Ai "Chống Lưng" Cho Bạn

Lượt đọc: 230 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
4 - Thiết Kế

❊ ❊ ❊

Chương trước đã nói đến nội dung câu chuyện trong bài thuyết trình. Thiết kế là công cụ bạn sử dụng để kể câu chuyện đó.

Tính hiệu quả của bài thuyết trình phụ thuộc vào khả năng truyền đạt thật rõ ràng, thuyết phục và có hiệu quả tức thì về tính hấp dẫn của dự án kinh doanh của bạn. Bài thuyết trình là công cụ hình ảnh, chúng sử dụng sức mạnh của việc tư duy bằng hình ảnh – một quá trình tổ chức, diễn giải và trình bày thông tin một cách kết dính – để biến một khối lượng thông tin khổng lồ thành nội dung dễ tiếp cận và có ý nghĩa với khán giả. Tư duy bằng hình ảnh giúp kích thích khả năng sáng tạo của bộ não con người và cho phép chúng ta nhìn thấy một ý tưởng hay khái niệm theo cách rất tự nhiên, không cần nỗ lực dù chúng có phức tạp đến thế nào.

Trong chương này, chúng tôi sẽ áp dụng những thực hành tốt nhất của các bậc thầy về tư duy hình ảnh và thiết kế như Nancy Duarter, Dan Roam và Scott McCloud, tập hợp chúng lại thành một bộ công cụ thiết kế và khung làm việc để giúp bạn thổi sức sống vào bài thuyết trình của mình.

Những công cụ này có thực sự quan trọng không?

Rất nhiều doanh nhân từng hỏi chúng tôi: “Liệu các nhà đầu tư có quan tâm tới việc chúng tôi dùng font chữ và màu sắc như thế nào cho các slide không?”

Câu trả lời ngắn gọn: Chắc chắn có. Và đây là lý do vì sao.

1. Các nhà đầu tư cực kỳ bận rộn. Họ thấy hàng trăm nếu không muốn nói là hàng nghìn bài thuyết trình mỗi năm.

2. Mắt hoạt động nhanh hơn trí óc. Thị giác là giác quan nhanh nhạy nhất, và những thay đổi tinh tế về màu sắc, hình khối và phong cách sẽ ảnh hưởng đáng kể lên sự hiểu biết về một chủ đề và quan điểm của chúng ta về chủ đề ấy.

3. Thiết kế tốt giúp cải thiện sự rõ ràng. Con người học hỏi nhanh hơn khi thông tin được minh họa tốt. Thiết kế tốt giúp bạn truyền đạt câu chuyện của mình dễ dàng và hiệu quả hơn.

4. Mọi người cảm thấy bị xúc phạm khi phải xem những thứ xấu xí. Hãy cho họ biết bạn quan tâm tới họ đủ để đầu tư thời gian vào những thứ bạn yêu cầu họ đọc.

Những nội dung chính

• Bố cục (Layout)

• Chữ viết (Typography)

• Màu sắc

• Hình ảnh (images and photography)

• Hình ảnh hóa dữ liệu

Việc không nên làm

0066_03

• Nội dung trong mỗi gạch đầu dòng không liên quan đến nhau

• Căn lề không thống nhất

Việc nên làm

0067_03

• Không sử dụng gạch đầu dòng

• Hình ảnh hóa dữ liệu

• Sử dụng màu sắc thống nhất

Thông tin dưới dạng hình ảnh thật sự rất kỳ diệu. Chúng truyền đạt thông tin một cách rất tự nhiên, không gắng gượng. Nếu bạn đang cố gắng định hướng giữa một rừng thông tin, khi bạn nhìn thấy một hình ảnh đồ họa đẹp mắt hay hình minh họa dữ liệu trông thật dễ chịu, bạn sẽ thấy rất nhẹ nhõm, giống như khi gặp một khoảng đất trống giữa khu rừng rậm.

- David MacCandless, nhà báo chuyên về dữ liệu và chuyên gia thiết kế thông tin

Bố cục

Cách sắp đặt vị trí của các chi tiết hài hòa lẫn nhau và hòa hợp với nền là một trong những yếu tố quan trọng nhất của một thiết kế ưu việt. Sử dụng lưới (grid) trong thiết kế cho phép bạn sắp xếp các yếu tố trên slide sao cho thống nhất và liên kết với nhau.

Trong cuốn sách slide:ology (Học cách thiết kế slide)*, Nacy Duarte thảo luận về hệ thống các đường giao nhau của lưới (gridlines) – những đường kẻ ngang dọc và các ô hình chữ nhật để slide của bạn có cấu trúc thống nhất. Chúng hoạt động giống như các nguyên tắc tổ chức để bạn đưa toàn bộ nội dung vào. Dưới đây là ví dụ về một số khuôn mẫu ô lưới được sử dụng trong các bài thuyết trình trong toàn bộ cuốn sách này.

