Tôi còn nhớ... trời ơi, làm sao tôi có thể không nhớ được cơ chứ?... Đêm đó, cái đêm nhục nhã nhất trong đời tôi... Dù rằng những năm qua, những đêm như thế không biết đã diễn ra bao nhiêu lần, đến chính tôi cũng không nhớ nổi nữa. Người Anh, người Pháp, người Mỹ, thậm chí có một lần còn là người da đen, một gã da đen có gương mặt đáng sợ như quỷ dữ... Chỉ cần có tiền, bất kể anh là ai, tôi đều có thể ngủ cùng anh, tôi đều có thể đem thân thể từng thuần khiết, thần thánhBất khả xâm phạm này giao cho anh tận hưởng, giao cho anh chà đạp. Không biết đã có bao nhiêu người từng gối đầu lên hai cổ tay tôi, không biết môi tôi đã dính phải bao nhiêu nước bọt có mùi lạ khiến người ta buồn nôn, trên... Thượng đế ơi, xin người hãy thứ tội cho con, con đã chà đạp thân thể người ban cho quá tàn nhẫn rồi.

Phải rồi, mỗi một đêm trong mấy năm qua, hầu như tôi đều trải qua một cách vô cùng nhục nhã. Nhưng đêm đó... đó là đêm đầu tiên nhục nhã nhất trong lịch sử cuộc đời tôi! Tôi nhớ, tôi làm sao có thể không nhớ chứ? Từ đêm đó trở đi, tôi mới chính thức trở thành kỹ nữ, mới chính thức mất đi trinh tiết, mới chính thức trở thành công cụ phát tiết dục vọng thú tính của người ta... Đây là do phu nhân Bá tước dạy tôi làm như vậy. Bà ấy nói, khi chúng ta mất đi tất cả tôn nghiêm, chúng ta vẫn còn một lối thoát, thân thể của chúng ta chính là lối thoát của chúng ta... Ôi, đó là một lối thoát tốt biết bao! Bán rẻ thân thể mình mà không chút biết hổ thẹn... Trời ơi, lúc đó tại sao tôi lại không có dũng khí tự sát chứ? Tại sao tôi lại đi tìm một lối thoát "tốt" như thế này? Đường chết, đường chết, đường chết tốt hơn cái loại lối thoát này gấp bao nhiêu lần chứ!...

Tôi nhớ, đó là ở công viên tại Bến Thượng Hải... Lúc đó đã hơn mười giờ đêm, gió sông cuối thu đã làm người ta cảm thấy manh áo mỏng manh. Lá rơi sột soạt. Trong công viên vẫn còn thưa thớt khách tham quan qua lại, dưới ánh đèn điện mù mờ, họ giống như những ảo ảnh hồn ma lặng lẽ. Tôi ngồi trên chiếc ghế tựa gần lan can, đối diện với ánh đèn lập lòe trên sông, thầm đau xót cho thân phận đáng thương của mình. Tôi khóc, từng giọt nước mắt lăn dài từ khóe mắt, nếu chúng có linh hồn, nhất định sẽ rơi xuống sông, làm tăng thêm làn sóng cuộn trào... Chúng chắc hẳn phải chứa đựng sự tuyệt vọng sâu sắc biết bao.

Phu nhân Bá tước khuyên tôi hãy giống như bà, đi đi lại lại ở hai đầu cầu Ngoại Bạch Độ để quyến rũ những vị khách tìm vui... Tôi xấu hổ, dù thế nào cũng không muốn làm như bà ấy. Thế là tôi đi vào công viên, lặng lẽ ngồi xuống chiếc ghế gần lan can. Lúc đó trái tim tôi sợ hãi biết bao, lại ngượng ngùng biết bao, bây giờ tôi thật khó dùng lời lẽ để diễn tả, đó là lần đầu tiên của tôi... Tôi hoàn toàn chưa quen. Trời ơi, nằm mơ tôi cũng không ngờ mình lại ở Thượng Hải xứ người, trong công viên vào đêm tối thế này, bắt đầu đi quyến rũ cái gọi là "khách tìm vui", làm cái gọi là "làm ăn" này! Khi tôi mới đến Thượng Hải, có đôi khi vào ban đêm từ công viên trở về, tôi thấy nhiều người phụ nữ đi đi lại lại ở hai đầu cầu Ngoại Bạch Độ, họ như những cô hồn, hình như đang tìm kiếm thứ gì, lại hình như đang chờ đợi thứ gì... Tôi không hiểu rốt cuộc họ đang làm gì. Bây giờ tôi hiểu rồi, tôi hoàn toàn hiểu rồi. Vì phu nhân Bá tước giờ đây đã trở thành một trong số họ, còn tôi...

