Khoảng ba tuần sau, vị quốc vương cuối cùng của vương quốc Narnia đang ngồi dưới một cây sồi lớn gần cửa căn nhà săn bắn nhỏ của mình. Trong tiết trời mùa xuân dễ chịu và tươi đẹp, ngài thường đến nhà săn bắn để ở lại chừng mười ngày. Đây là một công trình kiến trúc thấp mái tranh, cách phía đông Rừng Đèn Giao Thủy không xa, nằm ở thượng nguồn một chút so với nơi giao nhau của hai con sông. Ngài thích sống ở đó một cuộc sống giản dị, mộc mạc và tự tại, rời xa triều đình và vẻ xa hoa lộng lẫy của kinh thành Cair Paravel. Mọi người gọi ngài là Quốc vương Tirian, tuổi độ từ hai mươi đến hai lăm, bờ vai ngài đã rộng và lực lưỡng, cơ bắp tứ chi rắn chắc, nhưng bộ râu vẫn còn lơ thơ. Ngài có đôi mắt xanh thẳm và gương mặt chân thật, không hề sợ hãi.
Sáng sớm hôm ấy, xung quanh quốc vương không có thị vệ, chỉ có một người bạn thân thiết nhất của ngài: kỳ lân① Jewel. Họ yêu thương nhau như anh em ruột thịt, từng cứu mạng nhau trong chiến tranh. Con dã thú mang dáng vẻ vương giả này đứng cạnh ngai vàng của quốc vương, uốn cong chiếc cổ, cọ sáng chiếc sừng màu xanh trên bộ bụng trắng tựa sữa kem.
"Jewel, hôm nay ta không sao bắt bản thân làm việc hay tham gia hoạt động thể thao nào được." Quốc vương nói, "Ta chẳng thể nghĩ được gì ngoài tin tức kỳ lạ này. Ngươi có nghĩ rằng hôm nay chúng ta sẽ nghe thêm được tin tức gì nữa không?"
① Kỳ lân, quái thú trong truyền thuyết, đầu và mình giống ngựa, chân sau như hươu đực, đuôi sư tử, giữa trán có một chiếc sừng xoắn ốc.
"Bệ hạ, nếu những tin tức này là thật," Jewel nói, "thì chúng chính là tin tức kỳ lạ nhất mà thế hệ chúng ta, thế hệ cha chúng ta, và thế hệ ông chúng ta từng được nghe."
"Những tin tức này không thể không thật được!" Quốc vương nói, "Hơn một tuần trước, nhóm chim đầu tiên bay qua chỗ chúng ta đã nói rằng—Aslan đã đến, Aslan đã trở lại Narnia. Sau đó là lũ sóc. Chúng không nhìn thấy Aslan, nhưng chúng nói Aslan chắc chắn đang ở trong rừng. Tiếp theo là con hươu. Nó nói nó tận mắt nhìn thấy Aslan, ở khoảng cách rất xa, dưới ánh trăng, trong Rừng Đèn Giao Thủy. Kế đến là một người da ngăm có râu xuất hiện, ông ta là thương nhân đến từ Calormen. Người Calormen không giống chúng ta, họ chẳng màng gì đến Aslan; nhưng người đó cũng xem việc Aslan đến là một sự thật không phải bàn cãi. Đêm qua lợn lòi tới, nó cũng từng nhìn thấy Aslan."
"Bệ hạ, thực ra," Jewel nói, "mọi tin tức này, thần đều tin tưởng. Nếu thần có vẻ hơi hoài nghi, thì chỉ vì niềm vui trong lòng thần quá lớn, lớn đến mức không thể tin nổi. Gần như là quá đẹp, đẹp đến mức không thể coi là thật được."
"Đúng vậy," quốc vương nói, thở dài một hơi dài vì mừng rỡ, suýt thì run lên, "vượt xa mọi hy vọng trong suốt cuộc đời ta."
"Ngài nghe kìa!" Jewel nói, nghiêng đầu sang một bên, dựng thẳng đôi tai về phía trước.
