Hành lang dài và rộng. Một đầu là cửa phòng Pêpê Rây, ở giữa là cửa phòng ăn, và đầu bên này là cầu thang và một cửa lớn đóng chặt. Ngoài ngưỡng cửa cỏ một bậc thềm. Đó là cửa một điện thờ của gia đình Pôlentinôx, nơi thờ cúng những thần thánh mà gia đình sùng kính.

Thỉnh thoảng họ cũng làm lễ cầu nguyện Chúa cứu thế ở trong điện này.

Rôxariô dẫn Pêpê Rây đến trước cửa điện, và ngồi thụp xuống bậc thềm.

- Đây là...? - Pêpê Rây thì thầm.

Bàn tay phải của Rôxariô chuyển động. Anh hiểu là cô đang làm dấu thánh.

- Em Rôxariô thương yêu... Cám ơn em đã cho anh được gặp em. - Pêpê Rây ôm chặt cô trong vòng tay của mình.

Anh cảm thấy những ngón tay lạnh giá của cô đặt lên môi anh, ra dấu cho anh giữ im lặng. Anh hôn như điên như dại lên những ngón tay đó.

- Em lạnh cóng rồi, Rôxariô ạ... Sao em run quá thế?

Hai hàm răng cô gái đập vào nhau cầm cập, và toàn thân cô run lẩy bẩy. Pêpê cảm thấy trên mặt mình hơi nóng của mặt cô. Anh hốt hoảng khẽ kêu:

- Trán em nóng như một hòn than. Em sốt rồi đấy.

- Sốt cao lắm.

- Em ốm thật ư?

- Vâng.

- Thế mà em còn ra đây…

- Để gặp anh.

Anh ôm chặt cô vào lòng như để ấp ủ, che chở cho cô, nhưng thấy vẫn chưa đủ.

- Em chờ đấy, - anh đứng dậy anh về phòng lấy cho em tấm áo choàng.

- Và tắt đèn đi, anh Pêpê.

Pêpê Rây đã để đèn sáng trong phòng của mình, từ đó hắt ra cửa một thứ ánh sáng yếu ớt làm cho hàng hiên đỡ tối. Trong giây lát anh quay trở lại. Lúc này bóng đêm dày đặc, anh phải lần theo tường để đến chỗ Rôxariô. Khi đã gặp lại nhau, anh bọc kín từ đầu đến chân cô vào trong tấm áo.

- Chắc là bây giờ em sẽ thấy dễ chịu hơn, em yêu của anh ạ...

- Vâng, dễ chịu hẳn... vì có anh ở bên em.

- Anh sẽ ở bên em suốt đời...

Nhưng anh thấy cô khẽ gỡ tay anh ra, rồi đứng lên.

- Em làm gì đấy?

Anh nghe thấy tiếng động nhỏ của một vật bằng kim loại. Rôxariô tra chìa vào một ổ khóa không nhìn thấy, rồi nhẹ nhàng mở cánh cửa điện thờ mà hai người vừa ngồi ở bậc thềm ngoài. Một mùi ẩm mốc bốc lên từ căn phòng đóng kín đã lâu ngày. Căn phòng nhỏ hẹp, tối đen như một nhà mồ. Pêpê Rây cảm thấy bàn tay cô em họ dắt tay mình dẫn đi, và giọng yếu ớt của cô thì thầm:

- Anh vào đây.

Hai người bước mấy bước, Pêpê Rây tưởng chừng như được dạ thần dẫn đến những nơi xa lạ trong vườn thiên đàng. Rôxariô dò dẫm trong bóng tối, cuối cùng cô dịu dàng lên tiếng:

- Anh ngồi xuống đây.

Hai người cùng ngồi xuống một chiếc ghế dài bằng gỗ. Pêpê Rây lại ôm Rôxariô vào lòng. Ngay lúc đó, đầu anh va vào một vật gì rất cứng.

- Cái gì đấy?

- Hai bàn chân.

- Em Rôxariô... em nói gì thế?

- Hai bàn chân của chúa Giêxu... hai bàn chân tượng Đức Chúa Giêxu bị đóng đanh câu rút, tượng Đức Chúa xuống thế chịu nạn chuộc tội cho thiên hạ mà gia đình em thờ phụng đấy.

