Thời gian cứ thế trôi đi từng ngày không ngừng lại, bạn còn chưa kịp nhận ra, nhưng đã rất nhiều rất nhiều ngày tháng trôi qua rồi. Tính ra chúng ta ở Thượng Hải, đã mười năm rồi... Chúng ta đã sống mười năm trong cuộc đời thất vọng, mờ mịt, nhục nhã, cứ như vậy chớp mắt đã trôi qua mười năm!

Tôi rất lấy làm lạ tại sao bản thân mình lại có thể giữ lại được một mạng trong những năm tháng đoạn trường lâu dài này, còn sống cho đến tận bây giờ... Lẽ ra tôi đã nên bị giày vò cho chết từ lâu, nếu không bị giày vò chết thì tôi cũng đã sớm bước lên con đường tự sát rồi, thế nhưng tôi lại không hề tự sát, điều này chẳng phải rất kỳ lạ sao?

Cuộc sống của tôi một mặt thì rất gian khổ, nhưng mặt khác lại rất bình đạm, không có biến động gì đáng ghi chép. Còn về phần Bá tước phu nhân thì lại không giống vậy.

Bốn tháng trước, cô ta gặp một người Mỹ ở vũ trường, nghe nói làm quản lý ở một hãng buôn ngoại quốc nào đó. Tôi đã từng gặp hắn hai lần, hắn có dáng vẻ của một thương nhân rất bình thường, bụng rất to, hai ánh mắt lóe lên vẻ ranh mãnh. Dù đã hơn bốn mươi tuổi, nhưng hắn vẫn giữ thói quen của người Mỹ, chưa nuôi râu.

Người Mỹ này không biết đã chấm trúng điểm nào của Bá tước phu nhân, liền dành cho cô ta sự chú ý đặc biệt. Gần một năm nay Bá tước phu nhân béo đến mức không ra thể thống gì, hoàn toàn đánh mất vẻ đẹp của những năm tháng trước đây, thế nhưng người Mỹ này lại để mắt tới cô ta, có lẽ là vì Bá tước phu nhân từng nói với hắn rằng bản thân vốn xuất thân quý tộc, vốn là một vị Bá tước phu nhân tôn nghiêm... Do đó chuyện này đã mê hoặc hắn, khiến hắn nảy sinh tình cảm sâu đậm với Bá tước phu nhân. Người Mỹ tuy giàu có tiền tài, thế nhưng họ lại ngưỡng mộ sự tôn nghiêm của quý tộc châu Âu, họ vẫn luôn mơ mộng về những tước hiệu công tước, hầu tước, tử tước nào đó. Bây giờ vị thương nhân người Mỹ bụng phệ này để mắt đến Bá tước phu nhân, nguyên nhân có lẽ là vì hắn muốn nếm thử hương vị của phụ nữ quý tộc Nga...

Ban đầu, hắn ở lại chỗ Bá tước phu nhân liên tiếp mấy đêm, sau đó hắn nói với Bá tước phu nhân rằng hắn vẫn còn độc thân, nếu Bá tước phu nhân bằng lòng thì hắn có thể cưới cô ta làm vợ, đồng thời thuê một căn phòng khác để sống chung...

Bá tước phu nhân vui mừng khôn tả, liền không một chút do dự mà chấp nhận đề nghị của hắn. Điều này cũng khó trách Bá tước phu nhân, bởi vì cô ta đã là người sắp bước sang tuổi bốn mươi, lúc này không tranh thủ tìm một chỗ dựa, thì đến tương lai biết tính sao đây? Hiện tại cô ta vẫn có thể nhảy múa, vẫn có thể bán rẻ thể xác của mình, nhưng đến khi tuổi già tới thì sao? Lúc đó còn ai có thể sinh lòng hứng thú với cô ta nữa? Thế là Bá tước phu nhân đã gả cho hắn, rời khỏi chúng tôi để chuyển đến sống ở một căn phòng khác.

