Dì Olivia kể cho Peggy và tôi nghe về ông ấy vào buổi chiều chúng tôi sang giúp dì hái những đóa hoa hồng muộn để làm pot-pourri (hoa khô ướp hương). Chúng tôi thấy dì có vẻ im lặng và trầm tư một cách lạ thường. Thông thường, dì rất thích những thú vui tao nhã, nhanh nhạy với những chuyện phiếm ở East Grafton, và hay cười khúc khích như một thiếu nữ, chính điều đó xua tan bầu không khí của một bà cô độc thân hiền lành dường như luôn bao trùm lấy dì. Những lúc như thế, chúng tôi không thấy khó tin — dù vào những lúc khác thì có — rằng Dì Olivia cũng từng là một cô gái trẻ.
Ngày hôm đó, dì hái hoa hồng một cách lơ đãng, và rắc những cánh hoa mỏng manh vào chiếc giỏ cỏ thơm với phong thái của một người phụ nữ có tâm trí đang để ở nơi xa xôi nào đó. Chúng tôi không nói gì, biết rằng những bí mật của Dì Olivia sớm muộn gì cũng sẽ đến tai chúng tôi. Khi những cánh hoa hồng đã hái xong, chúng tôi bê chúng lên lầu, đi thành một hàng dọc, Dì Olivia đi cuối cùng để nhặt bất kỳ cánh hoa nào chúng tôi vô tình làm rơi. Trong căn phòng phía tây nam, nơi không có thảm để bị phai màu, chúng tôi trải chúng ra trên những tờ báo đặt dưới sàn nhà. Sau đó, chúng tôi đặt những chiếc giỏ cỏ thơm của mình trở lại đúng chỗ, trong đúng cái tủ, ở đúng căn phòng quy định. Tôi không biết điều gì sẽ xảy ra với chúng tôi, hoặc với những chiếc giỏ cỏ thơm, nếu việc này không được thực hiện như vậy. Trong nhà Dì Olivia, chẳng bao giờ có chuyện gì được phép đặt sai chỗ dù chỉ một giây.
Khi chúng tôi xuống nhà, Dì Olivia bảo chúng tôi vào phòng khách. Dì nói dì có điều muốn kể, và khi dì mở cửa, một vệt hồng nhạt lan tỏa trên khuôn mặt dì. Tôi nhận thấy điều đó với vẻ ngạc nhiên, nhưng chẳng mảy may đoán ra sự thật—bởi vì chẳng ai lại đi liên tưởng những ý nghĩ về người yêu hay hôn nhân với bà cô độc thân chỉn chu, nhỏ nhắn này, Olivia Sterling.
Phòng khách của Dì Olivia cũng giống hệt như dì vậy—gọn gàng đến mức phát mệt. Mọi món đồ nội thất đều nằm chính xác ở vị trí cũ từ trước tới nay. Không gì được phép xê dịch. Những tua rua của chiếc gối tựa chắp vá nằm ngay ngắn trên tay ghế sô pha, và tấm khăn ren phủ lưng ghế luôn được trải ở một góc chính xác trên chiếc ghế bập bênh làm từ lông bờm ngựa. Không một hạt bụi nào lọt vào mắt; không một con ruồi nào dám bén mảng đến căn phòng thiêng liêng đó.
Dì Olivia kéo một tấm mành lên để ánh sáng có thể len lỏi qua những tán lá nho, rồi ngồi xuống chiếc ghế cũ tựa lưng cao vốn là vật gia truyền của bà cố dì. Dì đan tay vào nhau đặt trên lòng, và nhìn chúng tôi với vẻ khẩn khoản e dè trong đôi mắt màu xám xanh. Rõ ràng là dì thấy rất khó khăn khi phải nói ra bí mật của mình, nhưng đồng thời, toát lên ở dì là một vẻ tự hào và hân hoan; và có chút gì đó, một phẩm giá mới. Dì Olivia không bao giờ là người biết tự khẳng định mình, nhưng nếu có thể, thì đây chính là lúc để làm điều đó.
“Các cháu có bao giờ nghe dì nhắc đến ông Malcolm MacPherson chưa?” Dì Olivia hỏi.
Chúng tôi chưa bao giờ nghe dì, hay bất cứ ai khác, nhắc đến ông Malcolm MacPherson; nhưng cả pho sách giải thích cũng không thể nói cho chúng tôi biết nhiều về ông ấy hơn là giọng nói của Dì Olivia khi dì xướng tên ông. Chúng tôi biết, như thể nó vừa được công bố bằng tiếng kèn đồng, rằng ông Malcolm MacPherson hẳn phải là người theo đuổi của Dì Olivia, và sự thật đó khiến chúng tôi nín thở. Chúng tôi thậm chí quên cả tò mò, vì quá đỗi kinh ngạc.
Và Dì Olivia ngồi đó, kiêu hãnh, e thẹn, hân hoan và ngượng ngùng, tất cả cùng một lúc!
“Ông ấy là anh trai của bà John Seaman ở bên kia cầu,” Dì Olivia giải thích với một nụ cười gượng gạo. “Tất nhiên là các cháu không nhớ ông ấy rồi. Ông ấy đã đến British Columbia hai mươi năm trước. Nhưng giờ ông ấy sắp về nhà—và—và—hãy nói với cha các cháu, được không—dì—dì—không tiện nói với cha các cháu—ông Malcolm MacPherson và dì sắp kết hôn.”
“Kết hôn!” Peggy thốt lên. Và “kết hôn!” tôi lặp lại một cách ngớ ngẩn.
Dì Olivia hơi làm bộ.
“Chuyện đó có gì không ổn sao?” dì hỏi, giọng khá sắc bén.
