Ông hiệu phó Paulmann gõ sạch được chiếc tẩu và lên giường - Rembrandt và Hošllenbreughel - Chiếc gương thần kỳ và đơn thuốc của bác sĩ Eckstein chống căn bệnh chưa được ai biết đến.
Cuối cùng thì hiệu phó Paulmann cũng gõ sạch được cái tẩu và lên tiếng:
- Bây giờ đến lúc ta phải đi ngủ rồi.
- Đúng thế đấy bố ạ! - Veronika đang lo sợ vì thấy bố thức quá khuya vội đáp lại, bởi lúc đó đã quá mười giờ đêm.
Ngay sau khi ông hiệu phó đi vào phòng nghiên cứu đồng thời là phòng ngủ của mình và em gái Frašnzchen có nhịp thở đều đều hơn báo hiệu rằng nó đã ngủ say thì nàng cũng giả vờ lên giường rồi khẽ khàng đứng dậy, mặc quần áo, khoác áo choàng lên người và rón rén ra khỏi nhà. Từ hôm gặp mụ Liese đến nay, lúc nào nàng cũng thấy Anselmus trước mắt mình, nàng cũng không biết vì sao trong lòng nàng lại có một giọng nói khác lạ luôn luôn lặp đi lặp lại rằng: Anselmus trái ý nàng là do chàng bị một kẻ thù địch với nàng trói buộc và chính nàng có thể phá tan sự trói buộc đó bằng các phương tiện ma thuật đầy bí hiểm. Lòng tin của nàng đối với mụ Liese mỗi ngày một tăng thêm, thậm chí cái cảm giác hãi hùng và khiếp sợ trong người nàng phai nhạt dần, đến nỗi nàng xem những điều thật kỳ dị và lạ lùng trong quan hệ của nàng với mụ già có gì đó lung linh chất lãng mạn và phi thường đầy hấp dẫn đối với nàng. Chính vì vậy nàng quyết chí lao vào cuộc phiêu lưu mạo hiểm khi ngày đêm dài bằng nhau, cho dù nàng có nguy cơ gặp ngàn vạn chuyện phiền toái hoặc biến mất khỏi cuộc đời. Và cái đêm đầy tai ương mà mụ già hứa mang đến cho nàng sự giúp đỡ cũng như niềm an ủi cũng đã đến. Veronika đã quen với ý nghĩ phải đi lại trong đêm nên không thấy sợ hãi. Nàng lao như bay qua các đường phố vắng tanh, bất chấp cả gió bão đang gầm rú trên không trung và mưa rơi nặng hạt quất mãi vào mặt nàng. Khi tiếng chuông trên tháp Kreuz ngân lên trầm lắng báo hiệu mười một giờ thì Veronika đã đứng trước nhà mụ Liese, người nàng ướt như chuột.
- Ô, con gái yêu, con gái yêu, đến rồi kìa! Hãy đợi đấy, đợi đấy! - có tiếng người từ trên cao vọng xuống và ngay lúc đó đã thấy mụ già đứng trước cửa, tay xách một chiếc giỏ và có con mèo đen tháp tùng:
- Nào, bây giờ ta hãy đi, hãy làm việc và thúc giục cái gì có thể nảy nòi trong đêm nay, một đêm thuận lợi cho công việc, - mụ già nói rồi đưa bàn tay giá lạnh nắm vào người Veronika lúc này đang rét run.
Mụ đưa nàng đeo chiếc giỏ nặng còn mụ đem theo một chiếc chảo, một chiếc kiềng ba chân và một cái mai. Khi họ ra đến ngoài đường thì trời đã tạnh mưa, nhưng cơn bão càng mạnh hơn với hàng ngàn giọng nói gầm rú trên không trung. Có một tiếng kêu thảm thiết và rùng rợn dội xuống từ những đám mây đen đang ùn ùn trốn chạy và hợp thành một màn đen dày đặc bao trùm lên vạn vật. Nhưng mụ già vẫn tiếp tục rảo bước và gọi to bằng một giọng chát chúa:
- Chiếu sáng - chiếu sáng, hỡi con trai của ta!