Chúng ta rất khó tưởng tượng Bá tước phu nhân cảm thấy hạnh phúc đến nhường nào, cảm kích vị cứu tinh của mình, người đàn ông tốt bụng này ra sao...

“Lisa,” trong suốt tháng đầu tiên họ sống chung, Bá tước phu nhân thường hay nói với tôi như thế này: “Bây giờ tôi đã trở thành một người Mỹ rồi. Cậu hoàn toàn không biết, anh ấy đối xử với tôi tốt nhường nào, yêu tôi biết bao nhiêu đâu! Tôi thật sự phải cảm ơn Chúa! Ngài đã ban cho tôi một người đàn ông Mỹ thân thiết, nhân hậu nhường này...”

“Bá tước phu nhân,” thực ra bây giờ tôi nên gọi cô ấy là phu nhân Goldman, nhưng vì thói quen, tôi vẫn luôn gọi cô ấy như vậy. “Đây là ân huệ mà Chúa dành cho chị, chỉ có điều chị phải cẩn thận một chút, đừng để con bồ câu của chị bay mất đấy nhé.”

“Không, Lisa,” cô ấy luôn trả lời tôi với vẻ rất tự tin như thế. “Anh ấy sẽ không bay đi đâu. Anh ấy rất nhân hậu, tuyệt đối sẽ không phụ lòng tôi!”

Nhưng đến đầu tháng thứ hai, tôi đã nhận ra dấu vết u sầu trên khuôn mặt của Bá tước phu nhân. Trước mặt tôi, cô ấy đã thôi không ca tụng Goldman nữa, đôi lúc cô ấy còn thở dài đầy sầu khổ.

“Sao thế? Ngày tháng sống có tốt không?” Có một lần tôi đã hỏi cô ấy như vậy.

Cô ấy lắc đầu, nhíu chặt đôi mày, thở dài một hơi thật dài, hồi lâu mới nói với tôi:

“Lisa, chẳng lẽ con bồ câu của tôi thực sự sắp bay đi sao? Tôi không muốn tin điều này là có thật đâu! Thế nhưng...”

“Sao thế? Chẳng lẽ anh ta không yêu chị nữa à?”

“Gần đây anh ấy đã có rất nhiều lần không qua đêm ở chỗ tôi... Có lẽ... ai mà thấu được lòng dạ đàn ông cơ chứ?”

“Có lẽ không đến mức đó đâu.” Tôi nói những lời an ủi cô ấy với vẻ vô cùng không chắc chắn, nhưng tôi cảm nhận được con bồ câu của cô ấy đã rời bỏ cô ấy mà bay đi mất rồi.

Trải qua khoảng một tuần sau cuộc trò chuyện này, Bá tước phu nhân chạy đến nhà tôi, vừa khóc vừa kể lô với tôi rằng:

“... Haizz, hy vọng đã lừa dối tôi như thế, cho tôi một chút cảm giác hạnh phúc, rồi lại đẩy tôi vào vực sâu đau khổ. Tôi cứ ngỡ anh ấy là một quý ông nhân hậu, tôi cứ ngỡ anh ấy là vị cứu tinh trọn đời của tôi, nào ngờ anh ta, cái đồ khốn nạn này, cái tên ác ôn vô lương tâm này, bây giờ lại nhẫn tâm vứt bỏ tôi. Ban đầu, tôi chỉ tưởng anh ta bận việc, nhưng bây giờ, tôi đã biết hết mọi chuyện, tôi đã biết tất cả rồi. Hóa ra anh ta là một tên đồi trụy, ở Thượng Hải anh ta cũng không biết đã lấy bao nhiêu đời vợ, những người phụ nữ bất hạnh này, những kẻ ngốc nghếch này, kết quả cuối cùng đều bị anh ta vứt bỏ không màng tới. Lisa, cậu có biết không? Bây giờ anh ta lại cưới một người phụ nữ Trung Quốc rồi... Anh ta hoàn toàn không cần tôi nữa...”

