Ai "Chống Lưng" Cho Bạn

Lượt đọc: 230 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
11 - Xây Dựng Niềm Tin

❊ ❊ ❊

Mục đích của bài thuyết trình là để mời gọi một thứ hấp dẫn đến mức đủ để mở ra một cuộc đối thoại, biến người nghe trở thành người tham dự, và cuối cùng sẽ dẫn tới một kết quả có sức hấp dẫn với cả hai người.

- Daniel Pink, tác giả cuốn To Sell is Human

(Từ bản năng đến nghệ thuật bán hàng)

• Ba câu hỏi mà tất cả các nhà đầu tư đều tự hỏi bản thân

• Hãy chuẩn bị

• Lên kế hoạch cho khúc mở màn

• Tìm ra những điểm chung

• Đặt những câu hỏi hay và lắng nghe

• Cùng chơi

Bạn sẽ làm hỏng mọi chuyện nếu không thể làm bạn với nhà đầu tư. Nó là dấu hiệu cho thấy có thể bạn không có đủ khả năng để xây dựng một đội ngũ hoặc tuyển các đối tác chính,…

- Dan Martell, Nhà sáng lập Clarityfm

Tôi không đầu tư tiền cho những người tôi không thích.

- Mike Rothenberg, Đối tác Quản lý Rothenberg Ventures

Từ khi gia nhập đội ngũ, chúng tôi đã áp dụng phương pháp ngồi lại và trò chuyện với càng nhiều người thông minh càng tốt. Chúng tôi hoàn toàn ý thức được rằng những cuộc trò chuyện này sau cùng sẽ trở thành những đối thoại về huy động vốn.

- Jeff Avallon, Đồng sáng lập IdeaPaint

Tôi sẽ để cho nhà khởi nghiệp trình bày toàn bộ bài thuyết trình của họ, sau đó sẽ biến nó thành cuộc đối thoại. Và phần đối thoại luôn là phần hay nhất.

- Tommy Leep, Kết nối trưởng của Rothenberg Ventures và nguyên Kết nối trưởng của Floodgate Fund

Bộ phận tài sản tư nhân của một ngân hàng đầu tư rất nổi tiếng luôn thảo luận một nguyên tắc trong tất cả các buổi đào tạo nhân viên mới của họ. Các nhà đầu tư tiềm năng sẽ tự hỏi bản thân ba câu hỏi đơn giản trong một buổi họp:

1. Tôi có thích bạn không?

2. Tôi có tin bạn không?

3. Tôi có muốn làm ăn với bạn không?

Và họ sẽ hỏi theo đúng thứ tự như vậy. Nếu không thích bạn thì họ sẽ không ở lại đủ lâu để biết họ có tin bạn hay không. Nếu không tin tưởng bạn, họ sẽ không bao giờ muốn làm ăn với bạn dù bạn đưa ra lời đề nghị hời đến mức nào. Sau cùng, chính năng lực trả lời ba câu hỏi đơn giản này, chứ không phải bài thuyết trình, là yếu tố quyết định thành bại của bạn trong giai đoạn gọi vốn. Trong chương này, chúng tôi sẽ hướng dẫn bạn cách để xây dựng quan hệ với những nhân vật mới để họ có thể trả lời ba câu hỏi này càng sớm càng tốt.

Vào những ngày đầu trong giai đoạn gọi vốn của TreeHouse, Loomis được giới thiệu với một tỷ phú ở New York qua một người bạn chung. Nhà tỷ phú gợi ý: “Sao chúng ta không gặp mặt ở nhà tôi nhỉ?” Vào ngày hẹn gặp, Loomis bước đi trên Đại lộ Park, bước qua những tòa nhà nơi những người như Jacqueline Kennedy Onassis, John D. Rockefeller và người thừa kế khối tài sản của Johnson & Johnson đã và đang sống. Anh nhấn chuông cửa, trong lòng cảm thấy e sợ. Có người dẫn anh đến văn phòng làm việc, trông giống như thư viện của trường Harvard. Những bức tranh lộng lẫy được treo trên tường. Khi họ ngồi xuống, Loomis cố gắng bắt chuyện.

“Tôi thích những tác phẩm nghệ thuật này,” Loomis nói. “Số tranh được vẽ tại đây phải không?”

“Không,” nhà đầu tư trả lời. “Đó đều là tác phẩm của Rembrandts.” Tất nhiên rồi.

Loomis thấy hoang mang, anh lấy tài liệu thuyết trình ra và bắt đầu nói về ý tưởng kinh doanh kỳ diệu với tên gọi TreeHouse. Sau 5 phút “trình diễn”, Loomis nhận thấy nhà đầu tư có vẻ giảm dần hứng thú. Chuyện gì vậy? Anh quyết định thực hiện một đòn liều lĩnh. “Chúng ta thôi nói về TreeHouse được chứ? Tôi muốn biết về ông rõ hơn.”