Ngay tức khắc có những tia chớp xanh chạy loằng ngoằng và đan chéo trước mắt họ. Veronika nhận ra con mèo đang chạy nhảy tứ tung, bắn ra những tia lửa nổ tí tách và chiếu sáng, và mỗi khi bão tắt lặng giây lát, nàng lại nghe thấy tiếng kêu la rùng rợn và khiếp sợ của nó. Nàng cảm thấy nghẹt thở, tựa hồ đang có những móng vuốt giá băng cào cấu tâm can nàng. Nhưng nàng cố gồng mình để trấn an và bám chặt hơn vào mụ già, nàng nói:
- Mọi việc phải hoàn thành, dù chuyện gì xảy ra mình cũng mặc!
- Đúng đấy con gái ạ! - mụ già đáp. - Con hãy vững vàng nhé, ta tặng cho con những điều tốt đẹp cùng anh chàng Anselmus của con!
Sau cùng mụ dừng bước và lên tiếng:
- Chúng ta đến nơi rồi!
Mụ đào một cái lỗ xuống lòng đất, đổ than vào, đặt cái kiềng rồi cái chảo lên trên. Mụ làm tất cả các công việc này với một điệu bộ rất kỳ dị trong khi con mèo chạy quanh mụ, đuôi bắn ra các tia lửa và tạo thành những vệt lửa kéo dài. Chẳng bao lâu than bắt đầu đỏ rực rồi sau cùng có những ngọn lửa xanh phần phật trên cái kiềng. Veronika phải cởi bỏ khăn quàng và áo khoác đến ngồi xổm cạnh mụ già. Mụ nắm lấy tay nàng và bóp chặt trong lúc mắt nẩy lửa trừng trừng nhìn vào nàng. Lúc này tất cả mọi thứ lạ lùng mà mụ già lấy từ trong giỏ ra ném vào chảo bắt đầu sôi và sủi bọt, không thể phân biệt được đó là hoa - kim loại - cỏ dại hay thú vật. Rồi mụ bỏ tay Veronika ra, cầm một chiếc thìa sắt đưa vào chảo chất lỏng đỏ hừng hực khuấy lên, trong khi Veronika theo lời mụ phải chăm chăm nhìn vào chảo và tập trung mọi ý nghĩ duy nhất vào chàng Anselmus. Sau đó mụ ném tiếp những mẩu kim loại óng ánh vào trong chảo, cả một lọn tóc mụ đã cắt ở chỗ có xoáy đầu của Veronika cũng như một chiếc nhẫn mà nàng vẫn thường đeo, trong khi mụ phả vào màn đêm những âm thanh khó hiểu, chói tai và rùng rợn, còn con mèo liên tục chạy vòng quanh, ngoe nguẩy đuôi và kêu rên ngao ngao...
Bạn đọc yêu quý, tôi mong rằng vào ngày hai mươi ba tháng Chín ấy bạn cũng đang trên đường đến Dresden, và khi trời đổ tối người ta uổng công tìm cách lưu giữ bạn ở lại trạm nghỉ chân cuối cùng; người chủ quán thân tình nói với bạn rằng ngoài trời còn bão lớn và mưa to, hoàn toàn không nên đi vào nơi tối tăm khi đêm ngày bằng nhau, nhưng bạn không để tâm chuyện đó, vì bạn có lý khi nói rằng: bạn đã chi một quan tiền thù lao thêm cho người đánh xe ngựa để chậm nhất là khoảng một giờ đêm bạn đã đến Dresden, và ở đó, trong nhà khách Thiên thần vàng hay Chiếc mũ sắt hoặc Thành phố Naumburg có một bữa ăn tối thịnh soạn và một chiếc giường êm ấm đang đợi bạn. Và trên đường đi trong cảnh tăm tối đó bạn bỗng thấy từ xa một quầng lửa sáng lập lòe kỳ lạ, khi đến gần hơn bạn nhìn thấy một vòng lửa rộng lớn, ở chính giữa là một chiếc chảo khói bốc lên dày đặc và từ đó có