Con Sâu Bướm và Alice nhìn nhau một hồi lâu trong im lặng; cuối cùng, Sâu Bướm lấy chiếc tẩu thủy tinh ra khỏi miệng và cất lời với cô bằng một giọng uể oải, ngái ngủ.

“Mày là ai?” Sâu Bướm hỏi.

Đây không phải là một sự mở đầu khích lệ cho một cuộc trò chuyện. Alice đáp, có phần rụt rè: “Em—em hầu như chẳng biết nữa, thưa ngài, tính đến lúc này—ít ra thì em biết mình là ai khi thức dậy vào sáng nay, nhưng em nghĩ chắc mình đã biến đổi mấy lần kể từ lúc đó rồi.”

“Ý mày là gì bằng câu đó?” Sâu Bướm hỏi với giọng nghiêm khắc. “Hãy giải thích rõ ràng xem nào!”

“Em e là mình không giải thích được đâu, thưa ngài,” Alice đáp, “bởi vì em không còn là chính mình nữa, ngài thấy đấy.”

“Ta chẳng thấy gì cả,” Sâu Bướm nói.

“Em e là mình không thể diễn đạt mọi chuyện rành mạch hơn được,” Alice đáp lại một cách rất lịch sự, “bởi vì thoạt tiên chính em cũng chẳng thể hiểu nổi; mà việc phải mang bấy nhiêu vóc dáng khác nhau trong một ngày thực sự rất là rối rắm.”

“Không hề,” Sâu Bướm nói.

“Chà, có lẽ ngài vẫn chưa gặp phải chuyện đó thôi,” Alice nói; “nhưng khi nào ngài phải biến thành một cái nhộng—rồi thế nào ngài cũng phải trải qua điều đó vào một ngày nào đó thôi—và rồi sau đó lại biến thành một con bướm, em nghĩ ngài sẽ cảm thấy hơi kỳ lạ đấy, phải không nào?”

“Chẳng xíu nào,” Sâu Bướm nói.

“Chà, có lẽ cảm nhận của ngài sẽ khác,” Alice nói; “tất cả những gì em biết là, điều đó sẽ rất kỳ lạ đối với em.”

“Mày thì biết gì!” Sâu Bướm đầy vẻ khinh miệt nói. “Mày là ai chứ?”

Câu hỏi này lại đưa họ quay trở lại điểm xuất phát của cuộc trò chuyện. Alice cảm thấy hơi bực bội vì Sâu Bướm cứ đưa ra những lời nhận xét cụt lủn như vậy, thế là cô ưỡn ngực lên và nói với vẻ rất nghiêm trang: “Em nghĩ là ngài phải nói cho em biết ngài là ai trước đã chứ.”

“Tại sao?” Sâu Bướm hỏi.

Lại thêm một câu hỏi hóc búa nữa; và vì Alice chẳng thể nghĩ ra lý do gì hay ho, lại thêm việc Sâu Bướm có vẻ đang trong tâm trạng vô cùng khó chịu, cô liền quay lưng bỏ đi.

“Quay lại đây!” Sâu Bướm gọi với theo cô. “Ta có chuyện quan trọng muốn nói!”

Nghe thế thì quả là có triển vọng: Alice liền quay người bước trở lại.

“Hãy giữ lấy bình tĩnh của mày,” Sâu Bướm nói.

“Chỉ vậy thôi sao?” Alice nói, cố nén giận vào trong nhiều nhất có thể.

“Không,” Sâu Bướm đáp.

Alice nghĩ thà mình cứ đứng đợi còn hơn, vì cô chẳng có việc gì khác để làm, và biết đâu suy cho cùng nó cũng sẽ bảo cho cô nghe điều gì đó đáng nghe. Trong vài phút, nó cứ phả khói ra tì tì mà chẳng nói năng gì, nhưng cuối cùng nó duỗi tay ra, lại lấy chiếc tẩu ra khỏi miệng và nói: “Thế ra mày nghĩ mình đã thay đổi rồi phải không?”

