Những lúc quầy hoa quả bận túi bụi, cô Hạ lại thường cố ý tìm cách đuổi tôi ra chỗ khác, lúc thì bảo tôi đi mua rau, lúc bảo đi mua than, đưa tôi một tờ 100 tệ rồi biến tôi thành người ở cho nhà cô. Tôi thấy cô Hạ như đang phòng ngừa tôi, sợ tôi mò mẫm thùng tiền của cô. Tôi trong lòng rất không vui. Cô muốn gì không biết? Sao lại cảnh giác với tôi như với kẻ trộm? Vi Vi nói: “Đừng chấp mẹ tao. Tiền là mạng sống của bà ấy. Mẹ tao thân với tiền còn hơn cả với tao.” Ngoài điểm này ra, cô Hạ vẫn là người không đến nỗi tồi, đối xử với tôi cũng tốt. Nho nẫu với chuối thâm vẫn cho phép tôi ăn không ít.

Hôm đó hội chợ, thành phố Yên Thuỷ bình thường vắng lặng trong chốc lát đã ngợp những người là người. Đàn ông, đàn bà, người già, trẻ con cứ như từ trên trời rơi xuống. Tôi nhìn lên trời, không một gợn mây, mặt trời rọi chiếu, trên trời không hề phát hiện có lỗ thủng nào cả. Bạn nói đám người này từ đâu mọc ra không biết? Hôm đó, cô Hạ sai tôi đi mua hai con cá trắm đen, Vi Vi thích ăn cá. Những con cá trắm đen bị lạt cỏ buộc thành một túm, tách khỏi nước chúng lại càng sôi nổi hoạt bát. Cả đời có đánh chết tôi cũng không tin người có thể từ trên trời rơi xuống. Thế mà khi tôi đi ngang qua quán trà Tả Ngạn, một bóng người quả thật rơi từ trên trời xuống. Chẳng lẽ chỉ trong vài giây tôi không để ý, bầu trời đã bị chiếc máy bay Boeing 747 nào đâm cho một lỗ tướng? Hay những thiên thần với bộ cánh tuyệt đẹp đã đẩy những kẻ gian ác dám đột nhập vào thiên đường lộn nhào xuống dưới trái đất này?

Bầu trời tất nhiên vẫn phẳng lì không chút sơ xước, người là từ quán trà Tả Ngạn rơi xuống. Quán trà Tả Ngạn là một căn nhà ba tầng được xây dựng theo kiến trúc châu Âu, phía dưới tầng một được lắp thêm một mái nhựa vành hợp kim. Người đàn ông trung niên bộ dạng như quỷ đói kia gieo mình từ trên đỉnh toà nhà xuống, rơi theo phương thẳng đứng. Cũng không biết có phải là kẻ trộm trong lúc cuống lên lỡ chân ngã xuống hay không nữa? Khu vực nhà tôi ở trước đây đã từng xảy ra một vụ đạo chích đột nhập vào nhà. Một thanh niên bò tằng tằng dọc theo ống thoát nước của toà nhà lên tận tầng bốn, đúng lúc đang cậy hòm mở tủ lục lọi thì chủ nhà về, tên trộm chưa kịp luyện bí kíp khinh công tuyệt đỉnh vượt tường đạp ngói, nên trượt chân ngã ngay vào xe cảnh sát. Lần đó tôi chỉ được nghe kể lại, còn lần này là tận mắt chứng kiến. Tôi nhìn thấy một bóng đen với tiếng thét rợn người bay vù trên trời, bụp rơi xuống làm mái hiên nhựa vỡ năm vỡ bảy. Lúc đó dưới đường đang rất nhiều người qua lại, có người bị hoạ từ trên trời rơi xuống đập gẫy cả tay, ngồi bệt trên đất gào khóc. Người bị rơi xuống nằm thẳng đơ trước cửa quán trà Tả Ngạn.

Mọi người xúm xít vào xem. Trong quán trà cũng chạy ra một tốp người, mỗi người một câu đoán xem rốt cuộc là tại sao. Có người nhận ra kẻ gieo mình. Họ nói: “Ơ, đây không phải là Đường Kiến Quốc à? Ông chủ quán tạp hoá Đường Kiến Quốc sao lại chạy đến đây nhảy lầu?” “Nghe nói ông ta thua hết cả cửa hàng kẹo cho Đoàn Tiểu Lợi rồi, chắc nghĩ quẩn nên mới tự sát.” “Vẫn còn thở, chưa chết.” “Đoàn Tiểu Lợi ra rồi kìa.” “Đoàn Tiểu Lợi nào?” “Còn Đoàn Tiểu Lợi nào vào đây nữa? Bà chủ quán trà Tả Ngạn Đoàn Tiểu Lợi.”

Đoàn Tiểu Lợi bước ra, theo sau là một người đàn ông trẻ. Mọi người dẹp hết nhường đường cho người đàn bà này đi. Đoàn Tiểu Lợi là kiểu người không đoán được tuổi, tóc ép nhuộm đỏ, mặc một cái váy bó sát lộ hết đường cong cơ thể, mười ngón tay đeo đến bảy tám cái nhẫn vàng. Mặt mỉm cười, ánh mắt đong đưa, uốn éo đi đến bên cạnh Đường Kiến Quốc, kẻ vừa thua cả một quán tạp hoá cho mụ, môi son hé mở, một loạt các câu chửi tuôn ra như nước sông cuồn cuộn chảy về. Đoàn Tiểu Lợi nói: “Loại con rùa nhà mày hết chỗ nhảy rồi à? Muốn chết cũng vẫn không quên đến trước cửa quán bà để diễn kịch!” Điều đáng trân trọng là Đoàn Tiểu Lợi ngay cả lúc chửi người khác cũng vẫn tươi cười. Nụ cười của mụ làm tôi sởn gai ốc.

Người đàn ông đứng sát bên cạnh Đoàn Tiểu Lợi cúi người xuống nghe nhịp tim của Đường Kiến Quốc, rồi rút ngay từ trong túi ra một chiếc Nokia. Đoàn Tiểu Lợi hỏi: “Anh làm gì thế?” Người đàn ông trẻ nói: “Gọi xe cấp cứu.” Đoàn Tiểu Lợi nói: “Nó chán sống, tự tìm đến chết, cứ mặc kệ cho nó chết, gọi làm gì xe cấp cứu.” Người đàn ông trẻ nói: “Lợi Lợi, làm người đừng quá đáng quá, anh ta chết, em cũng chẳng có lợi lộc gì.” Đoàn Tiểu Lợi tức tối gào lên: “Đồ óc lợn!” Nói xong mụ quay người gạt đám người bu quanh, lại uốn éo đánh mông đi về quán trà.

