I. Chương tháng Năm
Dư luận ở Spencervale luôn cho rằng “Bà già Lloyd” vừa giàu có, vừa keo kiệt lại còn kiêu ngạo. Lời đồn, như thường lệ, đúng được một phần ba mà sai đến hai phần ba. Bà Lloyd chẳng giàu cũng chẳng keo kiệt; thực tế là bà nghèo đến mức đáng thương—nghèo đến độ “Crooked Jack” Spencer, người thường đào xới khu vườn và chẻ củi giúp bà, trông còn sung túc hơn, vì ít nhất, ông ta không bao giờ thiếu ăn ba bữa mỗi ngày, trong khi bà đôi khi chỉ kiếm nổi một bữa. Nhưng bà THỰC SỰ rất kiêu hãnh—kiêu hãnh đến mức bà thà chết chứ không để người dân Spencervale, những người mà bà từng là tâm điểm trong thời tuổi trẻ, nghi ngờ về sự nghèo khó và những cảnh túng quẫn mà bà đôi khi phải chịu đựng. Bà thà để họ nghĩ rằng mình bủn xỉn và kỳ quặc—một bà già ẩn dật lạ lùng chẳng bao giờ đi đâu, kể cả nhà thờ, và là người đóng góp ít nhất vào khoản lương của mục sư trong giáo đoàn.
“Vậy mà bà ta vẫn đang ngồi trên đống tiền đấy!” họ phẫn nộ nói. “Chà, chắc chắn bà ta không học thói bủn xỉn đó từ cha mẹ mình đâu. Họ là những người thực sự hào phóng và hòa đồng. Không có ai là một quý ông lịch lãm hơn cố Bác sĩ Lloyd cả. Ông ấy luôn làm những việc tử tế cho mọi người; và cách ông ấy làm khiến bạn cảm thấy như chính mình mới là người nhận được ân huệ, chứ không phải ông. Thôi, thôi, cứ để bà Lloyd giữ mình và giữ tiền của bà ta nếu bà ta muốn. Nếu bà ta không muốn chúng ta bầu bạn, thì bà ta không phải chịu đựng chúng ta, chỉ vậy thôi. Tôi cho rằng bà ta chẳng hạnh phúc hơn ai dù có nhiều tiền và lòng kiêu hãnh đến thế.”
Không, bà chẳng hề hạnh phúc chút nào, điều đó đáng buồn thay lại là sự thật. Thật không dễ dàng gì để hạnh phúc khi cuộc đời bạn bị gặm nhấm bởi sự cô đơn và trống rỗng về tinh thần, và khi xét về mặt vật chất, tất cả những gì bạn có để ngăn mình khỏi chết đói chỉ là chút tiền lẻ kiếm được từ việc bán trứng gà.
Bà sống “tận đằng sau khu đất cũ của nhà Lloyd,” như cách người ta vẫn thường gọi. Đó là một ngôi nhà cổ kính, mái thấp, với những ống khói lớn, những khung cửa sổ vuông vức và những cây vân sam mọc dày đặc bao quanh. Bà sống ở đó một mình và có những tuần lễ liền, bà chẳng nhìn thấy bóng dáng con người nào ngoại trừ Crooked Jack. Bà làm gì với bản thân và giết thời gian thế nào là một câu đố mà người dân Spencervale không tài nào giải đáp được. Bọn trẻ tin rằng bà tự giải trí bằng cách đếm số vàng trong chiếc hộp đen lớn dưới gầm giường. Trẻ con ở Spencervale khiếp sợ bà đến mức kinh hồn; một vài đứa—nhóm trẻ ở “Đường Spencer”—tin rằng bà là phù thủy; tất cả bọn chúng đều sẽ chạy biến nếu chẳng may, trong lúc lang thang trong rừng tìm quả dại hay nhựa vân sam, chúng thấy từ xa dáng người gầy guộc, thẳng tắp của bà đang gom củi cho lò sưởi. Mary Moore là người duy nhất hoàn toàn chắc chắn rằng bà không phải là phù thủy.
“Phù thủy lúc nào cũng xấu xí,” cô bé quả quyết, “còn bà Lloyd thì không. Bà ấy rất xinh đẹp—bà ấy có mái tóc trắng mềm mại, đôi mắt đen to tròn và khuôn mặt nhỏ nhắn trắng trẻo. Mấy đứa trẻ ở Đường Spencer chẳng biết mình đang nói gì đâu. Mẹ tớ nói bọn chúng là một đám thiếu hiểu biết.”
“Chà, bà ấy chẳng bao giờ đi nhà thờ, và bà ấy cứ lầm bầm nói chuyện một mình suốt lúc nhặt củi,” Jimmy Kimball cương quyết khẳng định.
Bà nói chuyện một mình vì thực ra bà rất thích có bạn và trò chuyện. Tất nhiên, khi bạn chẳng nói chuyện với ai ngoài bản thân mình trong gần hai mươi năm, thì điều đó dễ trở nên đơn điệu; và có những lúc bà đã sẵn sàng hy sinh tất cả mọi thứ trừ lòng kiêu hãnh của mình để đổi lấy một chút tình người. Những lúc như thế, bà cảm thấy rất cay đắng và oán giận Số phận vì đã tước đoạt mọi thứ của bà. Bà không có gì để yêu thương, và đó là một trạng thái tồi tệ nhất có thể xảy ra với bất kỳ ai.
Mùa xuân luôn là thời điểm khó khăn nhất. Đã có một thời—khi bà chưa phải là “Bà già Lloyd” mà là nàng Margaret Lloyd xinh đẹp, bướng bỉnh, đầy nhiệt huyết—bà đã rất yêu mùa xuân; giờ đây bà căm ghét chúng vì chúng khiến bà đau lòng; và mùa xuân đặc biệt này, trong chương tháng Năm đặc biệt này, còn khiến bà đau hơn bất kỳ mùa xuân nào trước đó. Bà cảm thấy như mình KHÔNG THỂ chịu đựng nổi nỗi đau nhức nhối ấy. Mọi thứ đều làm bà đau—những chồi non xanh biếc trên cành vân sam, những làn sương huyền ảo dưới thung lũng sồi nhỏ phía dưới ngôi nhà, mùi tươi mới của lớp đất đỏ mà Crooked Jack vừa đào xới trong vườn. Bà nằm thao thức suốt một đêm trăng vì quá đau lòng. Bà thậm chí quên cả cơn đói thể xác trong cơn đói của tâm hồn; và bà đã chịu đói, ít nhiều, suốt cả tuần đó. Bà đang sống bằng bánh quy mua ở cửa hàng và nước lọc để có thể trả công cho Crooked Jack đào vườn. Khi sắc màu bình minh nhạt nhòa, đáng yêu bắt đầu len lỏi trên bầu trời sau những rặng vân sam, bà vùi mặt vào gối và từ chối nhìn nó.
“Ta ghét ngày mới,” bà nói một cách đầy nổi loạn. “Nó cũng sẽ giống như bao ngày khó khăn, tầm thường khác mà thôi. Ta chẳng muốn thức dậy và sống qua nó. Và ôi, nghĩ lại ngày xưa, ta đã vui sướng dang tay đón chào mỗi ngày mới, như một người bạn mang tin tốt lành đến cho ta! Khi ấy ta yêu những buổi sáng—dù nắng hay râm, chúng cũng thú vị như một cuốn sách chưa đọc—còn giờ đây ta ghét chúng—ghét chúng—ghét chúng!”
Dù vậy, bà vẫn thức dậy, vì bà biết Crooked Jack sẽ đến sớm để hoàn thành khu vườn. Bà sắp xếp mái tóc trắng, dày, đẹp đẽ của mình thật cẩn thận, và khoác lên người chiếc váy lụa màu tím với những đốm vàng nhỏ. Bà luôn mặc đồ lụa vì mục đích tiết kiệm. Mặc một chiếc váy lụa vốn thuộc về mẹ mình thì rẻ hơn nhiều so với việc mua vải in hoa mới ở cửa hàng. Bà có rất nhiều váy lụa từng là của mẹ. Bà mặc chúng vào buổi sáng, buổi trưa và buổi tối, và người dân Spencervale coi đó là một bằng chứng bổ sung cho lòng kiêu hãnh của bà. Còn về kiểu dáng của chúng, tất nhiên, đó chỉ là vì bà quá bủn xỉn nên mới không chịu sửa lại. Họ chẳng hề mơ rằng bà chưa bao giờ mặc một trong những chiếc váy lụa đó mà không thấy đau khổ vì sự lỗi thời của nó, và rằng ngay cả ánh nhìn của Crooked Jack đổ dồn vào những đường diềm và tà váy cổ lỗ của mình cũng là điều quá sức chịu đựng đối với lòng kiêu hãnh nữ tính của bà.
Mặc dù bà không chào đón ngày mới, nhưng vẻ đẹp của nó đã quyến rũ bà khi bà đi dạo sau bữa tối—hay đúng hơn là sau bữa bánh quy trưa. Nó thật tươi mới, thật ngọt ngào, thật tinh khôi; và những cánh rừng vân sam quanh khu đất cũ nhà Lloyd đang rung động với những hoạt động bận rộn của mùa xuân, điểm xuyết khắp nơi bởi những ánh sáng và bóng tối non trẻ. Một chút niềm vui đó đã len lỏi vào trái tim cay đắng của bà khi bà lang thang qua đó, và khi bà bước ra đến chiếc cầu ván nhỏ bắc qua con suối dưới những tán sồi, bà cảm thấy mình gần như dịu dàng và mềm mỏng trở lại. Có một cây sồi lớn ở đó, đặc biệt, mà bà yêu quý vì những lý do chỉ mình bà biết—một cây sồi cao lớn với thân cây như cột đá cẩm thạch xám và tán lá xòe rộng phủ trên vũng nước màu nâu vàng tĩnh lặng bên dưới con suối. Nó từng là một cây non trong những ngày được bao phủ bởi vinh quang đã mất của cuộc đời bà.
Bà nghe thấy tiếng trẻ con nô đùa, cười nói phía xa trên con đường dẫn đến nhà William Spencer ngay phía trên cánh rừng. Lối đi trước nhà của William Spencer dẫn ra đường chính theo một hướng khác, nhưng “con đường sau” này lại là lối tắt và con cái ông ta luôn đến trường theo lối đó.
Bà vội vàng thu mình lại sau một bụi vân sam non. Bà không thích bọn trẻ nhà Spencer vì chúng lúc nào cũng tỏ ra sợ hãi bà. Qua tấm màn vân sam, bà có thể thấy chúng đang vui vẻ đi xuống con đường—hai đứa lớn đi trước, cặp song sinh theo sau, tay nắm lấy tay một cô gái trẻ, cao, mảnh khảnh—có lẽ là cô giáo dạy nhạc mới. Bà đã nghe người bán trứng kể rằng cô ấy sẽ trọ tại nhà William Spencer, nhưng bà chưa biết tên cô.
Bà nhìn cô với chút tò mò khi họ đến gần—và rồi, đột nhiên, trái tim bà thắt lại và bắt đầu đập loạn nhịp như đã bao năm rồi chưa từng đập, trong khi hơi thở bà dồn dập và bà run rẩy dữ dội. Ai—AI có thể là cô gái này?
Dưới chiếc mũ rơm của cô giáo dạy nhạc mới là những lọn tóc màu hạt dẻ tinh tế với đúng sắc độ và độ gợn sóng mà bà từng nhớ trên một mái đầu khác trong những năm tháng đã qua; từ dưới những lọn tóc đó nhìn ra là đôi mắt màu xanh tím với hàng mi và chân mày đen nhánh—và bà biết đôi mắt đó rõ như chính đôi mắt của mình; và khuôn mặt của cô giáo dạy nhạc mới, với vẻ đẹp của những đường nét tinh xảo, màu da thanh tú cùng tuổi trẻ tươi vui, tràn đầy sức sống, là một khuôn mặt bước ra từ quá khứ của bà—một sự giống hệt hoàn hảo về mọi phương diện ngoại trừ một điểm; khuôn mặt mà bà nhớ vốn yếu đuối, dù vẫn có sức quyến rũ; nhưng khuôn mặt của cô gái này lại sở hữu một vẻ mạnh mẽ, nổi bật, kết hợp giữa sự ngọt ngào và nữ tính. Khi cô đi ngang qua chỗ ẩn nấp của bà, cô cười vang về điều gì đó một đứa trẻ nói; và ôi, bà biết rõ tiếng cười đó lắm. Bà đã từng nghe nó trước đây, ngay dưới gốc cây sồi đó.
Bà dõi theo họ cho đến khi họ khuất sau ngọn đồi có rừng bao phủ phía bên kia cây cầu; và rồi bà quay trở về nhà như thể đang đi trong một giấc mơ. Crooked Jack đang miệt mài đào xới trong vườn; thường ngày bà không nói chuyện nhiều với Crooked Jack, vì bà không thích thói thích buôn chuyện của ông ta; nhưng giờ đây bà đi vào khu vườn, một dáng hình già nua bệ vệ trong chiếc váy lụa tím đốm vàng, với ánh nắng lấp lánh trên mái tóc trắng của bà.