“Ồ, không, không,” tôi vội vàng trấn an, lén huých Peggy một cái để đánh lạc hướng ý nghĩ buồn cười của con bé. “Chỉ là dì ơi, dì phải biết rằng đây là một sự ngạc nhiên rất lớn đối với chúng cháu.” “Dì biết thế nào cũng vậy mà,” Dì Olivia tự mãn nói. “Nhưng cha các cháu sẽ biết—ông ấy sẽ nhớ. Dì chỉ hy vọng ông ấy không nghĩ dì thật khờ khạo. Ngày trước, ông ấy đã không nghĩ ông Malcolm MacPherson là người thích hợp để dì kết hôn. Nhưng đó là chuyện từ lâu rồi, khi ông Malcolm MacPherson còn rất nghèo. Giờ ông ấy đã có gia cảnh rất khá giả.”
“Dì kể cho chúng cháu nghe về chuyện đó đi,” Peggy nói. Con bé không nhìn tôi, đó là cứu cánh của tôi. Nếu tôi bắt gặp ánh mắt của Peggy khi Dì Olivia nói “ông Malcolm MacPherson” bằng cái giọng đó, tôi hẳn đã cười lăn lộn, dù có muốn hay không.
“Khi dì còn là con gái, nhà MacPherson sống ở phía bên kia đường. Ông Malcolm MacPherson khi đó là người theo đuổi dì. Nhưng gia đình dì—và đặc biệt là cha các cháu—ôi chao, dì hy vọng ông ấy sẽ không quá giận—đều phản đối tình cảm của ông ấy và đối xử rất lạnh nhạt với ông ấy. Dì nghĩ đó là lý do tại sao lúc đó ông ấy không bao giờ ngỏ ý cưới dì. Rồi sau một thời gian, ông ấy đi xa như dì đã nói, và dì không bao giờ nhận được tin tức gì trực tiếp từ ông ấy trong suốt nhiều năm. Tất nhiên, em gái ông ấy thỉnh thoảng cũng cho dì biết tin. Nhưng tháng Sáu vừa rồi, dì nhận được một lá thư từ ông ấy. Ông ấy nói ông ấy đang trên đường trở về định cư vĩnh viễn trên hòn đảo cũ, và ông ấy hỏi dì có muốn lấy ông ấy không. Dì đã viết thư trả lời rằng dì đồng ý. Có lẽ dì nên bàn với cha các cháu, nhưng dì sợ ông ấy sẽ nghĩ rằng dì nên từ chối ông Malcolm MacPherson.”
“Ồ, cháu không nghĩ cha sẽ phiền lòng đâu,” Peggy nói đầy trấn an.
“Dì hy vọng thế, vì tất nhiên, trong bất kỳ trường hợp nào, dì cũng sẽ coi việc thực hiện lời hứa mà dì đã cho ông Malcolm MacPherson là nghĩa vụ của mình. Ông ấy sẽ đến Grafton vào tuần tới, làm khách của em gái mình, bà John Seaman, ở bên kia cầu.”
Dì Olivia nói câu đó chính xác như thể dì đang đọc từ mục cá nhân trên tờ Daily Enterprise vậy.
“Đám cưới sẽ diễn ra khi nào ạ?” tôi hỏi.
“Ồ!” Dì Olivia đỏ mặt đầy bối rối. “Dì không biết ngày chính xác. Không có gì có thể được quyết định chắc chắn cho đến khi ông Malcolm MacPherson đến. Nhưng chắc chắn sẽ không trước tháng Chín. Sẽ có rất nhiều việc phải làm. Các cháu sẽ nói với cha các cháu chứ?”
Chúng tôi hứa sẽ làm vậy, và Dì Olivia đứng dậy với vẻ nhẹ nhõm. Peggy và tôi vội vã chạy về nhà, và khi đã đi đủ xa, chúng tôi dừng lại để cười phá lên. Chuyện tình cảm của những người trung niên có thể đối với họ cũng dịu dàng và ngọt ngào như của tuổi trẻ, nhưng chúng thường mang lại khá nhiều sự hài hước cho những người quan sát. Chỉ có tuổi trẻ mới có thể lãng mạn mà không gây buồn cười. Chúng tôi yêu quý Dì Olivia và thấy mừng cho hạnh phúc mới chớm nở muộn màng của dì; nhưng chúng tôi cũng cảm thấy buồn cười về điều đó. Ký ức về “ông Malcolm MacPherson” của dì mỗi lần nghĩ đến đều khiến chúng tôi không nhịn được cười.
Cha tôi ban đầu tỏ vẻ không tin và gạt đi, và khi chúng tôi thuyết phục được ông, ông đã cười ha hả. Dì Olivia không cần phải lo lắng về bất kỳ sự phản đối nào nữa từ gia đình tàn nhẫn của mình.
“MacPherson là một gã tốt bụng, nhưng lại nghèo khủng khiếp,” cha nói. “Ta nghe nói ông ta đã rất thành công ở miền Tây, và nếu ông ta và Olivia có ý với nhau thì ta không phản đối gì việc họ cưới nhau. Nhớ bảo Olivia rằng đừng có lên cơn nếu ông ta lỡ tha bùn vào nhà bà ấy đôi chút nhé.”
Thế là mọi chuyện đã được sắp đặt xong, và trước khi chúng tôi kịp nhận ra, Dì Olivia đã bận tối mặt tối mũi với những công việc chuẩn bị cho đám cưới, mà trong đó Peggy và tôi hoàn toàn không thể thiếu. Dì tham khảo ý kiến của chúng tôi về mọi thứ, và chúng tôi gần như sống ở nhà dì trong những ngày trước khi ông Malcolm MacPherson đến.
Dì Olivia rõ ràng cảm thấy rất hạnh phúc và quan trọng. Dì luôn muốn được kết hôn; dì không phải là người phụ nữ cứng rắn chút nào và việc sống độc thân luôn là một điểm nhức nhối đối với dì. Tôi nghĩ dì coi đó là một sự ô nhục. Vậy mà dì lại là một bà cô độc thân bẩm sinh; nhìn dì, và xét đến sự chỉn chu cùng những thói quen cố hữu của dì, thật không thể tưởng tượng được dì lại là vợ của ông Malcolm MacPherson, hay bất cứ ai khác.