Xe cứu thương của viện y tế mấy phút sau réo như quỷ kêu chạy vụt đến. Các bác sĩ mặc áo blu trắng khiêng Đường Kiến Quốc lên giá cứu thương nhét vào xe, kẻ xúi quẩy gẫy tay cũng cùng người đàn ông trẻ chui vào trong. Xe cứu thương lại một lần nữa hú như quỷ kêu ma gào chạy vụt đi. Mọi người vẫn vây quanh cái mái hiên vỡ bàn luận rôm rả chưa muốn rời. Đoàn Tiểu Lợi lại xuất hiện, chống tay hai bên nạnh, mắt nheo cười híp tịt nói: “Có tiền thì mời vào uống trà, không tiền thì cút xéo, đừng có cản đường phát tài của bà”.

Vi Vi chỉ vì không được tận mắt chứng kiến cảnh tượng bi tráng lúc Đường Kiến Quốc gieo mình xuống mà tiếc ra tiếc vào, nó quấn lấy đòi bằng được tôi phải kể lại tất cả các chi tiết của thời khắc ngàn cân treo sợi tóc đó. Cô Hạ dửng dưng thọc một câu vào: “Thế giới ngày nào chẳng có người chết? Tự đi tìm cái chết có gì mà lạ đâu?” Vi Vi nói: “Kệ mẹ tao, mày cứ kể đi.” Tôi không kể tiếp nữa, mà thật ra tôi cũng đã kể không dưới bảy tám lần rồi, càng kể càng mất hứng, nhưng Vi Vi lại càng nghe càng hồi hộp, hai mắt lấp lánh phát sáng. Tôi hỏi cô Hạ: “Đoàn Tiểu Lợi làm gì thế ạ?” Cô Hạ nói: “Con điếm thối, con ma hại người, hai đứa nhớ, tuyệt đối cấm chúng mày đi vào quán trà bẩn của nó. Để tao phát hiện chúng mày đi, tao đánh chết.” Vi Vi thè lưỡi, tôi cũng bị cô Hạ làm cho sợ suýt mất hồn. Ở với cô lâu thế rồi, lần này là lần đầu tiên tôi thấy cô nổi cáu.

Tôi chuồn xuống tầng hầm, Vi Vi cũng mắt trước mắt sau chạy theo luôn. Vi Vi nói: “Mày đoán xem Đường Kiến Quốc ngã thế liệu chết không?” Câu hỏi này nó đã hỏi ít nhất không dưới hai chục lần, tôi không chút kiên nhẫn trả lời là chết rồi. Vi Vi nói: “Tao nghĩ không chết thì cũng tàn phế. Có chuyện gì mà không giải quyết được phải tìm đến cái chết cơ chứ? Chết thì ông ta rảnh nợ rồi nhưng còn thằng con trai thì làm sao.”

Tôi ngỡ ngàng hỏi: “Ông ta có con trai?” Vi Vi gật đầu nói: “Một thằng con điên, với một bà vợ điên. Tao đoán ông ta muốn kiếm ít tiền về chữa bệnh cho vợ con. Không ngờ thua cả chì lẫn chài. Ông ta cũng không dùng óc mà nghĩ xem tiền của Đoàn Tiểu Lợi dễ kiếm thế sao?”

Xem ra danh tiếng của Đoàn Tiểu Lợi ở Yên Thuỷ này quả là không nhỏ. Cô Hạ nhất định không chịu kể cho tôi về chuyện của Đoàn Tiểu Lợi, tôi quay ra hỏi Vi Vi, nó nhiều ít chắc cũng biết một chút. Bố tôi nói nhược điểm lớn nhất của tôi là thích nằm mơ giữa ban ngày, câu này không đúng, nhược điểm lớn nhất của tôi là tò mò mới phải. Tôi nhớ lúc còn nhỏ, tôi có hỏi mẹ tôi từ đâu ra, mẹ nói do mẹ sinh ra. Tôi lại hỏi sinh ra từ đâu, mẹ nói từ nách. Tôi nhìn đi nhìn lại cái nách, kiên quyết không tin. Mẹ lại nói là từ lỗ rốn ra. Tôi nhòm đi nhòm lại lỗ rốn, vấn không chịu tin. Mẹ nổi cáu, nói: “Thằng quỷ con này sao lắm chuyện thế?”. Tôi vẫn không chịu thôi, liền bị mẹ kéo ra đánh đen đét vào mông đánh cho tôi nhớ đời. Mãi đến lúc lên lớp 8 học giờ giới tính, bí mật làm tôi trăn trở suốt mười mấy năm mới được hé mở ra. Cũng chẳng trách mẹ đã đánh tôi. Tôi thấy lạ là tại sao mình lại tò mò đến thế, không sợ thế lực cường bạo, vừa cố chấp vừa kiên cường, nhất định phải đập vỡ nồi nhìn cho bằng được đáy mới thôi. Như thế hỏi làm sao bà mẹ tôi, một thanh niên cách mạng sinh ra dưới thời máu lửa, lớn lên trên đất nước Trung Hoa mới không khó xử được cơ chứ?

Tôi hỏi Vi Vi: “Đoàn Tiểu Lợi kinh lắm à?” Vi Vi nói: “Kinh, kinh đến mức tởm lợm. Cả cái Yên Thuỷ này, mụ ta kinh nhất. Cái quán trà bẩn của mụ thật ra là sòng bạc lớn, trong đấy gì cũng có.” Tôi nói: “Không có ai quản à?” Vi Vi nói: “Ai mà quản? Mụ có tiền, mày chưa nghe người ta nói có tiền sai quỷ cũng xong à? Mẹ tao bảo, có tiền không những sai được quỷ mà còn khiến được cả thần.” Những quy tắc sống cũng như tín ngưỡng cuộc đời của tôi năm 16 bị mấy câu nói của Vi Vi đánh cho tan tác, quân đi đằng quân, tướng đi đằng tướng. Tôi vẫn cho rằng cuộc đời tràn ngập ánh sáng, mà không nghĩ được rằng dưới ánh mặt trời kia còn rất nhiều những vệt bóng đen. Tôi nghe những câu chuyện của cụ Tôn Kính Tu kể trên Đài Phát thanh Nhân dân Trung ương, tất cả đều là cường hào địa chủ đẩy những người dân nghèo đến bước đường cùng, tôi luôn cho rằng những bi kịch trần gian ấy chỉ có thể tồn tại trong xã hội cũ đầy bất công, cái ác hoành hành mà thôi. Nhưng ngày hôm nay không phải là tôi đã tận mắt chứng kiến một con người sống tuyệt vọng gieo mình từ tầng ba toà nhà xuống hay sao? Không phải là tôi tận tai nghe thấy cái chết của ông ta không những không gây được chút thương xót từ một người tên gọi Đoàn Tiểu Lợi, mà còn bị mụ thừa gió bẻ măng chế giễu hay sao? Cụ Tôn Kính Tu, cụ làm cháu tưởng rằng những thứ xấu xa, những ngày ảm đạm đều đã ở phía sau, nhưng khi cháu vừa bước chân vào xã hội thì đã bị cái ác của bản tính con người đập cho đau nhói, món nợ này chúng ta tính thế nào đây?