Crooked Jack đã thấy bà đi ra và tự nhủ rằng bà đang suy sụp; trông bà nhợt nhạt và hốc hác. Giờ ông kết luận rằng mình đã nhầm. Đôi má bà ửng hồng và đôi mắt sáng ngời. Đâu đó trên đường đi, bà như đã trút bỏ được ít nhất mười năm tuổi. Crooked Jack dựa vào cái xẻng và quyết định rằng chẳng có mấy người phụ nữ trông thanh tao hơn bà già Lloyd. Tiếc rằng bà lại là một bà già keo kiệt!
“Ông Spencer,” bà ân cần nói—bà luôn nói rất ân cần với những người thấp kém hơn mình khi bà chịu nói chuyện— “ông có thể cho tôi biết tên cô giáo dạy nhạc mới đang trọ tại nhà ông William Spencer không?”
“Sylvia Gray,” Crooked Jack nói.
Trái tim bà lại thắt lại một lần nữa. Nhưng bà đã biết—bà đã biết cô gái có mái tóc, đôi mắt và tiếng cười của Leslie Gray chắc chắn phải là con gái của Leslie Gray.
Crooked Jack nhổ nước bọt vào tay rồi tiếp tục công việc, nhưng cái lưỡi của ông làm việc còn nhanh hơn cái xẻng, và bà chăm chú lắng nghe một cách đầy tham lam. Lần đầu tiên, bà thấy tận hưởng và thầm cảm ơn thói lắm lời của Crooked Jack. Mỗi lời ông nói ra đối với bà đều như quả táo vàng trong khay bạc.
Ông đã làm việc tại nhà William Spencer vào ngày cô giáo dạy nhạc mới đến, và những gì Crooked Jack không thể tìm ra về một người nào đó trong một ngày trọn vẹn—ít nhất là về cuộc sống bên ngoài—thì cũng chẳng đáng để tìm ra. Bên cạnh việc khám phá mọi chuyện, ông còn thích kể lại chúng, và thật khó để nói ai là người tận hưởng nửa giờ sau đó nhiều hơn—Crooked Jack hay bà.
Câu chuyện của Crooked Jack, tóm lại, là thế này: cả cha và mẹ cô Gray đều đã qua đời khi cô còn là một đứa trẻ, cô được một người dì nuôi lớn, cô rất nghèo và rất đầy hoài bão.
“Muốn có một nền giáo dục âm nhạc,” Crooked Jack kết luận, “và, chao ôi, cô ấy xứng đáng có được nó, vì tôi chưa bao giờ nghe thấy giọng hát nào như cô ấy. Cô ấy đã hát cho chúng tôi nghe vào buổi tối sau bữa ăn và tôi cứ tưởng có thiên thần đang hát. Nó xuyên thấu qua người tôi như một luồng sáng. Mấy đứa trẻ nhà Spencer đã mê mẩn cô ấy rồi. Cô ấy có hai mươi học trò quanh đây và ở cả Grafton và Avonlea.”
Khi bà đã biết mọi thứ Crooked Jack có thể kể, bà đi vào nhà và ngồi xuống bên cửa sổ căn phòng nhỏ của mình để nghiền ngẫm tất cả. Bà thấy râm ran từ đầu đến chân vì phấn khích.
Con gái của Leslie! Bà đã từng có mối tình lãng mạn của mình một lần. Rất lâu rồi—bốn mươi năm trước—bà đã đính hôn với Leslie Gray, một chàng sinh viên đại học dạy học tại Spencervale trong kỳ nghỉ hè năm đó—mùa hè vàng son trong cuộc đời của Margaret Lloyd. Leslie là một chàng trai nhút nhát, mơ mộng, đẹp trai với những hoài bão văn chương, mà như cả anh và Margaret đều tin chắc, một ngày nào đó sẽ mang lại cho anh danh vọng và tiền tài.
Sau đó đã có một cuộc cãi vã ngu ngốc, cay đắng vào cuối mùa hè vàng son ấy. Leslie đã bỏ đi trong giận dữ, sau đó anh có viết thư, nhưng Margaret Lloyd, vẫn còn trong vòng kiềm tỏa của lòng kiêu hãnh và sự oán giận, đã gửi một câu trả lời khắc nghiệt. Không còn bức thư nào nữa; Leslie Gray không bao giờ trở lại; và một ngày nọ Margaret bừng tỉnh nhận ra mình đã vĩnh viễn tống khứ tình yêu ra khỏi cuộc đời. Bà biết nó sẽ không bao giờ trở lại với bà nữa; và từ khoảnh khắc đó, đôi chân bà đã quay lưng với tuổi trẻ để bước xuống thung lũng bóng tối đến một tuổi già cô độc, lập dị.
Nhiều năm sau bà nghe tin Leslie đã kết hôn; rồi tin anh qua đời, sau một cuộc đời không thực hiện được những giấc mơ của mình. Bà không còn nghe hay biết thêm gì nữa—không có gì cho đến tận hôm nay, khi bà nhìn thấy con gái anh lướt qua mình mà không nhận ra trong thung lũng sồi.
“Con gái của anh ấy! Và lẽ ra nó có thể là con gái CỦA MÌNH,” bà lẩm bẩm. “Ôi, giá mà ta có thể quen biết và yêu thương nó—và có lẽ giành được tình yêu của nó đáp lại! Nhưng ta không thể. Ta không thể để con gái của Leslie Gray biết mình nghèo khó thế nào—mình đã bị hạ thấp ra sao. Ta không chịu nổi điều đó. Và nghĩ xem, nó đang sống quá gần ta, cục cưng ấy—ngay phía trên con đường và qua ngọn đồi. Mình có thể thấy nó đi qua mỗi ngày—ít nhất mình có thể có được niềm vui thân thương đó. Nhưng ôi, giá mà mình có thể làm điều gì đó cho nó—mang lại cho nó chút niềm vui nhỏ bé! Đó sẽ là một hạnh phúc tuyệt vời.”
Khi bà tình cờ bước vào căn phòng dành cho khách vào buổi tối hôm đó, bà nhìn thấy từ đó một ánh đèn tỏa sáng qua khoảng trống giữa những cái cây trên đồi. Bà biết đó là ánh sáng từ phòng khách nhà Spencer. Vậy đó là ánh đèn của Sylvia. Bà đứng trong bóng tối và nhìn nó cho đến khi nó tắt lịm—nhìn nó với một sự ngọt ngào dâng trào trong tim, giống như hương thơm lan tỏa từ những cánh hoa hồng cũ khi chúng được lay động. Bà tưởng tượng Sylvia đang di chuyển quanh phòng, chải và tết mái tóc dài óng ả—cất đi những món đồ trang sức và phụ kiện thiếu nữ—chuẩn bị những thứ đơn giản để đi ngủ. Khi ánh đèn tắt, bà hình dung một dáng người trắng trẻo mảnh mai đang quỳ bên cửa sổ dưới ánh sao dịu dàng, và bà cũng quỳ xuống ngay tại đó và dâng lời cầu nguyện của riêng mình trong sự đồng điệu. Bà đọc những lời cầu nguyện đơn giản mà bà vẫn thường dùng; nhưng một tinh thần mới dường như đã truyền cảm hứng cho chúng; và bà kết thúc bằng một lời thỉnh cầu mới— “Xin hãy để con nghĩ ra điều gì đó con có thể làm cho cô bé, lạy Chúa—một điều gì đó nhỏ, thật nhỏ nhoi mà con có thể làm cho cô ấy.”
Bà đã ngủ trong cùng một căn phòng suốt cả đời—căn phòng nhìn về phía bắc vào những cây vân sam—và rất yêu quý nó; nhưng ngày hôm sau, bà chuyển sang phòng khách mà không hề hối tiếc. Kể từ nay đó sẽ là phòng của bà; bà phải ở nơi có thể nhìn thấy ánh đèn của Sylvia, bà đặt chiếc giường ở vị trí có thể nằm và ngắm nhìn ngôi sao trên mặt đất ấy, thứ vừa đột ngột tỏa sáng xuyên qua những bóng tối chạng vạng trong trái tim bà. Bà cảm thấy rất hạnh phúc, đã nhiều năm rồi bà chưa thấy hạnh phúc; nhưng giờ đây, một mối quan tâm kỳ lạ, mới mẻ, như trong mơ, xa rời những thực tế khắc nghiệt của sự tồn tại nhưng vẫn đầy an ủi và lôi cuốn, đã bước vào cuộc đời bà. Hơn nữa, bà đã nghĩ ra một điều mình có thể làm cho Sylvia— “một điều nhỏ, thật nhỏ nhoi” có thể mang lại niềm vui cho cô.
Người dân Spencervale thường nói một cách đầy tiếc nuối rằng không có hoa tháng Năm ở Spencervale; bọn trẻ con Spencervale, khi muốn có hoa tháng Năm, nghĩ rằng chúng phải đến vùng đất hoang ở Avonlea, cách đó sáu dặm. Bà Lloyd biết rõ hơn thế. Trong nhiều chuyến lang thang dài ngày, cô độc, bà đã phát hiện ra một trảng đất trống xa tít trong rừng—một ngọn đồi cát thoai thoải về phía nam trên một khu đất rừng thuộc sở hữu của một người sống trong thị trấn—nơi vào mùa xuân được điểm xuyết bởi sắc trắng và hồng của hoa arbutus (hoa tháng Năm).
Đến trảng đất này, bà lui tới vào buổi chiều hôm ấy, bước đi qua những lối mòn trong rừng và dưới những vòm vân sam lờ mờ như một người phụ nữ với một mục đích vui vẻ. Đột nhiên mùa xuân lại trở nên thân thương và xinh đẹp với bà một lần nữa; bởi tình yêu đã lại bước vào trái tim bà, và tâm hồn đói khát của bà đang được nuôi dưỡng bằng nguồn dưỡng chất thiêng liêng.
Bà Lloyd tìm thấy vô số hoa tháng Năm trên đồi cát. Bà lấp đầy giỏ hoa, tận hưởng niềm vui về vẻ đẹp sắp mang lại hạnh phúc cho Sylvia. Khi về đến nhà, bà viết trên một mảnh giấy, “Tặng Sylvia.” Không đời nào có ai ở Spencervale nhận ra chữ viết tay của bà, nhưng để chắc chắn, bà đã ngụy trang bằng cách viết những chữ cái tròn trịa, to lớn như trẻ con. Bà mang hoa tháng Năm xuống thung lũng và xếp chúng vào một hốc giữa những rễ cây lớn của gốc sồi già, với mảnh giấy nhỏ nhét qua một cành hoa phía trên.
Sau đó, bà cố tình trốn sau bụi vân sam. Bà đã mặc chiếc váy lụa màu xanh đậm cho mục đích ẩn nấp này. Bà không phải đợi lâu. Chẳng bao lâu sau, Sylvia Gray đi xuống đồi cùng với Mattie Spencer. Khi cô đến gần cây cầu, cô nhìn thấy những bông hoa tháng Năm và thốt lên đầy kinh ngạc. Rồi cô nhìn thấy tên mình và vẻ mặt cô chuyển sang vẻ ngạc nhiên. Bà, đang nhìn qua những cành cây, suýt nữa đã bật cười vì niềm hạnh phúc tột độ khi kế hoạch nhỏ của mình thành công.
“Cho mình!” Sylvia nói, nâng những bông hoa lên. “Liệu CÓ thật là cho mình không, Mattie? Ai có thể đã để chúng ở đây?”
Mattie cười khúc khích.
“Tớ tin đó là Chris Stewart,” cô bé nói. “Tớ biết tối qua anh ấy đã qua Avonlea. Và mẹ tớ nói anh ấy đã để ý đến cậu—mẹ biết qua cách anh ấy nhìn cậu khi cậu hát tối hôm trước. Sẽ rất giống anh ấy nếu làm một việc kỳ lạ như thế này—anh ấy là một chàng trai rất nhút nhát với con gái.”
Sylvia hơi cau mày. Cô không thích cách diễn đạt của Mattie, nhưng cô thích hoa tháng Năm, và cô không ghét Chris Stewart, người mà cô thấy chỉ là một chàng trai thôn quê tử tế, khiêm tốn. Cô nâng những bông hoa lên và vùi mặt vào đó.
“Dù sao thì, tớ cũng rất cảm ơn người tặng, dù đó là anh ấy hay cô ấy,” cô vui vẻ nói. “Chẳng có gì tớ yêu thích như hoa tháng Năm. Ôi, chúng thơm quá!”
Khi họ đã đi qua, bà mới bước ra khỏi chỗ ẩn nấp, mặt đỏ bừng vì chiến thắng. Việc Sylvia nghĩ rằng Chris Stewart tặng hoa cho mình không làm bà khó chịu; trái lại, điều đó càng tốt, vì như vậy Sylvia sẽ càng ít nghi ngờ người tặng thực sự. Điều quan trọng nhất là Sylvia có được niềm vui từ chúng. Điều đó hoàn toàn thỏa mãn bà, người đã quay trở về ngôi nhà cô độc của mình với niềm hân hoan rực cháy tận đáy lòng.
Chẳng bao lâu sau, tin đồn ở Spencervale lan truyền rằng Chris Stewart cứ cách ngày lại để hoa tháng Năm ở hốc cây sồi cho cô giáo dạy nhạc. Bản thân Chris phủ nhận, nhưng không ai tin. Thứ nhất, Spencervale không có hoa tháng Năm; thứ hai, Chris phải đến Carmody cách ngày để chở sữa đến nhà máy bơ, mà hoa tháng Năm lại mọc ở Carmody, và thứ ba, gia đình nhà Stewart lúc nào cũng có nét lãng mạn. Chẳng phải bằng chứng gián tiếp đó là quá đủ cho bất cứ ai sao?