Chúng tôi sớm phát hiện ra rằng, đối với Dì Olivia, ông Malcolm MacPherson chỉ đại diện cho một khái niệm trừu tượng—người đàn ông sẽ ban cho dì phẩm giá làm vợ bấy lâu nay vẫn thiếu vắng. Chuyện tình lãng mạn của dì chỉ bắt đầu và kết thúc ở đó, mặc dù chính dì cũng không hề nhận thức được điều này, và tin rằng mình đang yêu ông ấy sâu sắc.
“Điều gì sẽ xảy ra, Mary, khi ông ấy xuất hiện bằng xương bằng thịt và dì ấy buộc phải đối mặt với ‘ông Malcolm MacPherson’ như một người đàn ông thực thụ, thay vì là một ‘bên thứ hai’ mơ hồ trong lễ cưới?” Peggy thắc mắc, trong khi con bé đang khâu khăn ăn cho Dì Olivia, ngồi trên những bậc thềm đá sa thạch được cọ rửa sạch sẽ của dì, và cẩn thận cho tất cả những mảnh chỉ thừa vào chiếc giỏ nhỏ mà Dì Olivia đã đặt ở đó cho mục đích đó.
“Nó có thể biến dì ấy từ một bà cô độc thân vị kỷ thành một người phụ nữ mà hôn nhân không còn vẻ gì là không phù hợp nữa,” tôi nói.
Vào ngày ông Malcolm MacPherson dự kiến đến, Peggy và tôi đã sang đó. Chúng tôi đã định sẽ ở lại nhà mình, nghĩ rằng các cặp tình nhân sẽ thích buổi gặp mặt đầu tiên không có người chứng kiến, nhưng Dì Olivia khăng khăng muốn chúng tôi có mặt. Dì rõ ràng đang lo lắng; cái trừu tượng đang dần trở nên hữu hình. Ngôi nhà nhỏ của dì gọn gàng không tì vết, không một hạt bụi từ trên xuống dưới. Chính Dì Olivia đã cọ sàn gác mái và quét các bậc thang xuống hầm ngay sáng hôm đó với sự tỉ mỉ như thể dì mong ông Malcolm MacPherson sẽ nhanh chóng kiểm tra từng nơi và dì sẽ phải sống hay chết dựa trên đánh giá của ông ấy.
Peggy và tôi giúp dì mặc đồ. Dì khăng khăng đòi mặc bộ đồ lụa đen đẹp nhất của mình, trong bộ đồ đó dì trông đẹp một cách không tự nhiên. Bộ váy vải muslin mềm mại của dì hợp với dì hơn nhiều, nhưng chúng tôi không thể thuyết phục dì mặc nó. Tôi chưa từng thấy ai chỉn chu và cứng nhắc như Dì Olivia khi dì trang điểm xong. Peggy và tôi nhìn dì đi xuống lầu, tà váy được nhấc cao cứng nhắc xung quanh người để không quét xuống sàn.
“‘Ông Malcolm MacPherson’ sẽ bị choáng ngợp đến mức chỉ có thể ngồi tựa lưng và ngắm nhìn dì ấy thôi,” Peggy thì thầm. “Ước gì ông ấy đến sớm để mọi chuyện xong xuôi. Việc này làm tôi căng thẳng quá.”
Dì Olivia đi vào phòng khách, ổn định chỗ ngồi trên chiếc ghế chạm khắc cũ, và đan tay lại. Peggy và tôi ngồi trên cầu thang chờ ông ấy đến trong một nỗi hồi hộp thắt thẻo. Chú mèo con của Dì Olivia, một sinh vật mập mạp, nhiều ria mép, trông như thể được cắt ra từ nhung đen, cùng chúng tôi canh gác và kêu gừ gừ trong sự an tâm đến phát điên.
Chúng tôi có thể nhìn thấy lối đi trong vườn và cổng qua cửa sổ sảnh, và do đó cho rằng mình sẽ được cảnh báo đầy đủ về sự xuất hiện của ông Malcolm MacPherson. Vì vậy, không có gì ngạc nhiên khi chúng tôi giật bắn mình khi một tiếng gõ cửa như sấm vang lên trước cửa chính và dội lại khắp ngôi nhà. Phải chăng ông Malcolm MacPherson vừa rơi xuống từ trên trời?
Sau đó chúng tôi mới phát hiện ra ông ấy đã đi tắt qua các bãi đất trống và vòng quanh nhà từ phía sau, nhưng ngay lúc đó, sự xuất hiện bất ngờ của ông ấy thật kỳ lạ. Tôi chạy xuống lầu và mở cửa. Đứng trên bậc thềm là một người đàn ông cao khoảng sáu feet hai, với vóc dáng vạm vỡ và săn chắc tương xứng. Ông ấy có đôi vai tuyệt đẹp, mái tóc đen xoăn tít, đôi mắt xanh to, lấp lánh, và một bộ râu đen xoăn tít đồ sộ rủ xuống ngực trong những làn sóng óng ánh. Tóm lại, ông Malcolm MacPherson là người mà người ta sẽ gọi theo bản năng, dù có hơi sáo rỗng, là “một mẫu hình đàn ông tuyệt vời.”
Trong một tay, ông ấy cầm một bó hoa hoàng anh sớm và hoa cúc tây màu xanh khói.
“Chào buổi chiều,” ông ấy nói bằng một giọng vang dội dường như chiếm trọn cả buổi chiều hè lười biếng. “Cô Olivia Sterling có nhà không? Và làm ơn hãy cho cô ấy biết là Malcolm MacPherson đã tới.”