Vi Vi nói: “Mày buồn cho Đường Kiến Quốc à?” Tôi lắc đầu, rồi lại gật đầu. Giờ này phút này đây nỗi buồn của tôi khó có thể dùng lời lẽ để mô tả. Tôi như thấy những gì tốt đẹp mà tôi vốn tin tưởng tuyệt đối đang vỡ tan trong không trung như bong bóng xà phòng, còn tôi chỉ có thể đứng đó mở to mắt nhìn chúng từng cái từng cái vỡ tung mà không có cách nào cứu chữa, lực bất tòng tâm. Vi Vi vừa cười vừa nói: “Không ngờ mày cũng là thằng tốt bụng phết!” Tôi nói: “Tao không phải là người tốt, năm 5 tuổi tao lấy trộm tiền của mẹ đi mua kẹo sữa thỏ trắng ăn; năm 8 tuổi tao không chịu được một con bạn học dốt, được cô giáo cưng không coi ai ra gì, tao bèn giấu hộp bút của nó vào thùng rác; năm 10 tuổi tao mách lẻo với cô giáo một thằng cùng lớp quay cóp khi làm bài làm nó bị phạt chạy mười mấy vòng 400 mét quanh sân thể dục; năm 13 tuổi tao ăn không nói có, bịa đặt rằng hai đứa bạn đang yêu nhau làm chúng có miệng mà không giải thích được, khổ sở suốt một thời gian…” Tôi tâm trạng kích động, hai mắt rớm lệ, một mạch vạch hết tội lỗi mười mấy năm của mình. Thế là chúng ta đã hoà. Những hành vi xấu xa đè nặng trong lòng tôi kia không còn là gánh nặng nữa, tôi đã có đủ tư cách để trở thành một thành viên của xã hội này. Hỡi những lớp người đi trước đã xây dệt tuổi thơ cho tôi, tôi trả lại mọi người một con người tôi trần trụi, tôi cũng đã từng lừa gạt mọi người, chúng ta đã hoà.

Vi Vi lo lắng nhìn tôi, dường như không hiểu tại sao tôi lại mất tự chủ thốt ra một loạt câu chẳng đâu vào đâu cả. Vi Vi nói: “Mày không sao chứ?” Tôi nói: “Tao ổn, dường như chưa bao giờ ổn hơn bây giờ cả, chưa bao giờ hơn nữa cả!”

Đám dưa hấu Hải Nam không hột của Lã Tam chiều nay về đến Yên Thuỷ. Tôi và cô Hạ tất tả chạy đến kho hàng của Lã Tam. Dưa hấu được để trong các thùng đan, ba thùng đã xếp đầy hết cả xe kéo gỗ. Cô Hạ kêu tôi kéo về trước, cô ở lại tính tiền với Lã Tam về sau.

Xe kéo gỗ rất nặng, kéo cái xe đi mà tôi thấy mình như một con bò vàng già. Lúc nhỏ, gần nhà tôi có một đội vận chuyển, những người đàn ông hôi sì đều là phu kéo xe gỗ. Họ chở than, chở vôi, chở gỗ, chở các kiểu các loại hàng hoá được bó thành từng bó của cửa hàng phân phối. Họ cởi trần, dây kéo đan bằng cỏ lằn sâu, ăn vào thịt họ, mồ hôi nhỏ thành giọt rơi xuống những chiếc quần công nhân, ướt thẫm cả mảng lớn. Những đứa trẻ răng chưa mọc hết chúng tôi rất thích vỗ tay chạy theo họ hò hét: “Bò già bò già mau mau mau, phía trước đằng kia có ruộng rau, trong ruộng rau, có con sâu, ăn vào đau bụng đi ị lâu”. Chúng tôi vui cười khoái trá, còn những người đàn ông thì quay đầu gầm gừ mắng chúng tôi là lũ quỷ con nghịch ngợm. Chỉ có một người đàn ông có tuổi là không bao giờ mắng chúng tôi cả. Khi họ kéo mệt, ngồi nghỉ bên vệ đường, ông thường cười khà khà nói với những người khác: “Trẻ con mà, trẻ con không hiểu, lớn lên rồi khắc hiểu”. Ông đã là người thiên cổ từ lâu, đội vận chuyển cũng đã giải tán từ lâu, còn tôi cuối cùng đã hiểu ra không phải ai cũng có thể sống cuộc sống sung sướng và trọng vọng, nhưng bất kỳ một cuộc sống nào được xây dựng trên nền tảng lao động chăm chỉ đều đáng được chúng ta tôn trọng.

Tôi cũng còn nhớ chuyện năm lớp 8, tôi tuyệt giao với một đứa bạn thân. Tôi và nó vốn như hình với bóng, chúng tôi đều rất trân trọng tình bạn của hai đứa, nhưng tôi vẫn nhất định tuyệt giao với nó. Tôi không quen nhìn cảnh nó khinh người, mắng họ là đồ nông dân nhà quê. Tôi buồn cho bạn tôi, còn lý do vì sao lại buồn thì ngày hôm nay tôi mới hiểu ra được. Nhà quê không phải là một từ xấu, nông dân cũng không phải là một từ xấu, khi bạn dùng từ “nông dân” với nghĩa chê bai, sự xấu xa, nhỏ nhen của bạn đang như bị kính chiếu yêu chiếu cho hiện nguyên hình. Những kẻ khinh bỉ người lao động mới đáng bị khinh bỉ. Tôi không phải cũng đã từng coi thường những người vất vả ngược xuôi vì cuộc sống hay sao? Tôi cho rằng họ tầm thường, thô tục, chẳng chút phong độ. Tôi dựa vào đâu mà dám bình phẩm người khác như vậy? Mục đích của việc theo đuổi những điều cao đẹp của một con người không bao giờ là để đi khinh bỉ những người khác, nếu không, “cao đẹp” liệu còn có ý nghĩa gì?

Vừa kéo cái xe gỗ, dọc đường tôi vừa ngẫm nghĩ nhìn lại. Ánh tà tím riêng của Yên Thuỷ rớt nhẹ trên cơ thể tôi. Tôi lại chợt nhớ lại hành động trẻ con của mình tối qua, tôi không nên bẻ nát những quy tắc sống của mình, không nên từ bỏ tín ngưỡng cuộc đời của mình. Thế giới không hoàn mỹ. Có thể sự hoàn mỹ cũng giống như xã hội Utopia* đã không bao giờ còn quay trở lại. Nhưng chúng ta không thể vì thế mà vứt bỏ sự theo đuổi cái đẹp, cái cao thượng. Những vệt bóng dưới ánh nắng kia không đồng nghĩa với chính ánh nắng, nhìn nhận rõ thế giới này không phải là để phủ định lại nó, đó chẳng qua chỉ là để bạn hiểu rõ gánh nặng trên đôi vai mình mà thôi. Tôi kéo xe đi, tắm mình trong thứ màu tím mà tôi yêu đến tận xương tận tuỷ, tiến lên phía trước.