Về phần Sylvia, cô không bận tâm nếu Chris có sự ngưỡng mộ ngây thơ dành cho mình và bày tỏ nó một cách tinh tế như thế. Cô nghĩ việc đó thật tử tế, thực sự, khi anh không làm phiền cô bằng những cách tiếp cận khác, và cô khá hài lòng khi tận hưởng những bông hoa tháng Năm của anh.
Bà Lloyd nghe hết mọi chuyện buôn chuyện về việc đó từ người bán trứng, và lắng nghe ông ta với nụ cười lấp lánh tận sâu trong mắt. Người bán trứng ra về và thề rằng chưa bao giờ thấy bà già Lloyd nhanh nhẹn như mùa xuân này; bà có vẻ thực sự quan tâm đến những việc của đám trẻ.
Bà giữ bí mật của mình và nhờ đó mà trẻ lại. Bà đi bộ trở lại ngọn đồi hoa tháng Năm chừng nào hoa còn nở; và bà luôn nấp trong bụi vân sam để xem Sylvia Gray đi qua. Mỗi ngày bà lại yêu cô hơn, và khao khát cô sâu đậm hơn. Tất cả sự dịu dàng bị kìm nén lâu ngày trong bản tính của bà tràn hết ra cho cô gái không hề hay biết gì về điều đó. Bà tự hào về vẻ duyên dáng, xinh đẹp của Sylvia, về giọng hát và tiếng cười ngọt ngào của cô. Bà bắt đầu thích lũ trẻ nhà Spencer vì chúng sùng bái Sylvia; bà ghen tị với bà Spencer vì người sau này có thể chăm sóc cho những nhu cầu của Sylvia. Ngay cả người bán trứng cũng có vẻ là một người thú vị vì ông ta mang đến tin tức về Sylvia—sự nổi tiếng của cô trong xã hội, thành công trong nghề nghiệp, tình yêu và sự ngưỡng mộ mà cô đã chiếm được.
Bà không bao giờ mơ đến việc tiết lộ danh tính với Sylvia. Trong cảnh nghèo khó của mình, điều đó là không thể nghĩ đến. Sẽ rất ngọt ngào khi được quen biết cô—ngọt ngào khi có cô đến thăm ngôi nhà cũ—ngọt ngào khi được trò chuyện với cô—được bước vào cuộc đời cô. Nhưng điều đó không thể xảy ra. Lòng kiêu hãnh của bà vẫn mạnh mẽ hơn tình yêu của bà rất nhiều. Đó là thứ duy nhất bà chưa bao giờ hy sinh và chưa bao giờ—bà tin là vậy—có thể hy sinh.
II. Chương tháng Sáu
Tháng Sáu không có hoa tháng Năm; nhưng giờ đây khu vườn của bà tràn ngập những đóa hoa và mỗi buổi sáng Sylvia đều tìm thấy một bó hoa đặt bên gốc sồi—vẻ trắng ngà thơm ngát của hoa thủy tiên, sắc lửa của hoa tulip, những cành hoa trái tim rỉ máu huyền ảo, và vẻ hồng trắng của những bông hồng sớm nhỏ nhắn, đầy gai, có mùi thơm ngọt ngào. Bà không sợ bị phát hiện, vì những loài hoa mọc trong vườn bà cũng mọc trong mọi khu vườn khác ở Spencervale, bao gồm cả vườn nhà Stewart. Chris Stewart, khi bị trêu chọc về cô giáo dạy nhạc, chỉ mỉm cười và giữ im lặng. Chris biết rất rõ ai là người tặng hoa thực sự. Anh đã tự mình tìm hiểu ngay khi tin đồn về hoa tháng Năm bắt đầu. Nhưng vì rõ ràng bà già Lloyd không muốn người ta biết, Chris không nói với ai. Chris luôn quý mến bà già Lloyd kể từ ngày, mười năm trước, khi bà tìm thấy anh đang khóc trong rừng với bàn chân bị thương và đưa anh vào nhà, băng bó vết thương, và cho anh mười xu để mua kẹo ở cửa hàng. Tối hôm đó bà phải nhịn bữa tối vì điều đó, nhưng Chris không bao giờ biết được.
Bà nghĩ đó là một tháng Sáu tuyệt vời nhất. Bà không còn căm ghét những ngày mới nữa; ngược lại, bà chào đón chúng.
“Ngày nào bây giờ cũng là ngày đặc biệt,” bà hân hoan tự nhủ—chẳng phải hầu như ngày nào cũng mang đến cho bà một thoáng nhìn thấy Sylvia sao? Ngay cả trong những ngày mưa, bà vẫn dũng cảm chống chọi với bệnh thấp khớp để nấp sau bụi vân sam ướt đẫm của mình và ngắm nhìn Sylvia đi qua. Những ngày duy nhất bà không thể thấy cô là ngày Chủ nhật; và chưa có ngày Chủ nhật nào lại dài đằng đẵng với bà già Lloyd như những ngày Chủ nhật tháng Sáu đó.
Một ngày nọ, người bán trứng có tin cho bà.
“Ngày mai cô giáo dạy nhạc sẽ hát một bài đơn ca trong buổi quyên góp,” ông ta nói với bà.
Đôi mắt đen của bà lóe lên vẻ thích thú.
“Tôi không biết cô Gray là thành viên của ca đoàn,” bà nói.
“Gia nhập cách đây hai Chủ nhật rồi. Tôi nói cho bà nghe, nhạc của chúng tôi giờ nghe rất đáng tiền đấy. Tôi đoán ngày mai nhà thờ sẽ chật cứng—tên tuổi cô ấy đã vang xa khắp vùng nhờ giọng hát đó. Bà nên đến và nghe thử, cô Lloyd ạ.”
Người bán trứng nói điều này một cách khoe khoang, chỉ để cho thấy ông ta không sợ bà, bất chấp vẻ uy nghi của bà. Bà không trả lời, và ông ta nghĩ mình đã làm bà phật lòng. Ông ta ra về, ước gì mình đã không nói ra điều đó. Nếu biết được, bà đã quên sạch sự tồn tại của tất cả những người bán trứng trên đời. Ông ta đã xóa sạch chính mình và sự vô nghĩa của mình ra khỏi tâm trí bà bằng câu nói cuối cùng đó. Mọi suy nghĩ, cảm xúc và mong muốn của bà đều chìm đắm trong một cơn lốc khao khát được nghe Sylvia hát bài đơn ca đó. Bà đi vào nhà trong sự bối rối và cố gắng chế ngự khao khát đó. Bà không thể làm được, ngay cả khi đã triệu tập hết lòng kiêu hãnh để cầu cứu. Lòng kiêu hãnh nói:
“Ngươi sẽ phải đến nhà thờ để nghe cô bé hát. Ngươi không có quần áo phù hợp để đến nhà thờ. Hãy nghĩ xem ngươi sẽ trông như thế nào trước mặt tất cả bọn họ.”
Nhưng, lần đầu tiên, một giọng nói kiên quyết hơn lòng kiêu hãnh đã cất lên trong tâm hồn bà—và lần đầu tiên, bà lắng nghe nó. Đúng là đã lâu lắm rồi, kể từ ngày bắt đầu phải mặc những bộ váy lụa của mẹ, bà chưa bao giờ đi nhà thờ. Bản thân bà cũng nghĩ rằng điều này thật tồi tệ; và bà cố gắng chuộc lỗi bằng cách giữ ngày Chủ nhật rất nghiêm ngặt, và luôn có một buổi lễ nhỏ của riêng mình, vào buổi sáng và buổi tối. Bà hát ba bài thánh ca bằng giọng khản đặc, cầu nguyện thành tiếng, và đọc một bài giảng. Nhưng bà không thể ép mình đến nhà thờ trong bộ quần áo lỗi thời—bà, người từng là người dẫn đầu thời trang ở Spencervale, và bà càng ở nhà lâu, thì việc bà có thể quay trở lại nhà thờ càng trở nên bất khả thi. Giờ đây, điều bất khả thi đã trở nên không chỉ khả thi mà còn cấp thiết. Bà phải đến nhà thờ và nghe Sylvia hát, bất kể bà trông nực cười ra sao, bất kể người ta bàn tán và cười nhạo bà thế nào.
Giáo đoàn Spencervale đã có một phen xôn xao nhẹ vào chiều hôm sau. Ngay trước khi buổi lễ bắt đầu, bà già Lloyd bước lên lối đi và ngồi xuống chiếc ghế dài nhà Lloyd vốn bỏ trống từ lâu, ngay trước bục giảng.
Tâm hồn bà đang quằn quại. Bà nhớ lại hình ảnh phản chiếu đã thấy trong gương trước khi đi—chiếc váy lụa đen cũ kỹ theo mốt của ba mươi năm về trước và chiếc mũ nhỏ lạ lùng bằng satin đen xếp nếp. Bà nghĩ mình trông lố bịch đến thế nào trong mắt thế giới của bà.
Thực tế là, bà trông chẳng hề lố bịch chút nào. Một số người phụ nữ khác có lẽ đã trông như vậy; nhưng dáng vẻ và phong thái uy nghi đầy tinh tế của bà có sức áp đảo mạnh mẽ đến mức làm lu mờ hoàn toàn việc xem xét y phục.
Bà không biết điều này. Nhưng bà biết rằng bà Kimball, vợ người chủ cửa hàng, đang sột soạt bước vào chiếc ghế băng bên cạnh trong bộ trang phục theo mốt mới nhất; bà và bà Kimball cùng tuổi, và đã từng có thời người kia bằng lòng bắt chước trang phục của Margaret Lloyd từ xa. Nhưng người chủ cửa hàng đã cầu hôn, và mọi thứ giờ đã khác; và ở đó, bà già Lloyd đáng thương, cảm nhận sự thay đổi một cách cay đắng, và nửa muốn mình đã không đến nhà thờ chút nào.
Rồi đột nhiên, Thiên thần Tình yêu chạm vào những suy nghĩ ngu ngốc này, vốn sinh ra từ sự hư vinh và lòng kiêu hãnh bệnh hoạn, và chúng tan biến như chưa từng tồn tại. Sylvia Gray đã vào ca đoàn, và đang ngồi ngay nơi ánh nắng buổi chiều rọi qua mái tóc tuyệt đẹp của cô như một vầng hào quang. Bà nhìn cô trong sự say mê của niềm khao khát được thỏa mãn, và từ đó trở đi, buổi lễ trở nên thiêng liêng với bà, như bất cứ điều gì được ban phước khi đi qua lăng kính của tình yêu vô tư, dù là tình người hay tình thiêng. Thậm chí, chẳng phải chúng là một và là cùng sao, chỉ khác nhau về cấp độ, chứ không phải bản chất?
Bà chưa bao giờ có một cái nhìn tốt, thỏa mãn về Sylvia như trước đây. Mọi cái nhìn trước đó của bà đều là trộm và thoáng qua. Giờ đây bà ngồi ngắm nhìn cô cho thỏa lòng khao khát, nán lại đầy thích thú trên từng nét quyến rũ và xinh đẹp—cách mái tóc óng ả của Sylvia gợn sóng từ trán cô, thói quen nhỏ ngọt ngào là nhanh chóng hạ hàng mi dài xuống khi cô chạm phải ánh nhìn quá táo bạo hoặc tò mò, và đôi bàn tay mảnh mai, được tạo hình tuyệt đẹp—rất giống bàn tay của Leslie Gray—đang cầm cuốn sách thánh ca. Cô ăn mặc rất giản dị với một chiếc chân váy đen và chiếc áo sơ mi trắng; nhưng không cô gái nào khác trong ca đoàn, với tất cả những bộ cánh lộng lẫy, có thể sánh được với cô—như lời người bán trứng nói với vợ mình trên đường từ nhà thờ về.
Bà lắng nghe những bài thánh ca mở đầu với niềm vui sướng tột độ. Giọng của Sylvia ngân vang qua và chiếm lĩnh tất cả. Nhưng khi những người dẫn chương trình đứng dậy đi quyên góp, một làn sóng phấn khích ngầm chảy qua giáo đoàn. Sylvia đứng dậy và bước tới bên cạnh Janet Moore tại cây đàn organ. Khoảnh khắc tiếp theo, giọng hát tuyệt đẹp của cô bay bổng khắp tòa nhà như linh hồn của giai điệu—chân thực, trong trẻo, mạnh mẽ, ngọt ngào. Không ai ở Spencervale từng được nghe một giọng hát như vậy, ngoại trừ chính bà già Lloyd, người, trong thời tuổi trẻ, đã được nghe đủ thứ âm nhạc hay để có thể là một nhà thẩm định khá ổn. Bà nhận ra ngay lập tức rằng cô gái của trái tim mình có một món quà tuyệt vời—một món quà mà một ngày nào đó sẽ mang lại cho cô danh vọng và tiền tài, nếu nó được đào tạo và phát triển bài bản.
“Ôi, mình thật vui vì đã đến nhà thờ,” bà già Lloyd nghĩ.
