Những nỗi khốn khổ của chàng sinh viên Anselmus trong chiếc lọ thủy tinh - Cuộc sống hạnh phúc của các sinh viên và thực tập sinh trường Kreuz - Trận chiến trong phòng thư viện của ông đổng lý Lindhorst - Chiến thắng của kỳ nhông và sự giải thoát đến với chàng Anselmus.
Thưa bạn đọc quý mến, chắc là tôi có lý khi dám nghi ngờ rằng: bạn chưa hề có lần nào bị nhốt kín trong một chiếc lọ thủy tinh, trừ trường hợp bạn đã có một giấc mơ rất sinh động trêu chọc bạn và giam cầm bạn trong một vật thể thần tiên đến như vậy. Nếu có chuyện như thế thì chắc bạn sẽ cảm nhận được rất rõ ràng nỗi khốn khổ của chàng sinh viên Anselmus; còn nếu bạn chưa bao giờ có giấc mơ như thế thì xin bạn hãy chiều tôi và chàng Anselmus tạm nhốt trí tưởng tượng sôi nổi của mình vào một chiếc lọ thủy tinh trong vài khoảnh khắc thôi. - bạn sẽ thấy mình bị bao bọc bởi một thứ ánh sáng lấp lánh đến chói chang, mọi vật xung quanh bạn đều hiện lên rực rỡ trong màu sắc long lanh của cầu vồng - tất cả đều run rẩy, nghiêng ngả và âm vang trong lung linh - bạn như thể bơi đứng và bất động trong một bầu khí quyển đã đóng băng ép chặt bạn, đến nỗi tinh thần phải bất lực trước một cơ thể chết. Cái sức nặng hàng tạ ngày càng đè nặng hơn lên lồng ngực, mỗi một hơi thở làm tiêu hao mỗi lúc càng nhiều hơn chút ít không khí còn chờn vờn trong không gian chật hẹp, - các huyết mạch của bạn sưng lên và bị chém đứt bởi nỗi lo sợ kinh hoàng, mỗi sợi dây thần kinh của bạn đều ứa máu trong cuộc tranh giành giữa cái sống và cái chết. Bạn đọc mến yêu, xin bạn hãy thương chàng sinh viên Anselmus, kẻ đang bị sự tra tấn vô danh tính nói trên hành hạ trong nhà tù bằng thủy tinh của mình. Chàng cũng cảm thấy rằng ngay cả cái chết cũng không thể giải thoát chàng, bởi vì lúc ban mai khi mặt trời rọi sáng vào gian phòng, chàng đã hồi tỉnh sau khi bị ngất xỉu vì đau đớn cùng cực, nhưng chẳng phải chàng tỉnh dậy để lại chịu cực hình mới hay sao? Chàng không thể cử động tay chân, những ý nghĩ của chàng va đập vào lớp kính phát ra những nghịch âm làm cho chàng đinh tai nhức óc, thay cho những ngôn từ mà tinh thần chàng vẫn nói ra từ tâm khảm, chàng chỉ nghe thấy những thanh âm trầm đục sôi sục của một sự điên loạn. Chàng kêu lên tuyệt vọng: “Ôi, Serpentina - Serpentina, xin hãy cứu ta khỏi sự tra tấn địa ngục này!”. Hình như chàng nghe thấy có những tiếng thở dài nhè nhẹ vây quanh chàng, áp vào lọ thủy tinh như những chiếc lá cây mộc hương trong suốt, mọi nghịch âm bỗng tắt lặng và thứ ánh sáng chói chang gây khó chịu biến mất, chàng thở dễ dàng hơn. “Chẳng phải chính ta có lỗi để phải chịu cảnh ngộ cơ cực này sao? Ôi, chẳng phải ta đã cư xử tồi tệ đối với nàng, với Serpentina xinh đẹp và đáng yêu sao? Chẳng phải ta đã có mối hoài nghi tệ hại đối với nàng hay sao? Chẳng phải ta để mất niềm tin và cùng với nó mất tất cả những gì có thể làm cho ta ngất ngây trong hạnh phúc hay sao? Than ôi, nàng sẽ không bao giờ thành của ta nữa rồi, với ta, chiếc âu vàng đã mất, ta sẽ không bao giờ được thấy phép màu của nó nữa! Ôi chao, ta muốn được thấy nàng, chỉ một lần duy nhất nữa thôi, muốn được nghe giọng nói ngọt ngào và yêu thương của nàng, Serpentina!”. Cứ như thế chàng sinh viên Anselmus kêu than và lòng đau như cắt, nhưng đột nhiên có ai đó ở gần chàng lên tiếng nói:
- Tôi thật không biết ông muốn gì, thưa ông sinh viên, tại sao ông lại ca thán rền rĩ đến như vậy?
