Mark Twain: Tiểu Sử Toàn Tập

Lượt đọc: 1731 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương 20
Những Ngày Ở Keokuk

❊ ❊ ❊

Orion muốn người em trai ở lại làm việc cùng mình tại tòa soạn ở Muscatine, nhưng chàng trai trẻ tuyên bố rằng cậu phải đến St. Louis và kiếm ít tiền trước đã, rồi mới dám nghĩ đến chuyện xa xỉ đó. Cậu quay trở lại làm việc cho tờ St. Louis Evening News, và ở lại đó cho đến tận cuối mùa đông hoặc đầu mùa xuân năm sau.

Vào thời điểm ấy, cậu sống cùng một gia đình họ Pavey, có lẽ là một nhánh nhà Pavey ở Hannibal, và ở chung phòng với một thiếu niên tên là Frank E. Burrough, một thợ làm ghế lưu động có sở thích đọc sách của Dickens, Thackeray, Scott và Disraeli. Burrough thực sự có một sự am hiểu văn học đáng nể so với tuổi của cậu, và hai chàng trai nhanh chóng trở thành những người bạn tri âm thân thiết. Hai mươi hai năm sau, Mark Twain đã cùng Burrough ôn lại những ấn tượng về bản thân trong quãng thời gian trước đó. Clemens viết:

BURROUGH THÂN MẾN,—Qua lời mô tả của anh, tôi có thể hình dung lại con người mình của 22 năm về trước. Bức chân dung ấy hoàn toàn chính xác. Anh nghĩ rằng tôi đã trưởng thành hơn đôi chút; quả thật là vẫn còn khối chỗ để mà tiến bộ đấy. Anh đã mô tả một tên ngốc nghếch non nớt, một kẻ tự mãn kiêu căng, một con bọ hung đích thực cất cánh bay lượn, hí hửng lăn cục phân của mình và tưởng rằng bản thân đang tái thiết lại thế giới đồng thời đủ sức làm việc đó một cách hoàn hảo... Hồi tôi 19-20 tuổi, chính là cái con người như thế đấy.

Trong khoảng thời gian đó, Orion Clemens đã kết hôn và chuyển đến Keokuk. Anh cưới vợ trong một chuyến ghé thăm thành phố này, theo cách ngẫu hứng và tùy hứng vốn là bản chất của anh, và việc anh có thêm một người vợ dường như lúc đầu còn chưa kịp hằn vào nhận thức sâu kín trong tâm trí anh. Chính anh đã kể lại chuyện này; anh nói rằng:

Vào lúc mặt trời mọc vào sáng hôm sau ngày cưới, chúng tôi lên xe ngựa đi Muscatine. Chúng tôi dừng chân ăn trưa ở Burlington. Sau khi dùng xong bữa, chúng tôi đứng trên vỉa hè khi chiếc xe ngựa trờ tới, sẵn sàng lên đường. Tôi trèo lên xe, kéo tấm chăn da bò quấn quanh người, rồi ngả người ra sau hoàn toàn vô thức rằng mình vẫn còn việc phải làm. Một quý ông đứng trên vỉa hè liền nói với vợ tôi rằng: "Thưa cô, cô đi chuyến xe này phải không?" Tôi chợt thốt lên: "Ồ, tôi quên mất!" rồi nhảy phốc xuống và giúp nàng bước lên xe. Một người vợ là một thứ tài sản mới mẻ mà tôi vẫn chưa quen thuộc; tôi đã quên bén mất nàng.

Vợ của Orion vốn là Mary Stotts; mẹ cô là bạn thời thiếu nữ của Jane Clemens. Bà đã tỏ ra là một người vợ hiền túc trí và tận tụy của Orion; nhưng trong những ngày tháng tân hôn ấy, có lẽ cô đã cảm thấy cuộc sống chung với anh khá là thử thách, và chính nỗi nhớ nhà của cô đã đưa họ đến Keokuk. Chẳng bao lâu sau, người em trai Sam từ St. Louis ghé thăm họ, và Orion ngỏ ý trả cậu năm đô la một tuần cộng thêm tiền ăn ở nếu cậu chịu ở lại. Cậu đồng ý. Tòa soạn vào thời điểm đó, hoặc ngay sau đó, nằm ở tầng ba số nhà 52 phố Main, trong tòa nhà hiện do Công ty Giày Paterson sử dụng. Henry Clemens, lúc này đã mười bảy tuổi, cũng làm việc cho Orion, cùng với một thiếu niên tên là Dick Hingham. Henry và Sam ngủ lại văn phòng, còn Dick thường ghé qua vào những buổi tối quây quần. Ngoài ra còn có một thanh niên tên là Edward Brownell, làm nhân viên bán hàng tại tiệm sách ở tầng trệt.

