Tin tức về gia đình ông đổng lý Lindhorst - Đôi mắt xanh của Veronika - Ông lục sự Heerbrand.

Thần nhìn xuống nước[1], nước chuyển mình và trào lên thành muôn lớp sóng sủi bọt trắng xóa rồi ầm ầm lao xuống những vực sâu đang há miệng đen ngòm thèm thuồng chờ nuốt nó. Và, như những người thắng trận giàu chiến công, những mỏm đá hoa cương đội vương miện hình răng cưa ngẩng cao đầu để bảo vệ thung lũng, cho tới khi thung lũng được bà mẹ là Mặt trời đón vào lòng, ôm ấp và dùng những tia sáng như những cánh tay rực đỏ của mình để sưởi ấm và chăm nom. Thế là muôn mầm non đang ngủ yên dưới những lớp đất cát cằn cỗi bỗng choàng dậy, ra khỏi giấc ngủ say và vươn cao những chiếc lá và những nhánh cỏ nhỏ xíu xanh rờn hướng lên nhìn gương mặt bà mẹ, và - giống như những đứa trẻ vẫn mỉm cười khi ngủ trong những chiếc nôi xanh, muôn loài hoa còn ngủ ngon trong các nụ các chồi, đợi chờ cho đến khi cả chúng nữa cũng được mẹ đến đánh thức và bừng dậy, rồi chúng tự làm đẹp mình bằng ánh sáng của người mẹ, và vì muốn các con được vui, mẹ đã nhuộm ánh sáng bằng muôn màu rực rỡ. Nhưng ngay giữa thung lũng có một ngọn đồi tối đen đang nâng lên hạ xuống như bộ ngực phập phồng của con người mỗi khi cháy bỏng niềm khát vọng. Rồi từ các vực thẳm có những làn khói sương cuồn cuộn dâng lên cao, tích tụ lại thành những đám mây đen khổng lồ, cố vươn lên cao mãi hòng che khuất gương mặt của bà mẹ một cách đầy thù hận, nhưng mẹ đã gọi gió bão tới xua tan chúng; và khi những tia sáng thuần khiết của mẹ lại rọi tới ngọn đồi còn tối tăm thì một cây huệ lửa tuyệt đẹp lòng tràn đầy hân hoan đã nhô lên, hé mở những cánh lá đẹp xinh như những làn môi đáng yêu để say đắm đón nhận những nụ hôn của người mẹ. Lúc này có một quầng sáng lấp lánh bước chân vào thung lũng, đó là chàng Phosphorus trẻ tuổi, huệ lửa nhìn thấy chàng, lòng xốn xang bởi một tình yêu nồng nhiệt và khát vọng, nàng kêu than:

- Hỡi chàng trai xinh đẹp, xin chàng mãi mãi là của em! Vì em yêu chàng và sẽ phải lụi tàn, nếu chàng rời bỏ em!

Chàng trai đáp:

- Ta muốn là của nàng, hỡi bông hoa xinh đẹp, nhưng rồi nàng sẽ phải rời bỏ mẹ cha như đứa trẻ lạc loài, sẽ không còn biết đến bạn bè của nàng nữa, nàng sẽ muốn cao lớn hơn và mạnh mẽ hơn tất cả những gì ngang hàng và đồng lứa đương vui vẻ cùng nàng. Niềm khát vọng lúc này đang ưu ái sưởi ấm toàn bộ sự hiện hữu của nàng rồi đây sẽ tách ra thành trăm ngàn tia sáng và hành hạ dày vò nàng, bởi lẽ ý nghĩ sẽ sinh ra khoái cảm, và niềm hoan lạc cao cả nhất được nhen nhóm nhờ tia lửa ta đã ném vào nàng chính là một nỗi đau vô vọng, nàng sẽ lụi tàn trong nỗi đau ấy - để rồi lại nảy mầm vươn dậy mới mẻ và khác lạ. - Tia lửa ấy chính là ý nghĩ! “Than ôi!” - bông huệ thở than. - “Lẽ nào chính lúc này, khi ngọn lửa hừng hực đang bùng cháy trong em, em lại không thể là của chàng hay sao? Liệu có khi nào em lại còn có thể yêu chàng mãnh liệt hơn lúc này, nhìn chàng mê đắm hơn lúc này, nếu chàng hủy hoại em?”

