Qua mấy ngày, tôi và phu nhân bá tước vào trường chơi Tân Thế Giới, làm cái trò gọi là múa khỏa thân... ngày đêm hai lần... Trời ơi, đó là điệu múa thế nào cơ chứ! Đó đâu phải là múa, đó là cởi sạch sành sanh trước mặt khán giả, mặc họ ngắm nghía thân thể không chút che đậy của chúng tôi, cái gọi là đường cong phái đẹp... Thật vô sỉ, đồi trụy và hạ tiện làm sao! Trên đời thật sự có nhiều chuyện không thể nói ra lời, nhưng lại có thể làm được. Bây giờ tôi không tài nào hiểu nổi lúc ấy sao mình lại có thể làm cái trò vô sỉ, hạ tiện như thế. Chẳng lẽ tôi không phải là phu nhân của một trung đoàn trưởng quý giá sao? Chẳng lẽ tôi không phải là một phụ nữ quý tộc Nga sao? Chẳng lẽ tôi từng không được ví như một bông hoa trắng thuần khiết, thần thánhBất khả xâm phạm, kiều diễm sao? Nhưng tôi đã đọa lạc đến mức tủi nhục thế này! Tôi lại có thể trần trụi thân thể trước muôn vàn người, còn lắc lư không chút thể thống, để mong tranh lấy tiếng hoan hô của khán giả. Trời ơi, thật khiến người ta buồn nôn, thật ngoài dự liệu làm sao! Đến nay nhớ lại, tôi vẫn còn thẹn đỏ cả mặt!...
Tôi vẫn còn nhớ lần đầu tiên mình lên đài... Trước khi tôi lên đài, tôi thấy phu nhân bá tước không chút e ngại cởi hết quần áo trên người, chỉ che hai bầu ngực và một phần nhỏ kia... Tiếp đó bà ấy dường như rất đắc ý chạy lên đài... Bà ấy bắt đầu lắc lư bờ mông nảy nở, giang hai cánh tay trắng như ngọc... Bà ấy bắt đầu múa... Trời ơi, đây là điệu múa thế nào cơ chứ! Lẽ nào cái này gọi là múa sao? Nếu nói đây là nghệ thuật múa, thì tôi mong trên đời vĩnh viễn không có loại nghệ thuật múa này. Đây vô luận là sự tủi nhục của loài người! Đây vô luận là sự hoang dâm biến thái! Tôi không biết chuyện này rốt cuộc là kẻ nào nghĩ ra. Tôi muốn nguyền rủa hắn, tôi muốn nhổ nước bọt vào mặt hắn...
Phu nhân bá tước lui đài, tôi ở sau đài nghe thấy những người Trung Quốc kia huýt sáo inh ỏi, "Thêm một bài nữa!", "Thêm một bài nữa!"... Mấy âm thanh dã mạn này như chấn rụng cả gan dạ tôi. Tôi không còn chút dũng khí nào để lên đài tiếp sau phu nhân bá tước. Vốn dĩ tôi đã cởi quần áo một nửa, nhưng đột nhiên tôi lại mặc quần áo vào. Phu nhân bá tước đứng trần trụi trước mặt tôi, bắn về phía tôi ánh mắt kinh ngạc. Bà ấy hỏi tôi:
"Cô sao thế, Lisa?"
"Tôi không thể, tôi không thể! Như vậy tôi sẽ xấu hổ mà chết mất, phu nhân bá tước, bà có biết không? Tôi muốn rời khỏi đây... Tôi không thể mà! Ôi, trời ơi!..."
"Lisa! Cô điên rồi sao?" Phu nhân bá tước hiện lên sắc mặt hoảng loạn, vỗ vai tôi, vội vã nói, "Như thế là không được đâu! Chúng ta đã ký hợp đồng với ông chủ rồi... Sự đã đến nước này, Lisa, đành phải làm tiếp thôi. Chúng ta không thể quan tâm đến xấu hổ hay không xấu hổ nữa. Cô phải biết rằng, chúng ta không làm thế này thì sẽ chết đói, hơn nữa đã ký hợp đồng rồi..."
Bà ấy không nói không rằng, liền thay tôi cởi áo ra. Tôi không kháng cự bà ấy. Tôi trố mắt nhìn thân thể mình, bất luận là bộ phận nào, cũng phơi bày ra không chút che đậy. Tôi dường như muốn khóc, nhưng thần kinh tôi đã mất tác dụng, rốt cuộc không khóc thành tiếng. Cái gọi là tôn nghiêm của phu nhân trung đoàn trưởng, cái gọi là bông hoa trắng kiều diễm thuần khiết... Tất cả, tất cả, từ đây đã sụp đổ, sụp đổ một cách vô cùng tủi nhục.