Khi bài đơn ca kết thúc, lương tâm buộc bà phải rời mắt và tâm trí khỏi Sylvia, và hướng về phía mục sư, người đã tự huyễn hoặc mình suốt phần đầu buổi lễ rằng bà già Lloyd đến nhà thờ là vì ông. Ông là một người mới, chỉ mới quản lý giáo đoàn Spencervale được vài tháng; ông là một gã nhỏ thông minh và ông thực sự nghĩ rằng chính danh tiếng của bài giảng của mình đã đưa bà già Lloyd đến nhà thờ.
Khi buổi lễ kết thúc, tất cả những người hàng xóm đều đến nói chuyện với bà, với nụ cười và cái bắt tay thân thiện. Họ nghĩ rằng họ nên khuyến khích bà, giờ đây khi bà đã bắt đầu đi đúng hướng; bà thích sự thân mật của họ, và thích nó không kém vì bà nhận thấy ở đó sự tôn trọng và nể phục vô thức giống như những gì bà từng nhận được trong những ngày xưa cũ—một sự tôn trọng và nể phục mà nhân cách của bà buộc tất cả những ai tiếp cận đều phải có. Bà ngạc nhiên khi thấy rằng mình vẫn có thể điều khiển được nó, bất chấp chiếc mũ lỗi thời và bộ y phục cổ xưa.
Janet Moore và Sylvia Gray cùng nhau đi bộ từ nhà thờ về. “Cậu có thấy bà già Lloyd hôm nay không?” Janet hỏi. “Tớ đã rất kinh ngạc khi bà ấy bước vào. Theo tớ nhớ thì bà ấy chưa bao giờ đi nhà thờ. Bà ấy trông thật là một nhân vật cổ kính! Cậu biết đấy, bà ấy rất giàu, nhưng bà ấy cứ mặc đồ cũ của mẹ và chẳng bao giờ mua đồ mới. Một số người nghĩ bà ấy keo kiệt; nhưng,” Janet kết luận một cách bao dung, “tớ tin đó chỉ đơn giản là sự lập dị.”
“Tớ cảm thấy đó là cô Lloyd ngay khi tớ nhìn thấy bà ấy, mặc dù tớ chưa bao giờ gặp trước đây,” Sylvia mơ màng nói. “Tớ đã mong được gặp bà ấy—vì một lý do nhất định. Bà ấy có một khuôn mặt rất ấn tượng. Tớ muốn được gặp bà ấy—được làm quen với bà ấy.”
“Tớ không nghĩ là cậu sẽ có dịp đó đâu,” Janet nói một cách vô tâm. “Bà ấy không thích người trẻ và chẳng bao giờ đi đâu cả. Tớ không nghĩ tớ muốn làm quen với bà ấy. Tớ sẽ sợ bà ấy—bà ấy có phong thái uy nghi và đôi mắt lạ lùng, sắc bén đó.”
“Tớ sẽ không sợ bà ấy đâu,” Sylvia tự nhủ, khi cô rẽ vào con đường Spencer. “Nhưng tớ không mong mình sẽ làm quen được với bà ấy. Nếu bà ấy biết tớ là ai, tớ cho rằng bà ấy sẽ không thích tớ. Tớ cho rằng bà ấy chẳng bao giờ nghi ngờ việc tớ là con gái của Leslie Gray.”
Vị mục sư, nghĩ rằng tốt nhất nên tận dụng thời cơ khi sắt còn nóng, đã đến thăm bà già Lloyd ngay vào buổi chiều hôm sau. Ông đến trong nỗi sợ hãi và run rẩy, vì ông đã nghe những điều về bà già Lloyd; nhưng bà đã tỏ ra dễ chịu với phong thái cao quý của mình đến mức ông vô cùng thích thú, và kể lại với vợ khi về nhà rằng người dân Spencervale không hiểu bà Lloyd. Điều này hoàn toàn đúng; nhưng không hề chắc chắn rằng vị mục sư có hiểu bà hay không.
Ông chỉ mắc một lỗi duy nhất về phép lịch sự, nhưng, vì bà không quở trách ông về điều đó, ông không bao giờ biết mình đã mắc lỗi. Khi rời đi, ông nói, “Tôi hy vọng chúng tôi sẽ được thấy bà tại nhà thờ Chủ nhật tới, cô Lloyd.”
“Chắc chắn rồi,” bà nói một cách dứt khoát.
III. Chương tháng Bảy
Ngày đầu tiên của tháng Bảy, Sylvia tìm thấy một chiếc thuyền nhỏ bằng vỏ cây bạch dương đầy dâu tây bên gốc sồi trong thung lũng. Đó là những quả dâu đầu mùa; bà đã tìm thấy chúng trong một nơi bí mật của mình. Chúng lẽ ra là một món ăn ngon lành cho thực đơn đạm bạc của chính bà; nhưng bà chưa bao giờ nghĩ đến việc ăn chúng. Bà có được niềm vui lớn hơn nhiều từ suy nghĩ Sylvia sẽ thưởng thức chúng vào bữa trà. Sau đó, dâu tây luân phiên với hoa chừng nào chúng còn mùa, rồi đến việt quất và mâm xôi. Việt quất mọc xa tít và bà đã có nhiều chuyến đi bộ dài để hái chúng. Đôi khi xương cốt bà đau nhức vào ban đêm vì điều đó; nhưng bà có bận tâm gì đâu? Đau xương dễ chịu đựng hơn đau lòng; và trái tim bà đã ngừng đau đớn lần đầu tiên sau nhiều năm. Nó đang được nuôi dưỡng bằng manna thiêng liêng.
Một buổi tối, Crooked Jack đến để sửa cái gì đó bị hỏng ở giếng của bà. Bà ân cần đi ra gặp ông; vì bà biết ông đã làm việc ở nhà Spencer cả ngày, và có thể sẽ có những mảnh tin tức về Sylvia để nhặt nhạnh.
“Tôi cho rằng cô giáo dạy nhạc đang cảm thấy khá buồn phiền tối nay,” Crooked Jack nhận xét, sau khi đã thử thách sự kiên nhẫn của bà đến tận cùng bằng cách thao thao bất tuyệt về cái máy bơm mới của William Spencer, máy giặt mới của bà Spencer, và người yêu mới của Amelia Spencer.
“Tại sao?” bà hỏi, trở nên tái nhợt. Có chuyện gì xảy ra với Sylvia sao?
“Chà, cô ấy được mời đến một bữa tiệc lớn ở nhà anh trai bà Moore trong thị trấn, và cô ấy không có váy để mặc,” Crooked Jack nói. “Đó là những người sang trọng và ai cũng sẽ ăn mặc lộng lẫy hết mức. Bà Spencer đã kể với tôi về điều đó. Bà ấy nói cô Gray không đủ tiền mua váy mới vì cô ấy đang giúp trả viện phí cho dì mình. Bà ấy nói bà ấy chắc chắn cô Gray cảm thấy rất thất vọng về điều đó, dù cô ấy không lộ ra. Nhưng bà Spencer nói bà ấy biết cô ấy đã khóc sau khi đi ngủ tối qua.”
Bà quay người và đi thẳng vào nhà. Điều này thật khủng khiếp. Sylvia phải đến bữa tiệc đó—cô PHẢI đến. Nhưng làm thế nào để xoay xở đây? Những suy nghĩ hoang dại về những chiếc váy lụa của mẹ bà lướt qua tâm trí bà. Nhưng chẳng cái nào trong số đó phù hợp, ngay cả khi có thời gian để sửa lại. Chưa bao giờ bà hối tiếc về sự giàu sang đã mất của mình đến thế.
“Mình chỉ còn hai đô la trong nhà,” bà nói, “và mình phải sống bằng số tiền đó cho đến ngày người bán trứng quay lại. Có thứ gì mình có thể bán không—THỨ GÌ ĐÓ? Phải, phải rồi, cái bình nho!”
Cho đến lúc này, việc bán cái bình nho cũng giống như việc bà nghĩ đến chuyện bán đi cái đầu của mình vậy. Cái bình nho đã hai trăm năm tuổi và thuộc sở hữu của gia đình Lloyd từ khi nó còn là một chiếc bình. Đó là một món đồ lớn, bụng phệ, được trang trí bằng những chùm nho mạ vàng hồng, với một đoạn thơ được in trên một mặt, và nó từng được tặng làm quà cưới cho bà cố của bà. Chừng nào bà còn nhớ, nó vẫn nằm trên kệ cao nhất trong tủ âm tường ở phòng khách, quá quý giá để có thể mang ra sử dụng.
Hai năm trước, một người phụ nữ sưu tầm đồ sứ cổ đã đến Spencervale, và khi biết tin về cái bình nho, đã mạnh dạn xâm nhập vào khu đất cũ nhà Lloyd và đề nghị mua nó. Cho đến tận cuối đời, bà không bao giờ quên được cách đón tiếp mà bà dành cho cô ta; nhưng, là người khôn ngoan trong thời đại của mình, cô ta đã để lại danh thiếp, nói rằng nếu bà Lloyd đổi ý về việc bán cái bình, bà sẽ thấy rằng chính cô ta, nhà sưu tầm kể trên, không hề thay đổi ý định mua nó. Những người có thú sưu tầm đồ sứ gia truyền phải nhẫn nhịn bỏ qua những cái lắc đầu, và người phụ nữ này chưa bao giờ thấy món đồ nào mình khao khát như cái bình nho đó.
Bà đã xé nát tấm danh thiếp đó; nhưng bà vẫn nhớ tên và địa chỉ. Bà đi đến tủ lấy chiếc bình yêu quý xuống.
“Ta chưa bao giờ nghĩ đến việc chia lìa với nó,” bà nói một cách luyến tiếc, “nhưng Sylvia phải có váy, và không còn cách nào khác. Và suy cho cùng, khi ta đi rồi, ai sẽ là người giữ nó? Người lạ sẽ lấy mất thôi—thà rằng giờ nó thuộc về họ thì hơn. Sáng mai ta sẽ phải đến thị trấn, vì không còn thời gian để lãng phí nếu bữa tiệc là vào tối thứ Sáu. Đã mười năm rồi ta không đến thị trấn. Ta sợ phải đi còn hơn cả việc chia lìa cái bình. Nhưng vì Sylvia!”
Sáng hôm sau, khắp Spencervale đã râm ran tin bà già Lloyd đã đến thị trấn, mang theo một chiếc hộp được canh giữ cẩn thận. Mọi người tự hỏi tại sao bà lại đi; hầu hết mọi người cho rằng bà đã trở nên quá sợ hãi khi giữ tiền trong chiếc hộp đen dưới gầm giường, sau khi có hai vụ trộm ở Carmody, nên đã mang tiền đến gửi ngân hàng.
Bà tìm đến địa chỉ của nhà sưu tầm đồ sứ, run rẩy vì sợ rằng cô ta có thể đã chết hoặc chuyển đi. Nhưng nhà sưu tầm vẫn ở đó, tràn đầy sức sống, và vẫn khao khát sở hữu cái bình nho như bao giờ. Bà, tái nhợt vì nỗi đau của lòng kiêu hãnh bị chà đạp, đã bán chiếc bình nho và bỏ đi, tin rằng bà cố của mình chắc hẳn đã lộn nhào trong mộ vào khoảnh khắc giao dịch đó. Bà già Lloyd cảm thấy mình như kẻ phản bội lại truyền thống.
Nhưng bà không nao núng tiến đến một cửa hàng lớn và, dưới sự dẫn dắt của vị Thiên thần hộ mệnh đặc biệt luôn trông nom những tâm hồn đơn giản trong những chuyến phiêu lưu nguy hiểm của họ vào thế giới, bà đã tìm thấy một nhân viên bán hàng đồng cảm, người hiểu chính xác những gì bà muốn và đã lấy cho bà. Bà đã chọn một chiếc váy vải muslin rất xinh xắn, cùng với găng tay và giày dép phù hợp; và bà yêu cầu gửi nó ngay lập tức, trả trước cước phí, cho cô Sylvia Gray, nhờ nhà William Spencer chuyển giúp, tại Spencervale.
Sau đó, bà trả tiền—toàn bộ số tiền bán bình, trừ đi một đô la rưỡi tiền vé tàu—với một vẻ quý phái, hờ hững và rời đi. Khi bà thẳng lưng bước dọc theo lối đi của cửa hàng, bà bắt gặp một người đàn ông mập mạp, bóng bẩy, thành đạt đang bước vào. Khi ánh mắt họ chạm nhau, người đàn ông giật mình và khuôn mặt nhẵn nhụi của ông ta đỏ bừng; ông ta nhấc mũ và cúi chào một cách lúng túng. Nhưng bà nhìn xuyên qua ông ta như thể ông ta không tồn tại, và bước tiếp mà không hề có dấu hiệu nhận ra ông ta. Ông ta bước một bước theo bà, rồi dừng lại và quay đi, với một nụ cười khá khó chịu và cái nhún vai.
Không ai có thể đoán được, khi bà bước ra, trái tim bà đang sôi sục vì sự ghê tởm và khinh miệt như thế nào. Bà sẽ không đủ can đảm để đến thị trấn, ngay cả vì Sylvia, nếu bà nghĩ mình sẽ gặp Andrew Cameron. Chỉ cái nhìn về ông ta thôi cũng đã mở ra một suối nguồn cay đắng vốn đã được niêm phong trong tâm hồn bà; nhưng ý nghĩ về Sylvia bằng cách nào đó đã ngăn chặn dòng lũ, và chẳng bao lâu sau, bà mỉm cười đầy chiến thắng, nghĩ một cách đúng đắn rằng mình đã giành phần thắng trong cuộc chạm trán không mong muốn đó. Dù sao thì, BÀ cũng đã không chùn bước, không đỏ mặt, và không đánh mất sự điềm tĩnh của mình.