“Tốt,” nhà đầu tư nói. “Tôi đang sắp sửa mời cậu rời khỏi nhà tôi đấy.”

NGHIÊN CỨU SÂU HƠN

Tiếp nhận quan điểm, Ấn tượng đầu tiên và Làm thế nào để chinh phục nhà đầu tư trong vòng 3 phút

Sẽ luôn có những manh mối nhất định – giao tiếp bằng mắt, giọng điệu, ngôn ngữ cơ thể – giúp chúng ta biết một người đang suy nghĩ điều gì. Nếu học được cách chú ý tới các manh mối này, chúng ta có thể học cách hiểu thế giới nhìn từ quan điểm của người khác. Nếu có thể hiểu được thế giới theo góc nhìn của một người, chúng ta có thể tiên đoán được hành vi của anh ta. Chúng ta sẽ biết anh ta sắp sửa làm gì (ví dụ: Liệu anh ta có muốn đầu tư vào thương vụ này này không), trước khi anh ta thực hiện điều đó.

Vào giây phút đầu tiên khi bạn tương tác với một người, não của bạn sẽ chạy qua một loạt kết luận, đôi khi bạn ý thức được việc này, đôi khi không. Các nhà tâm lý học gọi đây là kỹ năng tiếp nhận quan điểm. Nếu có kỹ năng này, bạn có thể học cách nhận ra và tiên đoán những phản ứng đầu tiên của đối phương. Tiếp nhận quan điểm là một cách để hiểu thế giới của một người qua góc nhìn của anh ta và nó cho phép bạn dự đoán điều anh ta sắp nói hoặc làm.

Mọi người thường nhầm lẫn kỹ năng này với khả năng cảm thông, nhưng đây là hai trải nghiệm hoàn toàn khác biệt. Cảm thông là sự kết nối với một người về mặt cảm xúc hoặc cảm thấy điều mà người đó cảm nhận. Tiếp nhận quan điểm là hiểu được tư duy của một người hay nhìn ra điều người đó nhìn thấy. Tiếp nhận quan điểm nghĩa là bạn đặt những câu hỏi như:

• Người này sẽ nghĩ gì và cảm thấy như thế nào khi bước vào phòng?

• Cô ấy sẽ làm gì hay nói gì khi cô ấy ở trong phòng?

• Và điều quan trọng nhất là vì sao như vậy?

Ba phút đầu tiên

Các nhà tâm lý học đã phát hiện ra con người bắt đầu phân loại những người xung quanh mình trong vòng 150 mili giây khi họ gặp nhau, và vào cuối cuộc gặp đầu tiên, họ đã có thể đưa ra những đánh giá về tính cách. Các nhận định này sẽ tồn tại rất lâu.* Dưới đây là những câu một người sẽ hỏi trong những giây phút đầu tiên của cuộc gặp gỡ.

15 mili giây: Tôi có nên tin bạn không?

Ngay trước khi bạn cất lời, người đang gặp gỡ bạn đã đưa ra những đánh giá vô thức về bạn trong đầu họ, và bạn cũng làm điều tương tự với anh ta. Hạch hạnh nhân trong não bộ – cơ quan quyết định việc bạn có muốn đấm một người, bỏ chạy hay giả chết hay không – sẽ đưa ra một kết luận gần như tự động về

* Kimberly D. Elsbach, “How to Pitch a Brilliant Idea” (tạm dịch: “Cách để thuyết trình một ý tưởng thành công”), Harvard Business Review, tháng 9 năm 2003, https://hbrorg/2003/09/how-to-pitch-a-brilliant-idea. (TG) môi trường xung quanh. Liệu tôi có tin tưởng người này không? Trông người này có giống một nguời tôi thích không?

10 giây: Bạn là kiểu người gì? Chúng ta có đang kết nối với nhau không?

Trong các giây tiếp theo, hai quá trình khác bắt đầu diễn ra. Theo một nghiên cứu có tên “xác định những khuôn mẫu phù hợp”, quá trình đầu tiên sẽ tìm kiếm trong các khái niệm và khuôn mẫu đã có từ trước đó của người nghe để so sánh và đối chiếu bạn với những gì cô ấy đã biết. Bạn có phải là kiểu người sáng tạo không? Bạn có thể kể một câu chuyện hấp dẫn không? Bạn có thể hoàn thành công việc không? Bạn có những đặc điểm công việc này cần không? Quá trình thứ hai là tự phản ánh; quá trình này chú ý đến những điều người nghe đang làm và cảm thấy để tìm kiếm các manh mối cho mối quan hệ mới đang được hình thành. Tôi đang bị cuốn đi bởi sức hấp dẫn kỳ diệu của một điều gì đó lớn lao, hay tôi đang cảm thấy nhàm chán và bị phân tâm?