"Đó là tiếng gì thế?" Quốc vương hỏi.
"Là tiếng móng ngựa, bệ hạ," Jewel đáp, "một con ngựa đang phi nước đại. Một con ngựa có thể trọng lớn. Chắc chắn là một nhân mã. Kìa, hắn đến rồi."
Một nhân mã to lớn với bộ râu vàng rực, trán lấm tấm mồ hôi người, hai bên sườn hạt dẻ đầm đìa mồ hôi ngựa, phi thẳng đến trước mặt quốc vương rồi mới dừng bước, cúi đầu chào. "Vạn tuế Quốc vương." Hắn cất giọng trầm đục như tiếng bò đực hô lớn.
"Ồ, người đâu!" Quốc vương nói, đưa mắt nhìn qua vai về phía cửa căn nhà săn bắn, "Mang một bát rượu ra cho vị khách quý. Chào mừng ngươi, Roonwit. Khi nào ngươi thở dốc xong thì hãy kể cho chúng ta nghe tin tức ngươi mang đến nhé."
Một thị vệ bước ra từ nhà săn bắn, tay cầm một chiếc bát gỗ lớn chạm trổ lạ mắt, ngài đưa bát gỗ cho nhân mã.
"Bệ hạ, trước tiên thần xin cạn ly vì Aslan và chân lý, sau đó mới cạn ly vì quốc vương."
Hắn uống một hơi cạn sạch bát rượu đó (lượng rượu đủ cho sáu tráng sĩ uống), rồi trả lại bát gỗ cho thị vệ.
"Nói đi, Roonwit," quốc vương nói, "ngươi có mang thêm tin tức gì về Aslan nữa không?"
Roonwit thần sắc vô cùng nghiêm nghị, khẽ nhíu mày.
"Bệ hạ," hắn nói, "ngài biết thần đã bao nhiêu tuổi và nghiên cứu chiêm tinh bao lâu rồi; bởi vì người nhân mã chúng thần sống thọ hơn con người các ngài, cũng sống thọ hơn loài kỳ lân các ngài. Trong suốt những năm tháng qua, chưa bao giờ thần thấy những điềm gở đáng sợ được viết trên bầu trời đêm đêm như từ đầu năm nay cho tới nay. Chiêm tinh hoàn toàn không nhắc đến việc Aslan quang lâm, không nhắc đến hòa bình, cũng chẳng nhắc đến niềm vui. Bằng thuật pháp của mình, thần biết rằng năm trăm năm qua chưa từng xuất hiện hiện tượng 'hành tinh tụ hội' mang tính thảm họa như thế này. Trong đầu thần đã có ý định đến để cảnh báo bệ hạ: có một đại tai họa nào đó đang bao trùm vương quốc Narnia. Nhưng, đêm qua thần nghe được tin đồn nói rằng Aslan đã giáng lâm. Bệ hạ, đừng tin những lời nhảm nhí đó. Điều này không thể nào xảy ra. Tượng trưng trên tinh tượng không bao giờ nói dối, nhưng con người và dã thú thì có thể nói dối. Nếu Aslan đã đến vương quốc Narnia, tinh tượng trên bầu trời ắt đã có điềm báo. Nếu Sư vương thực sự quang lâm, tất cả các vì sao biết phép tắc đều sẽ tụ lại để bày tỏ lòng kính trọng với Sư vương. Đây hoàn toàn là một lời dối trá."
"Dối trá!" Quốc vương kích động nói, trong một sự kiện trọng đại nhường này, ở vương quốc Narnia hay trên toàn thế giới, có kẻ nào dám nói dối? Ngài vô thức đặt tay lên chuôi kiếm.
"Tâu quốc vương, điều này thần không biết," nhân mã nói, "nhưng thần biết trên thế giới có không ít kẻ lừa đảo chuyên nói dối; còn các vì sao trên bầu trời thì không có một kẻ lừa đảo nào cả."