Tôi như một con rối bước lên vũ đài... Màng nhĩ tôi rung lên bởi những tiếng huýt sáo, tiếng cười nói, tiếng vỗ tay của người Trung Quốc. Mắt tôi chập chùng vô số những đôi mắt dung tục mà kỳ dị của người Trung Quốc. Đó là những đôi mắt đáng sợ, đâm thấu tâm hồn biết bao!... Ban đầu tôi đứng ngẩn ngơ vài phút, như một con rối, tôi không biết cử động thế nào mới đúng, lúc này trong lòng tôi chỉ tràn ngập sự trống rỗng và khủng bố, vì quá đỗi khủng bố, tôi ngược lại hình như có chút trấn tĩnh lại. Tiếp đó thần kinh não tôi nảy lên một cái, tôi hiểu ra cứ đứng ngẩn ngơ thế này là không thể được, thế là tôi bắt đầu múa. Tôi cũng giống như phu nhân bá tước, bắt đầu lắc lư mông, giang hai tay, đi qua đi lại múa trên vũ đài... Thượng đế ơi, xin ngài tha thứ tội lỗi cho con! Đây là điệu múa thế nào cơ chứ! Tôi không phải đang múa, tôi đang vô sỉ làm nhục thân thể thần thánh của mình trước mặt mọi người. Những người Trung Quốc đó, những người Trung Quốc dung tục và đáng hận đó, họ là xem tôi múa sao? Họ là đang thỏa mãn cái nết thô bỉ biến thái của họ đấy. Không ngờ một phụ nữ quý tộc Nga trước kia, giờ đây lại bị những người Trung Quốc dung tục và đáng hận này xâm hại tinh thần.
Từ đó tôi cùng phu nhân bá tước làm cái trò bán dâm hình thức đặc biệt này ở trường chơi Tân Thế Giới...
Tôi đã hiểu ra: Ma lực của bánh mì vĩ đại hơn bất cứ thứ gì, trước mặt nó, có thể đánh mất tất cả tôn nghiêm và thuần khiết. Chỉ cần bụng đói, việc gì cũng có thể làm ra: Đàn ông có thể đi làm cướp, hoặc làm việc còn tồi tệ hơn làm cướp; phụ nữ có thể đi bán dâm, giày vò thân thể mình... Bây giờ chính tôi là một minh chứng rõ ràng. Khi tôi sống cuộc sống dưỡng tôn ưu xử, tôi đã coi trọng thân thể mình biết bao, không để nó dính một chút bụi dơ nhỏ nhặt. Nhưng bây giờ... Trời ơi! Tôi đã trở thành một kẻ không biết tự trọng đến nhường nào!
Tôi đã hiểu ra: Tiền bạc là thứ muôn vàn tội lỗi, sở dĩ trên đời có những hiện tượng tăm tối, đều là do nó làm oai làm quái. Nó không biết đã hy sinh bao nhiêu người! Bây giờ tôi chính là một kẻ hy sinh đáng thương. Nếu như những người Bolshevik dã mạn, những người Bolshevik hoàn toàn không biết một chút dịu dàng là thế nào, mục đích của họ là tiêu diệt thứ tiền bạc muôn vàn tội lỗi này, thì tôi, một kẻ bị tiền bạc hy sinh mất, có phải có quyền đến nguyền rủa họ không? Ôi! Mẫu thuẫn, mẫn thuẫn, tất cả đều mẫn thuẫn...
Cái giá tôi thu được từ việc bán dâm đặc biệt này gượng gạo duy trì cuộc sống của hai người tôi và Bạch Căn. Bạch Căn dường như rất hài lòng. Sắc mặt anh ta hiện giờ đã không còn vẻ sầu khổ như trước, đôi khi cũng ra đường dạo chơi. Những ấn tượng thu được trên đường, anh ta dùng làm tư liệu nói chuyện với tôi. Một mặt anh ta ân cần ân ái với tôi một cách đặc biệt, một mặt sống rất bình thản, hình như cuộc sống của chúng tôi đã rất tốt rồi, vì thế anh ta đã dập tắt những dục vọng khác. Anh ta hiện giờ rất ít khi nhắc đến tổ quốc và chuyện của người Bolshevik. Thỉnh thoảng rất hài lòng nói với tôi:
"Lisa yêu quý! Em cứ nhớ nhung mãi tổ quốc gì, Nga gì làm chi, em xem, bây giờ ở nơi đất khách chúng ta chẳng phải cũng có thể sống an an ổn ổn sao? Mặc kệ quỷ tha cái gì tổ quốc, cái gì Nga, cái gì Bolshevik đi, chúng ta không cần chúng nó nữa..."