3 phút: Tôi sẽ làm gì?

Cuối cùng (trong vòng khoảng 3 phút), bán cầu não trước sẽ bắt đầu tham gia đưa ra quyết định về việc sẽ làm gì với lượng thông tin một người vừa tiếp nhận. Nó bắt đầu bằng cách đưa ra một chuỗi các hành động có thể thực hiện – ví dụ, đầu tư hay không đầu tư – sau đó tính toán rủi rophần thưởng cho mỗi hành động. Nhưng ngay từ trước đó, bạn đã có ý niệm khá mạnh mẽ về hành động đáng theo đuổi.

Tập luyện để cải thiện khả năng tiếp nhận quan điểm

Đọc thêm nhiều tác phẩm văn học hư cấu. Một nghiên cứu gần đây cho thấy việc đọc các tác phẩm văn học hư cấu có thể giúp nâng cao năng lực nhận ra các trạng thái thần kinh của con người. Theo nghiên cứu này, thể loại văn học này khiến chúng ta phải sử dụng trí tưởng tượng để hình dung ra điều một ai đó đang nghĩ trong đầu.

Tham gia lớp kịch ứng tác. Các diễn viên kịch ứng tác phải để ý đến các dấu hiệu rất tinh vi trong ngôn ngữ, cử động và ngôn ngữ hình thể của bạn diễn để lấp đầy khoảng trống tri thức giữa họ. Nói cách khác, họ phải học cách đọc tâm trí của nhau.

Dẫn dắt bằng nội dung gây nhiều tranh cãi nhất trong dự án kinh doanh của bạn. Chọn khía cạnh gây nhiều tranh cãi nhất trong bài thuyết trình của bạn, và lần tiếp theo khi bạn gặp gỡ ai đó, hãy chọn nói về khía cạnh đó đầu tiên. Sau đó, hãy theo dõi phản ứng của người kia. Sử dụng nó làm thí nghiệm phản ứng để nắm bắt được sự thích thú của người đó với dự án khởi nghiệp của bạn.

Hãy chuẩn bị

Bạn muốn người bạn gặp sẽ không bao giờ trả lời e-mail của bạn? Vậy thì đừng chuẩn bị gì trước khi xuất hiện.

Các doanh nhân và những người có thu nhập cao đều cực kỳ bận rộn. Họ phải nói “không” với mọi người mỗi ngày. Họ làm vậy không phải vì họ là những người tàn nhẫn (dẫu sao phần lớn họ cũng không như vậy); họ nói “không” bởi nếu không làm vậy, cuộc sống của họ sẽ rối tung lên. Trong lúc cả hai đang ngồi xuống và nhâm nhi cà phê, hầu hết các nhà đầu tư sẽ có thêm 50 lá thư mới xuất hiện trong hòm thư đề nghị họ dành chút thời gian. Mỗi một phút là một sự đánh đổi giữa các thứ quan trọng và cấp bách như nhau.

Những người bận rộn có lý do khi tất cả bọn họ đều có trang web với phần giới thiệu ngắn gọn về bản thân. Bạn hãy đọc nó đi. Mọi người đều cảm thấy khoái chí khi bạn dành thời gian để tìm hiểu về họ – các mối quan tâm của họ, những khoản đầu tư trước đây và đặc biệt là những mối quan hệ chung. Google là nơi tốt nhất để bắt đầu. Sau đó, hãy tìm kiếm hồ sơ của họ trên LinkedIn, website của công ty và trang về thành viên hội đồng quản trị. Đặc biệt chú ý đến các loại hình tổ chức mà họ tham gia. Bạn có thể tìm ra rất nhiều điều về một người chỉ sau 5 phút tìm kiếm thông tin trên Internet. Sau nửa giờ, bạn sẽ có một ý tưởng khá rõ ràng về việc người này có thể giúp bạn như thế nào.

Tìm hiểu về những người bạn sẽ gặp mặt

1. Google tên của họ và xem nội dung của hai trang kết quả đầu tiên. Sau đó, Google tên của họ một lần nữa, nhưng lần này hãy gõ thêm “file type:pdf” trong truy vấn. Kết quả sẽ chỉ hiển thị các tài liệu định dạng PDF và khả năng rất cao sẽ hiện ra các bài viết người đó từng viết.