Những buổi tối ở đây thường rất náo nhiệt. Một giáo viên kiêm chủ tiệm nhạc tên là Giáo sư Isbell chiếm tầng ngay bên dưới, và chẳng mảy may thích thú gì những trò giải trí của họ. Ông phản đối, nhưng lại theo cách chẳng đúng đắn chút nào. Giả sử ông đến gặp Samuel Clemens một cách nhẹ nhàng, chắc chắn ông sẽ thấy cậu sẵn sàng nhượng bộ bất cứ điều gì. Ngược lại, ông lại lớn tiếng mắng mỏ họ một cách thô lỗ, và thế là vào tối hôm sau, lũ trẻ liền xếp một loạt vỏ chai rượu rỗng tìm thấy trong thùng ở phòng chứa đồ, dùng đá làm bóng để chơi bowling ngay trên sàn văn phòng. Trò này do Dick và Sam thực hiện; còn Henry từ chối tham gia. Isbell hầm hầm chạy lên lầu và đập cửa ầm ầm, nhưng chúng chẳng thèm bận tâm. Sáng hôm sau, ông chờ sẵn nhóm thanh niên và lớn tiếng chỉ trích họ thậm tệ. Chúng hoàn toàn phớt lờ ông, và tối hôm đó liền thành lập một tiểu đội quân sự gồm chính họ và một cậu học nghề người Đức mới vào, rồi vừa đi đều bước vừa hô khẩu hiệu ngay trên lớp học thanh nhạc của ông. Dick Hingham là người chỉ huy các động tác quân sự ấy. Cậu có dáng vẻ hơi giống con gái, nhưng lại có khiếu bẩm sinh về chuyện binh đao. Những người khác thường hay trêu chọc cậu. Họ gọi cậu là một cô gái giả dạng nam nhi, và lớn tiếng khẳng định rằng cậu sẽ bỏ chạy thục mạng nếu thực sự có khẩu súng nào chĩa về phía mình. Họ đã nhầm; bảy năm sau, Dick hy sinh tại đồn Donelson với một viên đạn găm giữa trán: nhân tiện nhắc lại chuyện này là thế.

Isbell bèn thay đổi chiến thuật. Ông bước lên lầu với vẻ mặt vô cùng nhã nhặn và nói:

“Tôi thích các bài tập quân sự của các cậu hơn là trò chơi bowling kia, nhưng xét cho cùng thì nó có vẻ làm phiền đến các cô thiếu nữ. Các cậu tự nhìn xem là biết. Các cậu đời nào lại có thể dạy nhạc với một tiểu đội tân binh đang tập luyện bù lu bù loa ngay trên đầu mình cơ chứ - đúng không nào? Các cậu làm ơn dừng lại được không? Nó làm phiền học trò của tôi đấy.”

Sam Clemens nhìn ông với vẻ ngạc nhiên hiền hòa.

“Thế ư?” cậu thong thả đáp. “Sao ông không nhắc đến điều đó sớm hơn nhỉ? Dĩ nhiên là chúng tôi chẳng muốn làm phiền các tiểu thư rồi.”

Họ từ bỏ những trò đùa nghịch cợt quậy phá ấy, không những chấm dứt việc gây ồn ào mà còn tham gia vào một trong các lớp học thanh nhạc. Samuel Clemens thuở đó sở hữu một giọng hát khá hay và có thể đệm đàn piano lẫn guitar ở mức độ khá. Cậu không trở thành một nhạc sĩ lừng danh, nhưng lại dễ dàng trở thành thành viên được yêu mến nhất trong lớp thanh nhạc.