“Em e là mình thay đổi thật rồi, thưa ngài; em không thể nhớ mọi thứ như trước đây nữa—và em chẳng giữ nổi một vóc dáng quá mười phút!” Alice nói.

“Không nhớ được những thứ gì?” Sâu Bướm hỏi.

“Chà, em đã cố đọc ‘Chú ong bận rộn làm sao,’ nhưng mọi thứ cứ trật lất đi đâu hết!” Alice đáp với giọng vô cùng ủ rũ.

“Đọc lại bài ‘Ngươi đã già, cha William đi,’” Sâu Bướm bảo.

Alice đan hai tay vào nhau và cất tiếng ngâm:—

“Ngươi đã già, cha William ơi,” chàng thanh niên cất lời,

“Tóc trên đầu đã bạc trắng phau;

Thế mà ngươi cứ cắm đầu chồng gối hoài—

Tuổi này rồi, liệu có đúng hay sao?”

“Thời thanh xuân,” cha William đáp lời con trai,

“Ta sợ tập thế này hại não bộ;

Nhưng giờ đây, khi chắc chắn mình chẳng có tí não nào,

Thì hà cớ gì ta không cắm đầu hoài như thế độ?”

“Ngươi đã già,” chàng trai thưa, “như ta vừa nhắc nhở,

Lại béo phì trông thấy rõ hơn ai;

Thế mà ngươi vẫn lộn nhào một cú tót qua cửa sổ—

Xin hỏi ngài, lý do vì đâu mà lại có tài?”

“Thời thanh xuân,” bậc hiền triết vừa đáp vừa lắc mái tóc phơ phơ,

“Ta giữ cho các khớp xương luôn mềm dẻo

Nhờ dùng loại cao này—chỉ một si-ling một hộp mà thôi,

Để ta bán cho con vài hộp nhé, chịu không nào?”

“Ngươi đã già,” chàng trai thưa, “hàm răng yếu xìu,

Chẳng nhai nổi thứ gì ngoài mỡ cục;

Thế mà ngươi nuốt chửng con ngỗng, từ xương đến cả cái mỏ thò thục—

Xin hỏi ngài, làm cách nào mà ngài xoay sở được siêu thế nhỉ?”

“Thời thanh xuân,” người cha đáp, “ta theo đuổi luật sư,

Tranh tụng từng vụ một với vợ mình ngày đêm ấy;

Và sức mạnh cơ bắp mà nó mang lại cho chiếc hàm ta từ thuở ấy,

Đã theo ta suốt phần đời còn lại đến giờ đây.”

“Ngươi đã già,” chàng trai thưa, “chẳng ai ngờ tới đâu,

Đôi mắt ngươi vẫn tinh anh, vững vàng nhường ấy;

Thế mà ngươi còn giữ thăng bằng được cả con lươn trên chóp mũi mình lâu—

Điều gì khiến ngươi tài giỏi đến thế vậy?”

“Ta đã trả lời ba câu hỏi, và thế là đủ rồi,”

Người cha nói; “đừng có mà làm phách lác!

Ngươi nghĩ ta nghe được cả ngày mấy thứ nhảm nhí này thôi?

Cút đi, không thì ta đá lăn cổ xuống cầu thang bây giờ!”

“Đọc sai bét rồi,” Sâu Bướm nói.

“Em e là không được đúng lắm,” Alice rụt rè đáp; “có mấy từ đã bị đổi đi rồi.”

“Sai từ đầu chí cuối,” Sâu Bướm dứt khoát phán một câu, và rồi sự im lặng kéo dài trong vài phút.

Sâu Bướm là người lên tiếng trước.

“Mày muốn có kích thước bao nhiêu?” nó hỏi.

“Ồ, em không câu nệ chuyện kích thước lắm đâu,” Alice vội vã đáp; “chỉ là người ta không thích việc phải thay đổi xoành xoạch mãi thôi, ngài biết đấy.”