Anselmus lúc này mới nhận ra là cùng đứng một hàng trên giá sách với chàng còn có năm cái lọ thủy tinh nữa, chàng nhìn thấy trong đó ba chàng sinh viên trường Kreuz và hai thực tập sinh.
- Ô, xin chào các ông và các bạn chung nỗi niềm bất hạnh, - chàng kêu lên. - Làm sao mà các vị lại có thể thản nhiên như thế nhỉ, vâng, thậm chí lại thích thú nữa, như tôi nhận thấy qua nét mặt tươi tỉnh của các vị? Các vị cũng bị giam cầm trong các lọ thủy tinh đâu có khác gì tôi, không thể cựa quậy và vận động, thậm chí không thể nghĩ được một điều gì ra hồn mà lại không bị quấy phá bởi những tiếng ồn khủng khiếp của các âm thanh chói tai, không bị tiếng lao xao ong ong đáng sợ ở ngay trong đầu mình. Chắc là các vị không tin vào kỳ nhông và vào con rắn xanh.
- Có lẽ ông lẩm cẩm mất rồi, ông bạn ạ, - một sinh viên trường Kreuz đáp lại, - chưa bao giờ chúng tôi lại thấy đời tươi hơn bây giờ, bởi vì những quan tiền chúng tôi được ông đổng lý điên rồ trả công cho các bản sao rắc rối làm chúng tôi rất sướng; chúng tôi không còn phải học thuộc lòng các bài hát đồng ca kiểu Ý nữa, ngày nào chúng tôi cũng có thể đến quán Joseph hoặc các quán rượu khác uống bia vại ngon lành, nhìn vào mắt các cô gái xinh đẹp, hát vang lên như các sinh viên thực thụ bài ca “Hãy để chúng tôi được sướng vui và khoan khoái linh hồn”.
- Các ông đây có lý lắm, - một thực tập sinh nói chen vào, - cả tôi cũng được trả công hậu hĩnh bằng các quan tiền, giống ông bạn đồng nghiệp quý mến ngay bên cạnh tôi đây, thay cho việc phải ngồi giữa bốn bức tường khốn khổ ghi chép các hồ sơ, tôi chăm chỉ đi dạo đến các vùng trồng nho.
- Nhưng thưa các quý vị, - chàng sinh viên Anselmus lên tiếng, - các vị không cảm thấy là tất cả chúng ta đang ngồi trong cái lọ thủy tinh, không thể ngọ nguậy và cựa quậy, cũng như không thể đi dạo chơi hay sao?
Thế là các sinh viên trường Kreuz và thực tập sinh phá lên cười rồi họ kêu toáng lên:
- Ông sinh viên đây điên thật rồi, ông ấy tưởng mình ngồi trong lọ thủy tinh, trong lúc đứng trên cầu Elbe nhìn dòng sông. Chúng ta đi tiếp thôi!
- Ôi chao, - Anselmus thở dài, - bọn họ không bao giờ được thấy nàng Serpentina xinh đẹp, họ chẳng biết thế nào là tự do và cuộc sống trong niềm tin và tình yêu, vì thế họ không cảm thấy áp lực của nhà tù mà thần lửa kỳ nhông đã giam họ, vì cái tội điên rồ và suy nghĩ thấp hèn. Nhưng còn ta, kẻ bất hạnh này, ta sẽ tàn lụi trong khổ đau và ô nhục, nếu con người ta vô cùng yêu thương không cứu ta.