Utopia: Một cộng đồng hay xã hội gần lý tưởng hoặc hoàn hảo trên mọi mặt. Thuật ngữ “Utopia” lần đầu tiên được một vị linh mục Công giáo người Anh Thomas More sử dụng trong cuốn sách cùng tên của ông vào năm 1516, trong đó miêu tả mô hình xã hội trên một hòn đảo giả tưởng ở Đại Tây Dương. Năm 2005, cuốn sách được dịch giả Trịnh Lữ chuyển ngữ sang tiếng Việt với tên “Utopia: Địa đàng trần gian”.

“Con bò già, mệt không?”

Vi Vi cắt ngang dòng suy tư của tôi, mặt cười nhăn nhở, nó đứng chặn hết cả ánh tà tím của tôi.

“Mệt hay không, mày thử thì biết.”

“Cũng được, để tạo thử xem.”

Vi Vi nói là làm, giải phóng luôn cho con bò già tôi, kéo cái xe đi. Nắng chiều lượn sóng lấp lánh trên gương mặt nó. Nó bắt đầu thở phì phò. Tôi nhìn nó, thưởng thức khung cảnh bò kéo xe trong chiều hiếm có này, lòng dâng lên một cảm giác bình yên, hạnh phúc nhẹ nhàng. Tôi không kìm được hát lên:

“Bò già bò già mau mau mau, phía trước đằng kia có ruộng rau, trong ruộng rau, có con sâu, ăn vào đau bụng đi ị lâu.”

Vi Vi nói: “Ê, tao là bò, mày là thằng chăn bò, chúng ta là một cặp đẹp đôi.”

Không quá ba ngày, dưa hấu Hải Nam không hột đã hết bay, cô Hạ lại hối hận lấy ít hàng quá. Tôi nói: “Cô Hạ, thử tìm Lã Tam hỏi xem còn hàng dư không?” Cô Hạ chẳng nói gì, ai chẳng biết hàng vừa đến đã hết sạch rồi còn đâu. Cô Hạ cầm cái đập ruồi khua đi khua lại trong không trung, một con nhặng đầu xanh thèm ăn hơn thèm sống, vòng vèo bay quanh, mắt dán tịt vào một quả táo đỏ Phú Sĩ. Quả táo đã hơi héo. Cô Hạ lúc cần ra tay liền ra tay, “bép” một phát đập bẹp, con nhặng đầu xanh máu bắn tứ tung, chết ngay tại chỗ, trả giá đắt cho sự si mê của nó. Cô Hạ ngáp ngắn ngáp dài nói: “Cái này mà cũng gọi là sông? Còn chưa bằng cái rãnh thối, không nuôi cá, toàn nuôi ruồi.”

Cái cô nói chính là sông Yên Thuỷ. Sông Yên Thuỷ vào ban ngày với sông Yên Thuỷ vào ban đêm không thể đánh đồng làm một. Tôi nhớ lại đêm đầu tiên đến đây, ngủ dưới cái gầm cầu muỗi bay thành đàn, bên cạnh dòng sông Yên Thuỷ êm đềm chảy, trên trời Yên Thuỷ một vầng trăng sáng chiếu, mặt sông sóng trăng nhấp nhô, nếu không phải tập trung tinh thần chiến đấu với lũ quỷ hút máu đó, không chắc ý thơ đã hiện, và tôi đã làm ra một kiệt tác để đời ca ngợi thiên đàng trần thế. Dòng sông Yên Thuỷ về đêm đẹp như một giai nhân tuyệt sắc, nhưng bình minh vừa chiếu thì ngay lập tức biến thành bà già chín đời ăn mày theo đúng nghĩa của nó, vừa bẩn vừa xấu, không đáng để mắt chút nào. Hai bên sông ngang dọc đầy những cống thoát nước bẩn, giống y như kiểu hố xí cũ không nắp đậy, không giật nước.

Tôi nói với cô Hạ: “Sông Yên Thuỷ ngày xưa cũng thế này ạ?” Cô Hạ nói: “Hoàn toàn khác. Sông ngày xưa nước xanh trong lắm, rửa rau, vo gạo, giặt quần áo đều ra sông cả. Bọn cô lúc ấy đều còn trẻ, tụi con trai toàn cởi hết quần áo nhảy xuống sông, nín thở, làm một hơi, lặn thẳng đến chỗ gần tụi cô rồi chợt ngoi lên, làm cả lũ giật mình. Lúc đấy còn con gái, da mặt còn mỏng lắm, chỉ dám xắn cao ống quần chơi đùa cạnh bờ sông, vớt ốc vớt trai, bắt mấy con tôm con cá chỉ to bằng hạt gạo, còn bắt cả cua nữa. Cua thường trốn dưới đá bê hòn đá lên thì bắt được, nhưng phải cẩn thận đôi càng của nó. Cua cắp người, chết cũng không buông đâu. Cô bị cua lông ngắn cắp một lần…” Cô Hạ mang theo hồi ức hướng mắt nhìn về xa xăm, phía dòng sông Yên Thuỷ, nơi cất giấu tuổi thơ của cô. Khi kể đến chuyện bị cua cắp tay, cô vẫn tự nhiên rụt tay lại xuýt xoa. Trên đốt ngón tay cái trái của cô vẫn còn vết sẹo thâm mờ, đó là nỗi đau giấu sâu tận trong đáy lòng của cô. Mắt cô dâng ngập lên nỗi xót xa. Tôi không tiếp tục hỏi. Tôi nghĩ ai cũng có một tâm sự riêng không thể nói cho người khác. Tôi mặc dù tính tò mò, nhưng cũng chưa đến mức lấy việc lục lọi nỗi đau của người khác làm niềm vui.

Cô Hạ nói: “Nói những cái này để làm gì chứ?” Như không phải đang nói với tôi mà đang an ủi chính mình, cô tiếp tục: “Những chuyện đã qua giờ nhắc lại chẳng có ý nghĩa gì nữa cả!”. Cô lại cầm cái đập ruồi lên, chăm chú quan sát nhất cử nhất động của một con nhặng tham ăn khác. Sự dịu dàng của cô Hạ chợt đến chợt đi, trong chớp mắt cô đã quay lại với hình ảnh bà chủ quầy hoa quả máu mê phát tài nhưng cũng lại rất hết sức thận trọng, luôn giữ một khoảng cách với người khác. Có người đến mua nửa cân lê vỏ trắng, cô Hạ cười sắp rách cả mép, nhưng sao tôi thấy càng nhìn cái mặt cười kia càng giống một cái mặt nạ.

Quá 6 giờ một chút, cô Hạ tút ra một tờ 100 tệ bảo tôi đi lấy nửa cân sườn, tối làm sườn kho.

Quầy bán thịt đang lúc đông đúc. Lão đồ tể bận không ngơi tay, cắt một miếng sườn, vứt lên bàn cân, đúng nửa cân không hơn không kém. Tôi nghĩ kỳ diệu thật, dường như đôi bàn tay của lão là một cái máy đo trọng lượng kết cấu tinh chuẩn. Trả lại tôi tiền, lão đồ tể dùng lá hương bồ gói đống sườn lại, vứt bẹt ra chỗ tôi, rồi không thèm nhìn tôi thêm nửa mắt.