* Cuốn sách đã được Alpha Books mua bản quyền và xuất bản năm 2018.

Hãy sử dụng lưới khi bạn sắp xếp các cụm thông tin trong từng slide của bài thuyết trình. Khi xong việc, hãy xóa bỏ toàn bộ các lưới nhưng nhớ để lại một lưới trong slide cuối hoặc slide đầu. Bạn không cần giữ nguyên một kiểu lưới, nhưng bạn nên biết rõ khi nào nên đổi lưới và lý do vì sao bạn làm như vậy.

0068_03

Chữ viết (Typography)

Có một điều bạn nên biết khi nhắc đến font chữ là font serif. Serif là kiểu font mà các chữ cái có chân kéo dài ở mép của mỗi con chữ. Trong ngôn ngữ của những nhà thiết kế mà chúng tôi có dịp trò chuyện, serif là “khuôn vương miện” của các mặt chữ. Từ thuở xa xưa, khi người ta khắc chữ lên đá, các tác giả sẽ sử dụng chữ serif để làm sắc nét và làm gọn phần đuôi của những đường nét mà họ tạo ra, giống như một kiến trúc sư sử dụng những chiếc khuôn để tạo ra những đường viền sắc nét hơn trong một căn phòng. Đối với con chữ, khi những chiếc khuôn vương miện đó xuất hiện, chúng ta gọi đó là font chữ serif. Khi không có chân, chúng ta gọi là sans serif (đơn giản nghĩa là không có serif).

Hầu hết các nhà thiết kế sẽ sử dụng cả hai font chữ trong một dự án, một cho tiêu đề và các đề mục chính, font còn lại cho nội dung. Lựa chọn một font serif và một font sans serif có thể tạo ra sự tương phản đẹp mắt. Lời khuyên của chúng tôi là hãy chọn 2-3 font chữ yêu thích cho mỗi loại và sử dụng chúng là bộ font chuẩn của bạn. Sử dụng một font chữ cho tiêu đề và các tiêu đề phụ, font còn lại cho phần nội dung. Có một vài lý do để bạn không nê dùng quá nhiều font chữ. Font, cũng giống như tất cả các yếu tố thiết kế ưu việt, nên để cảm nhận chứ không để nhìn thấy. Font chữ nên thể hiện cá tính mà bạn mong muốn ở dự án của mình. Để đảm bảo cỡ chữ của bạn đủ lớn, Duarte khuyên bạn nên đo kích thước màn hình theo đường chéo và đứng xa ở khoảng cách đúng bằng độ dài đường chéo để xem bạn có còn đọc được chữ không. Nếu vẫn đọc được thì bạn đã chọn được kích thước chữ phù hợp.

0069_03

Màu sắc

Thành phần cơ bản của màu sắc được gọi là tông màu (hue). Khi chúng ta nói “màu đỏ” và “màu xanh’’, chúng ta đang nhắc đến hue của những màu sắc đó.

Thời tiểu học chúng ta được học rằng có sáu tông màu cơ bản: đỏ, da cam, vàng, xanh lá cây, xanh da trời và tím.

Nhưng nếu chỉ có sáu thì điều gì làm nên sự đa dạng của màu sắc. Hãy thêm vào trắng (tint) hay đen (shade). Chúng ta sẽ có tất cả sự đa dạng và rắc rối mang tên sắc màu từ hai công cụ đơn giản này.

Khi nói đến dải màu (color palette), bạn sẽ tập trung vào tính thống nhất hoặc độ tương phản. Màu sắc quá giống nhau sẽ khiến thiết kế của bạn không có điểm nhấn. Và đừng tin vào mắt mình, hãy sử dụng thông số RGB. Hãy tạo ra một slide mở đầu bài thuyết trình sử dụng dải màu của bạn và gắn chặt với nó.

Dải màu dành cho bài trình bày của bạn nên có ba màu gốc, một màu trung tính và một màu làm điểm nhấn. Khi bạn sử dụng dải màu, hãy tự hỏi bản thân: trong tâm trí của khán giả, các màu nào gắn với những suy nghĩ, cảm giác và ý tưởng mà tôi mong muốn nơi họ? Trong số những màu này, màu nào hài hòa với logo và với nhau?

0070_03

Làm thế nào để có được dải màu của riêng bạn

Vào trang coloradobecom, đăng ký tham gia, nhấp vào biểu tượng máy ảnh và tải hình ảnh logo hiện tại của bạn lên. Nếu bạn chưa có logo, hãy tạo ra một hình ảnh tổng hợp của những thứ đại diện cho ngành nghề của bạn và tải lên như một bức ảnh. Trang này sẽ phân tích bức ảnh và tạo ra một dải màu cho bạn dựa trên hình ảnh đó. Sao chép thông số RGB của mỗi màu trong dải màu và lưu lại trong một trang dự phòng trong bản thuyết trình. Thế là xong! Bạn đã có dải màu của mình.