“Ta chẳng biết gì sất,” Sâu Bướm nói.

Alice chẳng nói gì nữa: chưa bao giờ trong đời cô bị vặn vẹo nhiều đến thế, và cô cảm thấy mình sắp mất đi sự bình tĩnh rồi.

“Mày đã vừa lòng chưa?” Sâu Bướm hỏi.

“Chà, em muốn to lên một chút nữa, thưa ngài, nếu ngài không phiền,” Alice nói; “cao ba inch quả là một chiều cao tồi tệ làm sao.”

“Đó là một chiều cao vô cùng tuyệt vời đấy chứ!” Sâu Bướm giận dữ nói, vừa ngẩngngược thân mình lên vừa nói (nó cao đúng ba inch).

“Nhưng em không quen với nó!” Alice tội nghiệp khẩn khoản với giọng đầy vẻ van nài. Và cô thầm nghĩ trong lòng: “Ước gì mấy sinh vật này đừng có dễ bị chọc giận thế cơ chứ!”

“Rồi mày sẽ quen dần theo thời gian thôi,” Sâu Bướm nói; rồi nó ngậm tẩu vào miệng và bắt đầu hút thuốc trở lại.

Lần này Alice kiên nhẫn đứng chờ cho đến khi nó chịu mở miệng nói chuyện tiếp. Chừng một hai phút sau, Sâu Bướm lấy chiếc tẩu ra khỏi miệng, ngáp một hai cái rồi tự lắc mình một cái. Sau đó nó trèo xuống khỏi chiếc nấm, bò đi vào trong đám cỏ, chỉ tiện miệng lẩm bẩm một câu trước khi đi: “Một bên sẽ làm mày cao lên, còn bên kia sẽ làm mày lùn đi.”

“Một bên của cái gì? Bên kia của cái gì chứ?” Alice tự thầm hỏi.

“Của cái nấm,” Sâu Bướm nói, y như thể cô vừa cất tiếng hỏi nó vậy; và chỉ một chốc sau là nó đã khuất dạng.

Alice đứng đần mặt ra ngắm nghía cây nấm trong một phút, cố tìm xem đâu là hai bên của nó; và vì cây nấm tròn vo, cô thấy đây là một câu hỏi vô cùng hóc búa. Tuy nhiên, cuối cùng cô cũng vòng hai tay ôm lấy thân nấm hết mức có thể, rồi bẻ một mẩu ở rìa mỗi bên tay.

“Và giờ thì bên nào ra bên nào đây?” cô tự lẩm bẩm với chính mình, rồi cắn thử một tí ở miếng bên tay phải để xem hiệu quả ra sao: ngay khoảnh khắc tiếp theo, cô cảm thấy một cú đánh trời giáng ngay dưới cằm: nó vừa đập trúng chân cô!

Cô hoảng sợ không ít trước sự thay đổi đột ngột này, nhưng cô cảm thấy không thể phí phạm thời gian được nữa vì cơ thể đang co rút lại với tốc độ chóng mặt; thế là cô lập tức bắt tay vào ăn miếng nấm bên kia. Cằm cô bị ép sát vào chân đến mức hầu như chẳng còn chỗ để há miệng ra nữa; nhưng cuối cùng cô cũng làm được, và xoay sở nuốt được một nhúm nhỏ ở phần miếng bên tay trái.

* * * * * * *

* * * * * *

* * * * * * *

“Nào, cuối cùng thì cái đầu của mình cũng được giải phóng rồi!” Alice vui mừng thốt lên, nhưng niềm vui ấy lập tức biến thành sự hoảng hốt ngay khoảnh khắc tiếp theo khi cô nhận ra đôi vai của mình đã biến đi đằng nào mất tiêu: tất cả những gì cô có thể nhìn thấy khi cúi xuống là một chiếc cổ dài ngoằng, trông giống như một cái cuống mọc ra từ một biển lá xanh ngắt nằm tít mãi bên dưới.