Lúc ăn cơm, Vi Vi đột nhiên nói: “Mẹ, bảo Nam Cung dọn lên phòng con đi, con với nó chật chút cũng không sao. Dưới phòng hầm vừa bí vừa nóng cẩn thận không ốm mất”. Cô Hạ nói với tôi, mai dọn lên đi. Vi Vi nói: “Con giúp nó dọn luôn, không khéo ngủ thêm một đêm dưới đấy mai nó lại lăn ra ốm.” Vừa vứt đũa xuống mâm, nó liền phấn khích chạy xuống dưới phòng hầm giúp tôi thu dọn đồ đạc. Tôi thấy khó lý giải. Nghĩ thử xem chắc chắn Vi Vi đang tính toán kỹ càng điều gì đó, định làm phát ăn luôn. Tôi không phải tiếc rẻ gì cái tầng hầm này. Phòng hầm ngoài mùi hoa quả ra còn có thêm một thứ mùi nữa, mùi xác chết. Chắc là xác của mấy con chuột chết thối bốc ra, nhưng tôi không sao tìm được xác của chúng. Trời biết tôi muốn rời khỏi cái lỗ chuột này biết mấy, nhưng tôi cũng quyết không dọn đến phòng Vi Vi. Là nó đuổi tôi ra khỏi phòng nó. Đúng là chết vẫn sĩ diện, tôi vẫn muốn thể hiện cho nó thấy cốt cách sắt đá của tôi. Vi Vi, con tiểu ly tinh này, đã biết rõ quá khứ của tôi, thế nên nó mới mượn mồm cô Hạ bày tỏ thiện ý với tôi. Dù gì cô Hạ cũng là bà chủ, lòng tốt của bà chủ tôi nào dám coi như đồ bỏ vứt đi! Vi Vi đúng là không đơn giản.

Đồ của tôi chỉ cần cái ba lô rằn ri đã quá thừa. Ba lô đã giặt sạch sẽ từ lâu, Vi Vi vứt nó vào trong cái tủ gỗ to. Tôi nói: “Khai sớm ra, mày rốt cuộc toan tính cái gì?” Vi Vi mặt rất vô tội nói: “Tao sợ mày ốm.” Tôi nói: “Mày mà tốt bụng thế? Mày không phải không chịu cho tao vào phòng à?” Vi Vi nói: “Bây giờ không giống trước.” Tôi nói: “Không giống chỗ nào?” Vi Vi nói: “Bây giờ tao với mày là bạn.”

Tôi sững người, lại nhìn thấy sự yếu đuối và mệt mỏi trong mắt của Vi Vi, nỗi buồn và ngao ngán của một thiếu niên trẻ. Tôi nói: “Vi Vi, trong lòng mày có những bóng tối.” Vi Vi liền khôi phục lại hình ảnh nhăn nhở loáy choáy của nó, nó nói: “Mày lại đang làm thơ đấy à? Tao cũng biết đấy, tao đọc cho mày nghe: ‘Cày đồng đang buổi ban trưa, mồ hôi thấm thoát như mưa ruộng cày, ai ơi bưng bát cơm đầy, dẻo thơm một hạt đắng cay muôn phần’, tao đọc không sai chứ hả?”. Tôi nói: “Thôi, mày không nhất định phải kể cho tao.” Tôi nện mình xuống cái giường của Vi Vi, dang tay dang chân nói: “Thích quá. Là mày mời tao vào ở đấy nhé, đừng trách tao không nhắc mày trước, tao ngủ không ngoan đâu, dính chưởng La Hán Quyền lúc tao đang mơ thì đừng có mà oán đấy, còn cả món vô địch liên hoàn cước nữa”. Nói xong, chúng tôi lăn ra cười ha hả.

Ngủ chung giường với Vi Vi làm tôi lãnh đủ. Tôi bị nó đạp tỉnh ngủ mất mấy lần. Quạt điện quay phát ra những tiếng rè rè thiếu dầu, Vi Vi người ra đầy mồ hôi lạnh, nó như con quay quay vù vù trên đất. Tôi xoay nó nằm thẳng, nó đột nhiên rùng mình. Thằng Vi Vi tội nghiệp, nó đang nằm mơ, cảnh trong mơ chắc chắn không hề tươi đẹp, nó ú ớ nói mộng, tôi chẳng nghe hiểu câu nào. Sợ nó bị cảm, tôi kéo chăn che bụng cho nó.

Điều không thể ngờ tới là Vi Vi không bị cảm lạnh, người bị cảm là tôi. Hôm sau tỉnh dậy, đầu tôi nặng trình trịch, người đơ đơ, sau đó mặt mũi tối sầm ngã lăn ra đất, trán đập vào cái ghế gấp tím bầm. Vi Vi nói: “Sao thế?” Tôi nói: “Không sao.” Đứng dậy, đầu ong mắt hoa, tứ chi rệu rã. Vi Vi dìu tôi nằm lên giường, quan tâm hỏi: “Ốm à?”. Tôi nói: “Hình như thế.” Lúc dưới phòng hầm không ốm, đổi lên chỗ tốt, vừa ngủ dậy đã lăn ra ốm, còn đập thêm cái u thâm tím trên đầu, đúng là quái đản.

Vi Vi báo cáo với cô Hạ tôi ốm. Cô Hạ chạy đến sờ trán tôi thông báo: “Sốt rồi”. Vi Vi hỏi: “Mày mệt không?” Cô Hạ nói với tôi: “Hôm nay cứ nghỉ ngơi cho khoẻ, cháu ạ. Chút nữa đi khám bác sĩ xem sao.” Cô Hạ quay ra dặn dò Vi Vi mấy câu rồi đi ra ngoài. Chỉ còn Vi Vi ở lại cùng tôi. Nhìn bộ dạng nó chạy trước chạy sau, lật tủ lật hòm tìm thuốc cảm đặc hiệu cho tôi, tôi bỗng thấy cảm động muốn khóc. Ở nhà được bố mẹ quan tâm chăm sóc, tôi thấy đó là việc rất bình thường nhưng thử thay một người khác, sự quan tâm chăm sóc đó bỗng trở nên đáng quý biết bao. Vi Vi tìm thấy mấy viên thuốc cảm, bảo tôi dùng nước ấm uống, nó nói: “Đừng lo, mày khỏi ngay đấy mà”.

Đến chiều, bệnh tôi nặng thêm, trán nóng như lửa, máu trong người như muốn bốc hơi. Vi Vi nói: “Không được, phải đi khám thôi.” Tôi gật đầu, nhưng không sao ngồi dậy được. Vi Vi dìu tôi ra đến cửa, vẫy một cái xe ba bánh. Đây là phương tiện giao thông tiện lợi nhất của Yên Thuỷ. Trong ngày nắng nóng như lửa đổ này vẫn có thể gọi được một cái xe ba bánh, số chúng tôi vẫn còn may chán.

