống thiếu người phụ nữ này! Đêm hôm khuya khoắt tớ mò đến nhà mẹ đẻ cô ấy, nói dối là mẹ tớ bị bệnh để gọi cô ấy về. Vừa ra khỏi làng nhà mẹ đẻ cô ấy, tớ liền cười nói thực ra trong nhà chẳng ai bị bệnh cả, là do tớ nhớ cô ấy. Cô ấy sướng phát điên lên, ôm lấy cổ tớ gọi anh rối rít, bảo tớ nhớ cô ấy khiến cô ấy vui muốn chết... Cậu xem đấy, tình cảm con người vốn dĩ có thể bồi dưỡng được mà!"
Cảm giác trực tiếp của tôi là, anh đã chuẩn bị sẵn sàng mọi thứ, bao gồm cả việc từ bỏ tình yêu, để tập trung toàn bộ sức lực đi con đường của chính mình, điều này vô nghi đã mang lại cho tôi một cú sốc mạnh mẽ.
Tôi đã tham gia cuộc thi giáo viên dân lập, trong số hơn một trăm thí sinh dự thi, tôi là một trong bốn người may mắn được tuyển dụng. Tôi vác lên vai cuộn chăn nệm đơn sơ từng dùng thời đi học, đến trường trung học do công xã mở để nhận việc. Lúc đi, tôi và anh đã chia tay, hẹn nhau mỗi tối thứ Bảy khi tôi về nhà sẽ tụ họp. Dù nói quyết định như vậy, nhưng thực tế cuộc sống sau đó lại không thể đảm bảo. Là người đi trước, mỗi khi tác phẩm mới của anh hoàn thành là anh lại vội vã nhét vào hòm thư, không đợi nổi để nghe ý kiến của tôi. Ngoài ra, trường trung học dân lập mà tôi đến đơn sơ đến mức không thể lường trước được. Đồng chí Trọng chỉ giao cho chúng tôi hai căn phòng trong ngôi miếu cổ, nói là tạm thời "gian khổ phấn đấu", còn bàn ghế cần thiết cho học sinh thì ông ta nói cũng phải "tự lực cánh sinh". Thế là chúng tôi dùng gạch thô đắp thành các bệ đất, bên trên bắc tấm ván gỗ xem như làm bàn, còn ghế đành để học sinh "tự lực cánh sinh", tự mang từ nhà đi... Dù sao đi nữa, trường trung học dân lập cũng đã khai trương, trong ngôi miếu cổ cũ kỹ và hoang lãng đã vang lên tiếng đọc sách.
Tôi cũng không thể đảm bảo tối thứ Bảy sẽ đến tìm anh, trường trung học dân lập quá bận rộn và hỗn loạn. Chúng tôi thường không có ngày nghỉ, ngày chủ nhật dùng để làm lao động nghĩa vụ, tu sửa trường học. Cộng thêm việc tôi mới bước lên bục giảng, nghiệp vụ còn xa lạ, cần nhiều thời gian hơn để quen với việc dạy học. Như vậy, cơ hội gặp nhau của chúng tôi ngày càng ít đi, thậm chí một hai tháng cũng khó mà tụ họp một lần. Tôi thường nhớ lại cảnh tượng ở bên anh, nằm dưới nước, chỉ còn lại một điếu thuốc lá hiệu "Hàng Vận" duy nhất truyền tay nhau hút; ngồi trước lều cỏ của Mã La bốc phét. Loại cuộc sống đó đã kết thúc rồi, tôi đã trở thành một người thầy giáo làm gương cho người khác!
Tạ trời tạ đất! Mùa xuân năm thứ hai, khi sắc xanh tràn ngập sông rạch, cuối cùng tôi cũng có một bài tản văn hai nghìn chữ được đăng trên tờ 《Vãn Báo》 của thành phố. Có tiền lệ trước đó, tôi và anh lại tìm đến lều cỏ của Mã La, ăn một bữa dã ngoại, nói chuyện phím nửa đêm. Dù là lâu ngày gặp lại, nhưng không còn thể hiện được bầu không khí năm xưa nữa. Mã La không bắn một tiếng hỏa thương nào vì tôi. Huệ Sướng cũng không có vẻ kinh ngạc ngưỡng mộ, anh đã đăng lớn nhỏ bảy tám tác phẩm rồi, từ lâu đã không còn cảm giác tươi mới nữa. Dù vậy, anh vẫn nhiệt tình bày tỏ sự chúc mừng, nói tôi có thể sớm đăng tác phẩm làm lòng anh cũng thấy thoải mái hơn, dù sao chúng tôi cũng là những người từng hoạn nạn có nhau...
