Khoảnh khắc tiếp theo, Poirot ôm chầm lấy tôi thật nồng nhiệt. “Enfin! Anh đã đến. Lại đi một mình nữa chứ. Thật tuyệt vời! Hãy tiếp tục mạch suy luận của anh đi. Anh đúng rồi. Quả là chúng ta đã sai lầm khi quên mất Georges Conneau.”
Tôi cảm thấy phổng mũi vì lời tán thưởng của ông thám tử nhỏ con đến mức suýt không nói nên lời. Nhưng cuối cùng tôi cũng thu thập lại được suy nghĩ và tiếp tục.
“Georges Conneau đã biến mất từ hai mươi năm trước, nhưng chúng ta không có lý do gì để tin rằng hắn đã chết.”
“Aucunement,” Poirot đồng tình. “Cứ nói tiếp đi.”
“Do đó, chúng ta sẽ giả định rằng hắn vẫn còn sống.”
“Chính xác.”
“Hoặc chí ít là hắn vẫn sống cho đến thời gian gần đây.”
“De mieux en mieux!”
“Chúng ta sẽ phỏng đoán,” tôi tiếp lời, sự hào hứng trong tôi đang dâng cao, “rằng hắn đã sa cơ lỡ vận. Hắn trở thành một tên tội phạm, một kẻ du đãng, một gã lang thang—muốn gọi là gì cũng được. Hắn tình cờ đến Merlinville. Và ở đó, hắn tìm thấy người phụ nữ mà hắn chưa từng nguôi ngoai yêu thương.”
“Eh eh! Lại chuyện tình cảm sướt mướt nữa rồi,” Poirot cảnh báo.
“Nơi nào có hận thù, nơi đó cũng có tình yêu,” tôi trích dẫn hoặc nhầm lẫn trích dẫn. “Dù thế nào đi nữa, hắn đã tìm thấy bà ta ở đó, đang sống dưới một cái tên giả. Nhưng bà ta đã có tình nhân mới, một người Anh tên Renauld. Georges Conneau, với ký ức về những bất công trong quá khứ trỗi dậy trong lòng, đã cãi vã với Renauld. Hắn rình rập khi Renauld đến thăm người tình, rồi đâm lén từ sau lưng. Sau đó, vì hoảng sợ trước việc mình vừa gây ra, hắn bắt đầu đào một cái huyệt. Tôi tưởng tượng rằng rất có thể Madame Daubreuil đã bước ra để tìm người tình. Bà ta và Conneau đã có một trận cãi vã dữ dội. Hắn lôi bà ta vào cái chòi, và rồi đột ngột ngã lăn ra lên cơn động kinh. Giờ hãy giả sử Jack Renauld xuất hiện. Madame Daubreuil kể cho cậu ta nghe tất cả, chỉ ra những hậu quả khủng khiếp giáng xuống đầu con gái bà nếu vết nhơ quá khứ này bị khơi lại. Kẻ sát hại cha cậu ta đã chết—họ bèn tìm mọi cách để che đậy vụ việc. Jack Renauld đồng ý—đến ngôi nhà và có cuộc nói chuyện với mẹ mình, thuyết phục bà theo quan điểm của cậu. Được nạp sẵn câu chuyện mà Madame Daubreuil đã gợi ý, cô ta đành để mặc mình bị bị miệng và trói lại. Nào, Poirot, anh nghĩ sao về điều đó?” Tôi ngả người ra sau, rạng rỡ niềm tự hào vì đã dựng lại được một vụ án thành công.
Poirot nhìn tôi đầy trầm ngâm.
“Tôi nghĩ anh nên viết kịch bản cho hãng phim Kinema đi, mon ami,” cuối cùng ông nhận xét.
“Ý anh là—?”
“Câu chuyện anh vừa kể sẽ làm thành một bộ phim hay đấy—nhưng nó chẳng có chút điểm chung nào với cuộc sống đời thường cả.”
“Tôi thừa nhận là mình chưa đi sâu vào mọi chi tiết, nhưng—”
“Anh đi xa hơn thế nhiều—anh đã phớt lờ chúng một cách ngoạn mục. Còn cách ăn mặc của hai người đàn ông thì sao? Chẳng lẽ anh định bảo rằng sau khi đâm nạn nhân, Conneau đã cởi bộ quần áo của hắn ra, tự mình mặc vào, rồi cắm lại con dao vào xác nạn nhân à?”