0071_03

Hình ảnh

Những bức ảnh rõ ràng, sắc nét là một trong những cách tốt nhất để cải thiện thiết kế của bài thuyết trình. Bạn có thể lựa chọn sử dụng ảnh như một phần của slide hay làm nền cho slide, hoặc đơn giản là chiếu nguyên một bức ảnh trên một slide và không có thêm bất kỳ chữ nào khác. Dưới đây là một trong những nguyên tắc để giúp hình ảnh trong bài thuyết trình của bạn trở nên hiệu quả.

Nguyên tắc một phần ba

Nguyên tắc một phần ba là chiếc gậy thần của tất cả nhiếp ảnh gia, thiết kế đồ họa và nghệ sĩ. Vì một vài lý do, tâm trí của chúng ta tiếp thu năng lượng và chịu tác động lớn hơn khi vật thể trong một tấm hình nằm tập trung ở bốn “điểm rơi”. Bạn có thể minh họa những điểm rơi này bằng cách chia tấm hình thành ba phần theo cả chiều dọc và chiều ngang. Những điểm giao nhau của các đường chia chính là các điểm rơi.

Kiểu chụp hình

Kiểu chụp toàn cảnh (establishing shot). Khi giới thiệu một môi trường hay một địa điểm, các nhiếp ảnh gia và nhà làm phim sẽ sử dụng kiểu chụp toàn cảnh. Mục đích của kiểu chụp này là để định hướng người xem về bối cảnh bằng cách cho người xem thấy được toàn bộ cảnh nơi đó. Việc sử dụng một tấm hình với kiểu chụp toàn cảnh có thể sẽ phát huy tác dụng trong bài thuyết trình nếu bạn muốn giới thiệu một địa điểm hay một môi trường quan trọng có liên quan đến dự án kinh doanh hoặc là một cách để bắt đầu nói về ngành của bạn.

Chụp tầm trung. Hãy hình dung về chụp tầm trung giống như khoảng cách bạn vẫn nhìn mọi vật hằng ngày. Nếu chụp người, cú nháy tầm trung sẽ chụp phần lớn và đôi khi là toàn bộ cơ thể. Chụp tầm trung rất tốt cho việc truyền đạt thông tin về một hành động đang xảy ra. Nếu bạn muốn thể hiện quy trình diễn ra một hoạt động, một cú nháy tầm trung có thể là cách tốt để làm điều đó.

Chụp cận. Chụp cận thể hiện tính mãnh liệt. Ảnh chụp cận nhấn mạnh những chi tiết cụ thể của một bức ảnh hay một phong cảnh, ví dụ như cảm xúc hay đặc tính của một sản phẩm. Chụp cận có thể tạo ra sự thân mật và tạo trải nghiệm trực tiếp.

Chụp tràn. Một bức ảnh “tràn” ra ngoài khung hình và lọt vào không gian xung quanh. Bạn chụp tràn bằng cách chụp hoặc cắt ảnh (crop) để một phần của hình ảnh bị loại khỏi tầm mắt của người xem. Bạn có thể sử dụng kiểu chụp tràn để phá bỏ thứ mà các nghệ sĩ hình ảnh vẫn gọi là bức tường thứ tư, sự phân biệt giữa thế giới của các vật thể và thế giới mà chúng ta đang sống.

Vị trí trung tâm

Người xem thường gắn ý nghĩa quan trọng với các đặc điểm và vật thể được đặt ở vị trí trung tâm. Vị trí trung tâm cũng có thể thiết lập chuyển động, thể hiện một sự cân đối huyền bí, một khoảng cách phải vượt qua, một khoảng cách đã vượt qua hoặc ám chỉ sự chú ý của nhân vật về một vật thể không nhìn thấy.

Ảnh stock

Nếu bạn đang huy động 1 triệu đô-la, hình ảnh của bạn nên có vẻ xứng tầm 1 triệu đô-la. Một nguyên tắc để sử dụng ảnh stock là nếu một hình ảnh không bao giờ xảy ra trong đời sống thực thì đừng dùng nó. Những hình ảnh tệ khiến người xem mất tập trung. Nếu bạn có ngân sách, hãy thuê một nhiếp ảnh gia chuyên nghiệp hoặc máy tính để xử lý hình ảnh sản phẩm, khách hàng và những khía cạnh độc đáo khác trong dự án kinh doanh của bạn. Nếu không có ngân sách, vẫn có những cách để có được ảnh chất lượng với giá thành rẻ.