Chúng tôi dừng xe trước một phòng khám không tên, một ông bác sĩ già đeo kính kê đơn thuốc cho tôi. Tôi hỏi: “Có cách nào khỏi nhanh hơn uống thuốc không ạ?” Tôi muốn khỏi thật nhanh. Thường ngày, tôi rất ít khi ốm, tôi coi việc mình bị ốm là một cơ hội để hưởng thụ. Chỉ cần chút hắt hơi sổ mũi, tôi một bước lên mây, ngay lập tức trở thành vầng mặt trời nhỏ của cả nhà, bố mẹ chạy quanh tôi, bưng cháo rót thuốc, hỏi han cả ngày. Bị ốm là một việc sung sướng, dễ chịu và hạnh phúc biết bao! Nhưng bây giờ tôi chẳng còn tâm trí đâu mà ốm nữa. Tôi luôn nhắc nhở mình bây giờ là một kẻ làm thuê, đối với một kẻ làm thuê, ốm không bao giờ là hưởng thụ cả. Ông bác sĩ già nói: “Thế thì chỉ có tiêm thôi.” Sống đến bây giờ, tôi chỉ sợ nhất hai thứ: một là rắn, hai là tiêm. Có thể không tiêm nên tôi nhất quyết không tiêm. Kinh nghiệm ba lần tiêm của tôi giống như ba lần tử tù bị giải ra pháp trường. Bây giờ là lần thứ tư, tôi nghiến răng quyết định: “Cháu tiêm”.

Mùa hè năm 16 tuổi, tôi chịu một mũi tiêm không dám nói là “vô tiền” nhưng dám khẳng định là “tuyệt hậu”. Không phải vì đau. Cũng giống như bạn bị con kiến chúa cắn, nỗi sợ hãi về mặt tinh thần còn vượt xa nỗi đau về mặt thể xác của bạn. Tiêm tạo cho tôi ấn tượng một thế lực bên ngoài cưỡng chế đi vào cơ thể bạn, và thế là bạn không còn thuần tuý là chính bạn. Kể cả cách miêu tả này cũng không thể đủ làm bạn hiểu nỗi sợ hãi của tôi. Nhưng bạn nên hiểu, tôi sợ là có nguyên do của nó. Dòng nước mát từ từ đi vào thể xác tôi, một ảo giác tê dại xuất hiện. Tôi thề với mình: “Đây là lần cuối cùng! Mình căm thù tiêm!”

Hiệu quả của mũi tiêm lập tức trông thấy. Đến tối tôi đã hết sốt. Ngủ một giấc ngon lành dậy, nụ cười lại xuất hiện trên gương mặt tôi, tôi lại là một hảo hán đầu đội trời chân đạp đất. Tôi nhẩm tính, mũi tiêm hôm qua đã mất toi của tôi 20 đồng cộng thêm 10 đồng tiền tiêu vặt cô Hạ tạm ứng hôm trước cho tôi, tiền lương tháng này của tôi thực lĩnh sẽ chỉ còn 170 đồng. Nhưng tờ 10 đồng đó là tiền giả, tôi có nên nói cho cô Hạ biết không? Thôi vậy, tôi đã nói tiêu mất rồi, bây giờ lại bảo là tiền giả, cô Hạ sẽ nghĩ thế nào đây. Đành ngậm bồ hòn làm ngọt vậy. Ai bảo tôi hôm trước nói dối cô Hạ làm gì? Bố tôi nói lưới trời tuy thưa nhưng khó thoát, ác sẽ gặp ác, xem xem, đây không phải là một minh chứng rõ ràng sao?

Sở dĩ tôi lẩm bẩm tính tiền công là vì ngày hôm nay là một ngày rất đặc biệt, hôm nay là ngày 15 tháng 8, 15 tháng 8 dương đấy, không phải là Tết Trung thu đâu, cũng không phải là bất kỳ một ngày lễ nào. Hôm nay là ngày tôi lĩnh lương. Tôi đã ở Yên Thuỷ này hơn một tháng rồi. Tôi với cô Hạ đã thống nhất, 15 hằng tháng là ngày phát lương. Lấy được tiền, đầu tiên tôi phải đi mua ngay mấy bộ quần áo ra hồn một chút, mua thêm một lọ thuốc gì đấy trị mụn, tất nhiên là mua thứ rẻ nhất rồi, tôi còn dự định để lại một ít làm tiền để dành. Tôi đã lên kế hoạch hết rồi, tích đủ 1000 tệ tôi sẽ tiếp tục lên đường. Tiếng vẫy gọi từ phương xa vẫn vọng về từ đại dương nơi ngập tràn nắng ấm và hương hoa. Mặc dù tôi đã làm bài thơ gác bút, nhưng tôi vẫn muốn đi xem biển. Biển, mênh mông biển, nàng giống như mẹ hiền, gió biển thổi gợi từng lớp sóng đưa tôi lưu lạc đến muôn phương.

Cả ngày cô Hạ chẳng hề đả động gì đến vấn đề tiền lương, tôi cũng ngại hỏi. Cô Hạ không biết ngày hôm nay là ngày gì sao? Tôi có nên nhắc cô nhớ không nhỉ? Cô Hạ nói: “Mày khó chịu hả cháu? Bảo cứ ở nhà nghỉ, mày cứ nhất mò ra đây làm gì cơ chứ?” Tôi như bị rớt khúc ruột trĩ ra ngoài, ngồi một lúc lại đứng lên, đứng một lúc lại ngồi xuống, y hệt đang biểu diễn một màn kịch câm lột tả tâm trạng đứng ngồi không yên. Mặt tôi đỏ bừng, nói cho cùng tôi cũng chỉ có 16 tuổi, nói cho cùng tôi đã từng ảo tưởng sẽ trở thành một nhà thơ coi tiền như rác rưởi, việc này tôi làm sao mở mồm cho được? “Chết còn sĩ diện thì sống chỉ có khổ”, thằng khốn nạn nào nói câu này không biết? Câu nói này sao mà sâu sắc đến thế, sao mà thâm thuý đến thế, sao mà đúng đến thế!

Mãi cho đến lúc tắm xong đi ngủ, nằm bên cạnh Vi Vi, cô Hạ vẫn tuyệt nhiên không nhắc gì đến tiền lương của tôi. Cô Hạ dường như quên mất cái ngày này quan trọng như thế nào đối với một thằng rách tả tơi như tôi. Tôi cũng cố tin rằng cô đã quên. Thế nhưng tôi không tài nào ngủ được, sự nhỏ nhen tủn mủn đa nghi của tôi cứ bay qua bay lại, tôi không thể không mường tượng đến 170 đồng. Lúc đó tôi còn chưa được mặt dày vô liêm sỉ như bây giờ để thừa nhận rằng tôi yêu những đồng nhân dân tệ, nhưng cho dù có thừa nhận hay không, hai chữ “tiền bạc” đã có sức cuốn hút không thể cưỡng lại đối với tôi. Năm 23 tuổi, tôi có thể suy nghĩ kỹ càng về tác dụng của đồng tiền. Cuộc phiêu lưu của tôi sao lại không thể đi tiếp? Nói thẳng ra đấy chính là vì tôi không có tiền. Tôi cần phải ăn, tôi không thể để mình chết đói. Chết rồi thì còn phiêu lưu gì nữa? Thế nên tiền là tấm màn bảo vệ cho tự do. Không phải lo ăn không phải lo mặc, điều đó có nghĩa bạn đã thoát khỏi lớp ràng buộc đầu tiên của thực tế. Bạn không còn cần phải đau đầu vì vấn đề sinh tồn, có thể tuỳ ý chi phối quỹ thời gian, chẳng lẽ điều này không phải đồng nghĩa với cuộc sống tự do hay sao? Một người có thể tự ý sắp xếp cuộc sống theo cách mình muốn lẽ nào không phải chính là tự do mà bạn theo đuổi không biết mệt mỏi cả đời hay sao? Để hiểu được chân lý này, tôi đã lãng phí mất quá nhiều thời gian, nhưng kết quả tự do vẫn là thứ mà tôi chỉ có thể đứng nhìn mà thèm.