“Tôi không thấy điều đó có gì quan trọng,” tôi phản bác với giọng hơi khó chịu. “Hắn hoàn toàn có thể lấy quần áo và tiền bạc từ Madame Daubreuil bằng cách đe dọa từ trước đó trong ngày.”
“Bằng cách đe dọa ư? Anh nghiêm túc đưa ra giả thuyết đó sao?”
“Dĩ nhiên rồi. Hắn có thể đe dọa sẽ tiết lộ thân thực của bà ta cho nhà Renauld, điều đó có lẽ sẽ dập tắt mọi hy vọng kết hôn của con gái bà ta.”
“Anh lầm rồi, Hastings. Hắn không thể tống tiền bà ta, vì bà ta mới là người nắm đằng chuôi. Hãy nhớ rằng, Georges Conneau vẫn đang bị truy nã vì tội giết người. Chỉ cần một lời từ bà ta là hắn sẽ đối mặt với máy chém.”
Tôi đành phải miễn cưỡng thừa nhận điều đó là đúng.
“Thế lý thuyết của anh,” tôi châm chọc, “chắc là chuẩn xác trong từng chi tiết nhỉ?”
“Lý thuyết của tôi chính là sự thật,” Poirot điềm đạm đáp. “Và sự thật thì ắt phải chính xác. Trong lý thuyết của mình, anh đã mắc một sai lầm cơ bản. Anh để trí tưởng tượng dẫn dắt mình lạc lối vào những cuộc hẹn hò lúc nửa đêm và những mối tình nồng cháy. Nhưng khi điều tra án mạng, chúng ta phải đứng vững trên nền tảng của thực tế đời thường. Để tôi chứng minh phương pháp của mình cho anh thấy nhé?”
“Ồ, tất nhiên rồi, rất mong được xem anh thị phạm!”
Poirot ngồi thẳng người và bắt đầu, giơ ngón trỏ ra hiệu quả quyết để nhấn mạnh các ý của mình.
“Tôi sẽ bắt đầu giống như anh, xuất phát từ điểm mốc cơ bản là Georges Conneau. Giờ hãy xét lời khai trước tòa của Madame Beroldy về ‘những kẻ người Nga’, đó vốn dĩ là một câu chuyện bịa đặt. Nếu bà ta vô can trong vụ án, thì câu chuyện đó do chính một tay bà ta thêu dệt nên như bà ta đã khai. Ngược lại, nếu bà ta nhúng tay vào tội ác, thì nó có thể do chính bà ta hoặc Georges Conneau nghĩ ra.
Trong vụ án chúng ta đang điều tra đây, chúng ta lại bắt gặp câu chuyện y hệt như vậy. Như tôi đã chỉ ra cho anh, các sự kiện thực tế cho thấy Madame Daubreuil khó lòng mà là kẻ chủ mưu. Thế nên chúng ta chuyển sang giả thuyết rằng câu chuyện đó xuất phát từ bộ óc của Georges Conneau. Rất hay. Do đó, Georges Conneau đã lên kế hoạch cho tội ác với sự tòng phạm của Madame Renauld. Bà ta đứng dưới ánh đèn sân khấu, còn ẩn giấu sau lưng bà ta là một bóng đen với cái tên giả mà chúng ta chưa hề hay biết.
Bây giờ, chúng ta hãy rà soát lại thật kỹ lưỡng Vụ án Renauld từ đầu đến cuối, sắp xếp từng điểm quan trọng theo đúng trình tự thời gian. Anh có mang theo sổ tay và bút chứ? Tốt lắm. Vậy điểm đầu tiên cần ghi chú lại là gì?”
“Bức thư gửi cho anh chăng?”
“Đó là manh mối đầu tiên chúng ta biết tới, nhưng nó không phải là khởi đầu thực sự của vụ án. Điểm đáng chú ý đầu tiên, theo tôi, chính là sự thay đổi ở M. Renauld ngay sau khi đến Merlinville, điều đã được nhiều nhân chứng xác nhận. Chúng ta cũng phải cân nhắc mối quan hệ thân thiết của ông ta với Madame Daubreuil, cùng những khoản tiền lớn đã được giao cho bà ta. Từ đó, chúng ta có thể tiến thẳng đến ngày 23 tháng 5.”
Poirot dừng lại, hắng giọng, và ra hiệu cho tôi viết.