“Tất cả đống màu xanh kia rốt cuộc là cái gì thế không biết?” Alice thốt lên. “Và đôi vai của mình đã dạt đi đâu mất rồi cơ chứ? Ôi, đôi tay tội nghiệp của tôi ơi, tại sao tôi lại chẳng thể nhìn thấy các cậu thế này?” Cô vừa di chuyển đôi tay vừa nói nhưng chẳng thấy có phản ứng gì xảy ra, ngoại trừ mấy chiếc lá xanh ở đằng xa xao động đôi chút.

Vì có vẻ như chẳng có cách nào đưa tay với lên đầu được, cô bèn thử cúi đầu xuống phía đôi tay, và vô cùng mừng rỡ khi nhận ra cái cổ của mình có thể uốn lượn dễ dàng theo bất cứ hướng nào, giống hệt như loài rắn. Cô vừa uốn cong nó thành một hình dích zắc duyên dáng và chuẩn bị lao đầu vào giữa đám cỏ xanh—thứ mà cô nhận ra thực chất chỉ là ngọn của những tán cây nơi cô từng lang thang nãy giờ—thì một tiếng rít sắc lẹm khiến cô vội vã rụt cổ lại: một con bồ câu lớn đã bay thẳng vào mặt cô và đập cánh vào người cô túi bụi.

“Quái vật rắn!” Con Bồ Câu thét lên.

“Tôi không phải là rắn!” Alice đầy vẻ phẫn nộ kêu lên. “Tránh ra cho tôi nhờ!”

“Đã bảo mày là rắn cơ mà!” Con Bồ Câu lặp lại, nhưng với giọng ôn hòa hơn một chút, rồi vừa nức nở vừa nói thêm: “Ta đã thử đủ mọi cách rồi mà chẳng có cách nào làm vừa lòng chúng nó cả!”

“Tôi chẳng hiểu đầu cua tai nheo gì về những điều anh đang nói cả,” Alice nói.

“Ta đã thử làm tổ ở gốc cây, ta đã thử ở các bờ đất, ta đã thử ở cả những bụi cây rào,” Con Bồ Câu tiếp tục lải nhải, chẳng thèm để ý gì đến cô; “nhưng mấy con rắn đó chứ! Chẳng tài nào chiều lòng nổi chúng nó!”

Alice ngày càng thấy khó hiểu hơn, nhưng cô nghĩ tốt hơn là cứ im lặng cho đến khi con Bồ Câu nói xong đã.

“Cứ làm như việc ấp trứng thôi đã chưa đủ phiền phức lắm ấy,” Con Bồ Câu nói; “mà lại còn phải canh chừng lũ rắn ngày lẫn đêm nữa chứ! Hừ, ta có được chợp mắt lấy một tí nào suốt ba tuần nay đâu cơ chứ!”

“Em rất tiếc vì anh đã bị làm phiền,” Alice nói, lúc này cô đã bắt đầu lờ mờ hiểu ra ý của nó.

“Và ngay khi ta vừa chọn được cái cây cao nhất trong khu rừng,” Con Bồ Câu tiếp tục, giọng cao vút lên như tiếng hét, “và ngay khi ta đang tưởng rằng cuối cùng mình cũng được thoát khỏi chúng, thì tụi nó lại cứ nhè trên trời mà uốn éo bò tuột xuống! Eo ơi, cái đồ rắn độc!”

“Nhưng tôi đã bảo là tôi không phải rắn cơ mà!” Alice nói. “Tôi là—tôi là—”

“Thế rốt cuộc mày là cái gì?” Con Bồ Câu hỏi. “Ta thừa thấy mày đang cố bịa ra một cái gì đó rồi đấy nhé!”

“Em—em là một cô bé,” Alice đáp với giọng có phần ngờ vực, khi sực nhớ lại biết bao lần biến đổi mà cô đã trải qua trong ngày hôm nay.