Tôi dẫn ông ấy vào phòng khách. Sau đó Peggy và tôi hé mắt nhìn qua khe cửa. Bất kỳ ai cũng sẽ làm thế. Chúng tôi sẽ khinh thường việc phải tìm lý do để biện minh. Và quả thực, những gì chúng tôi nhìn thấy rất đáng giá để phải chịu vài cơn co thắt lương tâm nếu chúng tôi có cảm thấy như vậy.
Dì Olivia đứng dậy và tiến tới một cách chỉn chu, với bàn tay chìa ra.
“Ông MacPherson, tôi rất vui được gặp ông,” dì nói một cách trang trọng.
“Chính là cô, Nillie!” Ông Malcolm MacPherson bước hai sải chân dài.
Ông ấy đánh rơi bó hoa xuống sàn, va vào một chiếc bàn nhỏ, và làm chiếc ghế đôn văng vào tường. Sau đó ông ấy tóm lấy Dì Olivia trong vòng tay và—chụt, chụt, chụt! Peggy lùi lại trên bậc cầu thang với chiếc khăn tay nhét trong miệng. Dì Olivia đang bị hôn!
Một lúc sau, ông Malcolm MacPherson giữ dì lại ở khoảng cách một cánh tay trong đôi bàn tay to lớn của ông và ngắm nghía. Tôi thấy mắt Dì Olivia đảo qua cánh tay ông ấy tới chiếc bàn bị lật ngược và đống hoa cúc và hoa hoàng anh vương vãi. Những lọn tóc uốn của dì đều rối bù lên, và chiếc khăn choàng ren của dì vặn vẹo nửa vòng quanh cổ. Dì trông có vẻ đau khổ.
“Cô chẳng thay đổi chút nào, Nillie ạ,” ông Malcolm MacPherson nói đầy ngưỡng mộ. “Và tôi thấy thật tuyệt khi được gặp lại cô. Cô có vui khi gặp tôi không, Nillie?”
“Ồ, tất nhiên rồi,” Dì Olivia nói.
Dì vặn mình thoát ra và đi dựng chiếc bàn lên. Sau đó dì quay sang đám hoa, nhưng ông Malcolm MacPherson đã gom chúng lại, để rơi vãi một lượng lớn lá và cành trên thảm.
“Tôi hái những bông này cho cô ở cánh đồng ven sông, Nillie,” ông ấy nói. “Tôi tìm cái gì để cắm chúng vào đâu đây? Đây, cái này được đấy.”
Ông ấy chộp lấy một chiếc bình sơn vẽ mỏng manh trên bệ lò sưởi, nhét hoa vào đó, và đặt lên bàn. Biểu cảm trên khuôn mặt Dì Olivia cuối cùng cũng làm tôi chịu hết nổi. Tôi quay lại, nắm lấy vai Peggy và kéo con bé ra khỏi nhà.
“Ông ấy sẽ làm Dì Olivia sợ chết khiếp nếu cứ tiếp tục như thế này,” tôi thở hổn hển. “Nhưng ông ấy tuyệt thật—và ông ấy coi dì ấy là cả thế giới—và, ôi Peggy, cậu đã BAO GIỜ nghe thấy những tiếng hôn như thế chưa? Thử tưởng tượng Dì Olivia mà xem!”
Chúng tôi không mất nhiều thời gian để làm quen với ông Malcolm MacPherson. Ông ấy gần như ám ảnh ngôi nhà của Dì Olivia, và Dì Olivia cứ khăng khăng muốn chúng tôi ở lại với dì hầu hết thời gian. Dì dường như rất ngại khi phải ở một mình với ông ấy. Ông ấy làm dì kinh hãi hàng chục lần trong một giờ; tuy nhiên, dì rất tự hào về ông ấy, và cũng thích được trêu chọc về ông ấy nữa. Dì vui sướng khi chúng tôi ngưỡng mộ ông ấy.
“Dù cho, tất nhiên, vẻ ngoài của ông ấy rất khác so với ngày xưa,” dì nói. “Ông ấy to lớn một cách kinh khủng! Và dì không thích râu, nhưng dì không đủ can đảm để bảo ông ấy cạo đi. Ông ấy có thể sẽ tự ái. Ông ấy đã mua trang trại Lynde cũ ở Avonlea và muốn kết hôn trong một tháng nữa. Nhưng, chao ôi, sớm quá. Nó—nó—sẽ khó mà đúng mực được.”
Peggy và tôi rất quý ông Malcolm MacPherson. Cha tôi cũng vậy. Chúng tôi thấy vui vì ông ấy dường như nghĩ Dì Olivia là người hoàn hảo. Ông ấy hạnh phúc suốt cả ngày; nhưng Dì Olivia tội nghiệp, bên dưới vẻ tự hào và quan trọng bề ngoài, thì không. Giữa tất cả sự hài hước của hoàn cảnh, Peggy và tôi đánh hơi thấy bi kịch pha lẫn hài kịch.
Ông Malcolm MacPherson không bao giờ có thể được rèn giũa để trở nên chỉn chu, và ngay cả Dì Olivia cũng dường như nhận ra điều này. Ông ấy không bao giờ dừng lại để lau sạch ủng khi vào nhà, mặc dù dì đã đặt một cái bàn chải chùi giày mới tinh đầy phô trương ở mỗi cửa cho ông ấy. Ông ấy hiếm khi di chuyển trong nhà mà không va vào đâu đó làm đổ những món đồ quý giá của Dì Olivia. Ông ấy hút xì gà trong phòng khách của dì và rải tàn thuốc khắp sàn. Ông ấy mang hoa cho dì mỗi ngày và cắm chúng vào bất cứ vật dụng nào tiện tay nhất. Ông ấy ngồi lên những chiếc gối của dì và vo tròn những tấm khăn ren tựa ghế của dì thành những quả bóng. Ông ấy gác chân lên thanh ngang ghế của dì—và tất cả đều với sự vô tư đến khó chịu về việc mình đang làm điều gì không phải phép. Ông ấy chẳng bao giờ nhận ra sự lo lắng đến bồn chồn của Dì Olivia cả. Peggy và tôi đã cười nhiều hơn mức tốt cho bản thân trong những ngày đó. Thật buồn cười khi thấy Dì Olivia cứ lởn vởn lo âu xung quanh, nhặt những cành hoa, vuốt phẳng những tấm khăn phủ, và nhìn chung là theo sau ông ấy để dọn dẹp mọi thứ. Có lần dì thậm chí còn lấy chổi cánh và hót rác quét tàn xì gà ngay trước mắt ông ấy.