"Nhưng anh cho rằng cuộc sống hiện tại của chúng ta đã rất tốt rồi sao? Anh không thấy cuộc sống thế này là đáng hổ thẹn sao?"
Tôi hỏi anh ta như vậy, chợt cảm thấy nảy sinh một niềm chán ghét anh ta. Tôi cảm thấy anh ta hiện giờ đã biến thành một kẻ nhỏ mố, thấp kém, đê tiện đến thế này rồi. Anh ta hiện giờ đến cả hy vọng cũng chẳng có. Nhà ngoại giao hào hoa gì, công sứ tại Paris gì, tướng quân uy phong lẫm liệt gì... Tất cả tất cả đối với anh ta đã trở thành nguyện vọng đã chết lịm. Thượng đế ơi, xin ngài tha lỗi cho con! Bây giờ con còn yêu anh ta ở điểm nào nữa? Phong thái của anh ta không còn, nguyện vọng của anh ta cũng không còn, anh ta đã trở thành một kẻ ti tiện đến thế này, anh ta còn có thứ gì đáng để con yêu thương nữa? Thượng đế ơi! Xin ngài tha lỗi cho con!...
Phu nhân bá tước hiện giờ bắt đầu mượn rượu giải sầu. Có khi múa xong trở về đã là đêm khuya, bà ấy một mình trong phòng uống rượu không kiềm chế, cho đến khi say khướt. Tôi ở phòng bên cạnh thường nghe thấy bà ấy hát những bài hát hạnh phúc thời quá khứ một cách thương cảm. Có khi vào lúc đêm thâu thanh vắng, bà ấy khóc thút thít nhỏ chầm chậm, như oán như than, khiến người nghe cũng phải xót xa. Phu nhân bá tước đáng thương làm sao! Kẻ kiêu hãnh của nước Nga ngày xưa, mà nay lại trở thành phụ nữ oán than phiêu bạt nơi xứ người... Nhưng phu nhân bá tước trước mặt chúng tôi rất ít khi tỏ ra yếu đuối. Bà ấy luôn vui vẻ, dường như cuộc sống hiện tại không hề làm tăng thêm đau khổ trên tâm hồn hay thân thể bà ấy.
"Lisa! Chúng ta cứ sống như thế này đi," đôi khi bà ấy gượng cười nói với tôi: "Trên đời có nhiều người còn không hạnh phúc hơn chúng ta nữa cơ. Chúng ta là vũ công nghệ thuật mà, há há há!... Lisa, cô vẫn chưa thỏa mãn sao?"
Tôi biết nói gì với bà ấy đây? Bà ấy có thể gượng xốc lại tinh thần, giả vờ như vô lo vô nghĩ, nhưng tôi thì không thể. Sau khi nghe lời bà ấy, tôi luôn muốn khóc lên. Trời ơi! Bà ấy hỏi tôi: "Cô vẫn chưa thỏa mãn sao?" Tôi thỏa mãn cái gì cơ chứ? Tôi thỏa mãn cuộc sống tủi nhục này của chính mình sao? Lisa vẫn còn một trái tim, linh hồn của Lisa vẫn chưa hoàn toàn mất đi, vì thế Lisa cũng không thể gượng gạo nói một câu "Tôi thỏa mãn rồi". Lisa, Lisa đáng thương, cô ấy mãi mãi bi ai cho số phận của mình... Bây giờ, đến lúc cô ấy quyết định bước lên con đường diệt vong, cô ấy vẫn bi ai cho số phận của mình, từng bước từng bước đi về phía nấm mồ.
Người may mắn luôn gặp chuyện hạnh phúc, ngược lại, người không may mắn luôn gặp chuyện không may mắn. Chẳng hạn như chúng tôi... Nếu như chúng tôi cứ tiếp tục múa ở trường chơi Tân Thế Giới, tuy là chuyện rất không thể diện, nhưng cũng đành vậy. Thế nhưng số phận xui xẻo của chúng tôi có lẽ đã bị ác quỷ định đoạt, ngay cả cái nghề tủi nhục này cũng không thể giữ vững. Chúng tôi bình an trải qua mấy tháng, Bạch Căn hài lòng, phu nhân bá tước hài lòng, tôi tuy cảm thấy đau khổ vô hạn, nhưng cũng không còn tưởng tượng viển vông khác nữa. Chúng tôi thực sự trông mong số phận đã trêu ngươi chúng tôi quá đủ rồi, quyết không còn chuyện tàn khốc xảy đến nữa. Nhưng, Thượng đế của con ơi, ngài lại khắt khe với chúng con như vậy! Ngài lại không thương xót chúng con như vậy!...