“Thật không ngạc nhiên khi HẮN lại làm thế,” bà nghĩ một cách đầy thù hận. Nó làm bà hài lòng khi thấy Andrew Cameron đánh mất, trước mặt bà, cái vẻ ngoài cứng rắn mà ông ta trình diễn với thế giới. Hắn là em họ bà và là sinh vật sống duy nhất mà bà già Lloyd căm ghét, và bà căm ghét cũng như khinh miệt hắn với tất cả cường độ của bản chất mãnh liệt của mình. Bà và gia đình đã phải gánh chịu những sai lầm khủng khiếp từ tay hắn, và bà tin chắc rằng mình thà chết còn hơn để ý đến sự tồn tại của hắn.
Chẳng bao lâu sau, bà dứt khoát gạt Andrew Cameron ra khỏi tâm trí. Thật là xúc phạm nếu nghĩ đến hắn và Sylvia cùng lúc. Khi bà đặt cái đầu mệt mỏi lên gối tối hôm đó, bà hạnh phúc đến mức ngay cả ý nghĩ về cái kệ trống trơn ở căn phòng bên dưới, nơi cái bình nho vẫn luôn nằm đó, cũng chỉ mang lại cho bà một nỗi đau thoáng qua.
“Thật ngọt ngào khi hy sinh vì người mình yêu—thật ngọt ngào khi có ai đó để hy sinh,” bà nghĩ.
Ham muốn lớn dần theo những gì nó được nuôi dưỡng. Bà nghĩ mình đã mãn nguyện; nhưng tối thứ Sáu đến và bà rơi vào trạng thái sốt ruột tột độ để được nhìn thấy Sylvia trong chiếc váy dự tiệc của mình. Tưởng tượng cô trong chiếc váy đó là chưa đủ; chẳng gì có thể làm bà hài lòng ngoài việc nhìn thấy cô.
“Và mình SẼ nhìn thấy cô ấy,” bà kiên quyết nói, nhìn ra ngoài cửa sổ vào ánh đèn của Sylvia tỏa sáng xuyên qua những rặng linh sam. Bà quấn mình trong một chiếc khăn choàng tối màu và lẻn ra ngoài, trượt xuống thung lũng và lên con đường rừng. Đó là một đêm trăng sương mù, và một cơn gió, thơm ngát mùi hương của những cánh đồng cỏ ba lá, thổi dọc theo con đường để đón bà.
“Giá mà ta có thể lấy hương thơm của ngươi—linh hồn của ngươi—và rót vào cuộc đời cô ấy,” bà nói to với cơn gió đó.
Sylvia Gray đang đứng trong phòng, sẵn sàng cho bữa tiệc. Trước mặt cô là bà Spencer, Amelia Spencer và tất cả những cô con gái nhỏ nhà Spencer, tạo thành một vòng tròn ngưỡng mộ. Có một khán giả khác. Bên ngoài, dưới bụi tử đinh hương, bà già Lloyd đang đứng. Bà có thể nhìn thấy Sylvia rõ ràng, trong chiếc váy xinh xắn, với những đóa hồng phấn nhạt mà bà đã để lại bên gốc sồi hôm đó cho cô cài trên tóc. Dù hồng, chúng cũng không hồng bằng đôi má cô, và đôi mắt cô sáng như những vì sao. Amelia Spencer đưa tay lên để đẩy lại một bông hồng bị rơi lệch một chút, và bà thấy ghen tị với cô bé một cách dữ dội.
“Chiếc váy đó không thể vừa vặn hơn nếu được may dành riêng cho con,” bà Spencer ngưỡng mộ nói. “Con bé có đáng yêu không, Amelia? Ai CÓ THỂ đã gửi nó chứ?”
“Ôi, con cảm thấy chắc chắn rằng bà Moore là bà tiên đỡ đầu,” Sylvia nói. “Không có ai khác làm điều đó cả. Thật đáng yêu khi bà ấy làm vậy—bà ấy biết con khao khát được đến dự tiệc cùng Janet đến thế nào. Ước gì Dì có thể nhìn thấy con lúc này.” Sylvia khẽ thở dài bất chấp niềm vui của mình. “Chẳng còn ai khác để quan tâm nhiều đến thế.”
À, Sylvia, con lầm rồi! Vẫn còn một người nữa—một người quan tâm rất nhiều—một Bà già, với đôi mắt khao khát, dán chặt, người đang đứng dưới bụi tử đinh hương và người sau đó đã lén lút rời đi qua khu vườn cây ăn quả ngập ánh trăng vào rừng như một chiếc bóng, trở về nhà với hình ảnh con trong vẻ đẹp thiếu nữ để bầu bạn suốt những giờ đêm của đêm hè đó.
IV. Chương tháng Tám
Một ngày nọ, vợ vị mục sư đã xông vào nơi mà người dân Spencervale từng e sợ, mạnh dạn đến gặp bà già Lloyd, và hỏi liệu bà có muốn đến Hội May vá của họ không, vốn họp hai tuần một lần vào các chiều thứ Bảy.
“Chúng tôi đang lấp đầy một chiếc hộp để gửi cho nhà truyền giáo của chúng tôi ở Trinidad,” vợ mục sư nói, “và chúng tôi sẽ rất vui nếu bà đến, cô Lloyd.”
Bà suýt nữa đã từ chối một cách khá kiêu kỳ. Không phải bà phản đối các hoạt động truyền giáo—hay các hội may vá—trái lại là đằng khác, nhưng bà biết mỗi thành viên của Hội đều được kỳ vọng đóng mười xu một tuần để mua nguyên liệu may vá; và bà già nghèo khổ thực sự không biết làm cách nào để xoay xở. Nhưng một ý nghĩ bất chợt đã ngăn lời từ chối của bà trước khi nó kịp thốt ra.
“Ta cho rằng một vài cô gái trẻ cũng tham gia Hội chứ?” bà láu lỉnh hỏi.
“Ồ, tất cả bọn họ đều đi,” vợ mục sư nói. “Janet Moore và cô Gray là những thành viên nhiệt tình nhất của chúng tôi. Thật đáng quý khi cô Gray dành những chiều thứ Bảy—những buổi duy nhất cô ấy rảnh rỗi ngoài giờ dạy học—cho công việc của chúng tôi. Cô ấy thực sự có một bản tính ngọt ngào nhất.”
“Tôi sẽ tham gia Hội của bà,” bà Lloyd nhanh chóng đồng ý. Bà quyết tâm sẽ làm vậy, ngay cả khi phải sống bằng hai bữa mỗi ngày để tiết kiệm khoản phí cần thiết.
Thứ Bảy hôm sau bà đến Hội May vá tại nhà James Martin, và thực hiện công việc may tay đẹp nhất cho họ. Bà thành thạo đến mức chẳng cần phải suy nghĩ gì cả, điều đó khá may mắn, vì mọi suy nghĩ của bà đều dành cho Sylvia, người đang ngồi ở góc đối diện cùng Janet Moore, đôi bàn tay duyên dáng bận rộn với chiếc áo sơ mi bằng vải gingham thô của một cậu bé. Không ai nghĩ đến việc giới thiệu Sylvia với bà già Lloyd, và bà cảm thấy mừng vì điều đó. Bà miệt mài may vá, và lắng nghe bằng tất cả đôi tai những tiếng chuyện trò của các cô gái đang diễn ra ở góc đối diện. Một điều bà phát hiện ra—sinh nhật của Sylvia là ngày hai mươi tháng Tám. Và bà ngay lập tức bùng cháy với một mong muốn mãnh liệt là tặng Sylvia một món quà sinh nhật. Bà nằm thao thức gần như suốt đêm tự hỏi liệu mình có thể làm được không, và đầy đau buồn kết luận rằng điều đó hoàn toàn nằm ngoài khả năng, dù bà có thắt lưng buộc bụng và xoay xở thế nào đi nữa. Bà già Lloyd lo lắng một cách vô lý về điều này, và nó ám ảnh bà như một bóng ma cho đến ngày họp Hội May vá tiếp theo.
Hội họp tại nhà bà Moore và bà Moore đặc biệt ân cần với bà già Lloyd, và khăng khăng đòi bà ngồi vào chiếc ghế bập bênh bằng mây trong phòng khách. Bà thà ở trong phòng ngồi cùng với các cô gái trẻ hơn, nhưng bà tuân theo vì lịch sự—và bà đã được đền đáp. Chiếc ghế của bà nằm ngay sau cửa phòng khách, và lát sau Janet Moore và Sylvia Gray đến ngồi trên cầu thang ở sảnh bên ngoài, nơi một luồng gió mát thổi vào qua những cây phong trước cửa chính.
Họ đang nói về những nhà thơ yêu thích của mình. Janet, hóa ra, sùng bái Byron và Scott. Sylvia nghiêng về Tennyson và Browning.
“Cậu có biết không,” Sylvia nhẹ nhàng nói, “cha tớ là một nhà thơ? Ông ấy đã từng xuất bản một tập thơ nhỏ; và, Janet, tớ chưa bao giờ nhìn thấy một bản sao nào của nó, và ôi, tớ muốn được thấy nó biết bao! Nó được xuất bản khi ông ấy còn ở đại học—chỉ là một ấn bản tư nhân nhỏ để tặng bạn bè. Ông ấy không bao giờ xuất bản thêm cuốn nào nữa—người cha đáng thương! Tớ nghĩ cuộc đời đã làm ông thất vọng. Nhưng tớ có một nỗi khao khát được nhìn thấy cuốn tập thơ nhỏ đó của ông. Tớ không có lấy một mảnh giấy nào từ những tác phẩm của ông. Nếu có được nó, tớ sẽ cảm thấy như mình sở hữu được một phần của ông—của trái tim ông, linh hồn ông, đời sống nội tâm ông. Ông ấy sẽ là một cái gì đó hơn là chỉ một cái tên đối với tớ.”
“Ông ấy không có bản sao của riêng mình sao—mẹ cậu không có cuốn nào à?” Janet hỏi.
“Mẹ không có. Mẹ mất khi tớ vừa chào đời, cậu biết đấy, nhưng Dì nói rằng không có bản sao tập thơ nào của cha trong số những cuốn sách của mẹ. Mẹ không thích thơ ca, Dì nói—Dì cũng chẳng thích. Cha đã đến châu Âu sau khi mẹ mất, và ông mất ở đó vào năm sau. Không có gì ông mang theo được gửi về nhà cho chúng ta. Ông đã bán hầu hết sách của mình trước khi đi, nhưng ông đã tặng một vài cuốn yêu thích cho Dì giữ hộ tớ. Cuốn sách CỦA ÔNG không nằm trong số đó. Tớ cho rằng mình sẽ không bao giờ tìm thấy một bản sao, nhưng tớ sẽ rất vui sướng nếu chỉ cần có thể tìm được.”
Khi về đến nhà, bà lấy từ ngăn kéo trên cùng tủ búp phê một chiếc hộp gỗ đàn hương khảm xà cừ. Nó chứa một cuốn sách nhỏ, mỏng, bìa mềm, bọc trong giấy lụa—vật sở hữu quý giá nhất của bà. Trên trang lót có viết: “Tặng Margaret, với tình yêu của tác giả.”
Bà lật những trang giấy ố vàng bằng đôi bàn tay run rẩy và, qua đôi mắt đẫm lệ, đọc những vần thơ, mặc dù bà đã thuộc lòng chúng trong nhiều năm. Bà định tặng cuốn sách cho Sylvia làm quà sinh nhật—một trong những món quà quý giá nhất từng được trao tặng, nếu giá trị của quà tặng được đo bằng mức độ hy sinh bản thân liên quan. Trong cuốn sách nhỏ đó là tình yêu bất tử—những tiếng cười xưa cũ—những giọt nước mắt xưa cũ—vẻ đẹp xưa cũ đã nở rộ như một đóa hồng nhiều năm trước, vẫn còn giữ được vị ngọt ngào như những cánh hoa hồng khô. Bà gỡ trang lót chứa đựng bí mật đó ra; và muộn vào đêm trước sinh nhật Sylvia, bà già lẻn đi, dưới sự bao phủ của bóng đêm, qua những lối đi phụ và băng qua những cánh đồng, như thể đang thực hiện một cuộc viễn chinh bất chính, đến cửa hàng Spencervale nhỏ, nơi đặt bưu điện. Bà nhét gói hàng mỏng qua khe cửa, rồi lại lén lút trở về nhà, cảm thấy một nỗi mất mát và cô đơn kỳ lạ. Như thể bà vừa cho đi mối liên kết cuối cùng giữa chính mình và tuổi trẻ. Nhưng bà không hối tiếc. Nó sẽ mang lại niềm vui cho Sylvia, và điều đó đã trở thành niềm đam mê thống trị trái tim bà già.
Đêm hôm sau, ánh đèn trong phòng Sylvia cháy rất muộn, và bà nhìn nó đầy chiến thắng, biết rõ ý nghĩa của nó. Sylvia đang đọc những bài thơ của cha cô, và bà trong bóng tối cũng đọc chúng, lẩm bẩm những dòng thơ hết lần này đến lần khác với chính mình. Rốt cuộc, cho đi cuốn sách cũng không quan trọng đến thế. Bà vẫn còn linh hồn của nó—và trang lót có tên, bằng chữ viết của Leslie, thứ mà giờ đây chẳng ai gọi bà bằng cái tên đó nữa.