“Thôi đừng lo lắng về điều đó, Nillie,” ông ấy phản đối. “Chà, tôi không bận tâm đến chuyện bừa bộn đâu, lạy Chúa!”
Ông Malcolm MacPherson đó thật tốt bụng và vui vẻ làm sao! Những bài hát ông ấy hát, những câu chuyện ông ấy kể, bầu không khí thoáng đãng, phá cách mà ông ấy mang đến ngôi nhà nhỏ khuôn phép đó, nơi sự tẻ nhạt trì trệ đã ngự trị trong nhiều năm! Ông ấy tôn thờ Dì Olivia, và sự tôn thờ của ông ấy thể hiện dưới hình thức cụ thể là vô số món quà. Ông ấy mang cho dì một món quà gần như mỗi lần ghé thăm—thường là một món đồ trang sức nào đó. Vòng tay, nhẫn, dây chuyền, khuyên tai, mặt dây chuyền, vòng đeo tay, đều được đổ dồn lên người bà cô chỉn chu của chúng tôi; dì nhận chúng với vẻ dè dặt, nhưng chẳng bao giờ đeo. Điều này làm ông ấy hơi tổn thương, nhưng dì đảm bảo với ông ấy rằng thỉnh thoảng dì sẽ đeo tất cả.
“Tôi không quen đeo đồ trang sức, ông MacPherson ạ,” dì thường nói với ông ấy.
Chiếc nhẫn đính hôn thì dì có đeo—nó là một sự kết hợp khá “lòe loẹt” giữa vàng khắc và đá opal. Đôi khi chúng tôi bắt gặp dì đang xoay xoay nó trên ngón tay với khuôn mặt rất phiền muộn.
“Tôi sẽ thấy tiếc cho ông Malcolm MacPherson nếu ông ấy không yêu dì ấy nhiều đến thế,” Peggy nói. “Nhưng vì ông ấy nghĩ dì ấy là người hoàn hảo nên ông ấy chẳng cần sự thông cảm.”
“Tôi thấy tiếc cho Dì Olivia,” tôi nói. “Phải, Peggy, tôi thấy thế. Ông MacPherson là một người đàn ông tuyệt vời, nhưng Dì Olivia là một bà cô độc thân bẩm sinh, và việc bắt dì ấy trở thành bất cứ điều gì khác là một sự xúc phạm đến bản chất của dì ấy. Cậu không thấy điều đó đang làm dì ấy tổn thương sao? Những cách cư xử to lớn, tuyệt vời của ông ấy đang làm xáo trộn tâm hồn dì ấy—dì ấy không thể thoát khỏi cái rãnh nhỏ, hẹp của mình, và việc bị kéo ra ngoài đang giết chết dì ấy.”
“Vớ vẩn!” Peggy nói. Rồi con bé thêm vào với một nụ cười,
“Mary, cậu đã bao giờ thấy gì buồn cười hơn cảnh Dì Olivia ngồi trên đầu gối của ‘ông Malcolm MacPherson’ chưa?”
Thật SỰ buồn cười. Dì Olivia nghĩ rằng việc ngồi đó trước mặt chúng tôi là rất không đúng mực, nhưng ông ấy cứ ép dì phải làm. Ông ấy sẽ nói, với nụ cười sảng khoái to lớn của mình, “Đừng bận tâm đến mấy đứa nhỏ,” rồi kéo dì ngồi xuống đầu gối và giữ dì ở đó. Đến tận ngày cuối đời, tôi sẽ không bao giờ quên biểu cảm trên khuôn mặt của người phụ nữ tội nghiệp ấy.
Nhưng, khi những ngày trôi qua và ông Malcolm MacPherson bắt đầu khăng khăng đòi ấn định ngày cưới, Dì Olivia bắt đầu có vẻ mặt lạ thường đầy lo âu. Dì trở nên rất trầm lặng, và không bao giờ cười trừ khi bị ép buộc. Ngoài ra, dì còn tỏ ra cáu kỉnh khi bất kỳ ai trong chúng tôi, đặc biệt là cha, trêu chọc dì về người yêu của mình. Tôi thương dì, vì tôi nghĩ mình hiểu rõ hơn những người khác về cảm xúc thực sự của dì. Nhưng ngay cả tôi cũng không chuẩn bị cho những gì đã xảy ra. Tôi đã không tin rằng Dì Olivia có thể làm điều đó. Tôi cứ nghĩ rằng khát vọng hôn nhân trong ý niệm trừu tượng của dì sẽ lấn át những bất tiện trong thực tế. Nhưng người ta không bao giờ có thể lường trước được cái tính "bà cô độc thân" đã ăn sâu vào xương tủy.
Một buổi sáng, ông Malcolm MacPherson nói với tất cả chúng tôi rằng ông ấy sẽ đến vào buổi tối hôm đó để bắt Dì Olivia phải ấn định ngày cưới. Peggy và tôi cười nói tán thành, bảo ông ấy rằng đã đến lúc ông ấy phải khẳng định uy quyền của mình, và ông ấy vui vẻ rời đi băng qua cánh đồng ven sông, miệng huýt sáo một điệu Highland strathspey. Nhưng Dì Olivia trông như một người tử vì đạo. Dì đã có một cuộc tổng vệ sinh dữ dội vào ngày hôm đó, và đặt mọi thứ vào trật tự không tì vết, ngay cả những góc khuất.