Có tiếng thì thào và thì thầm của Serpentina thoảng qua trong căn phòng: “Anselmus! Hãy tin, hãy yêu và hy vọng!”. Và mỗi một âm thanh của nàng đều xuyên qua ngục tù giam hãm Anselmus, trước uy lực của nó, thủy tinh phải mềm đi và giãn rộng ra để bộ ngực của kẻ bị giam có thể phập phồng và hít thở! Tình trạng khốn khổ của Anselmus mỗi lúc càng giảm bớt, chàng nhận ra rằng Serpentina còn yêu chàng, và chỉ có nàng mới giúp chàng chịu đựng nổi sự giam cầm trong chiếc lọ thủy tinh. Chàng không nghĩ gì đến những người bạn bất hạnh và nông nổi cạnh mình nữa, mọi ý nghĩ và tâm trí của chàng đều hướng về Serpentina yêu kiều. Nhưng bỗng nhiên từ phía bên kia có tiếng lầu bầu trầm đục và khó nghe. Không lâu sau Anselmus biết rõ là tiếng lầu bầu ấy phát ra từ cái bình đựng cà phê bị vỡ nửa cái nắp được đặt trên nóc chiếc tủ con kê đối diện với chàng. Khi nhìn rõ hơn chàng thấy chiếc bình dần dần biến hóa thành những đường nét gớm ghiếc của một bộ mặt bà lão nhăn nhúm, rồi thoáng sau mụ bán táo ở Cổng Đen đã đứng trước giá sách. Mụ cười gằn chế nhạo chàng rồi kêu lên bằng cái giọng chát chúa:
- Ây ây, nhóc con! Bây giờ phải vững chí đúng không nào? Vào thủy tinh, chết nhăn răng, vào thủy tinh! Ta chẳng nói trước cho ngươi biết đó sao?
- Mi cứ giễu cợt, cứ nhạo báng nữa đi, đồ phù thủy đáng nguyền rủa! - chàng sinh viên Anselmus lên tiếng. - Mi có lỗi trong mọi chuyện, nhưng kỳ nhông sẽ trị mi, cái đồ củ cải đê tiện kia!
- Hô hô, hô hô! - mụ già đáp, - đừng có vênh như thế! Ngươi dẫm lên mặt các con trai của ta, ngươi làm cháy mũi của ta, nhưng ta vẫn tử tế với ngươi, thằng ranh ạ, vì thực ra ngươi là đứa ngoan ngoãn, con gái ta thích ngươi. Nhưng ngươi đừng hòng ra khỏi lọ thủy tinh nếu không được ta giúp. Ta không thể lên đến chỗ ngươi, nhưng bà mẹ đỡ đầu của ta là chuột cống đang ở trên trần nhà ngay phía trên đầu ngươi sẽ giúp sức, bà ấy sẽ gặm nát đoạn gỗ nơi ngươi đứng, ngươi ngã lộn cổ xuống, ta lấy tạp dề hứng đón ngươi để ngươi không dập mũi mà vẫn giữ được một cái mặt nhẵn nhụi, ta sẽ gấp gáp đem ngươi đến cho tiểu thư Veronika, ngươi phải cưới cô ấy khi trở thành viên cố vấn triều đình.
- Hãy tránh xa ta ra, đồ quỷ cái! - Chàng sinh viên Anselmus thét lên đầy tức tối. - Mọi phép thuật ma quỷ của mi đã khiến ta mắc tội để giờ đây ta phải bị trừng phạt. Nhưng ta sẽ kiên nhẫn chịu đựng, ta chỉ ở đây thôi, nơi có Serpentina xinh đẹp yêu thương an ủi ta! Nghe đây, mụ già đừng hy vọng hão huyền! Ta chống lại quyền lực của mi, ta mãi mãi chỉ yêu Serpentina. Ta không bao giờ muốn trở thành một cố vấn triều đình. Ta không bao giờ muốn thấy Veronika nữa, nhờ pháp thuật của mi, cô ta đã cám dỗ ta làm điều xấu! Nếu nàng rắn xanh không trở thành của ta, ta sẵn lòng tàn lụi trong khổ đau và khát vọng! Mi mau cuốn xéo đi - cuốn xéo đi - đồ quỷ sứ hại người!