Và chàng trai đã hôn bông hoa huệ, nhưng tức khắc, như được những tia sáng chiếu qua, bông huệ lửa cháy bùng lên thành những ngọn lửa và biến thành một sinh thể khác lạ nhanh chóng bay vút lên chạy trốn khỏi thung lũng, lượn vòng vèo, chấp chới trong không gian vô tận, không còn để tâm gì đến bè bạn tuổi xuân và chàng trai nàng yêu thương. Chàng than vãn vì người tình đã mất, bởi chính chàng - cũng chỉ vì một tình yêu bất tận đối với bông hoa huệ diễm kiều mà tới thung lũng cô đơn này. Những mỏm đá hoa cương cúi đầu xuống cảm thông với nỗi khổ của chàng. Nhưng có một khối đá lại tách ra và một con rồng đen có cánh từ trong đó bay ra nói với chàng:

- Các anh em của ta là kim loại vẫn đương ngủ trong kia nhưng ta lúc nào cũng tươi tắn và tỉnh táo, ta sẽ giúp đỡ người!

Rồi con rồng bay lên, nhào xuống trong không gian, sau cùng bắt được cái sinh thể đã thoát thân từ bông hoa huệ, đem nó xuống ngọn đồi, dùng đôi cánh giữ chặt, và lúc này sinh thể ấy lại trở thành cây hoa huệ, nhưng ý nghĩ miên man vẫn ngự trị trong lòng xé nát tâm can nó, tình yêu đối với chàng Phosphorus là nỗi đau khôn cùng, và vì nỗi đau ấy cũng như vì bị hơi độc từ miệng rồng phả vào, cây hoa huệ héo úa rồi tàn lụi. Lúc này chàng trai Phosphorus mặc giáp phục lấp lánh ngàn tia sáng muôn màu bước vào cuộc chiến đấu chống con rồng. Nó vung đôi cánh đen đập mạnh vào áo giáp của chàng, áo phát ra âm thanh ngân vang dữ dội, nhờ có âm thanh ấy bông hoa huệ đã sống lại, bay tới tấp như những con chim muôn sắc màu vây quanh lấy con rồng lúc này đã đuối sức, rồi con rồng thua trận trốn sâu vào lòng đất. Hoa huệ được giải thoát, chàng trai Phosphorus choàng tay ôm lấy hoa với một tình yêu tha thiết và khát vọng nhiệt cuồng. Và trong tiếng reo hò hân hoan ca ngợi, tất cả những loài hoa và chim muông, kể cả những mỏm đá hoa cương cao ngất trời, đã tôn vinh hoa huệ lửa là nữ hoàng của thung lũng.

- Ô, ông đổng lý kính mến, xin lỗi ông, nhưng quả là một câu chuyện ba láp kiểu Đông Phương! - viên lục sự Heerbrand lên tiếng, - vậy mà chúng tôi đã xin ông, như thường tình ông vẫn làm, hãy kể cho chúng tôi đôi chút về cuộc đời vô cùng kỳ lạ của ông, chẳng hạn về những chuyến đi phiêu lưu của ông, nhưng phải là những câu chuyện thật kia.

- Ô hô, sao thế nhỉ, - ông đổng lý Lindhorst đáp lời - những gì tôi vừa kể là câu chuyện thật nhất mà tôi có thể kể cho các vị, vì nó phần nào liên quan đến đời tôi. Chính tôi xuất xứ từ nơi thung lũng tôi vừa kể, và bông hoa huệ sau này là nữ hoàng cai trị ở nơi đó chính là bà tổ cú ký cụ kỵ của tôi, vì vậy thực ra tôi là một hoàng tử.

Mọi người phá lên cười vang dội.

- Phải rồi, các vị cứ cười lên cho sướng miệng, - ông đổng lý Lindhorst tiếp tục, - có thể các vị cho những gì tôi vừa kể thực ra rất sơ lược là vô nghĩa và điên rồ, nhưng bất kể điều đó, nó chẳng mảy may viển vông hay mang tính ẩn dụ đâu, mà hoàn toàn là sự thật. Nhưng nếu tôi biết trước là các vị không thích thú lắm một câu chuyện tình tuyệt vời đến như vậy, nhờ có nó mà tôi có mặt ở trên đời, thì chắc tôi đã kể cho các vị đôi điều mới mẻ mà ông anh tôi đến thăm tôi hôm qua mới cho biết.