Tôi phải tìm cách đòi bằng được 170 đồng này. Mặc dù tôi tin cô Hạ sẽ không ăn quỵt của tôi, nhưng tiền phải nắm trong tay tôi mới yên tâm. Tôi quyết định đẩy Vi Vi vào cuộc. Tôi huých vào tay nó. Thằng ngủ như con lợn chết. Tôi mặc kệ đêm đã rất khuya và người ta lúc này cần nghỉ ngơi, quay ra lắc lấy lắc để Vi Vi. Nó mắt nhắm mắt mở, lầm bầm nói: “Đừng nghịch nữa, tao ngủ rồi”. Tôi nói: “Vi Vi, dậy đi, đừng ngủ vội.” Vi Vi cằn nhằn: “Có gì mai nói sau.” Tôi nói: “Phải nói ngay bây giờ.” Vi Vi không chịu được nữa: “Mày rách chuyện thế! Nói đi, việc gì?” Tôi nói: “Hôm nay là ngày 15 tháng 8.” Vi Vi nói: “Ừ.” Tôi tiếp: “Tao ở đây được hơn một tháng rồi.” Vi Vi nói: “Ừ.” Tôi tiếp: “Đáng lẽ hôm nay mẹ mày, cô Hạ phải trả tiền lương cho tao, nhưng mẹ mày quên mất rồi, mày giúp tao hỏi hộ cái.” Vi Vi nói: “Tao cứ tưởng chuyện gì to tát lắm”. Tôi nói: “Đừng có quên đấy.” Vi Vi nói: “Tao buồn ngủ muốn chết đây. Đừng có làm phiền tao nữa.” Tôi không tha: “Mày nhớ chưa?”, Vi Vi lật người quay vào trong nói tiếng cuối cùng: “Ừ”.

Vi Vi quả tình đã thực hiện đúng lời hứa. Mới sớm dậy nó đã giục cô Hạ: “Mẹ, đến ngày trả tiền công cho Nam Cung rồi. Nó có phải là con trai mẹ đâu, sao để nó làm công không cho mẹ được?” Cô Hạ vỗ đùi sực nhớ: “Đấy, xem đầu óc cô này, bận quên luôn cả việc này.” Cô Hạ rút trong túi ra một nắm tiền lẻ, song dường như không muốn sắp lại, quay người đi vào phòng ngủ lấy ra ba tờ 100 đồng mới tinh đưa cho tôi. Tôi nói: “Cô Hạ, cô đưa thừa rồi.” Cô Hạ cười nói: “Mày ngoan, đây là tiền công mày đáng được hưởng, cháu ạ.” Tôi cầm lấy 300 đồng, trong lòng đầy xúc động. Cô Hạ là một “con buôn”, nhưng không phải “con buôn” nào cũng coi tiền hơn tất cả. Cô Hạ nói: “Hôm nay cô cho mày nghỉ đi chơi.” Tôi vốn đang định xin nghỉ, cô Hạ đã đi trước một bước hoàn thành tâm nguyện cho tôi. Tôi càng xúc động hơn, cô Hạ sao tâm lý thế! Tâm lý là một bản lĩnh phi thường. Khi tôi trải qua nhiều việc hơn, gặp nhiều người hơn, tôi phát hiện phần đông con người đều có một tính xấu chung: tự lợi và ngạo mạn. Rất nhiều người chỉ cho rằng mình quan trọng còn kẻ khác chỉ là cỏ rác, thế nên họ chỉ quan tâm đến cảm nhận của riêng mình, không bao giờ đặt mình vào vị trí của người khác để thử suy nghĩ. Lô gích của cô Hạ rất đơn giản, tôi là một thanh niên trẻ, thanh niên có tiền thì nên đi chơi cho thoải mái.

Tôi quyết định đi mua quần áo trước. Vi Vi vỗ ngực xung phong làm người dẫn đường cho tôi. Cửa hàng bách hoá Yên Thuỷ là cửa hàng to nhất ở Yên Thuỷ này, hàng hoá ngập tràn, cần gì có nấy, nhìn hoa cả mắt. Trạm đầu tiên Vi Vi đưa tôi đến chính là đây. Tôi đã từng nói, sở thích lớn nhất của tôi là lượn phố, tôi chưa nói thêm là tôi cũng rất thích lượn các cửa hàng thực phẩm, nhưng tôi muốn nói rõ rằng tôi rất ghét lượn cửa hàng bách hoá. Ngày trước mỗi dịp đông hết tết đến, cả những ngày lễ thông thường nữa, mẹ rất thích đưa tôi đi mua quần áo. Mẹ thường hỏi tôi thích bộ nào, còn tôi thường trả lời thế nào cũng được. Tôi chỉ muốn mong mong chóng chóng rời khỏi cửa hàng, tôi ghét nó. Tôi cũng không thể nói rõ nguyên nhân do đâu, nhưng nói chung tôi cảm giác rất bức bí khó chịu, giống y như đang xông vào nhà người khác nhưng vẫn phải ra vẻ mình không làm gì xấu, cố đi lại tự tin. Nhưng mẹ không hiểu tâm trạng của tôi, vẫn bảo tôi hết thử bộ này đến bộ khác, cho đến khi bà vừa ý mới thôi. Đi dạo cửa hàng với chịu cực hình cùng thuộc một phạm trù. Tôi trong lúc lẽo đẽo theo sau Vi Vi, suy nghĩ này tự nhiên lại xuất hiện trong đầu, đặc biệt là sau khi nhìn thấy những bảng giá cao ngất ngưởng như những con dao giết người không để lại vết máu, tôi càng cảm thấy lo lắng bất an. Vi Vi hỏi: “Nam Cung, bộ này thế nào?” Một cái quần ngố với một cái áo sơ mi mà đòi tận 180 đồng, còn quá là đi cướp. Tôi nói đắt quá. Tôi chỉ có 300 đồng, mà việc tôi muốn làm còn rất nhiều, tôi không nỡ tiêu đi những đồng tiền xương máu của mình. Nếu tôi nói, ngày trước có mua một đôi giày da mấy trăm tệ tôi cũng chẳng thèm chớp mắt, bạn tin không? Tôi nói: “Mày đưa tao đi dạo mấy quầy bán ngoài đường đi.” Tôi bổ sung thêm cho rõ ý: “Tao chỉ mua cái rẻ nhất thôi.”

