Tin tức về trang ấp hiệp sĩ mà Anselmus, con rể của ông đổng lý Lindhorst đến ở, và tại đó chàng sống với Serpentina ra sao - Kết thúc.
Trong chốn sâu thẳm của tâm hồn, tôi cảm nhận được niềm hạnh phúc cao cả của chàng sinh viên Anselmus, một người luôn gắn bó thiết tha với Serpentina kiều diễm và giờ đây đã cùng nàng đến xứ sở thần kỳ huyền bí mà chàng coi nó là quê hương, là nơi mà trái tim tràn đầy những tiên cảm kỳ lạ của chàng từ lâu hằng khát khao mong đợi. Nhưng tiếc thay, thưa bạn đọc quý mến, mọi cố gắng của tôi muốn giới thiệu với bạn về tất cả những gì tráng lệ và tuyệt mỹ vây quanh chàng trai Anselmus, dù chỉ là đôi chút biểu đạt bằng ngôn từ, đều uổng công vô ích. Ngược lại mọi ý muốn của mình, tôi đã nhận ra sự bất lực của ngôn từ. Tôi cũng cảm thấy mình bị giam hãm trong cảnh nghèo nàn của đời sống thường nhật nhỏ nhen, tôi phát bệnh vì bị sự bất mãn hành hạ, và tôi lang thang như một kẻ mộng mơ, nói tóm lại, tôi đã lâm vào tình trạng khốn khổ như chàng Anselmus mà trong hồi thứ tư tôi đã kể với bạn. Khi đi qua được hồi thứ mười một mà tôi đã may mắn hoàn thành, tôi vô cùng lo lắng và nghĩ rằng: chắc tôi sẽ chẳng bao giờ có thể viết thêm hồi thứ mười hai nữa để kết thúc câu chuyện, bởi vì cứ đêm đêm, mỗi khi tôi ngồi xuống để hoàn tất tác phẩm, tôi lại cảm thấy có những bóng ma thâm hiểm (có thể là họ hàng - hoặc cậu cháu trai của mụ phù thủy đã bị giết) giơ ra trước mắt mình một cái gương bằng kim loại bóng loáng, và tôi nhìn thấy tôi trong đó, xanh xao, hốc hác vì thiếu ngủ và buồn buồn giống như viên lục sự Heerbrand sau khi uống rượu say - và tôi quăng bút đi, vội vã chạy lên giường để ít nhất cũng còn được mơ thấy chàng Anselmus hạnh phúc và nàng Serpentina kiều diễm. Nhiều ngày và nhiều đêm đã diễn ra như vậy, cho đến một hôm thật hoàn toàn bất ngờ, tôi nhận được một bức thư của viên đổng lý Lindhorst, ông đã viết cho tôi như sau:
“Như tôi được biết thì trong mười một chương sách vừa rồi tôn ông đã viết về số phận lạ lùng của chàng rể nhân hậu của tôi, tức là chàng sinh viên trước đây và bây giờ là nhà thơ Anselmus, hiện tôn ông rất khốn đốn khi viết hồi mười hai và là hồi cuối cùng để nói đôi điều về cuộc sống hạnh phúc của con rể tôi ở xứ Atlantis, nơi nó đã cùng con gái tôi đến sinh sống trong một trang ấp hiệp sĩ xinh đẹp của tôi tại đó. Mặc dù tôi chẳng thích thú gì về việc tôn ông cho độc giả biết được cái bản chất đích thực của tôi, vì như thế tôi có thể gặp phải hàng ngàn chuyện bực mình và khó chịu trong công việc với tư cách là một viên đổng lý văn khố cơ mật của triều đình, có thể làm nảy sinh trong đồng nghiệp một vấn đề mà người ta luôn bàn ra tán vào là: về mặt luật pháp thì một con kỳ nhông phải tuyên thệ làm công vụ ra sao, và với tư cách một quan chức triều đình, y có thể gây ra những hậu quả tất yếu như thế nào, hoặc nên giao cho y những công việc với mức độ tin cậy đến đâu, bởi vì theo các tác giả Gabalis và Swedenborg thì các vị thần thiên nhiên hoàn toàn không có gì đáng tin tưởng.