2. Theo dõi họ trên trang AngelList. Xem những khoản đầu tư của họ gần đây và họ kết nối với ai

3. Theo dõi họ trên Twitter. Xem họ đang theo dõi ai, họ tag tên ai và trò chuyện với ai.*

* Cảm ơn Mark Suster và trang blog của anh, Bothsides of the Table, đã cung cấp cho chúng tôi mẹo này. http://wwwbothsidesofthetablecom/2009/06/19/ getting-access-to-the-old-boys-club-how-to-approach-a-vc/. (TG)

4. Sử dụng Newsle. Newsle là dịch vụ đồng bộ nội dung e-mail, LinkedIn và Facebook của bạn để tìm kiếm tin tức về những người bạn đã kết nối. Bạn cũng có thể sử dụng nó để theo dõi những người mà bạn muốn kết nối.

5. Đọc blog của họ.

Bạn nên tìm hiểu những gì về những người bạn sẽ gặp gỡ

1. Trình độ chuyên môn

2. Các mối quan hệ chung

3. Các mối quan tâm cá nhân

4. Các hội đồng họ tham gia, các tổ chức phi chính phủ họ tham gia tình nguyện hoặc hỗ trợ

5. Tình trạng hôn nhân và gia đình

6. Các hợp đồng làm ăn trước đây của họ, công ty do họ xây dựng và các ngành, lĩnh vực mà họ ưu tiên

Mẫu Hồ sơ thông tin

_______________________________

Họ và tên

Công tyTổ chức

_______________________________

Hồ sơ

_______________________________

AngelList:

Twitter:

Các bài viết

_______________________________

_______________________________

Các mối quan hệ chung

_______________________________

Các hợp đồng làm ăn trước đây

_______________________________

_______________________________

Các điểm chung

_______________________________

_______________________________

Chuẩn bị phần mở màn

Bạn kéo cửa và bước vào quán cà phê. Khi đang tìm kiếm, bạn nhìn thấy một người phụ nữ ngồi gần quầy thu ngân. Cô ta đang chạm và vuốt trên màn hình điện thoại. Bạn nhận ra cô ta vì đã tìm hiểu thông tin khi chuẩn bị cho buổi gặp mặt. Bạn tiến lại gần, tự giới thiệu bản thân và đề nghị mời cô ấy một cốc cà phê. Cô ta chấp nhận, và hai người cùng ra đứng xếp hàng nhận đồ. Tiếng máy pha cà phê và tiếng chuyện trò vang xung quanh. Hai người đứng yên lặng, chờ tới lượt mình bước tới quầy pha chế.

Bạn sẽ nói gì lúc này?

Bằng cách lên kế hoạch về những điều bạn sẽ nói trong những phút đầu tiên quan trọng này, bạn sẽ học được cách xác định sắc thái của cuộc chuyện trò. Phần mở đầu của bạn nên giải quyết được sáu vấn đề.

1. Thể hiện tiền không phải là toàn bộ vấn đề

Mọi tương tác có liên quan đến tiền sẽ luôn có sự lúng túng. Họ biết bạn gặp họ để đề nghị họ làm một việc gì đó. Bạn cũng biết là họ biết bạn gặp họ chỉ để đề nghị họ một việc. Cả hai đều cảm thấy có chút không thoải mái. Nhưng liệu bạn có thể làm gì? Làm cho cảm giác đó biến mất bằng cách đảm bảo rằng cuộc trò chuyện đầu tiên của bạn sẽ không nói về tiền. Bởi sự thật là tiền không phải là toàn bộ vấn đề, đặc biệt là lúc ban đầu. Khi bắt đầu, mục tiêu của bạn và người bạn đang gặp là trả lời câu hỏi “Chúng ta có thích nhau không?”

2. Hoàn tất quá trình chuyển giao niềm tin

Hãy chú ý đến việc chuyển giao niềm tin vào lần gặp gỡ tiếp theo với người mà bạn được giới thiệu. Các cuộc chuyện trò hầu như sẽ luôn diễn ra như sau:

“Chào, Bob, rất vui được gặp anh!” “Rất hân hạnh được gặp anh.”

“Tôi lấy làm mừng vì John đã sắp xếp cho chúng ta gặp nhau; anh ấy là một người tuyệt vời. Làm sao mà hai người biết nhau vậy?”

“Anh ta cứu con chó của tôi ra khỏi một tòa nhà đang cháy.”

“Trời ạ, nghe có vẻ rất giống John.” “Chính là anh ấy.”

Bạn có nhận ra điều gì vừa diễn ra không? Bằng cách chia sẻ sự trân trọng hai bạn dành cho John, bạn đã hoàn tất quá trình chuyển giao niềm tin do John bắt đầu khi anh ấy giới thiệu bạn và Bob qua e-mail.