Bà đang ngồi trên chiếc ghế sofa Marshall vào buổi chiều họp Hội May vá tiếp theo khi Sylvia Gray đến và ngồi xuống bên cạnh bà. Đôi bàn tay bà run lên một chút, và một cạnh của chiếc khăn tay, cái mà sau đó được tặng làm quà Giáng sinh cho một cậu bé da màu ô liu ở Trinidad, không được khâu tinh xảo như ba cạnh còn lại.
Sylvia lúc đầu nói về Hội, và những đóa hoa thược dược của bà Marshall, và bà già đang ở trên tầng bảy của niềm hạnh phúc, dù bà cẩn thận không để lộ ra, và thậm chí còn tỏ ra uy nghi và cư xử tinh tế hơn bình thường một chút. Khi bà hỏi Sylvia cô thấy thế nào về việc sống ở Spencervale, Sylvia nói,
“Rất tuyệt ạ. Mọi người đều rất tử tế với con. Hơn nữa,” Sylvia hạ thấp giọng để không ai ngoài bà có thể nghe thấy— “con có một bà tiên đỡ đầu ở đây, người làm những điều tuyệt vời và đẹp đẽ nhất cho con.”
Sylvia, là một cô gái có bản năng nhạy bén, không nhìn bà già Lloyd khi cô nói điều này. Nhưng dù cô có nhìn, cô cũng chẳng thấy gì. Bà không phải là một Lloyd nếu không có lý do.
“Thật thú vị quá,” bà dửng dưng nói.
“Phải không ạ? Con vô cùng biết ơn bà ấy và con đã mong ước biết bao rằng bà ấy có thể biết được bà ấy đã mang lại cho con nhiều niềm vui như thế nào. Con đã tìm thấy những bông hoa đáng yêu và những loại quả mọng ngon lành trên đường đi của mình suốt mùa hè; con cảm thấy chắc chắn rằng bà ấy đã gửi cho con chiếc váy dự tiệc. Nhưng món quà đáng quý nhất đã đến vào tuần trước vào ngày sinh nhật con—một tập thơ nhỏ của cha con. Con không thể diễn tả được cảm xúc của mình khi nhận được chúng. Nhưng con khao khát được gặp bà tiên đỡ đầu của mình và cảm ơn bà ấy.”
“Quả là một bí ẩn hấp dẫn, phải không? Cháu thực sự không có ý tưởng gì về việc bà ấy là ai sao?”
Bà hỏi câu hỏi nguy hiểm này với thành công đáng kể. Bà sẽ không thành công như vậy nếu bà không chắc chắn rằng Sylvia không hề biết gì về mối tình lãng mạn cũ giữa bà và Leslie Gray. Như hiện tại, bà có một niềm tin thoải mái rằng chính mình là người cuối cùng mà Sylvia có thể nghi ngờ.
Sylvia do dự trong một khoảnh khắc gần như không thể nhận thấy. Sau đó cô nói, “Con không cố gắng tìm hiểu, bởi vì con không nghĩ bà ấy muốn con biết. Lúc đầu, tất nhiên, về vấn đề hoa và váy, con đã cố gắng giải đáp bí ẩn; nhưng, kể từ khi nhận được cuốn sách, con đã tin chắc rằng chính bà tiên đỡ đầu của con đã làm tất cả những điều đó, và con đã tôn trọng mong muốn giữ bí mật của bà ấy và sẽ luôn như vậy. Có lẽ một ngày nào đó bà ấy sẽ tiết lộ danh tính với con. Con hy vọng vậy, ít nhất là thế.”
“Ta sẽ không hy vọng điều đó đâu,” bà nói một cách không khuyến khích. “Những bà tiên đỡ đầu—ít nhất là trong tất cả những câu chuyện cổ tích ta từng đọc—thường có xu hướng trở thành những người kỳ quặc, cáu kỉnh, dễ chịu hơn nhiều khi được bao bọc trong bí ẩn hơn là khi gặp mặt trực tiếp.”
“Con tin chắc rằng của con hoàn toàn ngược lại, và rằng càng làm quen với bà ấy, con sẽ càng thấy bà ấy là một nhân vật quyến rũ,” Sylvia vui vẻ nói.
Bà Marshall đến vào thời điểm này và nài nỉ cô Gray hát cho họ nghe. Vì cô Gray đồng ý một cách ngọt ngào, bà được để lại một mình và khá vui vì điều đó. Bà tận hưởng cuộc trò chuyện với Sylvia nhiều hơn khi nghiền ngẫm lại nó sau khi về nhà so với khi nó đang diễn ra. Khi một bà già có lương tâm tội lỗi, nó có xu hướng làm bà lo lắng và làm xao nhãng suy nghĩ khỏi niềm vui tức thời. Bà tự hỏi một cách không thoải mái liệu Sylvia có thực sự nghi ngờ bà không. Sau đó bà kết luận rằng điều đó là không thể. Ai lại nghi ngờ một bà già keo kiệt, không hòa đồng, không có bạn bè, và chỉ đóng góp năm xu cho Hội May vá trong khi mọi người khác đóng mười hoặc mười lăm xu, là một bà tiên đỡ đầu, người tặng những chiếc váy dự tiệc xinh đẹp, và là người nhận quà từ những nhà thơ trẻ đầy khát vọng lãng mạn chứ?
V. Chương tháng Chín
Vào tháng Chín, bà nhìn lại mùa hè và tự nhủ rằng đó là một mùa hè hạnh phúc một cách kỳ lạ, với những ngày Chủ nhật và ngày Hội May vá nổi bật lên như những dấu chấm câu vàng son trong bài thơ của cuộc đời. Bà cảm thấy như một người phụ nữ hoàn toàn khác; và những người khác cũng nghĩ bà khác biệt. Những phụ nữ trong Hội May vá thấy bà rất dễ chịu, và thậm chí là thân thiện, đến mức họ bắt đầu nghĩ rằng họ đã đánh giá sai về bà, và rằng có lẽ đó chỉ là sự lập dị chứ không phải sự bủn xỉn, thứ giải thích cho lối sống kỳ quặc của bà. Sylvia Gray luôn đến và trò chuyện với bà vào các buổi chiều Hội bây giờ, và bà trân trọng từng lời cô nói trong trái tim mình và lặp đi lặp lại chúng với bản thân cô độc trong những giờ đêm.
Sylvia không bao giờ nói về bản thân hay kế hoạch của mình, trừ khi được hỏi; và sự tự ý thức của bà ngăn cản bà đặt bất kỳ câu hỏi cá nhân nào: vì vậy cuộc trò chuyện của họ giữ ở bề mặt của sự vật, và không phải từ Sylvia, mà từ vợ vị mục sư, bà cuối cùng mới phát hiện ra tham vọng lớn nhất của cô gái thân yêu của mình là gì.
Vợ mục sư đã ghé qua khu đất cũ nhà Lloyd một buổi tối cuối tháng Chín, khi một cơn gió lạnh thổi lên từ hướng đông bắc và rên rỉ quanh mái hiên ngôi nhà, như thể gánh nặng của bài ca là “mùa gặt đã kết thúc và mùa hè đã qua.” Bà đã lắng nghe nó, trong khi tết một chiếc giỏ nhỏ bằng cỏ thơm cho Sylvia. Bà đã đi bộ suốt quãng đường đến những đồi cát Avonlea để hái nó ngày hôm trước, và bà rất mệt. Và trái tim bà rất buồn. Mùa hè này, thứ đã làm phong phú thêm cuộc đời bà, đã gần kết thúc; và bà biết Sylvia Gray nói về việc rời Spencervale vào cuối tháng Mười. Trái tim bà cảm thấy nặng trĩu như chì khi nghĩ đến điều đó, và bà gần như chào đón sự xuất hiện của vợ mục sư như một sự xao nhãng, mặc dù bà vô cùng lo sợ rằng vợ mục sư đã gọi điện để xin quyên góp cho tấm thảm mới của phòng thánh, và bà đơn giản là không đủ khả năng đóng góp một xu.
Nhưng vợ mục sư chỉ ghé qua trên đường về từ nhà Spencer và bà không đưa ra bất kỳ yêu cầu khó xử nào. Thay vào đó, bà nói về Sylvia Gray, và những lời của bà rơi vào tai bà như những hạt ngọc trai riêng biệt của âm nhạc ngọt ngào khôn tả. Vợ mục sư chỉ toàn dành lời khen ngợi cho Sylvia—cô ấy thật ngọt ngào, xinh đẹp và lôi cuốn.
“Và với MỘT giọng hát như thế,” vợ mục sư nhiệt tình nói, thêm vào một tiếng thở dài, “Thật là đáng tiếc khi cô ấy không được đào tạo bài bản. Cô ấy chắc chắn sẽ trở thành một ca sĩ tuyệt vời—những nhà phê bình có thẩm quyền đã nói với cô ấy như vậy. Nhưng cô ấy quá nghèo nên cô ấy không nghĩ mình có thể xoay xở được—trừ khi cô ấy có thể nhận được một trong những học bổng Cameron, như người ta vẫn gọi; và cô ấy có rất ít hy vọng vào điều đó, mặc dù giáo sư âm nhạc người đã dạy cô ấy đã gửi tên cô ấy vào.”
“Học bổng Cameron là gì?” bà hỏi.
“Chà, tôi cho rằng bà đã nghe nói về Andrew Cameron, triệu phú đó?” vợ mục sư nói, hoàn toàn không ý thức được rằng mình đang khiến những chiếc xương trong bộ xương gia đình của bà phải rung lên trong tủ kín.
Trên khuôn mặt trắng bệch của bà xuất hiện một vết màu đột ngột mờ nhạt, như thể một bàn tay thô bạo vừa tát vào má bà.
“Có, tôi đã nghe nói về ông ta,” bà nói.
“Chà, có vẻ như ông ta đã có một cô con gái, là một cô gái rất xinh đẹp, và ông ta vô cùng cưng chiều. Nó có một giọng hát tuyệt vời, và ông ta định gửi nó ra nước ngoài để được đào tạo. Và nó đã chết. Tôi hiểu rằng điều đó gần như làm tan nát trái tim ông ta. Nhưng kể từ đó, ông ta gửi một cô gái trẻ ra nước ngoài mỗi năm để được đào tạo âm nhạc bài bản dưới sự hướng dẫn của những giáo viên giỏi nhất—để tưởng nhớ con gái mình. Ông ta đã gửi chín hoặc mười người rồi; nhưng tôi e rằng không có nhiều cơ hội cho Sylvia Gray, và bản thân cô ấy cũng không nghĩ mình có cơ hội.”
“Tại sao không?” bà hỏi một cách đầy tinh thần. “Tôi tin chắc rằng hiếm có giọng hát nào sánh được với cô Gray.”
“Rất đúng. Nhưng bà thấy đấy, cái gọi là học bổng này là công việc riêng, phụ thuộc hoàn toàn vào ý thích và sự lựa chọn của chính Andrew Cameron. Tất nhiên, khi một cô gái có những người bạn sử dụng ảnh hưởng của họ với ông ta, ông ta thường sẽ gửi cô ấy theo lời giới thiệu của họ. Người ta nói ông ta đã gửi một cô gái năm ngoái người chẳng có giọng hát gì cả chỉ vì cha cô ấy là một người bạn kinh doanh cũ của ông ta. Nhưng Sylvia không quen biết ai cả để, sử dụng một thuật ngữ tiếng lóng, có bất kỳ ‘sự nâng đỡ’ nào với Andrew Cameron, và bản thân cô ấy cũng không quen biết ông ta. Chà, tôi phải đi đây; chúng ta sẽ gặp bà tại nhà mục sư vào thứ Bảy, tôi hy vọng vậy, cô Lloyd. Hội họp ở đó, bà biết đấy.”
“Vâng, tôi biết,” bà lơ đãng nói. Khi vợ mục sư đã đi khỏi, bà đánh rơi chiếc giỏ cỏ thơm của mình và ngồi thật lâu, thật lâu với đôi bàn tay nằm lười biếng trong lòng, và đôi mắt đen to tròn nhìn chằm chằm một cách vô hồn vào bức tường phía trước.
Bà già Lloyd, nghèo đến mức phải ăn bớt sáu cái bánh quy mỗi tuần để đóng phí cho Hội May vá, biết rằng trong khả năng của mình—CỦA BÀ—là có thể gửi con gái của Leslie Gray ra nước ngoài để được đào tạo âm nhạc! Nếu bà chọn sử dụng “sự nâng đỡ” của mình với Andrew Cameron—nếu bà đến gặp ông ta và yêu cầu ông ta gửi Sylvia Gray ra nước ngoài vào năm sau—bà không chút nghi ngờ rằng điều đó sẽ được thực hiện. Tất cả phụ thuộc vào bà—nếu—nếu—NẾU bà có thể dập tắt và chế ngự lòng kiêu hãnh của mình đến mức phải hạ mình đi cầu xin một ân huệ từ người đàn ông đã đối xử tồi tệ với bà và gia đình bà cay đắng đến thế.