Mặc dầu những người bạn thân nhất của tôi sẽ e ngại khi tôi choàng tay ra ôm lấy họ, vì họ sợ trong lúc tôi cao hứng có thể bất chợt phóng ra các tia lửa làm hỏng mất mái tóc được chăm chút và bộ quần áo diện ngày Chủ nhật của họ, mặc dầu có mọi chuyện như tôi nói, nhưng tôi vẫn cứ muốn giúp tôn ông hoàn tất được tác phẩm của mình, vì trong đó nói nhiều điều tốt đẹp về tôi và về đứa con gái đã thành hôn của tôi (tôi vẫn ao ước giá như mình thoát được cả hai đứa còn ở lại). Vậy là, nếu tôn ông muốn viết hồi thứ mười hai, xin hãy đi xuống cho hết năm cái lần cầu thang đáng nguyền rủa của mình, hãy rời bỏ phòng văn bé nhỏ và đến chỗ tôi. Trong gian phòng xanh da trời với những cây cọ như đã biết, tôn ông sẽ tìm được những tư liệu viết văn thích hợp và có thể chỉ bằng ít ngôn từ cho bạn đọc biết được những gì tôn ông đã nhìn thấy, điều này chắc sẽ tốt hơn việc miêu tả dài dòng một cuộc sống mà tôn ông chỉ được nghe nói đến. Xin gửi tới tôn ông lời chào kính trọng.
Kính thư,
Kỳ nhông Lindhorst
Đương nhiệm đổng lý văn khố cơ mật của triều đình”.
Lá thư hơi thô thiển nhưng vẫn hữu hảo của viên đổng lý Lindhorst làm tôi rất khoan khoái dễ chịu. Ông già lạ lùng ấy mặc dầu biết cái cách kỳ lạ mà tôi tìm hiểu số phận con rể ông và lẽ ra tôi có bổn phận phải giữ kín không kể cho bạn đọc, nhưng ông không tỏ ra bất bình như tôi từng e ngại. Thậm chí ông sẵn lòng giúp đỡ tôi hoàn thành tác phẩm của mình, từ đó có thể suy diễn rằng, trong thâm tâm ông cũng muốn nhờ in ấn mà người đời được biết về sự sống kỳ lạ của mình trong thế giới thần linh. Tôi thầm nghĩ: “Biết đâu ông lại chẳng hy vọng rằng, nhờ in sách mà ông sẽ tìm được một tấm chồng cho hai cô con gái còn ở lại với ông, và biết đâu lại chẳng có một tia lửa xuyên vào lồng ngực một chàng trai nào đó, làm cháy lên trong lòng chàng niềm khát vọng đối với loài rắn xanh, rồi chàng đi tìm và tìm được nàng dưới bóng cây mộc hương vào ngày Chúa lên trời. Từ nỗi bất hạnh mà Anselmus trải qua khi bị giam cầm trong chiếc lọ thủy tinh, chàng rút được kinh nghiệm và cảnh báo mình phải hết sức nghiêm túc phòng tránh mọi biểu hiện mất tin tưởng và nghi hoặc”. Đúng mười một giờ tôi tắt đèn bàn và lặng lẽ đến nhà ông đổng lý. Ông đã đợi tôi ở hành lang và lên tiếng:
- A, ngài đã tới - tôn ông rất cao quý! Tôi rất vui vì ngài không phụ tấm lòng tốt của tôi - xin mời vào!
Và ông dẫn tôi đi qua khu vườn tràn ngập ánh hào quang lấp lánh bước vào gian phòng xanh da trời, tôi nhìn thấy chiếc bàn tím nơi Anselmus đã từng ngồi làm việc. Viên đổng lý Lindhorst biến mất rồi lại xuất hiện với một chiếc ly lớn cầm trong tay, từ trong ly có một ngọn lửa xanh nổ tí tách bốc lên cao.
- Ngài xem đây, - ông nói, - tôi mang đến cho ngài món đồ uống ưa thích nhất của bạn ngài - tức là ông nhạc trưởng Johannes Kreisler. Đó là thứ rượu mạnh Đông Ấn đang được hâm nóng, tôi đã bỏ vào đó một vài viên đường rồi. Xin ngài hãy thưởng thức đôi chút, tôi cởi chiếc áo khoác cái đã, sau đó, trong khi ngài ngồi quan sát và viết lách, tôi sẽ vào trong ly lao lên lao xuống cho người được khoan khoái và hầu chuyện ngài.
- Xin chiều ý ông, ông đổng lý kính mến, nhưng nếu trong khi tôi thưởng thức đồ uống, ông không... gì tôi chứ?
- Ồ, xin tôn ông chớ lo, - viên đổng lý đáp lại rồi nhanh chóng cởi áo choàng, nhảy vào chiếc ly và biến mất trong ngọn lửa, khiến tôi không tránh khỏi kinh ngạc.