Pêpê Rây cảm thấy như một mũi giáo lạnh ngắt đâm xuyên qua tim mình.

- Anh hôn chân Chúa đi - Rôxariô nói như ra lệnh.

Nhà toán học hôn đôi chân lạnh như băng của pho tượng.

- Anh Pêpê - Cô siết mạnh bàn tay anh - Anh có tin ở Chúa Trời không?

- Rôxariô... em nói gì đấy? Em nghĩ gì thế? - Pêpê ngỡ ngàng hỏi lại.

- Anh cứ trả lời em đi đã.

Pêpê Rây thấy hai bàn tay mình ướt đẫm.

- Tại sao em lại khóc? Anh lo lắng hỏi - Rôxariô, em đang giết anh bằng những ý nghĩ nghi ngờ phi lý. Ừ, anh tin Chúa. Em còn nghi ngờ anh hay sao?

- Em, không đâu, nhưng tất cả mọi người đều bảo anh là kẻ vô thần.

- Em yêu ơi, em sẽ không xứng đáng với lòng yêu quý của anh, và em sẽ mất đi vầng hào quang của sự thanh khiết, nếu em cũng tin vào những lời ngu ngốc ấy.

- Nghe anh nói về thuyết vô thần, không thể nào bẻ lại được điều gì, nhưng trong thâm tâm em vẫn không tin những lời người ta vu cáo anh. Anh không thể là người vô đạo được. Trong thâm tâm, em vẫn nghĩ rằng anh có một lòng kính tín cũng như lòng em sùng kính vậy.

- Em nói hay quá! Thế thì tại sao em lại còn hỏi anh có tin ở Chúa hay không?

- Bởi vì em muốn được nghe chính miệng anh nói ra. và bởi vì em rất vui sướng được nghe anh nói. Đã bao ngày nay em không nghe tiếng anh... Thật là sung sướng sau bao ngày vắng lặng lại được nghe tiếng nói của anh: “Anh tin ở Chúa”.

- Em Rôxariô, ngay cả những kẻ xấu xa tồi tệ nhất cũng tin ở Chúa Trời. Nếu có kẻ vô đạo thật sự thì chính là những tên vu khống, những tên nham hiểm đang làm ô nhiễm thế gian này. Về phần mình, anh không bận tâm lắm về những âm mưu vu cáo, xúc xiểm, gieo rắc những tin đồn nhảm nhí. Nếu em cũng vượt qua những trở ngại ấy và không mắc mưu chia rẽ của những kẻ thâm độc thì chẳng có gì cản trở được hạnh phúc của chúng ta.

- Nhưng, có gì xảy ra với chúng ta, anh Pêpê? Anh Pêpê thân yêu... anh tin vào quỷ dữ sao?

Pêpê lặng thinh. Bóng tối trong điện thờ không để Rôxariô nhìn thấy nụ cười nở trên môi anh khi anh nghe câu hỏi lạ lùng của cô.

- Có lẽ cần phải tin là có quỷ dữ đấy em ạ, - Cuối cùng anh nói.

- Có gì xảy ra với chúng ta? Má em cấm em không được gặp anh. Nhưng ngoài chủ nghĩa vô thần, má không nói điều gì xấu về anh cả. Má bảo em hãy chờ anh quyết định ra đi và anh sẽ trở lại... Bây giờ anh hãy nói thật với em đi. Anh đã có ý nghĩ xấu về má em phải không?

- Không - Pêpê Rây vội vàng gượng gạo thanh minh.

- Anh không tin, như em, là má rất yêu em, má rất quý cả hai chúng ta. Má chỉ muốn điều tốt lành cho chúng ta mà thôi. Cuối cùng, chúng ta cầu mong và cần phải được má ưng thuận.

- Nếu em tin thế thì anh cũng tin như thế... Má em quý mến cả hai chúng ta... Nhưng em Rôxariô thương yêu, em phải thú thật là quỷ sứ đã xâm nhập vào nhà này rồi đấy.