3. Thể hiện sự tự tin

Đứng thẳng lưng, nhìn vào mắt của nhà đầu tư và bắt tay họ thật chắc chắn. Hãy thể hiện bạn là người đáng tin.

4. Khiến mọi người cảm thấy thoải mái

Mọi người đều cảm thấy bất an. Ngay cả những nhà đầu tư mà bạn đang gặp mặt. Tất nhiên, bạn thấy căng thẳng, bạn sắp ra mắt đứa con tinh thần của mình và đề nghị một số tiền rất lớn. Tuy nhiên, hãy thừa nhận rằng chính các nhà đầu tư cũng hồi hộp. Bạn là một vụ đặt cược của họ. Hãy sử dụng các thông tin cá nhân mà bạn đã tìm hiểu được trong quá trình chuẩn bị và thể hiện sự tôn trọng với họ, thể hiện rằng bạn quan tâm tới họ và rất hào hứng muốn biết về họ rõ hơn.

5. Biến họ thành nhân vật chính của câu chuyện

Dos Equis có một loạt phim quảng cáo về “người đàn ông thú vị nhất trên thế giới”. Người đọc lời bình quảng cáo kể về các thành tựu của diễn viên Jonathan Goldsmith (Anh ta có cuộc trò chuyện nghiêm túc với cha mình: “Khi anh ta lái chiếc xe đó, giá trị của nó tăng lên.”) Sự thành công của chiến dịch quảng cáo này cho thấy một bài học quan trọng về bản chất con người: tất cả mọi người đều có nhu cầu được nhìn nhận như là những con người thông minh và thú vị.

Khi mọi người thấy mình thông minh, họ thấy bản thân có sức mạnh. Khi họ thấy mình có sức mạnh, họ trở nên cởi mở và chia sẻ các ý tưởng. Chia sẻ ý tưởng ở đây chính là một cách “chơi”. (Chúng tôi sẽ sớm giải thích kỹ hơn về điều này.)

6. Thể hiện sự trân trọng

Bất kỳ ai có đủ kinh nghiệm để giúp đỡ bạn cũng sẽ đều bận – rất bận. Điều đó có nghĩa là họ đã phải hy sinh một thứ gì đó rất quan trọng để dành ra 30 phút trong ngày gặp bạn – thời gian dành cho hàng chục e-mail, bữa ăn trưa với bạn đời hay với một người bạn cũ, thời gian tập luyện thể thao giữa ngày. Bạn cần thể hiện mình hiểu và cảm kích với sự hy sinh đó.

Kịch bản cho phần mở đầu

Trong một buổi thuyết trình

“Tôi rất cảm kích được đứng ở đây ngày hôm nay. Cảm ơn quý vị đã dành thời gian để chia sẻ quan điểm và lắng nghe về các dự định sắp tới của chúng tôi.”

“Tôi chân thành biết ơn vì đã giới thiệu chúng tôi. Trước khi bắt đầu, tôi muốn tìm hiểu rõ hơn về mối quan hệ giữa quý vị với anh ấycô ấy.”

Trong buổi gặp gỡ một – một

“Tôi thực sự rất hào hứng khi chúng ta có cơ hội kết nối bởi….”

“Hãy kể cho tôi biết thêm về______Tôi thấy thông tin này trong hồ sơ giới thiệu về bạn, và nó khiến tôi thấy rất thú vị.”

“Bạn và tôi có một số điểm chung…”

“Tôi thật sự rất cảm ơn đã giới thiệu chúng ta với nhau. Hai người quen biết nhau như thế nào vậy?”

Tìm ra những điểm chung

Những điểm chung là đam mê và các chi tiết trong cuộc sống mà bạn có chung với những người bạn gặp gỡ. Những người bạn chung đã giới thiệu hai bạn với nhau là điểm chung rõ nhất giữa hai người, nhưng không phải là điều duy nhất. Có thể hai người từng học chung trường. Có thể cả hai cùng thích môn hockey, hoặc đều nghiện cà phê, hoặc cùng rất tâm huyết với một phong trào nào đó. Khi bạn tìm hiểu thông tin về một người, hãy tìm kiếm những điểm chung giữa hai người mà cả hai đều thích thú khi được kết nối bởi chúng. Sau đó, hãy đề cập đến những điểm chung này trong cuộc gặp.

“Anhchị và tôi cùng quê đấy,” bạn sẽ nói. “Không thể nào,” anh tacô ta sẽ trả lời. “Nhà anhchị ở phố nào?”

“Broadmoor.”

“Có phải không đấy! Gia đình họ hàng tôi sống trên đường Broadmoor đấy – nhà Smith.”