Tôi ngẩn người lắng nghe tiếng khóc than của cô ấy, muốn cố gắng nói lấy một vài câu an ủi, nhưng tôi nên nói gì đây? Lời nào mới đủ để an ủi cô ấy đây? Con bồ câu hạnh phúc của cô ấy đã rời bỏ cô ấy mà bay đi, vì thế cô ấy lại rơi xuống đáy sâu tăm tối không thể dò biết. Số phận của cô ấy thật bất hạnh nhường này, e rằng sẽ chẳng bao giờ có lúc con bồ câu hạnh phúc quay trở lại hướng về phía cô ấy nữa.

Kể từ sau khi bị Goldman vứt bỏ, cô ấy hoàn toàn thay đổi tính nết, suýt chút nữa đã biến thành một người phụ nữ điên. Trước đây tôi rất thích gặp mặt cô ấy, rất thích cùng cô ấy chia sẻ nỗi niềm u uất của mình, nhưng bây giờ tôi lại sợ gặp mặt cô ấy. Cô ấy điên điên khùng khùng lúc thì cất cao tiếng hát, lúc thì khóc lóc, lúc lại cười cuồng loạn, đồng thời mùi rượu nồng nặc trên người cô ấy khiến tôi cảm thấy vô cùng khó chịu.

Cách đây không lâu, lúc đó trời đã tối hẳn, tôi vừa chuẩn bị bước chân vào cửa hàng cơm Volga, thì nghe thấy bên trong vang lên những âm thanh náo loạn khóc cười chửi mắng. Tôi đẩy hé cửa một khe nhỏ, lén lút nhìn vào bên trong, trời ạ, bạn đoán xem tôi đã nhìn thấy gì! Tôi nhìn thấy một người phụ nữ điên say mèm... Tôi nhìn thấy Bá tước phu nhân ngồi trên chiếc ghế dựa sát tường, y như kẻ phát điên, lúc khóc, lúc cười, lúc lại thốt ra những lời mắng chửi tục tĩu nhất, nghe lọt tai nhất...

Khách khứa đều nhìn cô ấy với vẻ hứng thú, trên khuôn mặt họ không có sự thương hại, không có sự chán ghét, mà chỉ có nụ cười kinh ngạc và tò mò. Sau đó có hai người phục vụ người Trung Quốc bước tới, kéo cô ấy đứng dậy, bảo cô ấy mau chóng rời khỏi hàng cơm, nhưng cô ấy cứ bám riết không chịu đi, miệng không ngừng chửi bới... Tôi không xem đến hồi kết, bèn quay người bước đi. Lúc này tôi đã quên mất cái bụng đang đói cồn cào của mình, chỉ cảm thấy sự nhục nhã sâu thẳm vạn trượng đáng sợ. Tựa hồ như người đang làm trò hề ở đó không phải là Bá tước phu nhân, mà là tôi, là toàn thể những người phụ nữ nước Nga cũ... Trời ạ, đây rốt cuộc là chuyện gì thế này? Thật là đáng sợ biết bao! Một vị Bá tước phu nhân tôn nghiêm, một đại diện cho phụ nữ quý tộc có lễ giáo nhất, nay lại sa đọa đến mức độ thảm hại thế này! Trời ạ, đây rốt cuộc là chuyện gì thế này?...