“Cứ như thể sắp có đám tang trong nhà ấy,” Peggy khịt mũi.
Peggy và tôi đang ở căn phòng phía tây nam vào lúc chạng vạng tối hôm đó, chắp vá một chiếc chăn, thì chúng tôi nghe thấy ông Malcolm MacPherson hét lớn ở hành lang bên dưới hỏi xem có ai ở nhà không. Tôi chạy ra chiếu nghỉ, nhưng đúng lúc đó Dì Olivia từ phòng dì đi ra, lướt qua tôi, và thoăn thoắt đi xuống lầu.
“Ông MacPherson,” tôi nghe dì nói với vẻ chỉn chu tột độ, “ông vui lòng vào phòng khách được không? Tôi có điều muốn nói với ông.”
Họ đi vào, và tôi trở lại căn phòng phía tây nam.
“Peg, rắc rối sắp ập đến rồi,” tôi nói. “Tớ chắc chắn vậy vì nhìn mặt Dì Olivia kìa, nó TÁI XÁM. Và dì ấy đã đi xuống MỘT MÌNH—và đóng cửa lại.”
“Tớ sẽ nghe xem dì ấy nói gì với ông ấy,” Peggy quả quyết nói. “Đó là lỗi của dì ấy—dì ấy đã làm hư chúng ta bằng cách luôn khăng khăng yêu cầu chúng ta phải có mặt trong các cuộc trò chuyện của họ. Người đàn ông tội nghiệp đó đã phải tán tỉnh ngay trước mắt chúng ta. Đi thôi, Mary.”
Căn phòng phía tây nam nằm ngay trên phòng khách và có một lỗ thông ống khói mở dẫn từ đó lên. Peggy dời chiếc hộp đựng mũ đang để trên đó, và cả hai chúng tôi đều cố tình và không chút xấu hổ cúi xuống lắng nghe bằng tất cả sức lực.
Rất dễ dàng để nghe thấy những gì ông Malcolm MacPherson đang nói.
“Tôi đến để chốt ngày cưới, Nillie, như tôi đã nói với cô. Nào, người phụ nữ nhỏ bé, hãy chọn ngày đi.”
CHỤT!
“Đừng, ông MacPherson,” Dì Olivia nói. Dì nói như một người phụ nữ đã chuẩn bị tinh thần để thực hiện một nhiệm vụ rất khó chịu và đang nóng lòng muốn kết thúc nó càng sớm càng tốt. “Có một điều tôi phải nói với ông. Tôi không thể kết hôn với ông được, ông MacPherson ạ.”
Có một khoảng lặng. Tôi đã đánh đổi nhiều thứ để được nhìn thấy cả hai người họ. Khi ông Malcolm MacPherson lên tiếng, giọng ông ấy là sự ngạc nhiên trống rỗng, không thể hiểu nổi.
“Nillie, ý cô là sao?” ông ấy nói.
“Tôi không thể kết hôn với ông được, ông MacPherson ạ,” Dì Olivia lặp lại.
“Tại sao không?” Sự ngạc nhiên đang nhường chỗ cho vẻ thất vọng.
“Tôi không nghĩ ông sẽ hiểu đâu, ông MacPherson ạ,” Dì Olivia nói, giọng yếu ớt. “Ông không nhận ra việc một người phụ nữ phải từ bỏ mọi thứ có ý nghĩa thế nào—ngôi nhà của riêng mình, bạn bè và toàn bộ quá khứ của mình, nếu có thể nói như vậy, và đi thật xa cùng một người lạ.”
“Chà, tôi cho rằng điều đó sẽ khá khó khăn. Nhưng, Nillie, Avonlea không xa lắm đâu—không quá mười hai dặm, nếu có tới mức đó.”
“Mười hai dặm! Đối với tôi thì nó cũng xa như ở bên kia thế giới vậy,” Dì Olivia cố chấp nói. “Tôi không biết một linh hồn nào ở đó cả, ngoại trừ Rachel Lynde.”
“Tại sao cô không nói như vậy trước khi tôi mua nơi đó chứ? Nhưng vẫn chưa quá muộn. Tôi có thể bán nó và mua ngay tại East Grafton này nếu điều đó làm cô hài lòng—mặc dù không có nơi nào tốt bằng ở đó cả. Nhưng tôi sẽ xoay xở bằng cách nào đó!”
“Không, ông MacPherson,” Dì Olivia kiên quyết nói, “điều đó không giải quyết được khó khăn. Tôi biết ông sẽ không hiểu. Cách sống của tôi không phải là cách của ông và tôi không thể thay đổi chúng được. Vì—ông tha bùn vào nhà—và—và—ông không quan tâm liệu mọi thứ có gọn gàng hay không.”
Dì Olivia tội nghiệp phải là Dì Olivia; nếu dì có đang bị thiêu trên cọc thì tôi tin chắc rằng dì cũng sẽ lôi một sự kỳ quặc nào đó vào bi kịch của khoảnh khắc đó.
“Quỷ tha ma bắt!” ông Malcolm MacPherson nói—không phải thô tục hay giận dữ, mà như thể hoàn toàn bối rối. Sau đó ông ấy nói thêm, “Nillie, cô chắc là đang đùa. Tôi đúng là hơi bất cẩn—miền Tây không phải là nơi tốt để học những thói quen cầu kỳ—nhưng cô có thể dạy tôi mà. Cô không thể bỏ rơi tôi chỉ vì tôi tha bùn vào nhà chứ!”
“Tôi không thể kết hôn với ông được, ông MacPherson ạ,” Dì Olivia lại nói.
“Cô không thể nghiêm túc chứ!” ông ấy thốt lên, vì ông ấy bắt đầu hiểu rằng dì ấy nghiêm túc, mặc dù tâm trí đàn ông của ông ấy không thể hiểu bất cứ điều gì khác về câu đố này. “Nillie, cô đang làm tan nát trái tim tôi đấy! Tôi sẽ làm bất cứ điều gì—đi bất cứ đâu—trở thành bất cứ ai cô muốn—chỉ xin đừng từ chối tôi như thế này.”
