Người bước vào phòng là một nhân vật rất đỗi nổi bật. Với vóc dáng cao lớn, cân đối đậm chất thể thao, cùng khuôn mặt và cổ rám nắng, ông ta lập chí thống trị cả căn phòng. Ngay cả Giraud cũng trở nên nhạt nhòa khi đứng cạnh ông. Khi đã quen biết nhiều hơn, tôi nhận ra Gabriel Stonor là một cá tính vô cùng khác thường. Mang quốc tịch Anh từ khi sinh ra, ông đã bôn ba khắp chốn trên thế giới. Ông từng săn thú lớn ở châu Phi, du lịch ở Triều Tiên, làm chủ trang trại ở California, và buôn bán tại quần đảo Nam Hải. Ông từng là thư ký cho một ông trùm đường sắt ở New York, và đã trải qua một năm cắm trại giữa sa mạc cùng một bộ tộc người Ả Rập thân thiện.
Ánh mắt tinh tường của ông nhanh chóng nhận ra quan tòa Hautet.
“Ông là thẩm phán phụ trách vụ án này phải không? Rất hân hạnh được gặp ông, thưa ngài thẩm phán. Thật là một chuyện khủng khiếp. Bà Renauld thế nào rồi? Bà ấy có đang cố gắng vượt qua không? Chắc chắn đó là một cú sốc vô cùng lớn đối với bà ấy.”
“Thật khủng khiếp, vô cùng khủng khiếp,” ông Hautet nói. “Xin phép được giới thiệu với ông: ngài Bex – ủy viên cảnh sát của chúng tôi, ngài Giraud thuộc lực lượng Cảnh sát Mật vụ. Còn vị đây là ngài Hercule Poirot. Ngài Renauld đã cho gọi ông ấy, nhưng ngài ấy đến quá muộn để có thể làm gì ngăn chặn thảm kịch. Và đây là bạn của ngài Poirot, Đại úy Hastings.”
Stonor nhìn Poirot với vẻ khá tò mò.
“Cụ cho gọi ông đến sao?”
“Thế ra ông không biết rằng ngài Renauld có ý định mời một thám tử ư?” ngài Bex chen vào.
“Không, tôi không biết. Nhưng điều đó chẳng khiến tôi ngạc nhiên chút nào.”
“Tại sao?”
“Bởi vì ông cụ đang rất hoảng loạn! Tôi không rõ mọi chuyện đầu đuôi ra sao. Cụ chẳng tâm sự gì với tôi cả. Chúng tôi không thân đến mức ấy. Nhưng chắc chắn cụ đang hoảng sợ – và sợ đến tột cùng ấy chứ!”
“Hừm!” ông Hautet thốt lên. “Nhưng ông hoàn toàn không có chút manh mối nào về nguyên nhân ư?”
“Đúng vậy, thưa ngài.”
“Xin lỗi ngài Stonor, nhưng chúng ta phải bắt đầu với một vài thủ tục. Tên của ông?”
“Gabriel Stonor.”
“Ông làm thư ký cho ngài Renauld từ bao lâu rồi?”
“Khoảng hai năm trước, khi ông ấy vừa từ Nam Mỹ trở về. Tôi quen ông ấy qua một người bạn chung, và ông ấy đã đề nghị tôi nhận vị trí này. Quả là một người sếp tuyệt vời.”
“Ông ấy có hay kể cho ông nghe về cuộc sống ở Nam Mỹ không?”
“Có, khá nhiều.”
“Ông có biết liệu ông ấy đã từng đến Santiago không?”
“Tôi tin là vài lần.”
“Ông ấy chưa từng nhắc đến bất kỳ sự kiện đặc biệt nào xảy ra ở đó – bất cứ điều gì có thể châm ngòi cho một mối thù hằn nào nhằm vào ông ấy chứ?”
“Chưa bao giờ.”
“Ông ấy có nói về bất kỳ bí mật nào thu nhận được trong thời gian lưu trú ở đó không?”
“Không.”
“Ông ấy có bao giờ hé lộ điều gì về một bí mật nào đó không?”