“Ngày 23 tháng 5. M. Renauld cãi vã với con trai vì ý định muốn kết hôn với Marthe Daubreuil của cậu con trai. Con trai lên đường đi Paris.
Ngày 24 tháng 5. M. Renauld sửa đổi di chúc, giao toàn quyền kiểm soát khối tài sản của mình cho vợ.
Ngày 7 tháng 6. Cãi vã với tên lang thang trong vườn, bị Marthe Daubreuil chứng kiến.
Viết thư gửi M. Hercule Poirot, khẩn khoản cầu cứu.
Gửi điện văn cho Jack Renauld, giục giậu đi tuyến Anzora để đến Buenos Ayres.
Cho tài xế, Masters, nghỉ phép.
Chuyến viếng thăm của một người phụ nữ vào tối hôm đó. Khi đang tiễn cô ta ra cửa, câu nói của ông ta là ‘Được rồi, được rồi—nhưng vì Chúa, hãy đi ngay đi…’”
Poirot khựng lại.
“Nào Hastings, hãy xét từng sự kiện một, suy ngẫm thật kỹ về chúng một cách độc lập cũng như trong mối quan hệ tổng thể, rồi xem anh có thu nhận được góc nhìn mới nào về vụ việc không nhé.”
Tôi tận tâm làm theo đúng những gì ông dặn. Sau một lúc, tôi ngập ngừng lên tiếng:
“Về những điểm đầu tiên, vấn đề dường như là liệu chúng ta nên theo giả thuyết tống tiền, hay là sự mê muội vì người phụ nữ đó.”
“Chắc chắn là tống tiền rồi. Anh đã nghe Stonor nói gì về tính cách và thói quen của ông ta rồi đấy.”
“Bà Renauld không xác nhận quan điểm đó,” tôi biện bạch.
“Chúng ta đã thấy rõ lời khai của Madame Renauld không thể tin cậy được dưới bất kỳ hình thức nào. Về điểm này, chúng ta buộc phải tin tưởng Stonor.”
“Dù vậy, nếu Renauld từng có tư tình với một phụ nữ tên Bella, thì việc ông ta có thêm mối quan hệ với Madame Daubreuil cũng không có gì là vô lý về mặt bản chất cả.”
“Hoàn toàn không, tôi đồng ý với anh, Hastings. Nhưng liệu ông ta có thực sự như vậy không?”
“Bức thư đấy, Poirot. Anh quên mất bức thư rồi.”
“Không, tôi không quên. Nhưng điều gì khiến anh nghĩ bức thư đó được viết cho M. Renauld?”
“Thì nó được tìm thấy trong túi áo của ông ấy và—và—”
“Và thế là hết!” Poirot cắt lời. “Chẳng có lấy một cái tên nào được đề cập để cho thấy bức thư đó gửi cho ai. Chúng ta tự suy đoán rằng nó gửi cho người đàn ông đã chết chỉ vì nó nằm trong túi áo khoác của ông ta. Nào, mon ami, có một điểm ở chiếc áo khoác đó khiến tôi thấy bất thường. Tôi đã đo nó, và nhận xét rằng ông ta mặc áo khoác dài quá cỡ. Lẽ ra nhận xét đó phải gợi cho anh vài suy nghĩ chứ.”
“Tôi tưởng anh chỉ nói bâng quơ cho vui miệng thôi chứ,” tôi thú nhận.
“Ái chà, thật là một ý nghĩ ngây thơ! Sau đó anh lại thấy tôi đo chiếc áo khoác của M. Jack Renauld. Eh bien, M. Jack Renauld lại mặc áo khoác rất ngắn. Hãy ghép hai sự kiện đó với sự kiện thứ ba, đó là việc M. Jack Renauld đã vùng vằng bỏ nhà đi trong sự vội vã khi chuẩn bị sang Paris, rồi nói cho tôi nghe anh suy ra được điều gì!”
“Tôi hiểu rồi,” tôi chậm rãi nói khi ý nghĩa từ những lời của Poirot thấm dần vào tâm trí. “Bức thư đó được viết cho Jack Renauld—chứ không phải cho cha cậu ta. Cậu ta đã vớ nhầm chiếc áo khoác trong lúc vội vàng và hoảng loạn.”
Poirot gật đầu.