“Tôi không thể kết hôn với ông được, ông MacPherson ạ,” Dì Olivia nói lần thứ tư.
“Nillie!” ông Malcolm MacPherson kêu lên. Có một nỗi đau đớn thực sự trong giọng nói của ông ấy đến mức Peggy và tôi đột nhiên cảm thấy hối hận. Chúng tôi đang làm gì vậy? Chúng tôi không có quyền nghe lén cuộc đối thoại đáng thương này. Nỗi đau và sự phản kháng trong giọng nói của ông ấy đã đột ngột xua tan mọi sự hài hước, và không để lại gì ngoài bi kịch trần trụi. Chúng tôi đứng dậy và rón rén bước ra khỏi phòng, thấy xấu hổ về bản thân một cách đáng kể.
Khi ông Malcolm MacPherson đã đi, sau một giờ cầu xin vô ích, Dì Olivia đến chỗ chúng tôi, tái nhợt, chỉn chu và kiên quyết, và nói với chúng tôi rằng sẽ không có đám cưới nào cả. Chúng tôi không thể giả vờ ngạc nhiên, nhưng Peggy đánh liều phản đối một cách yếu ớt.
“Ồ, Dì Olivia, dì có nghĩ dì đã làm đúng không?”
“Đó là điều duy nhất dì có thể làm,” Dì Olivia lạnh lùng nói. “Dì không thể kết hôn với ông Malcolm MacPherson và dì đã nói với ông ấy như vậy. Hãy nói với cha các cháu—và làm ơn đừng nói gì thêm với dì về vấn đề này nữa.”
Sau đó Dì Olivia xuống lầu, lấy một cây chổi, và quét sạch lớp bùn mà ông Malcolm MacPherson đã tha qua các bậc thềm.
Peggy và tôi về nhà và kể cho cha nghe. Chúng tôi cảm thấy rất hụt hẫng, nhưng chẳng có gì để làm hay nói cả. Cha cười về toàn bộ sự việc, nhưng tôi không thể cười nổi. Tôi thấy tiếc cho ông Malcolm MacPherson và, mặc dù tôi giận dì ấy, tôi cũng thấy tiếc cho cả Dì Olivia nữa. Rõ ràng là dì ấy cảm thấy rất tồi tệ vì những hy vọng và dự định tan biến, nhưng dì ấy đã phát triển một sự dè dặt kỳ lạ và khó hiểu mà không gì có thể xuyên thủng.
“Chẳng qua chỉ là một trường hợp mãn tính của chứng già kén chọn thôi,” cha nói một cách thiếu kiên nhẫn.
Mọi thứ rất tẻ nhạt trong suốt một tuần. Chúng tôi không gặp lại ông Malcolm MacPherson nữa và chúng tôi nhớ ông ấy kinh khủng. Dì Olivia thì khó hiểu, và làm việc dữ dội với những công việc thừa thãi.
Một buổi tối, cha về nhà với một tin tức. “Malcolm MacPherson đang rời đi trên chuyến tàu lúc 7:30 để tới miền Tây,” cha nói. “Ông ấy đã cho thuê lại trang trại ở Avonlea và ông ấy đi rồi. Người ta nói ông ấy điên như kẻ mất trí vì trò đùa mà Olivia đã chơi với ông ấy.”
Sau bữa trà, Peggy và tôi qua gặp Dì Olivia, người đã hỏi ý kiến chúng tôi về một chiếc áo khoác. Dì đang may vá như thể đang làm vì mạng sống vậy, và khuôn mặt dì chỉn chu và lạnh lùng hơn bao giờ hết. Tôi tự hỏi liệu dì có biết về sự ra đi của ông Malcolm MacPherson không. Sự tế nhị ngăn cản tôi đề cập đến nó, nhưng Peggy thì không có chút ngần ngại nào.
“Chà, Dì Olivia, người yêu của dì đi rồi đấy,” con bé thông báo một cách vui vẻ. “Dì sẽ không bị làm phiền bởi ông ấy nữa đâu. Ông ấy đang rời đi trên chuyến tàu thư để tới miền Tây.”
Dì Olivia đánh rơi đồ may vá và đứng dậy. Tôi chưa bao giờ thấy bất cứ điều gì giống như sự biến đổi đã xảy ra với dì. Nó triệt để và đột ngột đến mức gần như kỳ lạ. Bà cô độc thân đã hoàn toàn biến mất, và thay thế vào đó là một người phụ nữ, tràn đầy cảm xúc nguyên thủy và nỗi đau.
“Dì phải làm gì đây?” dì kêu lên với một giọng khủng khiếp. “Mary—Peggy—dì phải làm gì đây?”
Đó gần như là một tiếng thét. Peggy tái mặt.
“Dì có quan tâm không?” con bé hỏi một cách ngớ ngẩn.
“Quan tâm! Các cháu, dì sẽ CHẾT nếu Malcolm MacPherson rời đi! Dì đã điên rồi—dì hẳn đã điên rồi. Dì gần như chết vì cô đơn kể từ khi dì đuổi ông ấy đi. Nhưng dì cứ nghĩ ông ấy sẽ quay lại! Dì phải gặp ông ấy—vẫn còn thời gian để đến nhà ga trước khi tàu chạy nếu dì đi qua cánh đồng.”
Dì thực hiện một bước đi dại dột về phía cửa, nhưng tôi kéo dì lại với hình ảnh trong tâm trí về một Dì Olivia đang chạy chân trần và điên cuồng băng qua các cánh đồng.
“Đợi một chút, Dì Olivia. Peggy, chạy về nhà bảo cha thắng con Dick vào xe ngựa nhanh nhất có thể đi. Chúng cháu sẽ chở Dì Olivia đến nhà ga. Chúng cháu sẽ đưa dì đến đó kịp lúc, Dì ơi.”