những tia sáng và đốm lửa đỏ rực bắn lên cao, cạnh chảo có hai bóng người ngồi. Xe bạn phải qua con đường này, nhưng mấy con ngựa lại phun phì phì, dậm chân và chồm lên - người xà ích nguyền rủa và cầu nguyện - rồi vung roi quất mạnh - nhưng chúng vẫn đứng yên bất động. Bạn miễn cưỡng phải nhẩy xuống khỏi xe, chạy mấy bước lên phía trước. Và bây giờ bạn nhìn thấy rõ một cô gái thanh tú và xinh đẹp, khoác chiếc áo choàng trắng và mong manh đang quỳ bên cái chảo. Bão đã làm xổ tung các bím tóc, và một mái tóc dài màu hạt dẻ chờn vờn bay trong gió. Trong ánh sáng lấp loáng của những ngọn lửa dưới bếp kiềng đương phần phật bốc lên, bạn thấy một gương mặt xinh đẹp tựa thiên thần, nhưng nỗi khiếp đảm như một dòng băng lạnh đã chảy qua làm nó đông cứng lại, tái mét như cái chết, và qua ánh mắt nhìn ngây dại, đôi lông mày nhướng lên cao và cái miệng đã hé mở muốn kêu lên hãi hùng nhưng không được vì không thể trốn chạy một sự hành hạ không có tên đè nén trong lồng ngực, bạn đã cảm nhận được nỗi kinh hoàng và khiếp đảm ở nơi nàng; và hai bàn tay bé bỏng của nàng co quắp áp vào nhau đưa lên cao, như thể nàng van xin các thiên thần hộ mệnh đến che chở cho nàng trước bầy quỷ địa ngục - những kẻ phải phục tùng một pháp thuật cao tay - sắp xuất hiện! Và nàng quỳ như thế, bất động như tượng đá cẩm thạch. Ngồi xổm đối diện với nàng trên nền đất là một mụ già dài ngoẵng, gầy đét, mặt sạm đỏ, cái mũi khoằm và nhọn như diều hâu và mắt mèo loé sáng. Từ chiếc áo choàng đen mụ chùm kín lên người thấy cánh tay để trần xương xẩu thò ra ngoài, khoắng khoắng trong chảo thuốc địa ngục, còn mụ luôn khì khò và cất tiếng khàn khàn hét gọi qua gió bão đang gầm rú thét gào. Tôi nghĩ rằng, thưa bạn đọc quý mến, dù bạn không biết đến lo sợ và hãi hùng, nhưng khi nhìn thấy bức tranh của Rembrandt hay Höllenbreughel hiện ra sống động trước mắt mình, có lẽ bạn cũng đã phải kinh hoàng và sởn gáy. Nhưng ánh mắt bạn vẫn không sao rời khỏi cô gái kia, kẻ đang bị vây hãm bởi trò chơi địa ngục, rồi bất chợt có một tia lửa điện chạy rần rật qua mọi dây thần kinh và mạch máu của bạn, nhanh như chớp làm cháy lên trong bạn một ý nghĩ can đảm muốn sẵn sàng đối đầu với các thế lực đầy bí hiểm của vòng lửa đỏ kia; và chính vì ý nghĩ ấy mà sự khiếp hãi trong lòng bạn tắt lặng, vâng, thưa bạn, lòng can đảm nảy sinh từ sự kinh hoàng và sợ hãi, nó chính là một sản phẩm của nỗi sợ hãi và kinh hoàng. Rồi bạn cảm thấy rằng chính bạn là một trong các thiên thần hộ mệnh mà cô gái đang sợ chết khiếp kia cầu khẩn, bạn thấy mình phải nhanh chóng rút khẩu súng lục trong túi ra và bắn chết mụ già ngay tức khắc! Chính trong lúc bạn suy tưởng sống động như thế thì bạn đã quát lên:
- Này, các ngươi! Có chuyện gì thế hả, các ngươi làm gì vậy, dừng tay lại!