“Họ từng trông tôi khi tôi còn nhỏ đấy!”

“Trái đất tròn quá!”

Đến lúc này, hai người đã thân với nhau như người một nhà rồi.

Các điểm chung cần phát triển

• Những người bạn chung

• Sở thích

• Các phong trào

• Ngoại ngữ

• Nơi chốn – quê hương, các địa điểm ghé thăm yêu thích, thành phố nơi bạn học đại học

Đặt những câu hỏi xuất sắc và lắng nghe

Bạn có thể quá mê mải với việc “thuyết trình thật xuất sắc”. Đặc biệt là trong những cuộc họp đầu tiên, sự hồi hộp có thể khiến tầm nhìn của bạn bị hạn chế. Bạn cảm thấy áp lực quá lớn và quá căng thẳng với nhiệm vụ trước mắt nên đánh mất sự thật khách quan là con người đang đứng trước mặt bạn không phải là một cỗ máy chi tiền và anh tacô ta không đến để nghe bạn giảng bài.

Mọi người tham gia họp mặt vì họ trông đợi được đối thoại. Vì vậy, hãy trò chuyện. Hãy quan tâm đặc biệt đến những người bạn đang gặp. Cuộc đời của họ kỳ thú với bạn đến mức bạn muốn viết một cuốn sách về cuộc đời ấy. Nếu không như vậy thì vì sao bạn lại gặp họ? Hãy đặt những câu hỏi về cuộc đời họ và lắng nghe câu trả lời. Hãy đề nghị họ cho ý kiến về các khía cạnh cụ thể trong dự án kinh doanh của bạn. Nói với họ vì sao bạn muốn gặp họ và vì sao bạn cho rằng sự hỗ trợ của họ là vô giá với bạn.

Bạn có muốn đưa tiền cho một người khởi nghiệp không dám khẳng định anh ta đúng và không quan tâm đến suy nghĩ của bạn không? Hay muốn đầu tư vào những người không ngừng học hỏi và tìm kiếm các đánh giá phản hồi?

Một trong những phần thú vị nhất của giai đoạn chuẩn bị gọi vốn là thu thập ý kiến của nhà đầu tư. Rất nhiều ý tưởng của họ quý như vàng. Với TreeHouse, Loomis đã thực hiện các thay đổi lớn trong mô hình kinh doanh của anh sau khi trò chuyện với các nhà sáng lập và điều hành của Home Depot, The Container Store, Neiman Marcus, Ace Hardware, Apple Store và Whole Foods. Nếu bạn đủ tò mò và khiêm tốn để đề nghị được nghe ý kiến phản hồi, bạn sẽ bất ngờ với những gì nhận được. Hãy nhớ đừng tranh cãi với những điều họ nói hay cố bảo vệ bản thân hoặc ý tưởng của mình, thậm chí cả khi bạn phải nghe những điều hết sức ngớ ngẩn. Lắng nghe, ghi chép và nói cảm ơn.

Hãy nhớ, đã có người tin tưởng và sắp xếp cho bạn có được cuộc hẹn gặp này. Bạn có xứng đáng với niềm tin ấy không?

Một số câu bạn có thể hỏi

“Bạn có thể nói với tôi về công ty đầu tiên bạn đã đầu tư không?” “Điều gì ở một công ty khiến bạn thực sự cảm thấy hứng thú?”

“Bạn nhìn ra điều gì ở các công ty khởi nghiệp giai đoạn đầu mà người khác không nhìn thấy?”

“Điều bạn tin là chân lý nhưng bị hầu hết mọi người phản đối là gì?”

“Bạn cho rằng bây giờ có điều gì mà chúng tôi chưa nhận ra không?”

Cùng chơi

“Chơi” có vẻ là một cách mô tả khá kỳ lạ cho cuộc gặp gỡ đầu tiên với một nhà đầu tư thiên thần tỷ phú, nhưng đó chính xác là điều phần lớn các nhà đầu tư sẽ làm khi họ quan tâm đến một cơ hội. Chơi có nghĩa là họ tham gia vào ý tưởng kinh doanh, ngồi vào ghế của người lái và buộc phải nhìn nhận doanh nghiệp với góc nhìn của một người trong cuộc. “Chơi” có nghĩa là gì?