Công bộ cục đột nhiên ra lệnh, nói cái gì múa khỏa thân tổn hại đến phong hóa, nên nghiêm cấm triệt để vân vân... Thế là chén cơm của chúng tôi bị đập vỡ. Ngay cả muốn ở trước mặt đám đông, không chút xấu hổ lắc lư thân thể trần trụi của mình, để mong đổi lấy một chút giá trị bánh mì, điều này cũng đã không thể có được nữa! Tôi có lẽ đồng ý với Công bộ cục, cho rằng múa khỏa thân là hành vi tổn hại phong hóa, có lẽ tôi sâu sắc căm hận hành vi không hợp lễ giáo này... Nhưng, trời ơi, chén cơm của tôi quan trọng mà! Tôi không thể không căm hận Công bộ cục căm hận nó lắm chuyện. Cứ để tất cả phong hóa hư hỏng hết đi, điều đó có liên quan gì đến Công bộ cục nhà ngươi, đến những người châu Âu văn minh các ngươi chứ? Những kẻ ngụy quân tử các ngươi ơi! Tại sao các ngươi lại phải duy trì phong hóa thay cho những người Trung Quốc dã mạn cơ chứ?
Khi tôi nghe được tin Công bộ cục cấm múa khỏa thân, trong lòng tôi nảy sinh hai loại tâm trạng trái ngược: Một mặt tôi vui mừng, rốt cuộc tôi đã vứt bỏ được cái nghề tủi nhục này rồi, ôi, Thượng đế phù hộ!... Một mặt tôi lại bi ai, từ nay về sau chúng tôi lại sống tiếp thế nào đây? Đi xin ăn sao?... Thế là tôi khóc lên. Bạch Căn cũng cúi đầu thở dài. Anh ta không dám nói chuyện với tôi, —— dạo này tôi đối xử với anh ta nghiêm khắc khác thường, nếu lúc tôi không vui, anh ta không dám nói chuyện với tôi đâu. Bạch Căn đáng thương! Tâm trạng của anh ta hiện giờ chuyển dời theo vui buồn tức giận của tôi.
Phu nhân bá tước ban đầu tự nhốt mình trong phòng nhỏ, khóc thút thít hơn một tiếng đồng hồ. Sau đó bà ấy đột nhiên chạy sang phòng chúng tôi, một mặt lau đôi mắt vừa khóc đỏ ửng, một mặt dùng giọng điệu kiên quyết nói với tôi:
"Lisa, cô khóc cái gì chứ? Đừng khóc nữa! Dù sao bây giờ chúng ta cũng không chết đói đâu! Chúng ta đã đánh mất sự thuần khiết, tôn nghiêm, cùng với lòng xấu hổ của mình rồi, chúng ta còn kiêng dè gì nữa? Cô biết đấy, những người phụ nữ như chúng ta, những người phụ nữ còn có chút nhan sắc có thể quyến rũ đàn ông thế này, sẽ không thể không có cơm ăn. Tôi đã quyết định không quản cái gì nữa... Dù sao chúng ta đã là những kẻ đọa lạc rồi, sẽ không còn gợi lên sự đồng cảm của bất kỳ ai nữa. Lisa, hãy để chúng ta đọa lạc tiếp đi, số phận của chúng ta là như vậy đấy... Đừng khóc nữa! Đừng khóc nữa! Khi chúng ta đánh mất tất cả tôn nghiêm, chúng ta sẽ có lối thoát... Thân thể của chúng ta chính là lối thoát của chúng ta..."
Bà ấy nói xong những lời này, khi tôi còn chưa kịp biểu thị ý kiến, đột nhiên xoay người chạy về phòng mình, lại bắt đầu òa khóc nức nở. Tiếng khóc của bà ấy bi ai đến thế, tuyệt vọng đến thế, lại đáng sợ đến thế. Tôi cảm thấy gan dạ mình như vỡ vụn... Tôi ngừng khóc... Thần kinh tôi dần mất đi tác dụng, về sau tôi rơi vào trạng thái mất cảm giác, như một con rối.
Thượng đế ơi, ngài đang trêu ngươi chúng con sao, hay số phận của chúng con đã bị cự thần tà ác định đoạt, ngài không có sức mạnh vãn hồi nó? Ngài nói đi, ngài nói đi, ngài nói đi chứ!