- Anh đừng giễu cợt - Rôxariô âu yếm nói - Này anh, má em rất tốt. Không có một lần nào má nói là anh không xứng đáng làm chồng em cả. Anh đừng nói về thuyết vô thần nữa, vả lại, người ta bảo là em bị mắc bệnh tâm thần và lúc này nếu em nghĩ rằng em yêu anh với tất cả tâm hồn cũng chính là huyễn tưởng mà thôi. Trong gia đình em có lệ không được chống lại chứng bệnh tâm thần di truyền, bởi vì càng chống lại thì bệnh lại càng nặng hơn...

- Thế mà anh nghĩ rằng bên cạnh em có những thầy thuốc giỏi trông nom chạy chữa cho em, và cuối cùng em bé bỏng yêu quý của anh, họ sẽ thành công thôi.

- Không, không đâu, một nghìn lần không - Rôxariô kêu lên, gục đầu vào ngực người yêu - Em muốn phát điên lên vì anh. Vì anh, em chịu đựng, vì anh em ốm đau, khổ sở, vì anh em coi thường mạng sống, và em sẵn sàng chết ngay... Em biết trước, mai đây em sẽ còn ốm yếu hơn, bệnh em sẽ nặng hơn. Em sẽ chết. Nhưng em chẳng cần gì hết!

- Em chẳng ốm đau gì sất cả - Pêpê Rây đáp lại dứt khoát. - Em chỉ bị rối trí, tất nhiên có ảnh hưởng phần nào đến thần kinh. Em chẳng ốm đau gì đâu. Em chỉ buồn bực lo âu thái quá, vì một cực hình khủng khiếp mà người ta bắt em phải chịu đựng. Nhưng tâm hồn em giản dị, ngay thực và độ lượng nên em không nhận ra. Em đã nhân nhượng. Em đã tha thứ cho những kẻ hành hạ em, làm cho em đau đớn ê chề. Em đau khổ, nhưng lại coi nỗi bất hạnh thê thảm của mình là do số mệnh. Em đã chịu đựng âm thầm, em đã giơ cái cổ ngây thơ của mình ra cho tên đao phủ; em để cho nó giết mình, và con dao đã thọc sâu vào họng em mà em vẫn tưởng đó chỉ là cái gai của bông hoa, khi em đi qua nó, Rôxariô, em hãy dứt bỏ những ý nghĩ ấy đi, em phải thấy tình thế của chúng ta rất gay go, em phải nhìn vào đúng thực chất nguyên nhân của nó, và em không được hèn nhát, sợ sệt, không được lùi bước trước những thủ đoạn của những kẻ đầy đọa em, làm cho cả thể xác lẫn tâm hồn em đau ốm, nhút nhát. Hãy can đảm, đừng sợ gì cả, em sẽ khỏe lại, bởi vì thực ra em không ốm đau gì cả, em yêu ạ, em chỉ... em ưng để cho anh nói chứ?... em chỉ sợ hãi, em chỉ kinh hoảng mà thôi. Em mắc một chứng bệnh mà các cụ ngày xưa không hiểu được nên gọi là bị bùa bả sinh ra mê mẩn tâm thần. Em Rôxariô yêu quý, hãy mạnh bạo lên, hãy tin ở anh. Hãy đứng lên, và đi theo anh. Anh không cần nói gì với em nữa.

- Ôi, anh Pêpê, anh của em! Em nghĩ là anh nói rất có lý - Rôxariô khẽ kêu lên, nước mắt giàn giụa - Những lời anh nói vang lên trong tim em như những tiếng thúc giục làm cho em sửng sốt, rung động, và cho em mọi sức sống mới. Ở đây, trong bóng tối mù mịt này, chúng ta không nhìn thấy mặt nhau, nhưng từ nơi anh tỏa ra một luồng ánh sáng chói lọi tràn ngập cả tâm hồn em. Anh có sức mạnh gì để làm cho em đổi thay như vậy? Khi em gặp anh thì em bỗng trở thành người khác. Trong những ngày em không gặp anh, em lại thấy mình hèn nhát và tình cảnh của mình vô nghĩa như những ngày trước. Không có anh, em sống trong cõi u minh tối tăm mờ mịt, anh Pêpê của em ạ... Em sẽ làm theo lời anh vừa nói, em sẽ đứng lên và theo anh. Chúng ta sẽ đi với nhau đến nơi nào anh muốn. Anh có biết rằng lúc này em thấy rất khỏe khoắn không? Anh có biết rằng em đã hết cả sốt rồi không? Em khỏi bệnh, và em muốn chạy, muốn hét lên, toàn thân em như đổi mới. Anh có biết sức em tăng thêm, tăng gấp trăm lần để mà yêu anh không? Pêpê, anh nói có lý. Em không ốm đau gì cả. Đúng là em chẳng cỏ bệnh tật gì, mà chỉ do em hèn yếu, nói cho đúng hơn, chỉ do em lú lẫn u mê mà thôi.