"Thần lấy làm lạ," Jewel nói, "dù mọi điềm báo chiêm tinh không nói thế, liệu Aslan có khả năng không đến hay không? Sư vương không phải là nô lệ của các vì sao, mà là đấng sáng tạo ra các vì sao. Chẳng phải trong tất cả những câu chuyện cổ xưa đều nói rằng ngài không phải là một con sư tử dễ thuần hóa đó sao?"
"Nói hay lắm, nói hay lắm, Jewel." Quốc vương lớn tiếng nói, "Chính là câu nói ấy. Không phải là một con sư tử dễ thuần hóa. Có rất nhiều câu chuyện đều nói như vậy."
Roonwit vừa ngẩng đầu lên, định chồm về phía trước để nói chuyện một cách vô cùng nghiêm túc với quốc vương, thì cả ba người bọn họ đều quay đầu lại để lắng nghe một tiếng khóc oà đang ngày một đến gần hơn. Khu rừng ở phía tây bọn họ rất rậm rạp nên bọn họ vẫn chưa nhìn thấy nhân vật mới đến. Nhưng chẳng mấy chốc họ đã nghe rõ những từ ngữ trong tiếng khóc than ấy.
"Tai họa, tai họa, tai họa!" Âm thanh ấy gào khóc, "Chị em huynh đệ của ta gặp họa rồi! Cây cối thần thánh gặp họa rồi! Rừng rậm bị tàn phá. Rìu đã chém lên người chúng ta. Chúng ta đang bị đốn hạ. Cây lớn đang ngã xuống, ngã xuống, ngã xuống."
Theo sau tiếng "ngã xuống" cuối cùng, người nói đã xuất hiện trong tầm nhìn. Cô ấy trông giống như một người phụ nữ, nhưng cao lớn, đầu cao ngang ngửa đầu nhân mã; tuy nhiên cô ấy cũng rất giống một con người. Nếu bạn chưa từng nhìn thấy mộc tinh (dryad), thì rất khó để giải thích cho bạn hiểu; nếu bạn đã từng thấy, bạn có thể không chút nhầm lẫn mà phân biệt ra một số điểm khác biệt từ màu sắc, âm thanh cho đến mái tóc. Quốc vương Tirian và hai con dã thú lập tức nhận ra cô ấy là tinh linh của cây sồi.
"Bệ hạ, ngài phải chủ trì công lý—" Cô ấy lớn tiếng kêu lên, "Ngài phải đến giúp chúng tôi. Ngài phải bảo vệ thần dân của mình. Bọn chúng đang đốn hạ chúng tôi ở Rừng Đèn Giao Thủy. Bốn mươi thân cây khổng lồ của các anh chị em tôi đã đổ rạp xuống mặt đất rồi."
"Ồ, phu nhân! Đốn hạ Rừng Đèn Giao Thủy ư? Sát hại những cây cối biết nói tiếng người ư."
Quốc vương lớn tiếng quát, bật dậy, rút kiếm ra, "Bọn chúng lại dám cả gan làm vậy ư? Kẻ nào mà to gan thế? Phen này thề có bờm của Aslan—"
"A—a—a—hẹ!" Mộc tinh thở hồng hộc nói, toàn thân cô run lẩy bẩy như thể đang đau đớn tột cùng—cô run rẩy từng cơn như thể liên tục chịu phải những đòn roi. Tiếp đó, chỉ trong khoảnh khắc, cô bất ngờ ngã nhào sang một bên, giống như đôi chân của mình vừa bị chặt đứt vậy. Quốc vương và hai con dã thú tận mắt nhìn thấy cô chết, ngã rạp trên bãi cỏ chỉ trong chốc lát rồi biến mất không dấu vết. Bọn họ biết đã xảy ra chuyện gì. Cách đó vài dặm, cái cây của cô đã bị người ta đốn hạ rồi.
Quốc vương đau đớn và phẫn nộ khôn cùng, nghẹn lời một hồi lâu. Sau đó, ngài cất lời:
"Bạn bè của ta, đi thôi. Chúng ta phải mau chóng đến thượng nguồn con sông, tìm ra lũ ác ôn làm chuyện xấu này, chúng ta phải cố gắng hết sức để đi thật nhanh. Ta nhất định sẽ không tha cho chúng, không một tên nào được phép sống sót trở về."