Và người xà ích thổi tù và inh ỏi. Mụ già lăn tròn vào trong chảo và tất cả bỗng biến mất trong màn khói dày đặc. Rồi trong quang cảnh tối tăm ấy, liệu bạn có tìm thấy cô gái mà bạn khao khát muốn tìm kiếm hay không, điều này tôi không dám khẳng định, nhưng chắc chắn là bạn đã phá được sự phù phép của mụ già, làm tiêu tan được cái vòng ma quỷ mà Veronika đã dại dột bước chân vào. Thế nhưng, thưa bạn đọc quý mến, vào cái đêm hai ba tháng Chín ấy, một đêm đầy giông bão rất thuận lợi cho việc thực hiện các phép thuật phù thủy, không có bạn và cũng giông bão rất thuận lợi cho việc thực hiện các phép thuật phù thủy, không có bạn và cũng chẳng có ai qua con đường đó, còn Veronika vẫn cứ phải kiên nhẫn và khiếp hãi chờ đợi bên chiếc chảo cho tới lúc công việc sắp hoàn thành. Nàng thấy chung quanh mình có những tiếng gào khóc, tiếng gầm rú và vô vàn những âm thanh hỗn độn bò bò, be be, cạc cạc rất khó chịu, nhưng nàng không hề ngước mắt lên vì nàng cảm thấy rằng, một khi nhìn thấy những gì rùng rợn và khủng khiếp vây quanh mình nàng có thể phát điên không gì chạy chữa nổi. Mụ già nghỉ tay ngừng khuấy trong chiếc chảo, làn khói dày đặc cứ mỏng dần, yếu dần và sau cùng chỉ còn một ngọn lửa nhỏ nhoi ở ngay trong đáy chảo. Mụ già bèn kêu lên:
- Veronika, con ta! Con gái yêu của ta! Hãy nhìn vào đáy chảo! Có nhìn thấy gì không - có nhìn thấy gì không?
Nhưng Veronika đã không thể trả lời, dường như nàng thấy trong chảo có vô số các hình thù hỗn loạn đang quay cuồng lung tung, rồi các hình thù đó mỗi lúc lại trở nên rõ nét hơn, và bất thình lình từ đáy sâu của chiếc chảo, chàng sinh viên Anselmus bước ra, nhìn nàng rất thân tình và đưa tay về phía nàng:
- Ôi, anh Anselmus, Anselmus! - nàng reo lên.
Ngay tức khắc mụ già mở chiếc van bên cạnh chảo, dòng kim loại đỏ rực chảy xèo xèo, sùng sục sang một chiếc khuôn nhỏ đặt cạnh đó. Lúc này mụ già nhảy cẫng lên, khoa chân múa tay thật gớm ghiếc, dữ dằn và thét gào:
- Công việc hoàn tất rồi. - Cảm ơn con trai ta! Đã canh gác - ôi - ôi - hắn đến kìa! - Cắn chết hắn - cắn chết hắn!
Có tiếng ào ào trên không trung, hình như có một con đại bàng khổng lồ đang rào rào lao xuống lấy cánh đập khắp nơi, rồi lại có tiếng kêu khủng khiếp:
- Ôi, ôi! - lũ ăn hại! Hỏng hết rồi - hỏng hết rồi - về nhà mau!
Mụ già kêu thét lên ngã bổ nhào xuống đất, còn Veronika đã ngất xỉu. Khi nàng hồi tỉnh đã là một ngày mới sáng trưng, nàng nằm trên chiếc giường của mình, Fränzchen bưng một tách trà nóng và bốc hơi đứng trước nàng lên tiếng:
- Nhưng chị ơi, chị nói cho em biết đi, chị làm sao thế, em đứng đây cả giờ rồi và lâu hơn thế nữa, chị thì nằm như người lên cơn sốt mê sảng, luôn rên rỉ kêu ca khiến cả nhà phải lo sợ. Hôm nay, vì chị, bố đã không tới lớp, chắc bố cũng sắp về cùng với một bác sĩ.