“Tôi không thể nhớ ra điều gì như thế. Dù vậy, vẫn có điều gì đó rất bí ẩn xoay quanh con người ông ấy. Chẳng hạn, tôi chưa từng nghe ông ấy nhắc đến thời thơ ấu của mình, hay bất kỳ sự kiện nào trước khi đặt chân đến Nam Mỹ. Tôi tin rằng ông ấy vốn là một người Pháp gốc Canada, nhưng tôi chưa bao giờ nghe ông ấy kể về cuộc sống ở Canada. Ông ấy có thể kín như bưng nếu muốn.”
“Vậy, theo những gì ông biết, ông ấy không có kẻ thù nào, và ông không thể cung cấp cho chúng tôi bất kỳ manh mối nào về một bí mật mà vì nó ông ấy có thể bị sát hại ư?”
“Đúng là như vậy.”
“Thưa ngài Stonor, ông đã bao giờ nghe đến cái tên Duveen có liên quan đến ngài Renauld chưa?”
“Duveen. Duveen.” Ông trầm ngâm lặp lại cái tên ấy. “Tôi không nghĩ là mình từng nghe. Dù vậy nghe nó có vẻ quen quen.”
“Ông có biết một quý bà, một người bạn của ngài Renauld tên là Bella không?”
Mr. Stonor lại lắc đầu.
“Bella Duveen? Đó có phải là tên đầy đủ không? Thật kỳ lạ! Tôi chắc chắn là mình biết cái tên đó. Chỉ là lúc này tôi không thể nhớ nổi nó gắn liền với bối cảnh nào.”
Vị thẩm phán hắng giọng.
“Ông hiểu chứ, thưa ngài Stonor – vụ việc này là như thế đấy. Tuyệt đối không được giấu giếm điều gì. Có lẽ vì lòng thương cảm dành cho Madame Renauld – người mà tôi được biết là ông vô cùng kính trọng và quý mến, ông có thể – enfin!” ngài Hautet lúng túng trong câu nói của mình, “tuyệt đối không được có bất kỳ sự che giấu nào.”
Stonor nhìn chằm chằm vào ông, trong mắt ánh lên một tia hiểu biết mơ hồ.
“Tôi không hiểu ý ông lắm,” ông điềm tĩnh nói. “Bà Renauld thì liên quan gì ở đây? Tôi vô cùng kính trọng và yêu mến quý bà đó; bà ấy là một người phụ nữ tuyệt vời và vô cùng đặc biệt, nhưng tôi không rõ việc tôi có hay không che giấu điều gì lại có thể ảnh hưởng đến bà ấy cơ chứ?”
“Sẽ ra sao nếu Bella Duveen này hóa ra không chỉ đơn thuần là một người bạn của chồng bà ấy?”
“À!” Stonor thốt lên. “Tôi hiểu ý ông rồi. Nhưng tôi dám cá một ăn mười là ông đã đoán sai hoàn toàn. Ông cụ chưa từng liếc mắt nhìn bóng hồng nào. Cụ chỉ tôn thờ người vợ của mình. Họ là cặp đôi gắn bó nhất mà tôi từng biết.”
M. Hautet khẽ lắc đầu.
“Thưa ngài Stonor, chúng tôi đang nắm giữ bằng chứng xác thực – một bức thư tình do Bella này viết cho ngài Renauld, trách móc ông ấy đã chán ngấy cô ta. Hơn thế nữa, chúng tôi còn có thêm bằng chứng cho thấy vào thời điểm qua đời, ông ta vẫn đang dan díu với một phụ nữ Pháp, Madame Daubreuil, người đang thuê căn biệt thự liền kề. Và đây chính là người đàn ông mà, theo lời ông, chưa từng liếc mắt nhìn bóng hồng nào đấy!”
Đôi mắt vị thư ký nheo lại.
“Khoan đã, thưa ngài thẩm phán. Ông đang tìm nhầm chỗ rồi. Tôi hiểu rõ Paul Renauld. Những gì ông vừa nói là hoàn toàn bất khả thi. Phải có một lời giải thích nào khác.”
Vị thẩm phán nhún vai.
“Còn lời giải thích nào khác có thể xảy ra đây?”
“Điều gì khiến ông nghĩ đó là một mối tình vụng trộm?”
“Madame Daubreuil thường xuyên đến gặp ông ta ở đây vào các buổi tối. Hơn nữa, kể từ khi ngài Renauld chuyển đến Villa Geneviève, Madame Daubreuil đã gửi những khoản tiền lớn vào ngân hàng bằng tiền mặt. Tổng cộng số tiền lên tới bốn nghìn bảng Anh của các ông.”