"Bệ hạ, thần thành tâm chúc ngài thành công." Jewel nói.
Thế nhưng Roonwit lại nói: "Bệ hạ, dù là vì phẫn nộ, cũng phải cẩn trọng. Những động tĩnh kỳ lạ đang xuất hiện. Nếu trong thung lũng có phản tặc trang bị vũ khí, ba người chúng ta sẽ cô thế, không thể đối phó nổi. Ngài có muốn đợi một chút, khi mà..."
"Ta không muốn đợi dù chỉ một phần mười giây," quốc vương nói, "nhưng, khi ta và Jewel phi nước đại tiến về phía trước, ngươi hãy nhanh chóng chạy thẳng đến Cair Paravel. Ta tặng ngươi chiếc nhẫn này làm tín vật. Hãy điều cho ta hai mươi võ sĩ vũ trang tận răng, mỗi người đều cưỡi ngựa cừ khôi, hai mươi con chó biết nói tiếng người, mười tên người lùn (bắt buộc phải là những thiện xạ bách phát bách trúng), một hai con báo, cùng với người khổng lồ Chân Đá. Hãy điều động đội ngũ này đến chi viện cho chúng tôi nhanh nhất có thể."
"Bệ hạ, thành tâm chúc ngài thành công." Roonwit nói, lập tức quay người, chạy về hướng đông xuống thung lũng.
Quốc vương sải bước tiến lên, lúc thì lẩm bẩm một mình, lúc thì siết chặt nắm đấm. Jewel bước đi cạnh quốc vương, im lặng không nói một lời; thế nên giữa bọn họ không có âm thanh nào khác ngoài tiếng lanh lảnh dịu nhẹ của chiếc dây chuyền vàng bản lớn đeo trên cổ con kỳ lân, tiếng bước chân của con người, và tiếng móng guốc dõng dạc của kỳ lân.
Chẳng mấy chốc bọn họ đã đến bên bờ sông, họ bước đi theo một lối mòn ngập tràn cỏ thơm: bấy giờ bên trái họ là dòng nước sông, bên phải là rừng cây. Chẳng bao lâu sau, họ đi đến một nơi mà mặt đất ngày càng gập ghềnh, khu rừng rậm rạp kéo dài xuống tận mép nước. Con đường đã đứt quãng, hướng đi của con đường bấy giờ chuyển sang bờ nam của con sông, bọn họ buộc phải lội qua sông mới có thể bước lên con đường ở bờ đối diện. Nước sông rất sâu, ngập đến tận nách của Tirian, nhưng Jewel có bốn chân nên đứng vững hơn Tirian, nó kiên cố đứng ở bên phải quốc vương, chặn lại sức mạnh càn quét của dòng nước xiết, Tirian vươn đôi tay vức chắc ôm lấy chiếc cổ cường tráng của con kỳ lân, cả hai vượt qua sông an toàn. Quốc vương vẫn vô cùng tức giận nên không chú ý đến việc nước sông rất lạnh. Tuy nhiên, khi họ vừa đặt chân lên bờ nam, ngài đương nhiên vô cùng cẩn thận lau khô thanh kiếm trên vai chiếc áo khoác của mình, đây là nơi duy nhất trên người ngài không bị ướt.
Bấy giờ họ đi về hướng tây, dòng sông nằm bên phải họ, Rừng Đèn Giao Thủy nằm thẳng tắp ở phía trước họ. Họ còn chưa đi được một dặm đường, cả hai đã đồng loạt đứng khựng lại rồi cất lời. Quốc vương nói: "Thứ gì thế kia?" Jewel nói: "Kìa!"
"Là một chiếc bè gỗ kìa." Quốc vương Tirian nói.
Quả thực là một chiếc bè gỗ. Sáu thân cây đẹp đẽ, toàn là cây mới đốn hạ, mới chặt cành lá, được buộc chặt lại với nhau để làm thành một chiếc bè, đang trôi phăng phăng xuôi theo dòng nước. Ở đầu phía trước của chiếc bè có một người lái bè, tay cầm một cây sào tre điều khiển bè.