Có đôi khi tôi ngồi trên ghế trong công viên, ngoài việc cảm thương cho thân phận mình ra, tôi chẳng có nghĩ ngợi gì khác, càng không nghĩ đến việc quyến rũ cái gọi là khách tìm vui. Nhưng khách tìm vui thì rất nhiều, có kẻ nháy mắt với tôi, có kẻ ngồi xuống cạnh tôi, từ từ bắt chuyện, nói những lời trêu ghẹo chướng tai... Lúc đó tôi ghét bỏ họ biết bao! Tôi ghét họ cố ý nhục nhã tôi, cố ý làm tôi cảm thấy khó chịu. Tôi vốn là một đóa hoa trắng kiều diễm, tôi vốn là một người phụ nữ Nga tôn quý, đã từng chịu sự nhục nhã của ai cơ chứ? Mà bây giờ... họ lại coi thường tôi đến mức này, đây thực sự là chuyện khiến tôi căm phẫn.

Bây giờ tôi đã hiểu rồi. Họ coi mỗi một người phụ nữ Nga đều là kỹ nữ, đều là lũ "làm ăn"... Trên thực tế, nào có phải không phải như vậy đâu? Cô xem, bây giờ phu nhân Bá tước cũng đã trở thành cô hồn trên cầu Ngoại Bạch Độ rồi. Lisa, người từng được gọi là Lisa quý giá, bây giờ cũng đang ngồi trong công viên Bến Thượng Hải chờ khách...

Tôi đang nhìn thẫn thờ vào ánh đèn trên sông, bỗng nhiên nghe thấy tiếng bước chân phía sau, tiếp đó có một người ngồi xuống bên cạnh tôi. Trái tim tôi không khỏi đập thình thịch, tôi muốn chạy đi, nhưng rốt cuộc vẫn không nhúc nhích. Tôi không dám ngoảnh đầu lại xem rốt cuộc là ai, tôi sợ, tôi thật sự rất sợ...

"Thưa cô," gã bắt đầu nói với tôi bằng tiếng Anh, "tôi có thể làm quen với cô không?"

Nếu là trước đây, ôi, nếu là trước đây, tôi nhất định sẽ nghiêm nghị trả lời gã:

"Thưa ông, ông nhầm rồi. Không phải người phụ nữ nào đến công viên cũng là để làm quen với người khác đâu!"

Nhưng lần này, tôi lại không có dũng khí từ chối gã. Tôi vốn dĩ là vì quyến rũ khách nên mới ngồi ở công viên vào ban đêm, bây giờ khách đã đến tận tay, tôi còn lý do gì để từ chối gã nữa? Thế là tôi im lặng một lúc, rất thiếu kiên quyết, từ từ ngoảnh đầu lại. Trời ơi, tôi gặp phải quỷ rồi sao? Đó là một gã người Ấn Độ to lớn, mặt đen kịt... Dáng vẻ của gã thật đáng sợ! Hai mắt gã bắn ra luồng ma quang đáng sợ! Tôi không khỏi giật mình kinh hãi, vội vàng đứng dậy chạy đi. Gã người Ấn Độ đuổi theo phía sau gọi tôi:

"Đứng lại đi! Đừng sợ! Tôi có tiền... Người Ấn Độ chúng tôi rất ôn hòa..."

Tôi không trả lời gã một câu nào, chạy ra khỏi công viên. Khi tôi vừa đi đến giữa cầu Ngoại Bạch Độ, đi ngược chiều lại là một người trông giống như người Mỹ, chừng hơn bốn mươi tuổi, dáng vẻ cực kỳ phong độ kiểu quý ông. Gã liếc nhìn tôi vài cái rồi dừng lại không đi nữa, bất lịch sự hỏi tôi:

"Tôi có thể đi cùng cô được không?"

Tôi trấn tĩnh lại trái tim hoảng sợ, chẳng cần suy nghĩ đáp:

"Được."