- Đúng đấy, em bị mê hoặc.

- Bị mê hoặc. Những con mắt khủng khiếp nhìn vào em, làm cho em câm lặng và run sự. Em sợ, nhưng sợ cái gì cơ chứ?... Chỉ anh mới có sức mạnh lạ kỳ làm cho em sống lại. Nghe anh nói, em như người tái sinh. Em tưởng rằng nếu em chết thì anh sẽ quanh quẩn bên mộ em, và từ dưới sâu lòng đất em sẽ nghe thấy bước chân của anh. Ôi, giả thử em được nhìn thấy anh trong lúc này nhỉ! Nhưng anh đang ở đây ở bên cạnh em đây, chính là anh đây, em không còn nghi ngờ gì nữa... Bao nhiêu ngày không được nhìn thấy anh rồi. Em chờ mong anh như điên như dại. Mỗi ngày sống cô quạnh, em thấy nó dài như một thế kỷ... Người ta bảo em đến mai, đến mai, rồi đến mai. Đêm nào em cũng ngó qua cửa sổ, và ánh sáng cửa buồng anh đã an ủi em, làm cho em nguôi lòng. Thỉnh thoảng bóng anh hiện lên trong những ô cửa kính, em tưởng như thiên thần xuất hiện. Em vươn cả hai cánh tay ra phía ngoài, nước mắt chảy ròng ròng, và hét thầm trong óc mà không dám thốt nên lời. Khi em nhận được lời nhắn của anh qua chị Librada, khi em nhận được mảnh giấy anh báo tin cho em biết là anh sẽ đi, em buồn héo ruột héo gan, buồn tưởng chết đi được, và em đang chết dần chết mòn. Em ngã xuống, rơi xuống như một cánh chim bị thương khi đang bay, vừa rơi vừa chết cùng một lúc... Đêm nay, khi em thấy anh thức rất khuya, em không cưỡng nổi ý muốn nói chuyện với anh, và em đã xuống đây. Em nghĩ rằng tất cả sức lực, gan dạ của đời em, em đã đem dùng hết cả trong một việc táo bạo liều lĩnh này, nhưng từ nay em sẽ không thể nhút nhát được nữa... Chính anh đã cho em tinh thần quả cảm, anh đã cho em sức mạnh, anh đã giúp em đấy, có đúng thế không anh?... Anh Pêpê, anh yêu quý của em, anh nói xem có đúng là bây giờ em đã có sức mạnh và em sẽ có sức mạnh mãi mãi chứ. Anh nói là em không ốm đau, và em sẽ không ốm đau gì cả chứ. Đúng là em không ốm đau thật. Em thấy khỏe khoắn và buồn cười về những bệnh lẩn thẩn lố bịch của em.

Khi nói những lời này, Rôxariô cảm thấy đôi cánh tay của người yêu ghì chặt. Một tiếng kêu khẽ bật lên nhưng không phải từ đôi môi cô, mà đó là tiếng kêu của Pêpê, bởi vì vừa cúi xuống đầu anh va mạnh vào hai bàn chân Chúa Giêxu. Trong đêm tối, mắt anh nảy đom đóm.

Trong trạng thái tâm hồn anh lúc này và trong cái ảo giác tự nhiên do bóng tối tạo ra, Pêpê Rây cảm thấy như không phải đầu anh đụng vào chân Chúa, mà chính là Chúa đã cử động để khiển trách anh một cách rõ ràng nhất. Vừa nghiêm trang, vừa tươi cười anh ngẩng đầu lên và nói:

- Lạy Chúa, xin Chúa đừng đá tôi, vì tôi chẳng làm điều gì xấu cả.