“Précisement! Chúng ta có thể quay lại điểm này sau. Hiện tại hãy cứ tự hài lòng với việc coi bức thư chẳng dính dáng gì đến M. Renauld cha, và chuyển sang sự kiện tiếp theo theo trình tự thời gian.”
“Ngày 23 tháng 5,” tôi đọc, “M. Renauld cãi vã với con trai vì ý định muốn kết hôn với Marthe Daubreuil của cậu con trai. Con trai lên đường đi Paris. Tôi thấy chẳng có gì đáng chú ý ở đây cả, và việc sửa đổi di chúc vào ngày hôm sau cũng có vẻ rất rạch ròi. Đó là hệ quả trực tiếp từ trận cãi vã.”
“Chúng ta đồng ý với nhau, mon ami—ít nhất là về nguyên nhân. Nhưng động cơ chính xác nào ẩn sau hành động đó của M. Renauld?”
Tôi ngạc nhiên mở trân mắt.
“Cơn giận với con trai chứ còn gì nữa.”
“Thế sao ông ta lại viết những bức thư đầy âu yếm cho cậu ta ở Paris?”
“Jack Renauld nói vậy, nhưng cậu ta không thể đưa ra những bức thư đó.”
“Thôi được, chúng ta hãy gác chuyện đó lại.”
“Giờ chúng ta đến ngày xảy ra thảm kịch. Anh đã sắp xếp các sự kiện buổi sáng theo một thứ tự nhất định. Anh có căn cứ gì cho việc đó không?”
“Tôi đã xác minh được rằng bức thư gửi cho tôi được bỏ thùng thư cùng thời điểm bức điện tín được phát đi. Masters được thông báo rằng cậu ta có thể nghỉ phép ngay sau đó. Theo quan điểm của tôi, vụ cãi vã với gã lang thang diễn ra trước những sự việc này.”
“Tôi không nghĩ anh có thể ấn định điều đó một cách chắc chắn—trừ khi anh thẩm vấn lại Mademoiselle Daubreuil.”
“Không cần thiết. Tôi chắc chắn là vậy. Và nếu anh không nhận ra điều đó, thì anh chẳng nhận ra gì sất, Hastings!”
Tôi nhìn ông một thoáng.
“Tất nhiên rồi! Tôi thật là đồ ngốc. Nếu gã lang thang chính là Georges Conneau, thì sau cuộc đối thoại căng thẳng với hắn, ông Renauld mới cảm nhận được mối nguy hiểm. Ông đã cho gã tài xế Masters nghỉ việc vì nghi ngờ gã ta ăn lương của kẻ khác, ông đánh điện cho con trai, và triệu tập anh đến.”
Một nụ cười thoảng qua trên môi Poirot.
“Anh không thấy lạ khi ông ấy dùng nguyên văn những biểu đạt trong bức thư giống hệt như những gì Madame Renauld đã dùng trong câu chuyện của bà ta sau đó sao? Nếu việc nhắc đến Santiago chỉ là một tấm màn che đậy, thì tại sao Renauld lại nhắc đến nó, và—hơn thế nữa—lại sai con trai mình đến đó?”
“Thật khó hiểu, tôi thừa nhận điều đó, nhưng có lẽ chúng ta sẽ tìm ra lời giải thích sau. Giờ chúng ta chuyển đến buổi tối, và chuyến viếng thăm của người phụ nữ bí ẩn. Tôi thú nhận rằng điều đó hoàn trừu tượng với tôi, trừ khi đó chính là Madame Daubreuil, đúng như Françoise vẫn luôn đinh ninh.”
Poirot lắc đầu.
“Bạn tôi ơi, bạn tôi ơi, trí khôn của anh đi đâu cả rồi? Hãy nhớ lại mảnh séc bị xé, cùng với thực tế là cái tên Bella Duveen có vẻ hơi quen thuộc với Stonor, và tôi nghĩ chúng ta có thể coi như đương nhiên rằng Bella Duveen chính là họ tên đầy đủ của người gửi thư bí ẩn cho Jack, và chính cô ta đã đến biệt thự Geneviève đêm hôm đó. Dù cô ta định gặp Jack, hay từ đầu đến cuối chỉ muốn cầu cứu cha anh ta, chúng ta không thể chắc chắn, nhưng tôi nghĩ chúng ta có thể giả định rằng sự việc đã diễn ra như vậy. Cô ta đưa ra yêu sách đối với Jack, có lẽ đã cho xem những bức thư mà cậu ta từng viết cho cô ta, và người đàn ông lớn tuổi đã cố gắng mua chuộc cô ta bằng cách viết một tờ séc. Cô ta đã phẫn nộ xé nát nó đi. Lời lẽ trong bức thư của cô ta là của một phụ nữ đang yêu sâu sắc, và có lẽ cô ta sẽ vô cùng phẫn nộ nếu bị đem tiền ra mua chuộc. Cuối cùng ông ta đã tống khứ được cô ta đi, và ở đây, những lời mà ông ta thốt ra rất có ý nghĩa.”