“Tôi đoán điều đó là chính xác,” Stonor bình tĩnh đáp. “Chính tôi đã chuyển những khoản tiền đó theo yêu cầu của ông ấy. Nhưng đó không phải là một cuộc tình vụng trộm.”
“Chà! Chúa ơi! Chứ còn có thể là gì nữa chứ?”
“Tống tiền,” Stonor nói sắc bén, giáng mạnh bàn tay xuống mặt bàn một cái rầm. “Đó chính là sự thật.”
“À! Ra là thế!” vị thẩm phán kêu lên, có chút dao động.
“Tống tiền,” Stonor lặp lại. “Ông cụ đang bị moi tiền – và với một số tiền không hề nhỏ đâu. Bốn nghìn trong vòng vài tháng ngắn ngủi. Chà! Lúc nãy tôi đã bảo với ông rằng có một bí mật xoay quanh Renauld mà. Hiển nhiên là Madame Daubreuil này nắm giữ đủ chuyện để có thể siết cổ cụ.”
“Điều đó hoàn toàn có thể xảy ra,” viên ủy viên cảnh sát hào hứng kêu lên.
“Có thể ư?” Stonor gầm lên. “Đó là điều chắc chắn! Nói cho tôi hay, các ông đã hỏi Madame Renauld về trò tình ái vớ vẩn này của các ông chưa?”
“Chưa, thưa ngài. Chúng tôi không muốn làm bà ấy đau lòng nếu có thể tránh được một cách hợp lý.”
“Đau lòng ư? Chà, bà ấy sẽ cười vào mặt các ông đấy. Tôi nói cho các ông biết, cụ và Renauld là cặp vợ chồng trăm năm có một.”
“À, điều đó làm tôi nhớ tới một vấn đề khác,” M. Hautet nói. “Ngài Renauld có tâm sự gì với ông về việc phân chia di chúc không?”
“Tôi biết rõ mọi chuyện – chính tôi đã mang bản di chúc đến cho luật sư sau khi cụ lập xong. Tôi có thể cho ông biết tên văn phòng luật sư nếu ông muốn đến kiểm tra. Họ đang giữ bản chính ở đó. Rất đơn giản. Một nửa lập thành quỹ tín thác cho vợ ông ấy suốt quãng đời còn lại, nửa còn lại dành cho con trai. Một vài khoản tiền thừa kế nhỏ. Tôi hình như còn được để lại một nghìn.”
“Bản di chúc này được lập khi nào thế?”
“Ồ, khoảng một năm rưỡi trước.”
“Ông có ngạc nhiên lắm không, thưa ngài Stonor, nếu biết rằng ngài Renauld đã lập một bản di chúc khác chưa đầy hai tuần trước?”
Stonor rõ ràng vô cùng ngạc nhiên.
“Tôi hoàn toàn không biết gì về nó cả. Nội dung thế nào vậy?”
“Toàn bộ gia tài kếch xù của ông ấy được để lại toàn bộ cho người vợ mà không có bất kỳ điều kiện nào. Không hề có một đả động gì đến con trai ông ấy.”
Mr. Stonor phát ra một tiếng huýt sáo dài.
“Tôi thấy điều đó thật quá quắt đối với cậu thanh niên. Tất nhiên người mẹ vô cùng yêu quý thằng bé, nhưng đứng từ góc độ xã hội thì điều đó trông có vẻ như sự thiếu tin tưởng từ phía người cha. Nó sẽ làm tổn thương lòng tự trọng của thằng bé đấy. Dù vậy, tất cả những điều đó càng chứng minh cho những gì tôi đã nói với các ông, rằng Renauld và vợ ông ấy có mối quan hệ tốt đẹp đến nhường nào.”
“Phải rồi, phải rồi,” M. Hautet nói. “Có lẽ chúng ta sẽ phải xem xét lại quan điểm của mình về một số điểm. Dĩ nhiên chúng tôi đã gửi điện tín đi Santiago, và đang chờ đợi câu trả lời từ đó bất cứ lúc nào. Rất có thể, mọi chuyện sau đó sẽ trở nên hoàn toàn rõ ràng và minh bạch. Mặt khác, nếu giả thuyết tống tiền của ông là sự thật, Madame Daubreuil hẳn phải có khả năng cung cấp cho chúng ta những thông tin vô cùng giá trị.”