Mụ già phá lên cười vang dội khắp gian phòng và lên tiếng:
- Vậy ngươi cứ ngồi đó mà tàn lụi! Giờ đến lúc phải bắt tay vào việc, ta đến đây vì một việc khác kia.
Nói xong mụ vứt bỏ chiếc áo choàng đen khoác trên mình để lộ ra sự trần truồng tởm lợm, rồi mụ chạy quanh theo vòng tròn, khiến các cuốn sách to rơi ngay xuống, mụ bứt các tờ giấy bằng da thuộc, đính ghép chúng lại thành vải tấm và che lên thân thể, trông mụ như thể khoác giáp phục có vẩy sặc sỡ và kỳ dị. Từ chiếc bình mực trên bàn viết con mèo đen của mụ đã phun lửa nhảy ra, nó gào về phía mụ, mụ rú lên đáp lại, rồi cả hai biến mất qua cửa phòng. Anselmus để ý thấy bọn chúng đi về phía gian phòng màu xanh, ít lâu sau chàng nghe thấy từ xa có tiếng phì phì, tiếng rào rào và tiếng chim chóc trong vườn kêu náo loạn, con vẹt già kêu khản tiếng:
- Cướp! Cướp! Cứu mau - cứu mau!
Chính trong khoảnh khắc đó thì mụ già đã nhảy vào trong phòng chàng, ôm trên tay chiếc âu vàng, và với một điệu bộ gớm ghiếc mụ hét lên dữ dằn:
- Tiến lên! Tiến lên! Con trai ơi - giết chết con rắn xanh! Con trai ơi, tiến lên! Anselmus cảm thấy hình như có tiếng kêu, tựa hồ tiếng của Serpentina. Chàng hoảng hồn và tuyệt vọng rồi lấy hết sức lực chàng lao người vào lớp vỏ thủy tinh, tưởng như mọi dây thần kinh và huyết mạch của chàng vỡ tung ra. Một tiếng ầm vang dội khắp gian phòng, ông đổng lý đã thấy đứng ngay cửa trong tấm áo choàng nhung lấp lánh.
- Ê hê! hê! Thuộc hạ đâu, ma hiện hình - quỷ hành sự - lại đây mau - lại đây! - ông hét lên.
Lúc này mái tóc đen của mụ già dựng ngược lên như gai dài, hai mắt đỏ rực của mụ ánh lên sắc lửa của địa ngục, những chiếc răng nhọn trong cái miệng há rộng bập bập cắn vào nhau, mụ rít lên:
- Xông lên! Rít lên - tiến lên!, - và mụ cười, kêu be be giễu cợt và nhạo báng, ôm chặt chiếc âu vàng, rồi lấy từ đó ra những nắm đất óng ánh ném vào viên đổng lý, nhưng đất chạm vào áo ông liền biến thành những bông hoa rơi xuống đất.
Ngay lúc đó những bông huệ lửa trên chiếc áo choàng của Lindhorst lập lòe rồi bùng cháy, và ông đổng lý ném những bông huệ lửa đang cháy với những ngọn lửa nổ tí tách vào người mụ phù thủy, mụ đau đớn kêu thất thanh và nhảy phắt lên cao, rung rung bộ giáp phục bằng da thuộc khiến các bông huệ tắt lửa rơi xuống thành tro bụi.
- Tiến lên, con trai ta! - mụ lại hét. Con mèo tức khắc nhảy lên không trung, bay về phía cửa phòng chỗ viên đổng lý đứng, nhưng con vẹt xám lao vút tới đón đầu, dùng chiếc mỏ cong nhọn ngoặm xiết lấy cổ hắn khiến máu đỏ như lửa phun toé ra. Có tiếng kêu của Serpentina:
- Đã được cứu! Đã được cứu!