Nhiều năm trước, cha bà, hành động dưới lời khuyên và sự thúc giục của Andrew Cameron, đã đầu tư toàn bộ gia sản nhỏ của mình vào một doanh nghiệp mà sau đó đã thất bại. Abraham Lloyd mất từng đô la ông sở hữu, và gia đình ông rơi vào cảnh nghèo túng tột cùng. Andrew Cameron có thể được tha thứ vì một sai lầm; nhưng có một sự nghi ngờ mạnh mẽ, gần như chắc chắn, rằng ông ta đã phạm tội gì đó tồi tệ hơn nhiều so với sai lầm liên quan đến khoản đầu tư của chú mình. Không có gì có thể được chứng minh về mặt pháp lý; nhưng chắc chắn rằng Andrew Cameron, vốn đã nổi tiếng với những “thủ đoạn sắc bén,” đã xuất hiện với tài chính được cải thiện từ một sự vướng mắc đã hủy hoại nhiều người tốt hơn; và cố Bác sĩ Lloyd đã qua đời trong sự đau lòng, tin rằng cháu trai mình đã cố tình lừa bịp ông.
Andrew Cameron không hoàn toàn làm điều này; ban đầu ông ta có ý tốt với chú mình, và những gì cuối cùng ông ta làm, ông ta cố gắng biện minh cho bản thân bằng học thuyết rằng một người đàn ông phải tự lo cho Số Một.
Margaret Lloyd không đưa ra những lời bào chữa như vậy cho hắn; bà coi hắn phải chịu trách nhiệm, không chỉ vì gia sản đã mất của bà, mà còn vì cái chết của cha bà, và không bao giờ tha thứ cho hắn vì điều đó. Khi Abraham Lloyd qua đời, Andrew Cameron, có lẽ bị lương tâm cắn rứt, đã đến gặp bà, bóng bẩy và trơn tru, để đề nghị hỗ trợ tài chính. Hắn nói với bà, hắn sẽ lo liệu để bà không bao giờ phải chịu cảnh thiếu thốn.
Margaret Lloyd đã ném lời đề nghị của hắn vào mặt hắn theo một cách chẳng còn gì để mong đợi về cách nói thẳng thắn. Bà nói với hắn một cách đầy đam mê rằng, bà thà chết còn hơn chấp nhận một xu hay một ân huệ từ hắn. Hắn vẫn giữ vẻ ngoài bình tĩnh, bày tỏ sự hối tiếc chân thành rằng bà lại nuôi dưỡng một quan điểm bất công như vậy về hắn, và đã rời bỏ bà với lời đảm bảo bóng bẩy rằng hắn sẽ luôn là bạn của bà, và sẽ luôn vui mừng được thực hiện bất kỳ sự hỗ trợ nào trong khả năng của mình bất cứ khi nào bà chọn yêu cầu.
Bà đã sống suốt hai mươi năm trong niềm tin chắc chắn rằng mình sẽ chết trong trại tế bần—như thực sự có vẻ không phải là không thể—trước khi bà cầu xin một ân huệ từ Andrew Cameron. Và vì thế, thực sự, bà đã có thể, nếu là vì chính mình. Nhưng vì Sylvia! Bà có thể hạ mình đến mức đó vì Sylvia không?
Câu hỏi này không dễ dàng hay nhanh chóng được giải quyết, như trong các vấn đề về cái bình nho và tập thơ. Suốt một tuần, bà chiến đấu với lòng kiêu hãnh và cay đắng của mình. Đôi khi, trong những giờ đêm không ngủ, khi tất cả những oán giận và thù hằn của con người dường như nhỏ mọn và đáng khinh bỉ, bà nghĩ mình đã chế ngự được nó. Nhưng vào ban ngày, với hình ảnh cha mình nhìn xuống từ bức tường, và tiếng sột soạt của những bộ váy lỗi thời, được mặc vì sự lừa đảo của Andrew Cameron, trong tai bà, nó lại chiến thắng bà.
Nhưng tình yêu của bà dành cho Sylvia đã trở nên quá mạnh mẽ, sâu sắc và dịu dàng đến mức không cảm giác nào khác có thể chịu đựng được cuối cùng trước nó. Tình yêu là một phép màu vĩ đại; và chưa bao giờ sức mạnh của nó được thể hiện rõ ràng hơn vào buổi sáng mùa thu lạnh lẽo, buồn tẻ khi bà đi bộ đến nhà ga Bright River và bắt chuyến tàu đến Charlottetown, dấn thân vào một việc mà ngay cả suy nghĩ về nó cũng khiến tâm hồn bà ốm yếu bên trong. Trưởng nhà ga bán vé cho bà nghĩ bà già Lloyd trông trắng bệch và hốc hác một cách lạ thường—“như thể bà ấy chưa chợp mắt hay ăn một miếng trong một tuần,” ông ta nói với vợ vào giờ ăn trưa. “Tôi đoán có chuyện gì đó không ổn trong công việc kinh doanh của bà ấy. Đây là lần thứ hai bà ấy đến thị trấn mùa hè này.”
Khi đến thị trấn, bà ăn bữa trưa đạm bạc của mình rồi đi bộ đến vùng ngoại ô nơi có các nhà máy và kho hàng của Cameron. Đó là một quãng đường dài đối với bà, nhưng bà không đủ tiền để đi xe. Bà cảm thấy rất mệt khi được dẫn vào văn phòng sáng bóng, sang trọng nơi Andrew Cameron ngồi tại bàn làm việc.
Sau cái nhìn ngạc nhiên ban đầu, hắn bước tới đầy rạng rỡ, với bàn tay chìa ra.
“Ồ, chị họ Margaret! Đây là một sự bất ngờ thú vị. Ngồi xuống—cho phép tôi, đây là một chiếc ghế thoải mái hơn nhiều. Chị đến đây sáng nay à? Và mọi người ở Spencervale thế nào?”
Bà đã đỏ mặt trước những lời đầu tiên của hắn. Nghe cái tên mà cha mẹ và người yêu đã gọi bà trên đôi môi của Andrew Cameron dường như là sự báng bổ. Nhưng, bà tự nhủ, thời gian đã qua cho sự nhạy cảm. Nếu bà có thể cầu xin một ân huệ từ Andrew Cameron, bà có thể chịu đựng những nỗi đau nhỏ hơn. Vì Sylvia, bà bắt tay hắn, vì Sylvia, bà ngồi xuống chiếc ghế hắn mời. Nhưng không vì bất kỳ con người nào còn sống, bà già quyết đoán này có thể truyền bất kỳ sự thân mật nào vào cử chỉ hay lời nói của mình. Bà đi thẳng vào vấn đề với sự đơn giản của nhà Lloyd.
“Tôi đến đây để yêu cầu một ân huệ từ anh,” bà nói, nhìn thẳng vào mắt hắn, không chút khiêm tốn hay nhu mì, như một kẻ khẩn cầu, mà đầy thách thức và đối đầu, như thể bà thách hắn từ chối.
“RẤT vui được nghe điều đó, chị họ Margaret.” Chưa bao giờ có giọng điệu nào dịu dàng và duyên dáng như giọng của hắn. “Bất cứ điều gì tôi có thể làm cho chị, tôi sẽ chỉ quá vui lòng để thực hiện. Tôi e rằng chị đã nhìn tôi như một kẻ thù, Margaret, và tôi đảm bảo với chị rằng tôi đã cảm nhận sâu sắc sự bất công của chị. Tôi nhận ra một số biểu hiện đã chống lại tôi, nhưng—”
Bà đưa tay lên và chặn đứng sự hùng biện của hắn bằng cử chỉ duy nhất đó.
“Tôi không đến đây để thảo luận vấn đề đó,” bà nói. “Chúng ta sẽ không đề cập đến quá khứ, nếu anh không phiền. Tôi đến đây để yêu cầu một ân huệ, không phải cho tôi, mà cho một người bạn trẻ rất thân thiết của tôi—cô Gray, người có một giọng hát đặc biệt tốt mà cô ấy muốn được đào tạo. Cô ấy nghèo, nên tôi đến hỏi liệu anh có thể trao cho cô ấy một trong những học bổng âm nhạc của anh không. Tôi hiểu rằng tên cô ấy đã được đề xuất với anh, cùng với lời giới thiệu từ giáo viên của cô ấy. Tôi không biết ông ấy đã nói gì về giọng hát của cô ấy, nhưng tôi biết ông ấy khó có thể đánh giá quá cao nó. Nếu anh gửi cô ấy ra nước ngoài để đào tạo, anh sẽ không mắc sai lầm nào đâu.”
Bà ngừng nói. Bà cảm thấy chắc chắn Andrew Cameron sẽ chấp nhận yêu cầu của bà, nhưng bà hy vọng hắn sẽ chấp nhận một cách thô lỗ hoặc miễn cưỡng. Bà có thể chấp nhận ân huệ đó dễ dàng hơn nhiều nếu nó bị ném cho bà như một khúc xương cho con chó. Nhưng không hề. Andrew Cameron còn dịu dàng hơn bao giờ hết. Không gì có thể mang lại cho hắn niềm vui lớn hơn là đáp ứng yêu cầu của chị họ Margaret thân yêu—hắn chỉ ước nó liên quan đến nhiều rắc rối hơn về phía mình. Người được bảo trợ nhỏ của chị họ chắc chắn sẽ được đảm bảo việc đào tạo âm nhạc—cô ấy sẽ ra nước ngoài vào năm sau—và hắn vô cùng HÂN HẠNH—
“Cảm ơn,” bà nói, ngắt lời hắn một lần nữa. “Tôi rất biết ơn anh—và tôi yêu cầu anh không để cô Gray biết gì về sự can thiệp của tôi. Và tôi sẽ không lấy đi thêm thời gian quý báu nào của anh nữa. Chào buổi chiều.”
“Ồ, chị không được đi sớm như vậy,” hắn nói, với một chút tử tế chân thật hay tinh thần gia tộc len lỏi vào giọng điệu đầy sự thân mật đáng ghét—vì Andrew Cameron không hoàn toàn thiếu đi những đức tính bình dị của một người đàn ông bình thường. Hắn từng là một người chồng và người cha tốt; hắn từng rất quý mến chị họ Margaret của mình; và hắn thực sự rất tiếc rằng “hoàn cảnh” đã “buộc” hắn phải hành động như đã làm trong vụ việc cũ về khoản đầu tư của cha bà. “Chị phải là khách của tôi tối nay.”
“Cảm ơn. Tôi phải trở về nhà tối nay,” bà kiên quyết nói, và có điều gì đó trong giọng điệu của bà cho Andrew Cameron biết rằng vô ích nếu thuyết phục bà. Nhưng hắn khăng khăng gọi xe ngựa của mình để đưa bà đến nhà ga. Bà phục tùng điều này, vì bà thầm sợ đôi chân của mình sẽ không đủ để đưa bà đến đó; bà thậm chí còn bắt tay hắn lúc chia tay, và cảm ơn hắn lần thứ hai vì đã chấp nhận yêu cầu của bà.
“Không có gì,” hắn nói. “Xin hãy cố gắng nghĩ tốt hơn một chút về tôi, chị họ Margaret.”
Khi đến nhà ga, bà kinh hoàng nhận ra chuyến tàu của mình vừa đi mất và bà sẽ phải đợi hai giờ cho chuyến tối. Bà đi vào phòng chờ và ngồi xuống. Bà rất mệt. Tất cả sự phấn khích đã nâng đỡ bà đã biến mất, và bà cảm thấy yếu ớt và già nua. Bà không có gì để ăn, vì dự định sẽ về nhà kịp giờ dùng trà; phòng chờ lạnh lẽo, và bà rùng mình trong chiếc khăn choàng lụa cũ, mỏng manh. Đầu bà đau nhức và trái tim cũng vậy. Bà đã giành được mong muốn của Sylvia cho cô; nhưng Sylvia sẽ rời khỏi cuộc đời bà, và bà không thấy mình có thể tiếp tục sống sau đó như thế nào. Tuy nhiên, bà vẫn ngồi đó không nao núng suốt hai giờ, một dáng hình già nua, thẳng tắp, không thể khuất phục, âm thầm chiến đấu cuộc chiến thua cuộc của mình với những lực lượng của nỗi đau thể xác và tinh thần, trong khi những người hạnh phúc đến rồi đi, cười nói trước mặt bà.
Lúc tám giờ, bà xuống tàu tại nhà ga Bright River, và lặng lẽ biến mất vào bóng tối của đêm mưa. Bà còn hai dặm phải đi bộ, và một cơn mưa lạnh đang rơi. Chẳng bao lâu sau, bà đã ướt sũng đến tận da và lạnh thấu xương. Bà cảm thấy như đang bước đi trong một cơn ác mộng tồi tệ. Chỉ có bản năng mù quáng dẫn dắt bà qua dặm cuối cùng và lên con đường đến ngôi nhà của chính mình. Khi bà loay hoay ở cửa, bà nhận ra rằng một cơn nóng bỏng rẫy vừa đột ngột thay thế cho cơn ớn lạnh của mình. Bà loạng choạng bước qua ngưỡng cửa và đóng cửa lại.