“‘Được rồi, được rồi, nhưng vì Chúa, hãy đi ngay đi,’” tôi lặp lại. “Chúng có vẻ hơi gay gắt một chút, có thế thôi.”
“Thế là đủ rồi. Ông ta vô cùng sốt sắng muốn cô gái ấy rời đi. Tại sao? Không chỉ vì cuộc gặp gỡ đó chẳng lấy gì làm dễ chịu. Không, chính là vì thời gian đang trôi qua, và vì lý do nào đó, thời gian lúc bấy giờ vô cùng quý giá.”
“Tại sao lại thế nhỉ?” tôi ngơ ngác hỏi.
“Đó là điều chúng ta tự hỏi. Tại sao lại thế? Nhưng sau đó chúng ta có chi tiết chiếc đồng hồ đeo tay—một lần nữa cho thấy thời gian đóng vai trò vô cùng quan trọng trong vụ án. Chúng ta giờ đang tiến rất nhanh đến màn kịch chính. Lúc đó là mười rưỡi khi Bella Duveen rời đi, và qua chứng cứ từ chiếc đồng hồ đeo tay, chúng ta biết rằng vụ án đã được thực hiện, hoặc ít ra là đã được dàn dựng trước mười hai giờ đêm. Chúng ta đã điểm lại toàn bộ các sự kiện xảy ra trước vụ án mạng, chỉ còn lại duy nhất một sự kiện chưa rõ thời điểm. Theo lời khai của bác sĩ, gã lang thang khi được tìm thấy đã chết ít nhất bốn mươi tám tiếng—với khả năng chênh lệch thêm khoảng hai mươi bốn tiếng nữa. Giờ đây, chẳng cần thêm manh mối nào khác ngoài những điều chúng ta đã thảo luận, tôi xác định thời điểm tử vong là vào buổi sáng ngày 7 tháng 6.”
Tôi trân trân nhìn ông, chết lặng.
“Nhưng bằng cách nào? Tại sao chứ? Làm sao anh có thể biết được điều đó cơ chứ?”
“Bởi vì chỉ có cách đó chuỗi sự kiện mới được lý giải một cách logic. Mon ami, tôi đã dẫn dắt anh đi từng bước một trên con đường này. Chẳng lẽ anh vẫn không nhận ra điều đang hiển hiện rành rành ra đó sao?”
“亲爱的波洛 - Kính thưa Poirot, tôi chẳng thấy có gì rành rành ở đây cả. Tôi cứ tưởng mình bắt đầu nhìn ra con đường đi trước đó rồi, nhưng giờ thì tôi hoàn toàn mù tịt.”
Poirot nhìn tôi đầy thương cảm và lắc đầu. “Mon Dieu! Thật là đáng buồn làm sao! Một bộ óc thông minh—lại thiếu đi phương pháp một cách đáng trách. Có một bài tập rất tuyệt vời để phát triển các tế bào não xám bé nhỏ. Tôi sẽ truyền lại cho anh—”
“Vì Chúa, đừng phải lúc này! Anh quả là gã khó ưa nhất trên đời đấy, Poirot. Làm ơn đi, tiếp tục và nói cho tôi biết ai đã giết M. Renauld đi.”
“Đó chính là điều mà tôi vẫn chưa chắc chắn.”
“Nhưng anh bảo là nó rõ mồn một cơ mà?”