Tuyệt vọng và điên cuồng lồng lộn, mụ già hất chiếc âu về phía sau và nhào vào viên đổng lý, giương những ngón tay dài trong bàn tay khẳng khiu thành móng vuốt chộp lấy ông, nhưng Lindhorst nhanh chóng cởi áo choàng ném vào mụ, thế là có tiếng phì phì, rồi có những ngọn lửa xanh nổ tí tách phần phật bốc lên từ các mảnh da thuộc, mụ già lăn lộn cố tìm cách lấy được nhiều đất từ chiếc âu và kiếm được nhiều mẩu giấy da thuộc để dập lửa, khi mụ lấy được đất và giấy da thuộc đắp lên người thì lửa tắt. Nhưng hình như từ người ông đổng lý có những tia sáng lấp loé lao vun vút về phía mụ. “Hê, hê! Hãy mau mau tấn công - chiến thắng cho kỳ nhông!”. Giọng ông âm vang khắp gian phòng, và hàng trăm tia chớp chạy loằng ngoằng thành các vòng lửa vây quanh mụ già đang kêu thét. Mèo và vẹt vẫn săn đuổi nhau trong trận chiến điên cuồng, nhưng cuối cùng vẹt vung cánh phang mèo rơi xuống đất, dùng móng xiên vào người và giữ chặt, mèo giãy giụa kêu gào thật rùng rợn, vẹt dùng mỏ nhọn móc mắt mèo, bọt từ mắt bắn ra như lửa cháy, khói cuộn lên dày đặc ở nơi mụ già lao xuống đất và nằm dưới chiếc áo choàng, tiếng gầm rú, tiếng kêu la khủng khiếp của mụ vang đi xa. Làn khói dày đặc mang mùi hôi thối lợm giọng đã tan đi, viên đổng lý cầm chiếc áo choàng lên để lộ ra một cái củ cải xấu xí trên nền đất.
- Ngài đổng lý kính mến, đây, tôi mang đến cho ngài kẻ thù đã bại trận! - Con vẹt nói và nghển cổ đưa cho Lindhorst một chiếc lông đen ngậm trong mỏ.
- Rất tuyệt, anh bạn thân mến ạ! - viên đổng lý đáp lời, - còn đây là kẻ thù đã bại trận của ta, mọi việc còn lại anh hãy lo liệu cho chu đáo; ngay hôm nay anh được thưởng công sáu trái dừa là món ăn khoái khẩu của anh và một chiếc kính mới, vì như ta thấy, con mèo đã làm vỡ đôi mắt kính của anh.
- Xin nguyện suốt đời phục vụ ngài, thưa người bạn và ân nhân của tôi! - Con vẹt khoái trí đáp rồi dùng mỏ quắp củ cải bay ra ngoài cửa sổ vừa được viên đổng lý mở toang ra. Lindhorst cầm lên tay chiếc âu vàng và gọi to:
- Serpentina, Serpentina!
Lúc này Anselmus rất vui về cái chết của mụ già độc ác đã đẩy chàng vào cảnh ngộ khốn cùng, khi chàng đưa mắt nhìn viên đổng lý thì thấy ông lại có hình dáng cao lớn uy nghi của một bậc vương giả trong thế giới thần linh, ông nhìn chàng với vẻ mặt hiền từ và trang trọng:
- Anselmus, - ông nói, - không phải tự anh mà là một nguyên lý thù địch đã tiến công tàn phá tâm can anh, tìm cách chia rẽ anh với chính bản thân anh, đó là nguyên nhân khiến anh mất lòng tin. Anh vẫn giữ được thủy chung, hãy sống tự do và hạnh phúc!
Một tia chớp loé sáng trong tâm khảm chàng Anselmus, khúc hòa ca tuyệt diệu của những tiếng chuông thủy tinh ngân nga mỗi lúc càng vang to và mạnh mẽ chưa từng thấy - mọi dây thần kinh và mạch máu của chàng đều rung lên - tiếng chuông ngân dâng cao và âm vang khắp gian phòng, thủy tinh vây bọc chàng đã vỡ tan, và chàng lao vào vòng tay Serpentina đáng yêu và kiều diễm.