Veronika lặng lẽ cầm tách trà. Nhưng nàng vừa mới uống thì những hình ảnh ghê rợn trong đêm qua đã hiện ra sống động trước mặt nàng. “Chả lẽ tất cả chỉ là cơn ác mộng hành hạ mình hay sao? Nhưng rõ ràng tối qua mình đến nhà bà lão cơ mà, chẳng phải ngày hai mươi ba tháng Chín hay sao? Nhưng hôm qua mình đã ốm lắm rồi, chắc tưởng tượng ra đủ thứ chuyện cũng nên; không có gì làm cho mình lại ốm đau sầu não bằng chuyện cứ phải nghĩ triền miên đến chàng Anselmus, đến bà lão lạ lùng tự xưng là Liese, chắc bà ta đã đùa cợt với mình”. Frašnzchen vừa ra ngoài đã quay lại, tay cầm chiếc áo choàng của Veronika còn ướt sũng.
- Chị xem cái áo của chị này, - Frašnzchen nói, - đêm qua bão đánh bật cửa sổ, hất đổ cả chiếc ghế chị vắt áo lên đó, chắc mưa to hắt vào nên áo ướt như thế.
Veronika rất buồn lòng vì nàng nhận ra rằng: không phải một cơn ác mộng hành hạ nàng, mà thực sự là nàng đã đến chỗ mụ già. Nàng lại thấy sợ hãi và kinh hoàng, và một cơn ớn lạnh rùng mình run rẩy cả tứ chi. Trong lúc run lập cập khốn khổ, nàng kéo chăn che kín đầu thì bỗng cảm thấy có một vật gì đó cưng cứng đè lên ngực, nàng đưa tay cầm và đoán đó là một vật kỷ niệm, bèn kéo nó ra xem, khi Frašnzchen đã cầm chiếc áo choàng của nàng đi ra ngoài. Đó là một chiếc gương tròn, nhỏ nhắn bằng kim loại sáng bóng. “Đây là món quà của bà lão!” - nàng reo lên hồ hởi và cảm thấy như từ chiếc gương đang bắn ra những tia sáng lóng lánh xuyên vào tâm can nàng, sưởi ấm nàng thật dễ chịu. Cơn ớn lạnh qua đi. Trong nàng tràn ngập một cảm giác khoan khoái và dễ chịu thật khó tả. Nàng bỗng nghĩ đến Anselmus. Khi ý nghĩ về chàng đã trở nên da diết và tha thiết vô hạn thì đột nhiên nàng thấy trong gương Anselmus đang mỉm cười với nàng, một bức chân dung bé nhỏ và sinh động. Chẳng bao lâu nàng cảm thấy mình không còn nhìn thấy hình ảnh của chàng nữa mà chính chàng đang ở trước mắt nàng. Chàng đang ngồi trong một căn phòng cao, trang trí rất lạ lùng và miệt mài sao chép. Veronika muốn đến đứng cạnh chàng, gõ nhẹ lên vai chàng và lên tiếng: “Chàng Anselmus, chàng quay lại nhìn xem. Em đây mà!”. Không có động tĩnh gì, hình như có dòng lửa rực sáng vây quanh chàng, khi Veronika nhìn kỹ lại thì chỉ là những cuốn sách mạ vàng. Sau cùng nàng cũng nắm bắt được chàng sinh viên Anselmus. Hình như lúc đầu chàng còn nghĩ xem nàng là ai, rồi chàng mỉm cười nói: “Ô! Nàng đó ư? Tiểu thư Paulmann! Nhưng sao nàng đôi khi lại cư xử như một con rắn thế?”. Veronika phải bật cười về những lời kỳ quặc của chàng, và nàng tỉnh thức như vừa ra khỏi một giấc mơ, vội vàng giấu chiếc gương khi cánh cửa mở ra và hiệu phó Paulmann cùng bác sĩ Eckstein bước vào phòng. Ngay lập tức bác sĩ Eckstein đến giường nàng, bắt mạch cho nàng, đắm mình lâu lâu trong suy tưởng rồi lên tiếng:
- Ôi! ôi!.
Ông kê một đơn thuốc, đưa tay bắt mạch một lần nữa và lại nói:
- Ôi! ôi!, - rồi rời xa người bệnh.
Từ những lời như thế của bác sĩ Eckstein, ông hiệu phó Paulmann chịu chết không tài nào hiểu được rằng con ông, Veronika, mắc phải chứng bệnh gì.