Vi Vi nhìn tôi một lúc. Tôi biết nó sẽ nhìn. Khi tôi lôi bằng được thằng bạn thân mà tôi đã tuyệt giao đi xem mấy hàng dọn bên lề đường, nó cũng quay đầu nhìn tôi như thế. Tôi thích đi xem mấy hàng ven đường, lúc đó tôi giống như một nhà khảo cổ đắm mình trong những tiếng rao kêu gọi mua hàng của những bà chủ quầy, khai quật bảo tàng quý báu. Tôi dùng 20 đồng để mua cái áo Guevara, kẻ thù của tôi gầm gừ trong miệng như bị đau răng nói: “Mày đang hạ thấp bản thân, tự làm nhục thân phận mình!”. Lúc đó tôi vẫn cho rằng mình còn có chút danh giá. Tôi đại diện cho trường tham gia cuộc thi hùng biện giữa sáu trường và giành được danh hiệu người hùng biện ưu tú, tôi cũng đã từng được đăng ở cuối tờ báo trường mấy ô bài viết xuân hoa thu nguyệt của mình, tôi còn là biên tập chính của đài tiếng nói trường, nhưng cho dù thế nữa tôi vẫn muốn mua cái áo Guevara. Việc này làm gì đến nỗi để nó phải nhìn như thể tôi đang nhặt đồ rác rưởi thế? Nó rụt cổ như con rùa, lúc lắc cái đầu. Tôi đang chuẩn bị so sánh, liệu Vi Vi lúc lắc đầu có giống rùa rụt cổ hơn không? Nhưng Vi Vi không cho tôi được như mong muốn. Nó nhìn tôi một lúc, rồi cười nói: “Đi, quần áo ở đây tao cũng không thích lắm”.

Ở phía đông thành phố có một dãy cửa hàng gồm vô số những cái lều bạt to nhỏ cao thấp chăng lên, cái gì cũng có, quần áo cũng rất nhiều. Vi Vi cẩn thận chọn cho tôi từng cái, còn tôi thì được dịp thể hiện tuyệt kỹ trả giá mà tôi đào sâu nghiên cứu hơn một tháng qua, giết cho đối thủ tả tơi hoa lá, máu chảy thành sông. Hai bộ quần áo thêm một đôi quai hậu chỉ hết có 98 đồng của tôi. Kết quả này ngay cả tôi cũng ngạc nhiên, phục mình sát đất.

Tiếp sau đây là đi mua thuốc trị mụn. Trứng cá trên mặt tôi chủ yếu tập trung ở trán, nhưng khoảng thời gian gần đây nó có chiều hướng lửa tàn cháy ruộng, trên hai má và dưới cằm cũng đã xuất hiện mấy chiến sĩ trinh thám dẫn đường. Tôi phải bóp chết chúng khi chỉ là trứng nước, đối với chúng tôi quyết không nhẹ tay. Vi Vi nói: “Mày có phải con gái đâu, con gái mới coi trọng hình thức thế.” Tôi nói: “Tao thích, mày làm gì nào?” Vi Vi chỉ cười, nụ cười của nó làm tôi ngứa tay, chỉ tức không thể đập nát cái mặt nó. Chúng tôi đi đến hiệu thuốc, bởi tôi thấy cái mình mua là thuốc chứ không phải là đồ mỹ phẩm. Tôi không hy vọng có thể mua được thuốc trị mụn, trong lòng đang định để hôm nào đấy một mình chuồn đi mua. Không ngờ rằng tiệm thuốc quả có bán thuốc trị mụn thật. Tôi hỏi: “Đắt nhất là bao nhiêu?” Vi Vi nói: “Mày không phải chỉ thích đồ rẻ thôi à?” Tôi nghĩ lại rồi, cây sống nhờ vỏ, người sống nhờ mặt, con người ta phải đối xử tử tế với cái mặt mình. Báo chí với ti vi đưa tin vì dùng sản phẩm kém chất lượng mà bị huỷ hoại cả gương mặt chẳng phải lần một lần hai nữa rồi, tôi bây giờ bạn gái còn chưa có sao có thể bị biến thành thằng quỷ mặt rỗ được?

Ông chủ thông báo 80 đồng. Tôi không thèm nói thêm câu nào, móc đưa luôn tờ 100 đưa. Ông chủ tiệm dùng móng tay cào cào trên tờ tiền, vứt trả lại tôi bảo tiền giả. Tôi sững người, vội vội vàng vàng đưa một tờ 100 khác. Vẫn là tiền giả. Vi Vi nói: “Mày có bị nhầm không?”. Ông chủ quay ra ngồi lên cái ghế đan mây, chẳng thèm nói nửa lời, lim dim ngủ gật.

Tiền giả! Tiền giả! Tôi vất vả cả ngày, dậy sớm thức khuya, làm sống làm chết kiếm được những đồng tiền xương máu đầu tiên lại là tiền giả! Trong lòng tôi có một dự cảm không lành. Tôi quay người đi ra ngoài, cố gắng khống chế bản thân không tiếp tục nghĩ xa hơn. Đi đến chỗ rẽ, nhìn thấy một thùng rác sơn đen, tôi rút luôn hai tờ tiền, vo thành một nắm vứt vào trong, cứ như đó là hai con rắn độc cắn người. Vi Vi đuổi theo, nhặt hai tờ tiền lên nói: “Mày điên à?”. Tôi lạnh lùng nói: “Đấy là tiền giả.” Lại lạnh lùng nói tiếp: “Tiền giả thì có tác dụng gì? Không bằng tờ giấy rách.” Vi Vi nghĩ một hồi, nó nói: “Dùng được thì cố mà dùng”. Tôi kinh ngạc nhìn nó: “Mày to gan thế!” Vi Vi nói: “Đi với tao.” Tôi không muốn đi với nó. Nếu như tôi có thể ngăn nó lại, những việc sau sẽ không bao giờ xảy ra, nhưng có ai biết trước được đâu?

Chúng tôi đến một cửa hàng bán thịt làm sẵn. Tôi đã từng mua thịt vịt quay ở cửa hàng này. Ông chủ cửa hàng vô ý nhìn chúng tôi hơi lâu làm tôi chột dạ sởn gai ốc, vội vàng quay đi chỗ khác. Vi Vi chẳng thay sắc mặt, đòi mua một con vịt quay, ông chủ đầu hói bóng trả lại tiền thừa cho hai đứa tôi, tôi kéo Vi Vi vội vàng ra khỏi cửa hàng. Chưa đi được mấy bước, ông chủ đầu hói bóng đã gọi giật lại: “Đứng lại!”. Lộ tẩy rồi! Làm sao bây giờ làm sao bây giờ? Chỉ vì tôi tham lam! Vi Vi hét lên: “Chạy thôi!”