Họ yêu mến bản tính bộc trực, những câu chuyện cười và khiếu hài hước của cậu; cùng lối nói chậm rãi, cổ quái đặc trưng. Các cô thiếu nữ gọi cậu một cách công khai và trìu mến là một “tên ngốc” – đó là một từ biểu hiện sự yêu quý, bởi theo cách hiểu của họ thì nó chỉ có nghĩa là cậu luôn khiến họ rơi vào trạng thái ngạc nhiên và thích thú; và quả thực, họ khó lòng mà phân biệt nổi liệu cậu thực sự là kẻ nông nổi bồng bột hay lại là người khôn ngoan nhất trong số họ. Cậu đã tròn đôi mươi, độ tuổi đẹp để yêu đương; thế nhưng, cũng giống như hồi ở Hannibal, cậu vẫn giữ vai trò một gã hào hoa phong nhã hơn là một kẻ theo đuổi tình yêu, làm bạn tốt và tri kỷ với tất cả mọi người chứ chẳng tán tỉnh riêng ai. Ella Creel, một người họ hàng bên đằng ngoại dòng họ Lampton và là một đại mỹ nhân nổi danh; bên cạnh đó là Ella Patterson (có họ hàng qua vợ của Orion và thường được gọi là “Ick”), cùng với Belle Stotts có lẽ là những người bạn đồng hành được cậu yêu thích nhất, dù vẫn còn rất nhiều người khác nữa. Cậu luôn sẵn sàng dừng chân để cười đùa vui vẻ cùng họ, lúc nào cũng đầy ắp những trò nghịch ngợm và câu chuyện thú vị; dẫu vậy, họ vẫn nhận thấy rằng khá thường xuyên, cậu kẹp một cuốn sách dưới nách – có thể là một cuốn lịch sử, một tác phẩm của Dickens hoặc tuyển tập truyện ngắn của Edgar Allan Poe.

Cậu tranh thủ đọc sách mọi lúc mọi nơi; và vào ban đêm thì đọc ngấu nghiến – đôi khi đến tận khuya khoắt. Ngay từ những ngày đầu ấy, cậu đã có thói quen hút thuốc trên giường, và tự chế cho mình một chiếc tẩu phương Đông loại bồng lớn kiểu hubble-bubble, bởi nó chứa được nhiều thuốc hơn và hút thoải mái hơn loại tẩu ngắn thông thường dùng ban ngày.

Nhưng nó cũng có những bất tiện riêng. Thỉnh thoảng tẩu bị tắt, và điều đó có nghĩa là cậu phải ngồim dậy với tay lấy diêm rồi rướn người để châm vào cái nõ tẩu đặt dưới sàn nhà. Cậu thanh niên trẻ Brownell từ tầng dưới đang đi lên phòng mình ở tầng bốn vào một đêm nọ thì nghe thấy tiếng Sam Clemens gọi. Cả hai lúc này đã trở thành đôi bạn thân thiết, và Brownell liền thò đầu vào cửa phòng.

“Cậu cần gì thế, Sam?” anh hỏi.

“Vào đây đi Ed; Henry đang ngủ rồi, mà tớ đang gặp rắc rối đây. Tớ muốn nhờ ai đó châm hộ điếu tẩu.”

“Sao cậu không tự dậy mà châm lấy?” Brownell hỏi.

“Tớ cũng muốn lắm chứ, ngặt nỗi tớ biết thể nào cậu cũng đi ngang qua đây sau vài phút nữa và sẽ châm hộ tớ mà.”

Brownell quẹt một que diêm, cúi xuống rồi châm lửa.

“Cậu đang đọc gì thế, Sam?” anh hỏi.

“À, chẳng có gì to tát đâu – một cuốn sách gọi là hài hước ấy mà – có ngày chính tớ sẽ viết một cuốn sách còn hài hước hơn thế này nhiều.”

Brownell cười phá lên.

“Không đời nào cậu viết được đâu, Sam,” anh nói. “Cậu quá ư là lười biếng để có thể viết nổi một cuốn sách.”

Nhiều năm sau, khi cái tên “Mark Twain” bắt đầu trở thành biểu tượng cho khiếu hài hước Mỹ, chính chủ nhân của cái tên ấy đã có buổi diễn thuyết về “Quần đảo Sandwich” tại Keokuk. Khi nhắc đến sự không đáng tin cậy của cư dân nơi đây, ông nói: “Nhà vua, theo tôi được biết, là một trong những kẻ nói dối lớn nhất trên đời, ngoại trừ một kẻ duy nhất; và tôi rất tiếc phải chỉ định kẻ duy nhất đó ngay tại thành phố Keokuk này, chính là Ed Brownell.”