Poirot chen vào một câu:
“Thưa ngài Stonor, viên tài xế người Anh, Masters, đã làm việc lâu năm với ngài Renauld chưa?”
“Hơn một năm chứ?”
“Ông có biết liệu hắn ta đã từng đến Nam Mỹ lần nào chưa?”
“Tôi dám chắc là chưa. Trước khi đến làm việc cho ngài Renauld, hắn đã có nhiều năm làm việc cho một số gia đình ở Gloucestershire mà tôi biết rất rõ.”
“Thực ra, ông có thể bảo lãnh cho hắn ta là người trong sạch tuyệt đối chứ?”
“Hoàn toàn có thể.”
Poirot có vẻ hơi thất vọng.
Trong khi đó vị thẩm phán đã gọi Marchaud tới.
“Hãy chuyển lời hỏi thăm của tôi tới Madame Renauld, và tôi rất mong được nói chuyện với bà ấy trong vài phút. Nhắn bà ấy đừng quá bận tâm. Tôi sẽ lên lầu gặp bà ấy.”
Marchaud chào một tiếng rồi biến mất.
Chúng tôi chờ đợi vài phút, và rồi, trước sự ngạc nhiên của chúng tôi, cánh cửa mở ra, Madame Renauld với khuôn mặt tái mét trong bộ tang phục nặng nề bước vào phòng.
M. Hautet bước tới kéo ghế cho bà, kèm theo những lời thăm hỏi đầy vẻ quan tâm, và bà mỉm cười cảm ơn ông. Stonor đang nắm lấy một bàn tay của bà với một sự đồng cảm sâu sắc. Rõ ràng anh ta không thốt nên lời. Madame Renauld quay sang M. Hautet.
“Ông muốn hỏi tôi điều gì, thưa ngài thẩm phán.”
“Xin phép bà, thưa madame. Tôi được biết chồng bà là một người Pháp gốc Canada. Bà có thể cho tôi biết điều gì về tuổi thơ hoặc quá trình nuôi dưỡng của ông ấy không?”
Bà lắc đầu.
“Chồng tôi luôn rất kín tiếng về bản thân, thưa ngài. Tôi chỉ biết ông ấy đến từ miền Tây Bắc, nhưng tôi có cảm giác rằng ông ấy đã có một tuổi thơ bất hạnh, bởi ông ấy chưa từng muốn nhắc đến khoảng thời gian đó. Cuộc sống của chúng tôi hoàn toàn chỉ hướng về hiện tại và tương lai.”
“Có bí mật nào trong quá khứ của ông ấy không?”
Madame Renauld mỉm cười nhẹ và lắc đầu.
“Chắc chắn là không có chuyện gì lãng mạn đến thế đâu, thưa ngài thẩm phán.”
M. Hautet cũng mỉm cười.
“Đúng vậy, chúng ta không được phép để bản thân chìm đà vào những thứ mang tính tiểu thuyết diễm tình. Còn một điều nữa—” ông ngập ngừng.
Stonor bồng bột chen ngang:
“Họ đã ôm một ý nghĩ kỳ quặc trong đầu, thưa Madame Renauld. Họ thực sự tưởng tượng rằng ngài Renauld đang dan díu với một Madame Daubreuil nào đó, hình như đang sống ở căn nhà bên cạnh.”
Màu đỏ bừng lên trên má Madame Renauld. Bà ngẩng phắt đầu lên, rồi cắn chặt môi, khuôn mặt run rẩy. Stonor đứng nhìn bà trong ngỡ ngàng, nhưng M. Bex chồm người về phía trước và nói nhẹ nhàng: “Chúng tôi rất tiếc vì đã gây tổn thương cho bà, thưa madame, nhưng bà có lý do nào để tin rằng Madame Daubreuil chính là nhân tình của chồng bà không?”
Với một tiếng nấc nghẹn ngào đau đớn, Madame Renauld gục mặt vào hai bàn tay. Đôi vai bà rung lên bần bật. Cuối cùng bà ngẩng đầu lên, nghẹn ngào thốt lên:
“Có lẽ cô ta đúng là như vậy.”
Suốt cuộc đời tôi, chưa bao giờ tôi chứng kiến điều gì có thể sánh được với sự kinh ngạc đến chết lặng trên khuôn mặt của Stonor. Anh ta hoàn toàn bị đánh gục.