Hóa ra người phụ nữ đê tiện, say xỉn đến mức phát điên, hoàn toàn không có chút lễ giáo nào này, lại chính là đóa hoa giao tế lừng danh ở Irkutsk mười năm trước, vị Bá tước phu nhân xa gần không ai không biết... Khi ấy tại bữa tiệc thịnh soạn, với diện mạo lộng lẫy của mình, cô ấy không biết đã thu hút bao nhiêu ánh mắt kinh ngạc ngưỡng mộ của người ta. Hoặc trong buổi vũ hội náo nhiệt, mỗi cái mày cử động hay nụ cười của cô ấy, không biết đã khiến bao nhiêu thiếu niên mê mẩn, phải tâm phục khẩu phục ngã quỳ dưới chân váy. Xiêm y lộng lẫy, trang sức quý giá của cô ấy, không biết đã khơi gợi biết bao sự ganh tỵ ước ao của những người phụ nữ. Tóm lại, đúng như cô ấy từng nói, khi ấy cô ấy chính là đứa con cưng của trời đất! Là sủng nhi của hạnh phúc...

Thế nhưng mười năm sau vào ngày hôm nay, cô ấy lại làm ra những trò hề thô tục nhất trước mặt mọi người, hơn nữa còn phải chịu sự khinh bỉ cùng tiếng chửi mắng chế giễu của người phục vụ người Trung Quốc... Trời ạ, thật là đáng sợ nhường nào! Chẳng lẽ số phận của những người phụ nữ quý tộc Nga lại bị định đoạt một cách tàn nhẫn đến thế sao? Tại sao phụ nữ quý tộc Nga lại phải là những người đầu tiên chịu đựng tai họa thảm khốc bất hạnh này chứ? Ồ, thật là bất công biết bao!

Vào buổi tối hôm đó, tôi thậm chí còn không ăn bữa tối, cứ thế nằm lên giường. Kích thích mà tôi phải chịu đựng quá sâu sắc và mãnh liệt. Đầu óc tôi bắt đầu nóng bừng lên, tôi cảm thấy mình đã ngã bệnh. Ngày hôm sau tôi không dậy nổi...

Phu nhân Lobanov ở tầng dưới, — chồng của bà ta tích cóp được một ít vốn liếng, không còn làm nghề bảo tiêu cho người Trung Quốc nữa, mà bây giờ chuyển sang mở tiệm hút thuốc phiện ở tầng dưới nhà chúng tôi — nghe tin tôi ngã bệnh, bèn đi lên lầu thăm tôi. Bà ta hỏi trước tôi mắc bệnh gì, tôi liền kể cho bà ta nghe về những chuyện đã xảy ra vào tối hôm qua. Nghe xong bà ta không nhịn được mà phì cười. Bà ta nói:

gì ghê gớm chứ? Chúng ta bây giờ còn lo nổi ngần ấy thứ nữa sao? Tôi nói cho cậu biết, chúng ta hiện tại vẫn cứ có thể vui vẻ được ngày nào hay ngày đó thôi...”

Bà ta ngừng lại, ánh mắt không còn mang vẻ tinh anh như lúc tôi mới gặp nữa. Điều này có lẽ là do gần đây bà ta đã vướng vào nghiện thuốc phiện. Lúc này bà ta mở đôi mắt vô hồn nhìn chằm chằm xuống mặt sàn nhà, tựa như tư tưởng của bà ta đang tập trung vào một thứ gì đó trên sàn nhà vậy. Hồi lâu sau, bà ta như người vừa tỉnh giấc mộng, quay đầu lại hỏi tôi:

“Cậu cảm thấy không thoải mái à? Cậu cảm thấy tâm thần bấn loạn sao? Để tôi chữa bệnh cho cậu, hút một hai ngõng thuốc phiện là khỏi ngay thôi. Haizz, cậu có lẽ không biết thuốc phiện là một loại thuốc linh nghiệm nhường nào đâu, nó không chỉ chữa được bệnh tật trên thể xác, mà hơn thế nữa còn chữa được cả bệnh tật trong tinh thần. Chỉ cần cậu ngã mình vào lòng nó, vậy thì cậu sẽ chẳng còn phải bận tâm đến chuyện gì nữa cả. Haizz, cậu biết nó là một thứ tuyệt vời đến thế nào không? Xin cậu hãy nghe lời tôi, bây giờ tôi xuống dưới lấy thuốc phiện lên cho cậu hút nhé...”