“Chúng ta đang nói chuyện lệch hướng rồi, bạn của tôi ơi. Hãy nhớ rằng, có hai vụ án mà chúng ta đang điều tra—mà như tôi đã chỉ ra cho anh, chúng ta có đủ hai cái xác cần thiết. Nào, nào, ne vous impatientez pas! Tôi sẽ giải thích tất cả. Đầu tiên, chúng ta áp dụng tâm lý học. Chúng ta tìm thấy ba thời điểm mà M. Renauld thể hiện sự thay đổi rõ rệt về quan điểm và hành động—do đó có ba điểm tâm điểm tâm lý. Điểm thứ nhất xảy ra ngay sau khi đến Merlinville, điểm thứ hai sau khi cãi vã với con trai về một chủ đề nào đó, điểm thứ ba vào buổi sáng ngày 7 tháng 6. Giờ xét đến ba nguyên nhân. Chúng ta có thể quy nguyên nhân số 1 cho việc gặp Madame Daubreuil. Số 2 có liên quan gián tiếp đến bà ta vì nó liên quan đến cuộc hôn nhân giữa con trai M. Renauld và con gái bà ta. Nhưng nguyên nhân số 3 lại bị che giấu khỏi chúng ta. Chúng ta phải suy luận ra nó. Nào, mon ami, để tôi hỏi anh một câu; ai là kẻ mà chúng ta tin rằng đã lên kế hoạch cho tội ác này?”
“Georges Conneau,” tôi đáp với vẻ hoài nghi, vừa dè chừng liếc nhìn Poirot.
“Chính xác. Giờ thì Giraud đưa ra một tiền đề rằng phụ nữ nói dối để bảo vệ chính mình, người đàn ông cô ta yêu, và đứa con của mình. Vì chúng ta đã thỏa mãn rằng chính Georges Conneau đã ra lệnh cho bà ta nói dối, và vì Georges Conneau không phải là Jack Renauld, nên suy ra trường hợp thứ ba bị loại bỏ. Và, vẫn quy tội ác cho Georges Conneau, trường hợp thứ nhất cũng tương tự như vậy. Thế nên chúng ta buộc phải chọn trường hợp thứ hai—rằng Madame Renauld đã nói dối vì người đàn ông mà bà ta yêu—hay nói cách khác, vì Georges Conneau. Anh đồng ý chứ.”
“Ừm,” tôi thừa nhận. “Nghe có vẻ khá logic.”
“Bien! Madame Renauld yêu Georges Conneau. Vậy, Georges Conneau là ai?”
“Gã lang thang.”
“Chúng ta có bất kỳ bằng chứng nào cho thấy Madame Renauld yêu gã lang thang đó không?”
“Không, nhưng—”
“Vậy thì tốt. Đừng bám lấy các giả thuyết khi các sự kiện không còn ủng hộ chúng nữa. Thay vào đó, hãy tự hỏi bản thân xem Madame Renauld thực sự yêu ai.”
Tôi lắc đầu bối rối.
“Mais, oui, anh thừa biết mà. Madame Renauld đã yêu thiết tha ai đến mức khi nhìn thấy cái xác của người đó, bà ta đã ngất lịm đi?”
Tôi trân trân nhìn vì quá sững sờ.
“Chồng bà ấy sao?” tôi hộc lên.
Poirot gật đầu.
“Chồng bà ấy—hay Georges Conneau, gọi thế nào tùy anh.”
Tôi xốc lại tinh thần.
“Nhưng điều đó là bất khả thi.”
“Sao lại ‘bất khả thi’? Chẳng phải chúng ta vừa thống nhất rằng Madame Daubreuil đang ở thế có thể tống tiền Georges Conneau sao?”
“Đúng, thế nhưng—”
“Và chẳng phải bà ta cũng tống tiền M. Renauld rất hiệu quả đấy thôi?”
“Chuyện đó có thể hoàn toàn đúng, nhưng—”
“Và chẳng phải một thực tế là chúng ta không biết gì về tuổi trẻ và quá khứ lớn lên của M. Renauld hay sao? Rằng ông ta đột ngột xuất hiện như một người Canada gốc Pháp chính xác là từ hai mươi hai năm trước?”
“Tất cả những điều đó là đúng,” tôi nói với giọng kiên quyết hơn, “nhưng anh có vẻ đang bỏ sót một điểm nổi bật.”
“Đó là gì vậy, bạn tôi?”
“Chao ôi, chính chúng ta đã thừa nhận Georges Conneau là kẻ lên kế hoạch cho vụ án. Điều đó đưa chúng ta đến một tuyên bố nực cười rằng hắn tự lên kế hoạch sát hại chính mình!”
“Eh bien, mon ami,” Poirot điềm nhiên nói, “đó lại chính xác là những gì hắn đã làm đấy!”