Quãng thời gian ở Keokuk trong cuộc đời Mark Twain không quá dài cũng chẳng mang tính bước ngoặt quá lớn lao. Nó kéo dài chưa đầy hai năm – hai năm đầy ý nghĩa, chắc chắn là vậy, nếu như có thể thấu hiểu mọi khía cạnh của nó – nhưng đó không phải là những năm tháng với các biến cố động trời.

Tuy vậy, cậu ít nhất cũng đã có một sự khởi đầu ở đó: tại một bữa tiệc của giới thợ in, cậu đã đọc bài diễn văn đầu tiên trong đời sau bữa ăn; một bài diễn văn náo nhiệt với sự hài hước còn mang tính sơ khai. Dù vẫn còn nhiều điểm thiếu sót, nó đã làm say lòng khán giả và giúp tên tuổi cậu ghi thêm nhiều điểm trong mắt công chúng. Cậu đã bước chân vào một lĩnh vực giải trí mà mai sau sẽ chẳng có đối thủ. Sau đó, họ kéo cậu vào một câu lạc bộ tranh biện, và người ta thường thấy bầu không khí rôm rả hẳn lên mỗi khi Sam Clemens chuẩn bị bước lên bục phát biểu.

Orion Clemens ghi chép lại cách mà người em trai đảm nhận việc dạy nhạc cho cậu học nghề người Đức.

“Có một cây đàn guitar cũ trong phòng làm việc và Sam đã dạy Fritz một bài hát bắt đầu bằng câu:

“Châu chấu đậu trên giàn khoai lang, Gà tây đi ngang giật phăng từ phía sau.”

Điểm mút chốt trong bài học nằm ở việc thể hiện đúng biểu cảm và nhấn mạnh vào từ “giật phăng”, kết hợp với một cái lướt ngón tay trên dây đàn. Với khuôn mặt nghiêm nghị và sự tận tâm sâu sắc, Fritz bằng chất tiếng Anh bập bõm đã cố gắng phát âm những câu này, trong khi người thầy của cậu thì cúi gập người ôm bụng cười ngặt nghẽo trước mỗi nỗ lực đầy buồn cười đó. Vô tình, Fritz lại có dịp trả đũa. Một ngày nọ, bàn tay của kẻ hay trêu chọc bị kẹt vào cỗ máy in khi cậu thiếu niên người Đức đang quay bánh xe. Sam gọi cậu ta dừng lại, nhưng đầu óc cậu nhóc lại quá chậm chạp để nhận thức tình hình. Bàn tay bị thương nặng dù không gãy xương nào. Đúng thời hạn, nó đã hồi phục, lấy lại sức mạnh và sự khéo léo, nhưng những vết sẹo thì vẫn ở lại.

Xưởng in của Orion không làm ăn phát đạt; anh vốn chẳng có cái duyên làm giàu dưới bất kỳ hình thức nào. Khi thấy việc trả lương cho em trai trở nên quá khó khăn, anh bèn nhận cậu vào làm đối tác, đồng nghĩa với việc Sam chẳng nhận được một đồng lương nào cả, chỉ vừa đủ để sống qua ngày, bởi xưởng in chẳng tài nào ngóc đầu lên nổi.

Tuy nhiên, người cộng sự trẻ tuổi chẳng hề bận tâm. Thời đó, cậu chẳng màng đến tiền bạc ngoài những nhu cầu thiết yếu thực sự, mà những nhu cầu ấy thì lại vô cùng khiêm tốn. Người mẹ của cậu, lúc bấy giờ đang ở cùng Pamela, đã được chu cấp đầy đủ. Chính Orion đã kể lại chuyện công việc làm ăn của mình lụi tàn dần như thế nào. Anh có in một cuốn danh bạ thành phố Keokuk, nhưng nó chẳng mang lại lợi nhuận đáng kể. Anh lúc nào cũng quá nôn nóng nhận việc; và bỏ thầu quá thấp. Trong cuốn danh bạ này, Samuel Clemens được ghi chú là “một nhà cổ vật học” – tất nhiên chỉ là một trò đùa, dù cho ngụ ý của nó giờ đây đã thất truyền.

Chỉ có hai bức thư của cậu ở Keokuk được lưu giữ lại. Bức đầu tiên cho thấy sự hỗn loạn chung của văn phòng cùng sự bất mãn ngày càng tăng. Thư được gửi cho mẹ và em gái, mang mùng ngày 10 tháng 6 năm 1856.