Không ai có thể dự đoán trước được, ngay trong khoảnh khắc chúng tôi vui vẻ, trên đỉnh đầu đang có mây đen lặng lẽ tích tụ, "Phong trào Bốn Trong Sạch" sắp sửa khai hỏa, và người xông xới ở đầu sóng ngọn gió là Huệ Sướng của chúng tôi đã gục xuống ngay sau tiếng súng, không còn sức ngẩng cái đầu vốn tự tin đến mức có phần cao ngạo của mình lên nữa...
Tan học, tôi kẹp sổ giáo án đi về phòng ở của mình, không khỏi giật mình ngơ ngác. Tú Hoa đang nơm nớp ngồi trên chiếc ghế làm việc duy nhất của tôi, trong lòng bế một đứa trẻ đang bú mớm, đây quả thực là chuyện không thể ngờ tới. Cô ấy thấy tôi vào cửa liền hốt hoảng đứng dậy khỏi ghế, di chuyển sang ngồi ở mép giường, nhường chiếc ghế lại cho tôi. Trường trung học dân lập mọi thứ đều khó khăn, đến cả chiếc ghế thứ hai cho giáo viên cũng không thể trang bị, bất kỳ ai đến thăm thì rốt cuộc cũng chỉ có một chiếc ghế để ngồi.
Cô ấy nói đứa trẻ bị đau bụng hơn mười ngày nay rồi vẫn không thấy khỏi, thật sự chịu không nổi nữa nên hôm nay mới bế đến trạm y tế công xã khám bệnh. Khám xong rồi muốn lập tức cho con uống thuốc nên mới tìm đến chỗ tôi xin nước sôi để hòa thuốc cho con.
Đây là lý do chính đáng để cô ấy đến tìm tôi, nhưng rõ ràng lại là lời lẽ rất gượng gạo. Tôi đoán chừng việc cô ấy đến tìm tôi chắc chắn là hành động sau khi đã suy nghĩ kỹ càng, nhất định là có liên quan đến tình hình của Huệ Sướng. Tôi đã thấy được điều này từ ánh mắt lén lút quan sát thầy giáo Kiều ở chung phòng với tôi khi cô ấy nói chuyện, đó quả thực là ánh mắt hoảng hốt bất an như kẻ trộm. Tôi liền tán tán chuyện phiếm với cô ấy trước, rót nước sôi cho cô ấy để cô ấy hòa thuốc cho con.
Cô ấy cho con uống thuốc, đứa trẻ khóc ầm lên, rúc đầu vào nách cô ấy nhằm trốn tránh. Cô ấy hai tiếng dỗ dành dịu dàng, lại hai tiếng nghiêm khắc cấm đoán, mềm mỏng cứng rắn kết hợp, nhưng vẫn làm đổ một ít bột thuốc màu trắng lên ngực đứa trẻ.
Sự thay đổi của cô ấy lớn đến mức thật khiến người ta ngạc nhiên. Sự e ấp và nũng nịu vương trong đôi mắt trong ấn tượng trước đây đã hoàn toàn phai nhạt sạch bách. Nếu ví von sự thay đổi này một cách hình tượng, ấn tượng cô ấy để lại cho tôi trước đây giống như cánh đồng tháng Hai đầu xuân ở thung lũng sông nhỏ giăng đầy hơi nước và sương mỏng; còn bây giờ thì sao? Chẳng khác nào mùa thu muộn heo hắt gió thu sau khi thu hoạch sạch bách. Cô ấy gầy đi, có lẽ là do nguyên nhân nuôi con bằng sữa mẹ, sắc hồng đầy đặn trên gò má đã biến mất, thay vào đó là sắc vàng pha lẫn chút xanh xám. Điều khiến tôi cảm nhận được sự thay đổi rõ rệt nhất vẫn là đôi mắt ấy, trong đôi mắt đó có một tia hoảng loạn nghi ngờ bất an vô cùng rõ rệt.