"Này! Ngươi đang làm gì thế?" Quốc vương lớn tiếng hỏi.
"Vận chuyển gỗ xuống hạ lưu để bán cho người Calormen, bệ hạ." Người lái bè đáp, giơ tay lên sát tai để chào quốc vương, nếu hắn có đội mũ thì hắn đã giơ tay lên vành mũ để chào rồi.
"Người Calormen!" Tirian nổi giận lôi đình quát lên, "Ý ngươi là gì? Ai đã đốn hạ những cái cây này?"
Vào thời điểm này trong năm, nước sông chảy rất nhanh, chiếc bè gỗ đã trượt qua bên cạnh quốc vương và Jewel. Nhưng người lái bè ngoái đầu từ trên vai lại hét lớn:
"Theo lệnh của Sư vương, bệ hạ. Chính lệnh của Aslan." Hắn còn nói thêm vài câu nữa, nhưng quốc vương và người bạn đồng hành không thể nghe thấy được nữa.
Quốc vương và kỳ lân trân trân nhìn nhau, sắc mặt cả hai trông còn hoảng sợ hơn cả khi tham gia bất kỳ cuộc chiến nào trước đó.
"Aslan," cuối cùng quốc vương cất giọng vô cùng trầm đục, "Aslan. Có thể là thật sao? Aslan lại đi đốn hạ cây cối thần thánh, tước đoạt sinh mạng của mộc tinh ư?"
"Trừ phi các mộc tinh đều phạm phải sai lầm khủng khiếp nào đó—" Jewel lẩm bẩm nói.
"Nhưng lại đem cây cối bán cho người Calormen!" Quốc vương nói, "Chuyện thế này mà cũng có thể xảy ra sao?"
"Thần không biết," Jewel đau đớn nói, "Ngài ấy không phải là một con sư tử dễ thuần hóa."
"Được rồi," cuối cùng quốc vương nói, "chúng ta phải tiếp tục tiến lên, dũng cảm đối mặt với những hiểm nguy trước mắt."
"Bệ hạ, thứ duy nhất còn lại cho chúng ta làm, chỉ có việc này mà thôi." Kỳ lân nói. Vào khoảnh khắc này, nó không hề nhận ra việc hai bọn họ đơn độc tiến về phía trước là ngu ngốc nhường nào; quốc vương cũng không nhìn nhận ra vấn đề đó. Bọn họ quá tức giận nên đầu óc trở nên mụ mẫm, thế nhưng sự liều lĩnh của họ đã rước lấy vô vàn thảm họa.
Quốc vương bất chợt áp sát vào cổ người bạn của mình, cúi đầu xuống.
"Jewel," ngài nói, "cảnh tượng trước mắt chúng ta là gì thế này? Trong lòng ta dâng lên những suy nghĩ kinh hoàng. Nếu chúng ta chết trước ngày hôm nay, thì chúng ta lại có phúc biết bao."
"Đúng vậy," Jewel nói, "chúng ta đã sống quá lâu rồi. Chuyện tồi tệ nhất trên đời đã giáng xuống đầu chúng ta rồi đấy." Họ đứng sững như thế một hai phút, rồi lại tiếp tục tiến bước.
Chẳng bao lâu sau, họ nghe thấy tiếng rìu búa chặt phá gỗ lách cách chát chúa, mặc dù do phần đất phía trước nhô cao nên họ vẫn chưa nhìn thấy gì cả. Khi họ đến được chỗ đất nhô cao đó, họ đã có thể phóng tầm mắt bao quát toàn bộ Rừng Đèn Giao Thủy. Quốc vương nhìn vào cảnh tượng ấy, tức giận đến mức mặt cắt không còn giọt máu.