Con không thích làm quá nhiều việc cùng một lúc. Họ cứ bắt Henry và Dick đi khỏi con suốt. Trước khi chúng ta bắt tay làm cuốn Danh bạ, —[Orion in hai phiên bản của cuốn danh bạ. Đây có lẽ là phiên bản thứ hai.]—con có thể ước lượng trước bữa sáng xem bao nhiêu công việc có thể hoàn thành trong ngày và sắp xếp cho phù hợp—nhưng giờ thì, họ làm đảo lộn mọi kế hoạch của con bằng cách điều thợ của con đi làm việc khác... Con đang không suôn sẻ với mảng việc in ấn nhỏ lẻ. Con không thể làm việc một cách mù quáng—thiếu hệ thống được. Hôm qua con giao cho Dick một việc, con tính toán rằng cậu ấy có thể sắp chữ trong hai tiếng và con có thể in xong trên máy trong ba tiếng, nhờ đó vừa kịp hoàn thành trước giờ ăn tối, nhưng cậu ấy lại bị điều sang làm Danh bạ, và công việc lẽ ra được hứa hoàn thành vào sáng nay ấy, vẫn cứ nằm nguyên ở đó chưa động đến. Trái với áp lực công việc in ấn khổng lồ gần đây, chưa bao giờ con lại thất hứa như thế này...

Bức thư kia được đề ngày hai tháng sau, mùng 5 tháng 8. Nó được viết cho Henry, lúc bấy giờ đang đi thăm họ hàng ở St. Louis hoặc Hannibal, và hé lộ lần đầu tiên về cơn sốt Nam Mỹ đang ngự trị trong tâm trí người viết. Lynch và Herndon đã hoàn thành cuộc khảo sát lưu vực sông Amazon thượng nguồn, và bản tường thuật của Trung úy Herndon về cuộc thám hiểm đang được đọc rộng rãi. Say sưa nghiền ngẫm cuốn sách ấy hàng đêm, chàng thanh niên Clemens đã bị thôi thúc bởi mong muốn đến tận thượng nguồn con sông Nam Mỹ đó, để thu lượm cây cô-ca và kiếm một gia tài. Suốt cả đời mình, cậu luôn dễ bị cuốn theo những sự thôi thúc như thế, và đường đi nước bước thì chẳng mấy khi được cân nhắc kỹ càng. Cậu không hề nghĩ rằng việc đến được sông Amazon vốn đã khó khăn mà việc ngược dòng sông ấy lại càng gian nan hơn biết nhường nào. Bản tính của cậu là nhìn nhận các kết quả với một vẻ vĩ đại rực rỡ đến mức làm cậu mù quáng trước những chi tiết nhỏ nhặt để đạt được chúng. Trong bài báo “Bước ngoặt” đã nhắc đến trước đó, cậu cũng đề cập đến điều này. Cậu viết rằng:

Đó là chuyện từ hơn năm mươi năm trước. Trong suốt khoảng thời gian ấy, tính khí của tôi chưa hề thay đổi dù chỉ một chút. Tôi đã phải chịu đựng rất nhiều lần, và vô cùng cay đắng, vì tội làm trước rồi mới suy nghĩ sau, nhưng những đòn roi ấy chẳng đem lại bài học nào cho tôi cả; tôi vẫn cứ làm theo những gì Hoàn cảnh và Tính khí sai khiến, rồi sau đó mới ngẫm nghĩ. Lúc nào cũng dữ dội. Những lúc tôi đang ngẫm nghĩ như thế, ngay cả những người điếc cũng có thể nghe thấy tiếng tư duy của tôi.

Trong bức thư gửi Henry, chúng ta thấy rằng quyết tâm của cậu đã được định hình, kế hoạch đã chín muồi; đồng thời Orion vẫn chưa thực sự được tin tưởng giao phó toàn bộ tâm sự.

Mẹ đã rõ quyết tâm của con, nhưng ngay cả mẹ cũng khuyên con nên giấu Orion. Mẹ bảo con có thể đối xử với anh ấy giống như cách con từng làm với mẹ khi con bắt đầu đi St. Louis và rẽ sang New York—con có thể lên đường ra New York nhưng thực chất là đi Nam Mỹ.

Cậu nói thêm rằng Orion đã hứa cho mình năm mươi hoặc một trăm đô la, nhưng cậu không trông chờ vào số tiền đó và sẽ tự lo liệu các bề khác. Cậu sợ rằng sẽ có những chướng ngại vật ngáng đường, nên sẽ tung ra nhiều chiêu bài tác động khác nhau.