Jesse Schell, chuyên gia thiết kế trải nghiệm vui chơi của Disney như “Toy Story Midway Mania” và “Pirates of the Caribbean”, đồng thời là tác giả của cuốn The Art of Game Design (tạm dịch: Nghệ thuật thiết kế trò chơi) đã chia sẻ về chơi như sau:

Tôi không thể không để ý đến việc phần lớn các hoạt động vui chơi dường như đều là những nỗ lực nhằm trả lời các câu hỏi như: “Chuyện gì sẽ xảy ra khi tôi xoay cái nắm cửa này?”; “Chúng ta có thể đánh bại đội này không?”; “Tôi có thể làm gì với mẩu đất sét này?” Khi bạn tìm cách để trả lời các câu hỏi một cách tự do, bằng ý chí của chính bạn chứ không phải vì bị ép buộc, bạn đang làm vì bạn tò mò. Nhưng sự tò mò không thôi chưa đủ để khẳng định bạn đang chơi. Không, chơi còn cần các yếu tố khác – những hành động có chủ ý – thường là chủ ý chạm vào hay biến đổi một thứ gì đó – điều khiển nó. Vậy nên, một cách định nghĩa về chơi đó là: Chơi là sự điều khiển để thỏa mãn trí tò mò.

Một khía cạnh quan trọng của việc xây dựng quan hệ với nhà đầu tư đó là làm thỏa mãn trí tò mò của họ và mời họ chơi với ý tưởng của bạn. Bạn để họ gợi ý các cách để cải thiện mô hình kinh doanh của mình, đặt câu hỏi về các giả định và liên hệ tới những cách và lý do vì sao những điều bạn làm sẽ thay đổi thế giới.

Đừng mắc sai lầm ở đây. Để người khác chơi với ý tưởng của bạn có thể trở thành một việc rất khó khăn. Các doanh nhân khởi nghiệp đã đầu tư rất nhiều thời gian và tâm huyết vào ý tưởng kinh doanh của họ, và việc cởi mở đón nhận bất kỳ ý tưởng tuyệt vời nào mà người bạn đang trò chuyện cùng nghĩ ra có thể là một việc đáng sợ. Tuy nhiên, chính sự cởi mở này là nền tảng để tạo ra những liên kết mạnh mẽ, và nó là một trong những cách nhanh nhất để tinh chỉnh ý tưởng.

Ý tưởng kinh doanh của bạn có yếu tố vật lý nào có thể trưng ra được không? Hãy mang nó tới cuộc gặp. Bạn có bản trình chiếu thử cho ý tưởng kinh doanh không? Hãy trình chiếu nó. Liệu người bạn sắp gặp có thể đến nơi bạn đã xây dựng hay tạo ra không? Hãy đưa họ đến đó. Sau đó, hãy tránh sang một bên. Hãy để họ chơi cùng thứ bạn đã tạo ra và quan sát xem họ có hứng thú muốn chơi tiếp không. Nếu họ hứng thú, bạn sẽ có cơ hội để cùng chơi với họ.

Bạn có thể nhận ra khi nào một người chơi cùng với bạn khi họ hỏi những câu hỏi như “Nếu bạn thay đổi… thì sao?” hoặc “Bạn có từng nghĩ đến việc...” hoặc khi họ phát biểu những câu như “Điều đó sẽ rất tuyệt đối với...”. Những lời bình luận này chính là nguyên tắc “Tôi đồng ý, và...” kinh điển trong kịch ứng tác. Họ đang đón nhận ý tưởng của bạn và xử lý để nó trở thành ý tưởng của chúng ta.

Khi bạn đã đạt được điều này, bạn đã sẵn sàng để bước sang giai đoạn tiếp theo của vòng tình bạn.

Doanh nghiệp điển hình: Karma

“Chúng tôi đang phát triển việc cung ứng dịch vụ di động đầu tiên không dở hơi.” Đây chính là lời mở đầu của Steven van Wel và đội ngũ Karma – dịch vụ cung cấp Wifi trả tiền trên đường đi. Họ đã có được rất nhiều lực đẩy sau một cuộc gặp gỡ tình cờ với CEO của Techstars New York và quyết định mời gọi các nhà đầu tư bên ngoài tham gia vòng gọi vốn huy động 1 triệu đô-la. Trước đó, họ nhận ra công ty của họ có hai đặc điểm quyết định việc nó sẽ hấp dẫn mọi người hay khiến mọi người muốn tránh xa. Trước tiên, họ là công ty cung cấp phần cứng. Mọi người luôn có phản ứng khi nhìn thấy một sản phẩm vật lý – thích hay không thích. Thứ hai, họ là nhà cung cấp dịch vụ di động. Không có nhiều nhà cung cấp dịch vụ di động nhỏ thành công, và theo đuổi mô hình của AT&T là một thử thách – hoặc thành công hoặc thất bại.