“Cảm ơn chị, thôi, không cần đâu!” Tôi vội vã từ chối bà ta. Tôi chưa từng hút thuốc phiện, hơn nữa tôi cũng không muốn hút nó.

Bà ta đã đứng bật dậy, nghe vậy liền ngồi xuống lại.

“Tại sao cậu lại không muốn hút nó chứ?” Bà ta hỏi với vẻ hơi khó chịu.

“Vì tôi chán ghét nó.”

“Ồ hò!” Bà ta bật cười. “Cậu chán ghét nó ư? Cậu có biết những điểm tốt của nó không? Cậu có biết trong làn khói lượn lờ, cảm giác tựa như bước lên chốn bồng lai tiên cảnh không? Cậu có biết trong vòng tay của nó, cậu có thể quên đi mọi nỗi đau khổ không? Cậu có biết nó có thể mang lại cho cậu sự say sưa dịu ngọt không? Ôi, cậu nhầm rồi! Nếu như cậu biết, không, nếu như cậu đã từng nếm trải chỗ tốt của nó, thì cậu không những không chán ghét nó, mà ngược lại còn vô cùng yêu quý nó nữa cơ. Đối với những kẻ như chúng ta, những kẻ đã hy sinh hết mọi hy vọng, nó đích thị là một vị thuốc kỳ diệu vô thượng! Có lẽ nó là một loại độc tố, thế nhưng nó có thể mang lại cho chúng ta sự an ủi, nó có thể khiến chúng ta quên đi bản thân, quên đi tất cả... Nó dẫn chúng ta bước vào con đường chết, nhưng đây lại là con đường chết vô cùng kín đáo, không hề có cảm giác đau đớn. Chúng ta còn mong mỏi điều gì khác nữa chứ? Lisa, xin cậu hãy nghe lời tôi đi, xin hãy đón nhận sự tẩy lễ của nó đi! Haizz, nếu như cậu đã từng lĩnh hội được những điểm tuyệt vời của nó...”

“Đã thế thì, hãy để tôi thử một lần xem sao, tôi sẵn sàng bước lên con đường chết từ từ này.”

Phu nhân Lobanov đi xuống lầu. Nhưng tôi đợi mãi mà chẳng thấy bà ta quay lên. Lời nói của bà ta đã lay động tâm can tôi, khiến tôi vô cùng nôn nóng muốn thử loại thuốc mê hồn giúp tiêu tan sầu muộn ấy, thế mà mãi chẳng thấy bà ta lên... Trải qua khoảng nửa tiếng đồng hồ, tôi nghe thấy dưới lầu nổi lên tiếng ồn ào náo loạn... Tôi không hiểu đã xảy ra chuyện gì. Đợi một lúc lâu, Bạch Căn bước vào. Cậu ta báo cáo với tôi rằng:

“Ban nãy hai vợ chồng Lobanov đều đã bị mấy tên tuần cảnh bắt đi rồi. Bọn họ nói, hai vợ chồng này mở tiệm hút trái phép, phạm vào luật pháp...”

Nghe xong lời của Bạch Căn, tôi không khỏi cảm thấy lạnh toát nửa người. Tôi không quá thương cảm cho việc hai vợ chồng Lobanov bị bắt. Trải qua vở kịch quái đản đáng sợ mà Bá tước phu nhân đã diễn vào tối hôm qua, thì bây giờ loại chuyện này đối với tôi hình như đã trở nên vô cùng bình thường rồi.

Tôi muốn thử loại thuốc mê hồn tiêu tan sầu muộn, tôi muốn bắt đầu bước vào con đường chết từ từ này, thế nhưng hai vợ chồng Lobanov lại bị bắt rồi... Đây chẳng lẽ lại là cái gọi là đường đời trắc trở nhiều gian truân hay sao?