Con sẽ lo liệu sao cho Mẹ và Orion được cung cấp đầy đủ sách vở về Nam Mỹ: Họ đã có báo cáo của Herndon rồi đấy. Ward, Bác sĩ và con sẽ tổ chức một buổi bàn bạc lớn vào tối nay tại văn phòng. Chúng ta đã thống nhất là sẽ không kết nạp thêm ai vào hội của mình nữa.

Cậu đã chiêu mộ hai nhà thám hiểm ấy vào dự án của mình: một Bác sĩ Martin và chàng thanh niên Ward. Họ tỏ ra vô cùng nghiêm túc, nhưng chuyến khởi hành đã không diễn ra theo đúng kế hoạch, rất có thể là vì thiếu thốn kinh phí.

Tuy nhiên, chàng thanh niên Clemens không vì thế mà từ bỏ ý định. Cậu hạ quyết tâm phấn đấu theo đuổi hoài bão của mình, tiếp tục hành nghề thợ in và dành dụm tiền cho chuyến phiêu lưu. Thế nhưng Định mệnh, hoặc ơn trên, hay Sự tình cờ ngẫu nhiên nào đó – bất cứ cái tên nào chúng ta muốn gọi cho những điều khó lý giải – đã nhúng tay vào ngay lúc ấy, và đặt trước mặt cậu phương hướng để bẻ lái một khúc cua gắt khác trong sự nghiệp của mình. Một trong những chuyện kỳ lạ đã xảy ra mà nếu đưa vào tiểu thuyết thì ta sẽ cho là phi lý; nhưng hiện thực vốn dĩ chẳng mấy bận tâm đến tính khả tín.

Giống như trường hợp của sự kiện Joan of Arc (và điều này càng làm tăng thêm vẻ huyền diệu của nó), chính cơn gió đã mang lại món quà bùa hộ mệnh. Đó là một ngày đầu tháng 11 – ảm đạm, buốt giá và lộng gió, kèm theo những bông tuyết cuốn theo chiều gió; hầu hết mọi người đều trốn trong nhà. Samuel Clemens, khi đang đi xuống phố Main, nhìn thấy một mẩu giấy bay là đà sượt qua mình và vướng vào vách một tòa nhà. Có thứ gì đó ở nó đã thu hút cậu và cậu liền chộp lấy nó. Đó là một tờ tiền mệnh giá năm mươi đô la. Cậu chưa từng thấy tờ nào như thế bao giờ, nhưng cậu nhận ra nó. Cậu cứ ngỡ mình đang chìm trong một giấc mơ đẹp.

Sám hối nổi lên, thôi thúc cậu đút túi vận may rủi ấy và ngậm miệng làm thinh. Nhu cầu tiền bạc của cậu lúc bấy giờ đang vô cùng bức bách, nhưng cậu đồng thời cũng mang một lương tâm đầy day dứt và phiền toái; cuối cùng, cậu đã đăng báo tìm người đánh rơi.

“Tôi không miêu tả nó quá chi tiết, và tôi thấp thỏm sống trong nỗi sợ hãi hàng ngày rằng chủ nhân của nó sẽ xuất hiện và tước đi khối gia tài của tôi. Chẳng bao lâu sau thì tôi không thể chịu đựng thêm được nữa. Lương tâm tôi đã gánh đủ mọi phiền toái mà nó đáng phải chịu. Tôi cảm thấy mình phải mang số tiền đó ra khỏi chốn hiểm nghèo.”

Trong bài báo “Bước ngoặt”, ông viết rằng: “Tôi đã đăng báo tìm người mất và lên đường đi Amazon ngay ngày hôm đó,” một tuyên bố mà chúng ta cần đón nhận với một chút sự chiết khấu mang tính văn chương.

Trên thực tế, cậu đã ở lại đó một khoảng thời gian khá dài và chẳng có ai tới nhận lại số tiền cả. Nó có thể đã bị cuốn ra khỏi một ngân hàng hoặc bị gió thổi bay từ chiếc bàn làm việc của một phòng kế toán nào đó. Nó có thể đã hiện hình từ cõi hư vô – ai mà biết được chứ? Dẫu sao đi nữa, nó cũng đã đưa cậu bước qua chặng đầu tiên của một hành trình mà tận cùng của nó cậu chẳng thể nào ngờ tới.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 21 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.