- Ô hô, sao kia ạ? Ông đổng lý cũng có một người anh hay sao? Ông ấy thế nào? Hiện đang sống ở đâu? Cũng phục vụ cho quốc vương hay là một học giả sống nhàn cư? - mọi người đua nhau hỏi.

- Không đâu, - ông đổng lý đáp lại giọng lạnh lùng và thản nhiên cầm tẩu thuốc - ông ấy đã nhầm đường, đến ở với rồng rồi.

- Thưa ông đổng lý rất tôn kính, - viên lục sự Heerbrand lên tiếng, - sao ông lại nói là đến ở với rồng?

Từ mọi phía cùng vang lên như tiếng vọng:

- Đến ở với rồng?

- Phải, đến ở với rồng, - Lindhorst tiếp tục, - Thực ra đó là một hành vi tuyệt vọng.

- Như các vị biết đấy, cha tôi qua đời mới cách đây không lâu, cùng lắm mới chỉ có ba trăm tám nhăm năm, vì vậy tôi vẫn đang để tang. Ông đã thừa kế cho tôi là con trai cưng của ông một viên mã não đẹp tuyệt trần.

Ông anh tôi cũng muốn lấy. Thế là chúng tôi cãi nhau chẳng ra thể thống gì ngay bên thi hài của cha tôi, tồi tệ đến nỗi con người quá cố không sao chịu đựng nổi đã ngồi phắt ngay dậy, quẳng ông anh bất thiện của tôi xuống cầu thang. Chuyện này làm cho anh tôi phẫn uất, lập tức đi đến chỗ các con rồng. Hiện giờ ông ấy đang ở trong một khu rừng bách hương gần thủ đô Tunis. Ở đó ông phải canh giữ một viên ngọc thạch lựu nổi tiếng nhiều phép màu đang bị một pháp sư cao tay săn lùng, người này có nhà ở tại xứ Lappland. Vì vậy, chỉ vào cái lúc pháp sư ở ngoài vườn để chăm sóc kỳ nhông, ông anh tôi mới có thể rỗi rãi chừng mười lăm phút để đến kể vội vội vàng vàng cho tôi nghe về những điều mới lạ xảy ra ở thượng nguồn sông Nil.

Lần thứ hai mọi người có mặt phá lên cười ầm ĩ, nhưng chàng sinh viên Anselmus lại cảm thấy rợn người, không thể nhìn thẳng vào đôi mắt nghiêm trang và bất động của Lindhorst mà lòng chàng, cũng không hiểu vì sao, lại không hề thấy phấp phỏng âu lo. Nhất là cái giọng khàn khàn nhưng ngân vang lạ lùng như âm thanh kim loại của Lindhorst đối với chàng có gì đó đầy bí hiểm, khiến chàng cảm thấy run rẩy tay chân và xương tủy. Vậy là mục đích thực sự mà viên lục sự Heerbrand dẫn chàng cùng đến tiệm cà phê hình như hôm nay không thành công. Sau chuyện xảy ra trước nhà đổng lý Lindhorst bữa trước, không ai khuyên nổi chàng đến đó một lần thứ hai nữa. Trong thâm tâm chàng hoàn toàn tin rằng chỉ nhờ sự ngẫu nhiên mà chàng mới thoát chết hoặc chí ít thoát khỏi mối nguy hiểm trở thành kẻ điên dại. Hiệu phó Paulmann hôm ấy tình cờ đi qua đó thấy chàng nằm bất tỉnh trước nhà Lindhorst và có một bà già đặt giỏ táo và bánh ngọt bên cạnh đang quanh quẩn bên chàng. Lập tức Paulmann cho gọi xe chở ngay chàng về nhà. “Người ta muốn nghĩ gì cũng mặc,” - Anselmus nói với mình, - “có cho ta là một thằng điên hay không cũng chẳng sao - thế là đủ lắm rồi! Rõ ràng là ở chỗ đập cửa ấy có cái mặt gớm ghiếc của mụ phù thủy nơi Cổng Đen đã cười gằn nhìn ta; còn chuyện gì xảy ra sau đó ta chẳng muốn nói nữa; nếu hôm ấy ta tỉnh lại và nhìn thấy mụ bán táo đáng nguyền rủa ở bên cạnh thì ta đã ngất xỉu hoặc đã mất trí rồi!”. Mọi lời thuyết phục và khuyên nhủ chân thành của hiệu phó Paulmann và viên lục sự Heerbrand đều không kết quả, ngay cả Veronika mắt xanh cũng không kéo nổi chàng ra khỏi tâm trạng sầu thảm mà chàng đã lâm vào. Thực tế là người ta coi chàng mắc chứng bệnh tâm thần và tìm cách giải tỏa. Viên lục sự Heerbrand cho rằng không có gì tốt hơn là giúp chàng được làm việc ở chỗ đổng lý Lindhorst, nghĩa là sao chép các bản thảo. Vấn đề là ở chỗ làm sao giới thiệu được một cách tốt đẹp nhất Anselmus với ông đổng lý Lindhorst. Vì biết Lindhorst hầu như chiều nào cũng đến một quán cà phê quen thuộc của mình nên Heerbrand mời chàng Anselmus chiều nào cũng đến đó, uống một cốc bia và hút một tẩu thuốc bằng tiền của ông ta, cho đến khi nào bằng cách này hay cách khác làm quen được với ông đổng lý và thỏa thuận được về công việc sao chép các bản thảo thì thôi. Chàng sinh viên nhận lời với tấm lòng biết ơn sâu sắc nhất. Hiệu phó Paulmann nói với viên lục sự:

- Thưa ông lục sự kính mến, ông xứng đáng được hưởng lộc trời nếu ông làm cho con người trẻ tuổi này có lý trí.

- Ô, lộc trời! - Veronika nhắc lại, ngước mắt chiên lành nhìn lên trời và tưởng tượng thật sống động: ngay cả lúc này thì chàng sinh viên Anselmus vẫn là một con người trẻ tuổi rất đáng yêu, cho dù không có lý trí vẫn đáng yêu!

Khi ông đổng lý Lindhorst với tay cầm mũ và cầm gậy định ra về thì viên lục sự Heerbrand vội kéo tay chàng sinh viên bước tới đứng chắn đường và lên tiếng:

- Thưa ông đổng lý văn khố cơ mật rất tôn kính, đây là chàng sinh viên Anselmus, một người rất khéo tay trong môn nghệ thuật viết và vẽ chữ đẹp, mong muốn được sao chép những bản thảo rất quý hiếm của ông. “Tôi thấy thật đáng yêu”, - ông ta đáp rồi vội vàng chộp ngay lấy chiếc mũ lính có ba góc đội lên đầu, gạt viên lục sự và Anselmus sang một bên, chạy huỳnh huỵch xuống cầu thang khiến hai người đứng ngớ ra, chỉ còn biết nhìn cánh cửa trước mặt họ đã bị đóng sầm lại mạnh đến nỗi các chốt cửa đều rung lên.

- Đúng là một ông già kỳ quặc, - viên lục sự Heerbrand lên tiếng.

- Một ông già kỳ quặc, - chàng sinh viên Anselmus lắp bắp nhắc lại và cảm thấy mọi mạch máu trong người đều ớn lạnh, đến nỗi chàng gần như hóa đá đờ người ra. Nhưng tất cả khách có mặt đều cười vang. Họ nói:

- Chà, hôm nay ông đổng lý tính khí đã lại thất thường rồi, nhưng ngày mai chắc lại sẽ hiền lành và chẳng nói chẳng rằng, chỉ ngồi nhìn khói thuốc từ chiếc tẩu của mình hoặc đọc báo mà thôi, chẳng cần phiền lòng vì ông ta làm gì!

“Đúng thế đấy”, - Anselmus nghĩ thầm - “Tội gì lại phiền lòng về những chuyện như thế! Chẳng phải ông đổng lý đã nói rằng việc mình muốn sao chép bản thảo cho ông ấy “thật đáng yêu đó sao?”. Vả lại, tại sao ông lục sự Heerbrand lại chặn đường ông ta khi ông ta muốn về nhà làm gì? Không, không đâu, nhìn chung ông đổng lý văn khố cơ mật là một người đáng mến, tính tình khoáng đạt, chỉ phải cái cách nói năng rất ngộ nghĩnh, lạ lùng. Chuyện đó đâu có hại cho mình. Ngày mai đúng mười hai giờ trưa ta quyết chí lại đến đó, bất chấp cả hàng trăm cái mặt mụ bán táo bằng đồng chống lại ta!”.

❀ ❀ ❀

[1] Thần sáng thế, thần sáng tạo.