Vì vậy, khi Steven mở đầu cuộc đối thoại với một nhà đầu tư tiềm năng, anh sẽ làm rõ hai điều này trong vòng 3 phút. “Tôi luôn mang theo cục phát sóng,” anh nói. “Điều đầu tiên tôi làm là lấy thiết bị ấy ra, đặt nó lên bàn và cứ để nó ở đó. Tôi nhận thấy khi một người bắt đầu nghịch nó, nghĩa là họ thích nó. Nếu mọi người không tìm hiểu nó nghĩa là họ không thích nó.”

Trong khoảng thời gian một tháng, Steven đã gặp 200 nhà đầu tư tiềm năng. “180 người nghĩ rằng chúng tôi là những kẻ ngớ ngẩn,” anh nói, “và 20 người thực sự thích chúng tôi.” Rất nhiều trong số 20 người này đã biết họ sẽ đầu tư trong vòng 3 phút đầu tiên. Steven về sau đã suy ngẫm và kết luận như sau: “Đôi khi việc làm đó rất có ích, vì nếu mọi người thấy hứng thú thì họ sẽ rất quan tâm. Bằng cách đó, chúng tôi có thể dễ dàng sàng lọc cuộc trò chuyện nào có khả năng biến thành một khoản đầu tư.”

Các thành viên của Karma sử dụng khía cạnh dễ gây tranh cãi nhất trong mô hình kinh doanh của họ như một loại giấy quỳ để thử sự hứng thú của nhà đầu tư. Thay vì tập trung hết sức để thu hút những người không thật sự hào hứng từ phút ban đầu, họ dẫn dắt cuộc trò chuyện bằng thứ mà họ biết trước sẽ khiến người ta hoặc trở nên hứng thú hoặc sợ phát khiếp. Tất cả các ý tưởng vĩ đại đều có một khía cạnh khiến người ta thấy nó tuyệt vời hay ngớ ngẩn. Hãy tìm ra thứ sẽ tạo ra phản ứng tức thì ở các nhà đầu tư tiềm năng và nói về nó càng sớm càng tốt.

Xử lý các ý kiến phản đối

Mọi ý tưởng kinh doanh đều có những điểm yếu mà doanh nghiệp muốn tô hồng hoặc hoàn toàn không muốn nhắc đến. Thông thường, các nhà khởi nghiệp thậm chí còn không nhìn ra các vấn đề này cho tới khi một nhà đầu tư bắt đầu đặt câu hỏi. Bỗng nhiên họ thấy mình đứng như trời trồng và ước gì mình chưa từng xuất hiện trong cuộc gặp này.

Cách dễ nhất để tránh tình trạng trở nên ngớ ngẩn trước mặt nhà đầu tư là tận dụng những cuộc gặp đầu tiên để thu thập ý kiến phản hồi của những người mà bạn quen biết và tin tưởng. Những cuộc gặp này sẽ giúp bạn nhận ra điểm yếu trong mô hình kinh doanh của mình và học cách thừa nhận chúng một cách chân thành và thẳng thắn.

Bạn có thể nắm bắt các khía cạnh này bằng cách tự hỏi bản thân những câu sau:

1. Đội ngũ của chúng tôi còn thiếu những gì?

2. Chúng tôi thiếu kinh nghiệm, kiến thức hay những mối quan hệ nào?

3. Chúng tôi đã đưa ra những giả định gì trong kế hoạch kinh doanh này?

4. Điều chúng tôi e ngại không dám tự hỏi chính mình là gì?

5. Chúng tôi đã đánh giá thấp đối thủ của mình ở những điểm nào?

6. Các rủi ro lớn nhất của chúng tôi là gì?

7. Lợi ích của tôi là gì? Ai là người biết điều này?

Dù có chuẩn bị nhiều đến mức nào, bạn vẫn sẽ nhận được những câu hỏi về dự án kinh doanh mà bạn không biết phải trả lời như nào. Hãy thừa nhận về những điều bạn không biết. Câu trả lời đơn giản: “Tôi chưa tìm ra câu trả lời, tôi sẽ trả lời bạn sau” giúp tạo dựng niềm tin và trao cho bạn cơ hội tiếp tục liên hệ. Bạn cũng có thể đề nghị nhà đầu tư cho biết ý kiến bằng cách nói: “Đó là một thách thức chúng tôi vẫn đang tìm cách giải quyết. Đây là những việc chúng tôi đang làm để xử lý vấn đề. Anh có ý kiến gì không?” Đừng vờ vịt đưa ra một đáp án vớ vẩn. Nó chỉ khiến bạn trông rất ngớ ngẩn mà thôi.

Trong các cuộc gặp, nếu nhà đầu tư hỏi đi hỏi lại một số câu hỏi, hãy bổ sung các câu hỏi này trong slide các câu hỏi thường gặp ở cuối tài liệu thuyết trình.

Nguồn: TVE-4U
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 18 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.