Peggy chạy vụt đi, và Dì Olivia lao lên lầu. Tôi nán lại phía sau để nhặt đồ may vá của dì, và khi tôi đến phòng dì, dì đã đội mũ và khoác áo choàng. Trải ra trên giường là tất cả những hộp quà mà ông Malcolm MacPherson đã mang tặng dì, và Dì Olivia đang đeo những thứ bên trong chúng lên người một cách điên cuồng. Nhẫn, ba chiếc trâm cài, một mặt dây chuyền, ba sợi dây chuyền và một chiếc đồng hồ, tất cả đều được đeo lên—bất cứ thứ gì và bất cứ cách nào. Thật là một cảnh tượng tuyệt vời khi thấy Dì Olivia được trang điểm diêm dúa như thế!
“Trước đây dì không bao giờ chịu đeo chúng—nhưng bây giờ dì sẽ đeo tất cả để cho ông ấy thấy dì hối hận,” dì thở hổn hển, với đôi môi run rẩy.
Khi ba chúng tôi chen chúc vào xe ngựa, Dì Olivia nắm lấy cây roi trước khi chúng tôi kịp ngăn dì lại và, rướn người ra ngoài, quất cho con Dick tội nghiệp một roi mà nó chưa từng cảm nhận được trong đời. Nó lao đi trên con đường đá dốc, đang tối dần theo một cách khiến Peggy và tôi phải kêu lên trong hoảng sợ. Dì Olivia thường là người nhút nhát nhất trong số những phụ nữ, nhưng bây giờ dì dường như không biết sợ là gì. Dì cứ quất và thúc giục con Dick tội nghiệp suốt cả quãng đường đến nhà ga, hoàn toàn phớt lờ những lời đảm bảo của chúng tôi rằng còn rất nhiều thời gian. Những người gặp chúng tôi đêm đó hẳn đã nghĩ chúng tôi hoàn toàn điên khùng. Tôi giữ dây cương, Peggy bám chặt vào thành xe đang lắc lư, và Dì Olivia cúi người về phía trước, mũ và tóc bay ngược từ khuôn mặt kiên định với đôi má đỏ rực một cách kỳ lạ, và liên tục quất roi. Trong bộ dạng như thế, chúng tôi lao vun vút qua ngôi làng và con đường dài hai dặm đến nhà ga.
Khi chúng tôi lái xe đến nhà ga, nơi con tàu đang chuyển hướng giữa bóng tối, Dì Olivia nhảy từ trên xe xuống và chạy dọc theo sân ga, với chiếc áo choàng bay phấp phới phía sau và tất cả những chiếc trâm và dây chuyền lấp lánh dưới ánh đèn. Tôi ném dây cương cho một cậu bé đang đứng gần đó và chúng tôi chạy theo. Ngay dưới ánh đèn nhà ga, chúng tôi thấy ông Malcolm MacPherson, tay cầm túi hành lý. May mắn thay, không có ai khác ở rất gần đó, nhưng dù có là trung tâm của đám đông thì cũng vậy thôi. Dì Olivia lao thẳng vào ông ấy.
“Malcolm,” dì khóc, “đừng đi—đừng đi—em sẽ cưới anh—em sẽ đi bất cứ đâu—và em không quan tâm anh tha bao nhiêu bùn vào nhà nữa!”
Cái nét rất Dì Olivia đó đã làm dịu đi sự căng thẳng của tình huống một chút. Ông MacPherson vòng tay ôm lấy dì và kéo dì vào bóng tối.
“Được rồi, được rồi,” ông ấy dỗ dành. “Tất nhiên là tôi sẽ không đi nữa. Đừng khóc, Nillie-girl của tôi.”
“Và anh sẽ quay về với em ngay bây giờ chứ?” Dì Olivia cầu khẩn, bám chặt lấy ông ấy như thể sợ rằng ông ấy sẽ bị cướp đi khỏi dì một lần nữa nếu dì buông tay ra dù chỉ một giây.
“Tất nhiên, tất nhiên rồi,” ông ấy nói.
Peggy đi nhờ xe về nhà với một người bạn, còn Dì Olivia, ông Malcolm MacPherson và tôi lái xe trở về. Ông MacPherson bế Dì Olivia trên đầu gối vì không còn chỗ, nhưng tôi nghĩ dì ấy vẫn sẽ ngồi đó ngay cả khi có hàng tá chỗ trống. Dì bám chặt lấy ông ấy một cách không chút e dè, và tất cả sự chỉn chu và dè dặt trước đây của dì đều hoàn toàn bị quét sạch. Dì hôn ông ấy hàng chục lần hoặc hơn và nói với ông ấy rằng dì yêu ông ấy—và tôi thậm chí không mỉm cười, cũng không muốn cười. Bằng cách nào đó, lúc đó tôi không thấy điều đó buồn cười chút nào, và bây giờ cũng vậy, mặc dù những người khác chắc chắn sẽ thấy thế. Có quá nhiều cường độ cảm xúc thực sự trong tất cả những điều đó đến mức không còn chỗ cho sự nực cười. Họ quấn quýt lấy nhau đến nỗi tôi thậm chí không cảm thấy mình là người thừa.
Tôi đưa họ xuống xe an toàn tại sân nhà Dì Olivia và quay về, hoàn toàn bị cặp đôi kia lãng quên. Nhưng dưới ánh trăng tràn ngập mặt trước ngôi nhà, tôi thấy một điều chứng thực một cách hùng hồn cho sự biến đổi ở Dì Olivia. Chiều hôm đó trời đã mưa và sân nhà đầy bùn. Tuy nhiên, dì đi vào cửa trước và dẫn ông Malcolm MacPherson vào cùng với dì mà không thèm liếc nhìn cái bàn chải chùi giày lấy một cái!