Tôi thổi nhẹ ngọn lửa sang một phía và chẳng hề e sợ nhấm nháp món đồ uống của ông, thật tuyệt hảo!
Chẳng phải những cành lá cọ màu ngọc bích nơi kia, như được vuốt ve âu yếm bởi làn gió ban mai, đương lay động trong tiếng lao xao và rì rào thật êm ái đó sao? Chúng đã tỉnh dậy sau một giấc ngủ say, giờ vươn vai cựa mình, thì thầm với nhau về những điều kỳ diệu như tiếng đàn thụ cầm du dương vọng tới từ một chốn xa xăm. Màu xanh đã bước ra khỏi các bức tường và dập dờn như một làn sương mù ngát hương, rồi có những tia sáng chói lọi qua làn hương thơm, khiến chúng thích thú như con trẻ reo hò quấn lấy nhau, xoay vòng tròn rồi xoáy lên cao mãi tới đỉnh cao khôn lường kết thành mái vòm trên các cành lá cọ. Các tia sáng quy tụ lại mỗi lúc càng chói chang, cho đến khi có một khu rừng nhỏ hiện ra dưới ánh nắng sáng trong của mặt trời, và chính ở nơi ấy tôi đã nhìn thấy chàng Anselmus. Các cây hoa phong tín tử, uất kim cương và hoa hồng rực đỏ đều ngẩng cao những mái đầu xinh đẹp của mình, và bằng giọng yêu thương, những làn hương của chúng nói với chàng: “Người yêu ơi, chàng vẫn hiểu chúng em, xin chàng hãy đi dạo ở nơi chúng em đây - hương thơm của chúng em là nỗi nhớ của tình yêu. Chúng em yêu chàng và mãi mãi là của chàng!...”. Những tia sáng vàng cháy lên trong âm thanh đỏ rực: “Chúng em là lửa để thắp sáng tình yêu. Hương thơm là nỗi nhớ, nhưng lửa là khát khao, chẳng phải chúng em vẫn ngự trị trong lồng ngực của chàng? Vâng, chúng em đây là của riêng chàng!”. Rồi có những cây cao và bụi cây sẫm màu lao xao và rì rào: “Đến với chúng em đi! Hỡi con người hạnh phúc - người yêu ơi! - Lửa là sự khát khao, nhưng bóng mát của chúng em lại là niềm hy vọng! Chúng em yêu thương xào xạc quanh đầu chàng, vì chàng hiểu chúng em, vì tình yêu ngự trị trong lồng ngực của chàng”. Và những nguồn nước, những con suối róc rách tung bọt trắng nói với chàng: “Người yêu ơi, đừng vội vàng bước qua chỗ chúng em, xin hãy nhìn ánh nước như pha lê - có hình chàng trong đó, chúng em yêu thương giữ gìn mãi hình ảnh chàng, bởi vì chàng hiểu chúng em!”. Và trong dàn hợp ca hân hoan, các con chim đủ màu sắc ríu rít và líu lo: “Xin hãy nghe chúng em, hãy nghe chúng em, chúng em là niềm vui, là hoan lạc, là niềm khoái cảm của tình yêu!”. Nhưng Anselmus lại đưa mắt đầy khát khao nhìn về nơi có ngôi đền nguy nga nhô lên ở phía xa. Những cột đèn đầy nghệ thuật trông như các thân cây, các đầu cột chạm trổ và các đường viền giống như lá cây gai tạo nên những nét hoa văn tuyệt mĩ dưới nhiều hình dạng và đường cong uốn lượn. Anselmus bước đến gần ngôi đền. Lòng tràn trề vui sướng, chàng quan sát những phiến đá cẩm thạch đủ màu sắc và các bậc thang rêu phủ thật kỳ thú. “Ôi, nàng ở không xa đây!” - chàng reo lên đầy hứng cảm. Và kia, Serpentina từ trong đền bước ra với vẻ đẹp cao quý và diễm lệ. Nàng nâng trên tay chiếc âu vàng có một bông hoa huệ tuyệt đẹp vươn lên cao. Đôi mắt đẹp mê hồn của nàng ánh lên niềm khoái cảm của khát vọng khôn cùng, nàng nhìn Anselmus và lên tiếng: “A, người em yêu! Bông huệ đã nở ra khoe đài hoa của mình. Cái cao cả nhất đã toại nguyện, có hạnh phúc nào bằng hạnh phúc của chúng ta?”