Thế là tôi dẫn gã về nhà... Trời ơi, người tôi dẫn về nhà không phải người thân, không phải bạn bè, cũng không phải nhân tình, mà là... ôi, mà là một vị khách lạ mặt, không quen biết! Bây giờ tôi đã bắt đầu làm ăn rồi.

Bạch Căn gật đầu với vị khách, rồi bước ra ngoài một cách vô cùng xấu hổ nhưng đầy bất lực. Người Mỹ thấy anh ta đi ra ngoài liền hỏi tôi:

"Hắn là gì của cô vậy?"

Lúc này tôi mới cảm thấy mặt mình nóng bừng lên vì xấu hổ. Tôi thẹn thùng đến mức không biết giấu mặt vào đâu, ước gì được chết ngay lập tức, lại ước gì nhổ một bãi nước bọt vào mặt gã người Mỹ mà chửi: "Mày là cái thứ gì mà dám đuổi chồng tao ra ngoài hả..." Tôi lại ước gì đuổi theo Bạch Căn, hỏi anh ta tại sao lại hèn hạ đến thế, có thể đem vợ mình nhường cho người khác... Nhưng lý trí đã đè bẹp cảm xúc của tôi, cuối cùng tôi chua chát cười nói:

"Anh ấy là bạn tôi..."

"Cô có chồng chưa?" Gã người Mỹ đáng ghét này lại cố ý truy hỏi tôi như vậy.

"Không có." Tôi lắc đầu nói.

Thế là từ lúc đó, Bạch Căn trở thành bạn của tôi. Tôi không có chồng nữa... Trời ơi, chuyện này thật kỳ quặc làm sao! Lại nhục nhã làm sao! Làm chồng mà thấy vợ dẫn khách về nhà, lại lặng lẽ tránh đi, như thể sợ sẽ làm hỏng hứng thú của khách vậy. Làm vợ mà có được sự đồng ý của chồng, không biết hổ thẹn đi quyến rũ khách lạ từ bên ngoài về, thế là cùng gã... lại còn nói mình không có chồng... Thượng đế của con ơi, xin người hãy trừng phạt chúng con đi, chúng con quá đỗi hèn hạ không thể chịu nổi rồi!

Còn nhớ trong tuần trăng mật mới cưới... Khi ấy Bạch Căn đã lấp đầy tâm hồn tôi biết bao! Anh ấy là lý tưởng duy nhất của tôi, anh ấy là cuộc sống của tôi, anh ấy là tất cả của tôi. Khi ấy tôi nghĩ, tôi phải vì Bạch Căn, vì tình yêu cao thượng và tuyệt diệu mà giữ gìn thân thể thuần khiết của mình thật chặt, không để nó dính một vết bẩn nào, không để nó bị bất kỳ người đàn ông nào xâm phạm. Tôi phải trân trọng vẻ đẹp của mình, tôi phải giữ cho tâm hồn mình thuần khiết như tuyết trắng... Tóm lại, ngoại trừ Bạch Căn ra, tôi không nên nghĩ đến bất kỳ người đàn ông nào khác trên đời này nữa.

Có một lần, tôi nghe nói phu nhân của một viên sĩ quan đã bỏ trốn cùng nhân tình... Lúc đó tôi đã khinh bỉ người phụ nữ không trinh tiết đó biết bao! Ngay cả trong hình dung tôi cũng không thể tưởng tượng được mình lại có thể phản bội Bạch Căn để đi yêu một người đàn ông khác. Điều đó đối với tôi là không thể nào, hơn nữa còn là chuyện sẽ bị Thượng đế trừng phạt. Nhưng đến bây giờ... Mới bao lâu cơ chứ!... Sự đời biến đổi nhanh đến thế này sao! Tôi lại có thể trắng trợn dẫn khách về nhà, mà điều này lại được sự đồng ý của Bạch Căn,... Rốt cuộc đây là chuyện thế nào? Chẳng lẽ bây giờ tôi đã không còn là Lisa trước đây nữa sao? Đã trở thành một người khác rồi sao?