• Miễn phí. Sử dụng Google Image để tìm kiếm hình ảnh bằng cách sử dụng bộ lọc “Creative Commons” để tìm kiếm hình ảnh mà bạn có thể sử dụng. Luôn đề dòng cảm ơn tác giả trong những tấm hình không phải của bạn. Đơn giản là bạn thêm một dòng © [Tên của tác giả hình ảnh] ở góc dưới cùng bên phải của slide với font chữ nhỏ. Các trang như Unsplash và Death to the Stock Photo cung cấp các hình ảnh miễn phí chất lượng cao để bạn sử dụng.

• Giá rẻ. Stocksy và Creative Market bán hình ảnh stock chất lượng với giá rẻ chỉ tầm 10 đô-la.

Độ phân giải

Giống như hình ảnh stock chất lượng kém, hình ảnh với độ phân giải kém chẳng mang lại tác dụng gì ngoại trừ việc khiến người xem đau mắt. Để có một tấm hình rộng hết màn hình, hãy tìm kiếm những hình ảnh có độ phân giải 1024x768.

Sử dụng hình ảnh làm nền

Tăng độ trong suốt trên những tấm ảnh đậm để chúng chìm vào nền phía sau. Bạn cũng có thể bôi đậm khu vực xung quanh chữ để mọi người chú ý đến phần chữ này.

Hình ảnh hóa dữ liệu

Hình ảnh hóa dữ liệu là cách kể chuyện bằng hình ảnh; giúp người xem tham gia vào một hành trình để cho họ thấy lý do vì sao những việc họ đang làm có ý nghĩa. Trong cuốn sách Học cách thiết kế slide, Duarte đã liệt kê các yếu tố chính làm nên những tác phẩm đồ họa dữ liệu tốt. Chúng tôi đã điều chỉnh để rút ra ba yếu tố quan trọng nhất.

Nhấn mạnh những điều có ý nghĩa

Nhấn mạnh những dữ liệu cụ thể và các kết luận mà bạn muốn người xem rút ra được từ những dữ liệu đó. Thay đổi màu sắc, zoom lại gần hoặc sử dụng các mũi tên.

Cung cấp bối cảnh

Hãy tìm các cách để thể hiện số liệu của bạn khi chúng nằm trong một tổng thể lớn hơn. Tỷ lệ bao nhiêu phần trăm so với tổng thể? Sẽ như thế nào nếu so sánh số liệu của bạn với những thứ quen thuộc với người xem?

Đơn giản

Dữ liệu của bạn cần được nhìn thấy và được hiểu trong tối đa ba giây. Nếu bạn nghĩ mình đang cố gắng thể hiện quá nhiều thứ một lúc, hãy chia chúng ra thành nhiều slide. Đừng e ngại sự đơn giản và những khoảng trắng.

Các slide về dữ liệu không thực sự nói về dữ liệu. Chúng nói về ý nghĩa của những dữ liệu đó.

- Nancy Duarter, tác giả cuốn Học cách thiết kế slide

Năm cách thể hiện của Dan Roam

Trong cuốn sách The Back of the Napkin (Chỉ cần mẩu khăn giấy) và Blah Blah Blah (tạm dịch: Líu la líu lô), Dan Roam giới thiệu năm kiểu trình bày thông tin hình ảnh. Giống như các thành tố trong một câu văn, mỗi hình ảnh này đóng một vai trò khác nhau trong việc kể một câu chuyện. Hãy nói lời tạm biệt với những gạch đầu dòng. Dưới đây là những cách thức mới để trình bày thông tin. Chúng tôi sử dụng các slide trong bài thuyết trình kêu gọi đầu tư của Reaction, Inc để minh họa từng cách thể hiện.

1. Chân dung

Trình bày hình ảnh một người, một địa điểm hay một sự vật.

Danh từ của phép tư duy bằng hình ảnh.

Sử dụng để thể hiện: khách hàng, giải pháp

0074_03

2. Bản đồ

Thể hiện vị trí của các sự vật.

Giới từ và từ nối của phép tư duy bằng hình ảnh.

Sử dụng để thể hiện: sự cạnh tranh.

0074_04

3. Biểu đồ

Thể hiện có bao nhiêu sự vật.

Tính từ của phép tư duy bằng hình ảnh.

Sử dụng để thể hiện: quy mô thị trường, doanh số và marketing.

0074_05

4. Dòng thời gian

Thể hiện thời điểm các sự việc diễn ra.

Các thì (thời) trong phép tư duy bằng hình ảnh.

Sử dụng để thể hiện: các cột mốc.

0075_03

5. Các lưu đồ (Flowchart)

Thể hiện sự việc đã diễn ra như thế nào. Sự kết hợp của bản đồ và dòng thời gian.

Các động từ phức trong phép tư duy bằng hình ảnh.

Sử dụng để thể hiện: giải pháp.

0075_04

Nguồn: TVE-4U
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 18 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.