Xuyên qua khu rừng cổ kính, một con đường rộng thênh thang đã được phát quang. Đó vốn dĩ là khu rừng từng sinh trưởng những cây vàng cây bạc, và một đứa trẻ ở thế giới chúng ta cũng từng trồng một "cây bảo vệ" ở đó. Đây là một con đường đáng ghét, tựa như một vết rách mới trên mặt đất, ngập tràn những dấu vết để lại dọc đường khi gỗ bị kéo lê ra bờ sông. Một đám đông lớn đang làm việc ở đó, roi ngựa quất đét đét, ngựa lôi kéo gỗ, dùng hết cả bú sữa mẹ. Điều đầu tiên thu hút sự chú ý của quốc vương và kỳ lân là: phần lớn trong đám đông không phải là những con ngựa biết nói tiếng người, mà là con người. Điều thứ hai là; những người này không phải là người Narnia tóc vàng da trắng, mà tất cả bọn họ đều là những đại hán da ngăm râu rậm đến từ vương quốc Calormen. Calormen là một đại quốc tàn độc, nằm phía sau Archenland, phía nam đại sa mạc. Đương nhiên, không có lý do gì để nói là không thể chạm trán một hai người Calormen ở Narnia — một thương nhân hay một đại sứ — bởi vì vào những ngày này, vương quốc Narnia và vương quốc Calormen đang sống hòa bình với nhau. Thế nhưng Tirian không hiểu tại sao lại có nhiều người Calormen đến vậy, và tại sao lúc này bọn họ lại đang đốn hạ một khu rừng của Narnia. Ngài siết chặt thanh kiếm, cuộn chiếc áo khoác lên cánh tay trái. Cả hai nhanh chóng tiến vào giữa những kẻ này.
Hai tên người Calormen đang quất roi thúc giục một con ngựa kéo gỗ. Ngay khi quốc vương bước đến gần bọn chúng, khúc gỗ vừa vặn sa vào một vũng bùn lầy lội.
"Đi mau, quân lười nhác! Kéo đi, đồ heo lười!" Tên người Calormen vung roi quất đét đét, lớn tiếng quát tháo. Con ngựa đã dùng hết sức lực để kéo, mắt nó đỏ ngầu, mồ hôi đầm đìa khắp người.
"Làm việc đi, con súc vật lười nhác!" Một tên người Calormen vừa la hét, vừa dùng roi ngựa dã man quất lên người con ngựa. Chính vào lúc này, chuyện thực sự khủng khiếp đã xảy ra.
Cho đến tận khoảnh khắc này, quốc vương Tirian vẫn đinh ninh rằng những con ngựa bị người Calormen thúc giục là ngựa của bọn chúng, là những con súc vật câm lặng không có trí khôn, giống như ngựa ở thế giới của chúng ta vậy. Mặc dù ngài không muốn nhìn thấy dù chỉ một con ngựa câm bị ngược đãi quá mức, nhưng thứ ngài suy nghĩ nhiều hơn đương nhiên là việc cây cối thần thánh bị sát hại. Ngài chưa từng nghĩ đến việc có kẻ lại dám ép buộc những con ngựa Narnia tự do biết nói tiếng người đi kéo gỗ, lại càng không nghĩ tới chuyện có kẻ dùng roi quất ngựa Narnia. Thế nhưng, khi ngòn roi dã man ấy giáng xuống, con ngựa dựng hai chân sau lên, vừa như gào thét vừa nói!
"Đồ ngốc và bạo chúa! Ngươi không thấy ta đang dốc toàn lực sao?" Khi quốc vương Tirian biết rằng con ngựa này là một con ngựa Narnia thuộc quốc gia của chính mình, một cơn giận dữ trào dâng trong lòng ngài và kỳ lân, khiến bọn họ không ý thức được bản thân đang làm gì nữa. Thanh kiếm của quốc vương vung lên, chiếc sừng của kỳ lân đâm thẳng xuống. Cả hai cùng lao vụt lên trước. Hai tên người Calormen lập tức ngã xuống chết tươi, một tên bị thanh kiếm của Tirian chém đứt đầu, tên còn lại bị chiếc sừng kỳ lân của Jewel đâm thủng tim.