Trên cánh tay tôi bắt đầu có gáy của người khác gối lên, trên môi tôi bắt đầu hôn lên môi của người khác... Trời ơi, điều này đối với tôi làm sao mà xa lạ đến thế, làm sao mà ngượng ngùng đến thế! Trước đây tôi không hề tưởng tượng nổi, bây giờ tôi lại có thể làm được. Bây giờ người ngủ cùng tôi, dùng tay sờ soạng khắp thân thể tôi không phải là nhân tình của tôi, mà là khách của tôi, gã người Mỹ mới gặp lần đầu. Điều này so với người phu nhân sĩ quan bỏ trốn theo nhân tình kia thì thế nào chứ?...

Trong sự bọc lót của nhục nhã và sợ hãi, tôi dường như mất đi cảm giác, mặc cho gã người Mỹ làm gì thì làm. Gã có quyền làm thế với tôi, vì tôi đang làm ăn, vì trong đêm nay tôi thuộc về gã. Gã hỏi tôi nhiều điều, nhưng tôi như một con rối gỗ không trả lời gã. Nếu gã muốn... thì tôi cũng nằm đơ ra mặc gã muốn làm gì thì làm, không chút kháng cự. Sau đó gã thấy dáng vẻ này của tôi, có lẽ là rất mất hứng, liền im lặng đứng dậy đi về. Gã để lại tờ tiền mười đồng... Ôi, chỉ với tờ tiền mười đồng này, tôi đã bán đi thân thể mình! Tôi đã tự đặt mình vào vị trí nhục nhã nhất! Tôi đã nói tôi không có chồng! Mặc dù khi tôi ngủ với gã, Bạch Căn đang ở ngoài cửa, hoặc đang lang thang như một cô hồn trên đường phố...

Sau khi gã người Mỹ đi khỏi không lâu, Bạch Căn trở về. Lúc này tôi có chút mơ hồ, như mất đi thứ bảo vật gì đó, lại như đi nhầm đường, cảm thấy từ nay về sau sẽ vĩnh viễn rơi xuống đáy vực sâu không thể lường được. Tôi nằm trên giường chỉ mở mắt nhìn anh ta, anh ta cũng không nói gì với tôi, liền cởi áo ra, nằm xuống vị trí gã người Mỹ vừa nằm. Trời ơi, rốt cuộc đây là chuyện thế nào? Bạch Căn là chồng tôi, hay là khách của tôi?...

Bỗng nhiên tôi như bừng tỉnh khỏi giấc mộng, ném tờ tiền trong tay xuống sàn nhà, gào khóc nức nở. Tôi khóc cho số phận của mình; tôi khóc cho tình yêu thần thánh từng tuyệt diệu nhưng nay đã tan biến... Tôi khóc cho đóa hoa trắng kiều diễm gặp phải kiếp nạn, mặc cho trận mưa vô tình vùi dập. Tôi khóc, vì trên thực tế, tôi cùng Bạch Căn đã thể hiện bước đường cùng của giới quý tộc Nga cũ. Thượng đế ơi! Ngoài khóc lóc ra, con còn có hành động gì có thể biểu thị sự đau thót của con nữa đây?

"Lisa, em làm sao vậy? Gã người Mỹ đáng ghét đó đắc tội với em sao? Em yêu, đừng khóc như thế nữa mà!"

Tôi vẫn tiếp tục gào khóc, không thèm đếm xỉa đến anh ta. Tôi muốn bật ngồi dậy, chỉ vào mặt anh ta mà chửi một trận nức nở:

"Đồ không biết xấu hổ nhà anh, anh còn có thể coi là chồng tôi nữa sao? Anh đến cả vợ mình cũng không nuôi nổi, ngược lại còn để vợ phải bán dâm để nuôi anh, anh còn coi là một con người nữa không? Để có được vài đồng tiền mua bánh mì, anh lại chẳng chút biết hổ thẹn bán vợ cho người ta ngủ sao?..."

Nhưng tôi nghĩ lại, dẫu tôi không mắng chửi anh ta, anh ta cũng đã là một người rất bất hạnh rồi. Người đàn ông trên đời này có ai lại nguyện ý đem vợ mình nhường cho người khác chơi đùa đâu? Bạch Căn đáng thương! Bạch Căn đáng thương! Đây không phải là lỗi của anh ấy. Đây là số phận đã định sẵn của chúng tôi rồi.

Lúc này tôi nghe thấy phòng của phu nhân Bá tước bên cạnh có tiếng cười đùa cợt nhả... Tôi không còn sức lực nghe tiếp nữa, từ từ ngủ thiếp đi trong vòng tay an ủi của Bạch Căn.