VI. Chương tháng Mười
Vào buổi sáng thứ hai sau chuyến đi đến thị trấn của bà già Lloyd, Sylvia Gray đang đi bộ một cách vui vẻ xuống con đường rừng. Đó là một buổi sáng mùa thu tuyệt đẹp, trong lành, sắc nét và đầy nắng; những cây dương xỉ bị sương giá phủ trắng, sũng nước và tơi tả vì cơn mưa hôm qua, tỏa ra một hương thơm tuyệt vời; đây đó trong rừng, một cây phong vẫy lá cờ đỏ thắm vui vẻ, hay một cành bạch dương lộ sắc vàng nhạt tương phản với những cây vân sam sẫm màu, không đổi. Không khí rất tinh khiết và sảng khoái. Sylvia bước đi với sự nhẹ nhàng đầy hân hoan của bước chân và vẻ rạng rỡ của vầng trán.
Tại cây sồi trong thung lũng, cô dừng lại một lúc đầy kỳ vọng, nhưng không có gì giữa những rễ cây già xám xịt cho cô. Cô vừa định quay đi thì bé Teddy Kimball, sống cạnh nhà mục sư, chạy xuống dốc từ hướng khu đất cũ nhà Lloyd. Khuôn mặt đầy tàn nhang của Teddy rất nhợt nhạt.
“Ôi, cô Gray!” cậu bé hổn hển. “Con đoán bà già Lloyd cuối cùng đã phát điên thật rồi. Vợ mục sư bảo con chạy lên chỗ bà, gửi một tin nhắn về Hội May vá—và con gõ cửa—gõ mãi—mà chẳng ai ra—nên con nghĩ mình cứ bước vào để lại lá thư trên bàn. Nhưng khi con mở cửa, con nghe thấy một tiếng cười cực kỳ kỳ lạ trong phòng khách, và phút tiếp theo, bà ấy xuất hiện ở cửa phòng khách. Ôi, cô Gray, bà ấy trông thật kinh khủng. Mặt bà ấy đỏ gay và mắt bà ấy dại đi—và bà ấy cứ lầm bầm, nói chuyện một mình rồi cười điên dại. Con sợ quá nên quay đầu chạy luôn.”
Sylvia, không dừng lại để suy nghĩ, nắm lấy tay Teddy và chạy lên dốc. Cô không nghĩ đến việc sợ hãi, mặc dù cô cũng nghĩ như Teddy rằng bà già cô độc, lập dị đáng thương cuối cùng đã mất trí thật rồi.
Bà đang ngồi trên chiếc ghế sofa trong bếp khi Sylvia bước vào. Teddy, vì quá sợ hãi không dám vào, nấp ở bậc cửa bên ngoài. Bà vẫn mặc chiếc váy lụa đen ẩm ướt mà bà đã đi bộ từ nhà ga về. Mặt bà đỏ gay, đôi mắt dại đi, giọng bà khản đặc. Nhưng bà nhận ra Sylvia và co rúm người lại.
“Đừng nhìn ta,” bà rên rỉ. “Làm ơn hãy đi đi—ta không chịu nổi việc CON biết ta nghèo khó thế nào. Con sắp được đi châu Âu rồi—Andrew Cameron sẽ gửi con đi—ta đã yêu cầu ông ta—ông ta không thể từ chối TA. Nhưng làm ơn hãy đi đi.”
Sylvia không đi. Trong một cái nhìn, cô đã thấy rằng đây là bệnh tật và mê sảng, không phải mất trí. Cô gửi Teddy đi vội vã để gọi bà Spencer và khi bà Spencer đến, họ thuyết phục bà đi nằm, và gọi bác sĩ. Đến tối, tất cả mọi người ở Spencervale đều biết bà già Lloyd bị viêm phổi.
Bà Spencer thông báo rằng bà có ý định ở lại chăm sóc bà. Nhiều phụ nữ khác đề nghị hỗ trợ. Mọi người đều tử tế và chu đáo. Nhưng bà không biết điều đó. Bà thậm chí không biết Sylvia Gray, người đã đến và ngồi cạnh bà mỗi phút có thể. Sylvia Gray giờ đây đã biết tất cả những gì cô từng nghi ngờ—bà chính là bà tiên đỡ đầu của mình. Bà lảm nhảm về Sylvia không ngừng, tiết lộ tất cả tình yêu bà dành cho cô, bộc lộ tất cả những hy sinh bà đã thực hiện. Trái tim Sylvia đau nhói vì tình yêu và sự dịu dàng, và cô cầu nguyện tha thiết rằng bà có thể hồi phục.
“Con muốn bà biết rằng con trao tình yêu cho tình yêu,” cô lẩm bẩm.
Tất cả mọi người giờ đều biết bà nghèo đến thế nào. Bà để lộ tất cả những bí mật được giữ gìn ghen tị trong cuộc đời mình, ngoại trừ tình yêu cũ của bà dành cho Leslie Gray. Ngay cả trong cơn mê sảng, điều gì đó đã niêm phong đôi môi bà về điều đó. Nhưng tất cả những điều khác đều tuôn ra—nỗi đau khổ của bà vì trang phục lỗi thời, những cách xoay xở và ứng biến đáng thương, sự sỉ nhục của bà vì phải mặc những bộ váy lỗi thời và chỉ đóng năm xu trong khi mọi thành viên Hội May vá khác đóng mười xu. Những người phụ nữ tốt bụng chờ đợi bà lắng nghe bà với đôi mắt đẫm lệ, và ăn năn về những phán xét khắc nghiệt của họ trong quá khứ.
“Nhưng ai mà nghĩ đến được chứ?” bà Spencer nói với vợ mục sư. “Chẳng ai từng mơ rằng cha bà ấy đã mất TẤT CẢ tiền của mình, dù mọi người cho rằng ông ấy đã mất một phần trong vụ việc cũ ở mỏ bạc ngoài phía tây. Thật kinh khủng khi nghĩ đến cách bà ấy đã sống bao nhiêu năm qua, thường xuyên không có đủ để ăn—và phải lên giường vào những ngày mùa đông để tiết kiệm nhiên liệu. Dù tôi cho rằng nếu chúng ta biết chúng ta cũng chẳng thể làm được gì nhiều cho bà ấy, bà ấy quá tự trọng một cách tuyệt vọng. Nhưng nếu bà ấy sống sót, và chịu để chúng ta giúp, mọi thứ sẽ khác sau chuyện này. Crooked Jack nói ông ấy sẽ không bao giờ tha thứ cho mình vì đã nhận tiền cho vài việc vặt mà ông ấy làm cho bà ấy. Ông ấy nói, nếu bà ấy chịu, ông ấy sẽ làm mọi thứ bà ấy muốn hoàn toàn miễn phí sau chuyện này. Thật lạ làm sao khi bà ấy lại có sự ưu ái đến thế với cô Gray? Hãy nghĩ đến việc bà ấy làm tất cả những điều đó cho cô ấy suốt mùa hè, rồi bán cái bình nho và mọi thứ nữa. Chà, bà già chắc chắn không keo kiệt, nhưng không ai sai lầm khi gọi bà ấy là lập dị. Tất cả những điều đó thực sự đáng thương đến tuyệt vọng. Cô Gray đang trải qua chuyện này một cách đau đớn. Cô ấy dường như nghĩ về bà già cũng nhiều như bà già nghĩ về cô ấy vậy. Cô ấy bị lay động đến mức dường như không còn quan tâm đến việc đi châu Âu năm sau nữa. Cô ấy thực sự sắp đi—cô ấy đã nhận được tin từ Andrew Cameron. Tôi rất mừng, vì chưa từng có cô gái nào ngọt ngào hơn trên thế giới này; nhưng cô ấy nói rằng cái giá sẽ quá đắt nếu bà già phải trả bằng mạng sống của mình.”
Andrew Cameron nghe tin về bệnh tình của bà già và tự mình đến Spencervale. Tất nhiên, hắn không được phép gặp bà; nhưng hắn nói với tất cả những người liên quan rằng không được tiết kiệm chi phí hay công sức, và bác sĩ Spencervale được chỉ dẫn gửi hóa đơn của mình cho Andrew Cameron và giữ im lặng về điều đó. Hơn nữa, khi Andrew Cameron trở về nhà, hắn gửi một y tá được đào tạo đến chăm sóc bà, một người phụ nữ có năng lực, tốt bụng, người đã xoay xở để quản lý ca bệnh mà không làm mất lòng bà Spencer—đó là lời khen ngợi cao nhất có thể dành cho sự khéo léo của cô!
Bà không chết—thể chất của nhà Lloyd đã đưa bà qua khỏi. Một ngày nọ, khi Sylvia bước vào, bà mỉm cười với cô, một nụ cười yếu ớt, mờ nhạt, tỉnh táo, và lẩm bẩm tên cô, và y tá nói rằng cơn nguy kịch đã qua.
Bà trở thành một bệnh nhân vô cùng kiên nhẫn và dễ bảo. Bà làm chính xác những gì được bảo, và chấp nhận sự hiện diện của y tá như một lẽ đương nhiên.
Nhưng một ngày nọ, khi bà đủ khỏe để nói chuyện một chút, bà nói với Sylvia,
“Mẹ cho rằng Andrew Cameron đã gửi cô Hayes đến đây, có phải không?” “Vâng,” Sylvia nói, khá rụt rè.
Bà nhận thấy sự rụt rè đó và mỉm cười, với một chút hài hước và tinh thần cũ trong đôi mắt đen của mình.
“Đã từng có thời ta đã tống cổ không thương tiếc bất kỳ người nào Andrew Cameron gửi đến đây,” bà nói. “Nhưng, Sylvia, ta đã đi qua Thung lũng của Bóng tối của Cái chết, và ta đã bỏ lại lòng kiêu hãnh và sự oán giận phía sau mãi mãi, ta hy vọng vậy. Ta không còn cảm thấy như ta từng cảm thấy đối với Andrew nữa. Giờ đây ta thậm chí có thể chấp nhận một ân huệ cá nhân từ hắn. Cuối cùng ta cũng có thể tha thứ cho hắn vì sai lầm hắn đã gây ra cho ta và gia đình ta. Sylvia, ta phát hiện ra rằng ta đã để lộ quá nhiều bí mật trong cơn bệnh của mình. Mọi người giờ đây biết ta nghèo khổ thế nào—nhưng ta dường như chẳng bận tâm chút nào. Ta chỉ tiếc rằng mình đã từng đóng cửa cuộc đời mình với hàng xóm chỉ vì lòng kiêu hãnh ngu ngốc. Mọi người đều quá tử tế với ta, Sylvia. Trong tương lai, nếu mạng sống của ta được cứu, đó sẽ là một cuộc đời hoàn toàn khác. Ta sẽ mở lòng mình với tất cả sự tử tế và tình bạn mà ta có thể tìm thấy ở cả người trẻ và người già. Ta sẽ giúp họ tất cả những gì có thể và để họ giúp ta. Ta CÓ THỂ giúp mọi người—ta đã học được rằng tiền bạc không phải là sức mạnh duy nhất để giúp đỡ người khác. Bất kỳ ai có sự đồng cảm và thấu hiểu để cho đi đều có một kho báu mà không cần tiền bạc và không có giá trị nào có thể đong đếm. Và ôi, Sylvia, con đã phát hiện ra những gì ta không bao giờ định cho con biết. Nhưng giờ ta cũng chẳng bận tâm đến điều đó nữa.”
Sylvia cầm lấy bàn tay trắng gầy guộc của bà và hôn lên đó.
“Con không bao giờ có thể cảm ơn bà đủ cho những gì bà đã làm cho con, bà Lloyd thân yêu nhất,” cô chân thành nói. “Và con rất vui vì mọi bí ẩn đã được xóa bỏ giữa chúng ta, và con có thể yêu bà nhiều và cởi mở như con hằng mong ước. Con rất vui và rất biết ơn rằng bà yêu con, bà tiên đỡ đầu thân yêu.”
“Con có biết TẠI SAO ta yêu con nhiều đến thế không?” bà hỏi một cách luyến tiếc. “Ta có để lộ ĐIỀU ĐÓ trong cơn mê sảng của mình không?”
“Không, nhưng con nghĩ con biết. Đó là vì con là con gái của Leslie Gray, có phải không ạ? Con biết cha yêu bà—chú của cha, chú Willis, đã kể cho con tất cả về chuyện đó.”
“Ta đã hủy hoại cuộc đời mình vì lòng kiêu hãnh độc ác,” bà buồn bã nói. “Nhưng con sẽ yêu ta bất chấp tất cả chứ, Sylvia? Và con sẽ đến thăm ta đôi khi chứ? Và viết thư cho ta sau khi con đi xa?”
“Con sẽ đến thăm bà mỗi ngày,” Sylvia nói. “Con sẽ ở lại Spencervale thêm một năm nữa, chỉ để được ở gần bà. Và năm sau khi con đi châu Âu—nhờ có bà, bà tiên đỡ đầu—con sẽ viết thư cho bà mỗi ngày. Chúng ta sẽ là những người bạn thân nhất, và chúng ta sẽ có một năm tình bạn tuyệt vời nhất!”
Bà mỉm cười mãn nguyện. Ngoài nhà bếp, vợ mục sư, người đã mang đến một đĩa thạch, đang nói chuyện với bà Spencer về Hội May vá. Qua ô cửa sổ mở, nơi những dây leo đỏ treo lơ lửng, luồng không khí tháng Mười nồng nàn, ấm áp lan tỏa. Ánh nắng rơi trên mái tóc màu hạt dẻ của Sylvia như một vầng hào quang của vinh quang và tuổi trẻ.
“Bà thực sự cảm thấy hạnh phúc một cách hoàn hảo,” bà nói, với một hơi thở dài, đầy sung sướng.