. Anselmus ôm xiết nàng nhiệt cuồng, lòng khát khao cháy bỏng. Ánh hào quang rực rỡ của bông huệ rọi sáng trên đầu chàng. Và các cây rừng, các bụi rậm xanh tươi lay động âm vang hơn, suối nguồn mừng reo tươi vui hơn, trong sáng hơn. Và những con chim cùng vô vàn các côn trùng sặc sỡ nhảy múa trong không gian. Một cuộc vui tưng bừng, hân hoan và hào hứng ở trên trời, dưới nước và trên mặt đất ăn mừng lễ hội của tình yêu! Những tia chớp nhấp nhoáng khắp nơi lao qua các lùm cây - kim cương dưới lòng đất nhìn lên bằng muôn ánh hào quang! Các giếng phun trên cao bắn nước ra lấp lánh - những mùi hương kỳ lạ như có cánh bay quanh - đó là các vị thần thiên nhiên đến tỏ lòng ái mộ Serpentina và báo tin vui về hạnh phúc của chàng Anselmus. Anselmus ngẩng lên nhìn tựa hồ có một vòng hào quang óng ánh quanh đầu chàng. Có phải đấy là ánh mắt? Là ngôn từ? Là lời ca? Chỉ nghe thấy tiếng chàng: “Serpentina! Niềm tin đối với nàng và tình yêu đã hé mở cho ta những điều sâu kín nhất của thiên nhiên! Nàng mang đến cho ta bông hoa huệ mọc lên từ vàng ròng, từ sức mạnh nguyên thủy của trái đất, trước cả khi Phosphorus nhen nhóm lên ý nghĩ - sức mạnh ấy là nhận thức về sự hài hòa thiêng liêng của vạn vật, và bằng nhận thức ấy ta sẽ sống mãi trong hạnh phúc khôn cùng. Phải đó, ta - kẻ hạnh phúc nhất đã nhận thức ra cái điều cao cả nhất - ta yêu nàng mãi mãi, ôi Serpentina của ta! Những tia sáng óng vàng của hoa huệ sẽ không bao giờ tàn phai, bởi vì cũng như niềm tin và tình yêu, nhận thức là vĩnh hằng”.
Tôi đã được thấy hình ảnh Anselmus thật sống động tại trang ấp của chàng ở xứ Atlantis, đó là nhờ tài nghệ của kỳ nhông, và khi những hình ảnh ấy tan biến đi như màn sương thì có một điều rất tuyệt vời: Tôi thấy mình đã ghi chép lại mọi chuyện rất sạch sẽ và dễ đọc lên trang giấy trên chiếc bàn màu tím. Nhưng lúc này tôi lại cảm thấy lòng mình như tan nát và đau đơn ê chề. “Ôi, Anselmus hạnh phúc thay, chàng đã hất bỏ được mọi gánh nặng của cuộc sống thường nhật, đã chắp cánh bay lên trong tình yêu với nàng Serpentina diễm kiều và giờ đây đương sống trong niềm vui và hoan lạc tại trang ấp của mình ở xứ Atlantis! Nhưng còn tôi - kẻ khốn khổ tội nghiệp! Chẳng bao lâu nữa, vâng, chỉ vài phút nữa thôi tôi sẽ phải ra khỏi gian phòng xinh đẹp này, một gian phòng mà còn lâu vẫn không phải là một trang ấp ở Atlantis, và tôi bị xô đẩy trở về với buồng văn áp mái nhỏ bé của mình, và những cảnh nghèo nàn nhạt nhẽo của một cuộc sống túng thiếu lại vây hãm hồn tôi, đôi mắt tôi lại bị hàng ngàn điều bất hạnh như sương mù dày đặc che phủ mất tầm nhìn, khiến tôi có lẽ sẽ chẳng bao giờ nhìn thấy bông hoa huệ!”.
Viên đổng lý khe khẽ gõ vào vai tôi nói:
- Bình tâm lại, bình tâm lại, thưa tôn ông! Đừng thở than như thế! Chẳng phải ngài vừa ở xứ sở Atlantis đó sao? Chẳng phải ở nơi đó ít nhất ngài cũng vừa có được một nông trại làm cái vốn cho thơ trong tâm trí hay sao? Và hạnh phúc của chàng Anselmus phải chăng đâu có gì khác hơn là một cuộc sống trong thi ca, và đối với thi ca, chẳng phải thiên nhiên đã tiết lộ rằng sự hài hòa thiêng liêng của vạn vật chính là điều bí ẩn nhất của mình?
HẾT