“Đúng là một câu chuyện nghe vô lý hết chỗ nói!” Con Bồ Câu cất giọng với vẻ khinh bỉ tột cùng. “Ta đã gặp không biết bao nhiêu đứa con bé trong đời rồi, nhưng chưa từng thấy đứa nào có cái cổ dài như thế bao giờ! Không, không! Mày chính là con rắn; có chối cãi thế nào cũng bằng thừa. Chắc lát nữa mày còn bày đặt bảo với ta là từ bé đến giờ mày chưa từng nếm qua quả trứng nào mất!”

“Em có nếm trứng rồi chứ bộ,” Alice đáp, vốn là một đứa trẻ rất thật thà; “nhưng lũ con gái bọn em cũng ăn trứng nhiều chẳng kém gì loài rắn đâu, ngài biết đấy.”

“Ta chẳng đời nào tin,” Con Bồ Câu nói; “nhưng nếu chúng có ăn thật đi chăng nữa, thì khi ấy bọn chúng cũng chỉ là một dạng rắn mà thôi, ta chỉ có thể nói thế thôi.”

Đây là một ý niệm quá ư mới mẻ đối với Alice, khiến cô im bặt đi mất một hai phút, tạo cơ hội cho con Bồ Câu nói thêm: “Mày đang đi lùng trứng chứ gì, ta thừa biết tỏng cái trò đó nhé; mà tao là rắn hay con bé thì can quái gì đến tao nào?”

“Nó can hệ rất lớn đối với em đấy chứ,” Alice vội vã đáp; “nhưng ngẫu nhiên là em không có đi tìm trứng; và cho dù em có tìm đi chăng nữa, em cũng chẳng thèm trứng của anh đâu: em không thích ăn trứng sống.”

“Thế thì cút xéo đi mau!” Con Bồ Câu càu nhàu đáp, rồi lại tụt xuống tổ ngồi yên vị. Alice cố luồn lách nép người vào giữa đám cây hết mức có thể, bởi cái cổ của cô cứ liên tục vướng víu vào mấy cành cây, và chốc chốc cô lại phải dừng lại để gỡ nó ra. Một lúc sau, cô sực nhớ ra trong tay mình vẫn còn giữ mấy mẩu nấm, bèn cẩn thận bắt tay vào việc, nhấm nháp một chút ở miếng này rồi lại miếng kia, lúc thì cao lên lúc thì lùn xuống, cho đến khi cô thành công đưa được vóc dáng của mình trở về chiều cao bình thường như cũ.

Đã lâu lắm rồi cô mới lại có được chiều cao suýt soát kích thước chuẩn như thế này, nên thoạt đầu cô cảm thấy vô cùng lạ lẫm; nhưng chỉ vài phút sau là cô đã quen ngay, và lại bắt đầu luyên thuyên trò chuyện một mình như mọi khi. “Nào, thế là phân nửa kế hoạch của mình đã xong rồi nhé! Mấy cái sự thay đổi này mới rắc rối làm sao chứ! Mình chẳng bao giờ biết chắc giây tiếp theo mình sẽ ra sao cả! Dù sao thì mình cũng đã lấy lại được vóc dáng thật rồi: việc tiếp theo là phải bước vào được khu vườn tuyệt đẹp kia—không biết làm cách nào để vào được đây nhỉ?” Vừa nói dứt lời, cô bất ngờ bắt gặp một khoảng trống, ở đó có một ngôi nhà nhỏ cao chừng bốn thước.

“Bất kể kẻ nào sống ở trong đó đi chăng nữa,” Alice thầm nghĩ, “nếu cứ giữ nguyên cái vóc dáng này mà xông vào thì thể nào cũng hỏng bét: ôi dào, mình sẽ làm cho họ sợ chết khiếp lên mất thôi!” Thế là cô lại bắt đầu gặm nhấm miếng nấm bên tay phải, và không dám bén mảng đến gần ngôi nhà cho đến khi đã thu nhỏ cơ thể xuống còn chín inch.