Cùng lúc đó, Rôxariô cầm tay anh và đặt lên ngực mình. Một giọng trong trẻo trang nghiêm, thành kính và bồi hồi thốt ra:

- Lạy Chúa! Con hết lòng kính mến Chúa, Chúa của cả nhân gian. Chúa bảo trợ cho gia đình và dòng họ nhà con. Lạy Chúa, anh Pêpê Rây cũng kính mến Chúa, Chúa Giêxu trọn tốt trọn lành đã xuống thế làm người chịu nạn, chịu chết trên cây thánh giá mà chuộc tội cho chúng con. Trước mặt Chúa, trước thân hình đầy thương tích của người, trước vầng trán cắm đầy gai nhọn của người, con xin nguyện cầu anh Pêpê Rây là chồng của con, lòng con chỉ yêu anh ấy sau Chúa mà thôi, con xin tuyên thệ anh ấy là chồng con và con thà chết chứ không chịu thuộc về người khác. Tâm hồn con là của anh ấy. Xin Chúa hãy khiến mọi người không chống lại hạnh phúc của chúng con, và xin Chúa cho chúng con được chung sống bên nhau. Con xin thề con sẽ là người tốt với tất cả mọi người. Đó chính là lương tâm của con.

- Em Rôxariô, em là của anh - Pêpê xúc động nói - Má em và bất cứ ai cũng không thể ngăn cản được việc này.

Rôxariô ngả tấm thân nõn nà trong trắng và bất động vào ngực người yêu. Toàn thân cô run rẩy trong vòng tay khỏe mạnh của người trai trẻ như con chim bồ câu trong những móng vuốt của con đại bàng.

Cái ý nghĩ cho rằng có quỷ sứ lại lóe lên như một tia chớp trong đầu óc anh kỹ sư. Nhưng con quỷ đó chính là anh. Rôxariô có một cử chỉ sợ sệt giống như một thoáng giật mình kinh ngạc báo trước mối nguy hiểm...

- Em hãy thề là không bao giờ bỏ anh - Pêpê Rây ấp úng nói, cố tránh cử chỉ sỗ sàng.

- Em xin thề trước di hài cha em ở...

- Ở đâu?

- Ở dưới chân chúng ta đây...

Nhà toán học cảm thấy gạch lát dưới chân mình dựng đứng lên... Nhưng không, không phải gạch đứng lên, mà chỉ là anh cảm thấy như thế thôi, mặc dù anh là một nhà toán học.

- Em xin thề với anh - Rôxariô nhắc lại - trước di hài của cha em và trước đức Chúa, Người đang nhìn chúng ta kia... thân thể chúng ta sẽ hòa quyện vào nhau, gắn bó với nhau như lúc này và sẽ cùng nhau yên nghỉ dưới những viên gạch lát này, khi nào Chúa muốn chúng ta đi khỏi thế gian…

Pêpê Rây vô cùng xúc động cảm thấy trong tâm hồn mình một nỗi bồi hồi khó hiểu.

Cả hai người cùng yên lặng trong chốc lát. Rôxariô đứng lên.

- Sao thế?

Cô lại ngồi xuống.

- Em lại run rồi - Pêpê nói - Rôxariô, em bị cảm rồi, trán em nóng như lửa,

- Có lẽ em chết mất - Cô gái hốt hoảng thì thào - Em không hiểu mình ra làm sao nữa.

Cô ngất xỉu đi trong vòng tay người yêu. Pêpê Rây âu yếm vuốt ve cô, và thấy mặt cô toát mồ hôi lạnh.

- Đúng là em bị cảm rồi - Anh nhủ thầm - Rôxariô ra khỏi phòng như thế này thật là dại dột.

Anh dìu Rôxariô đứng lên với ý định kích thích cô hồi tỉnh lại, nhưng cô vẫn ngất xỉu. Vì thế cho nên anh quyết định đưa cô ra khỏi điện thờ, hy vọng là không khí thoáng mát bên ngoài sẽ làm cho cô tỉnh. Đúng thế, Rôxariô tỉnh dần, nhưng tỏ ra rất lo lắng vì đã đi ra khỏi phòng vào giờ này. Tiếng chuông đồng hồ nhà thờ điểm bốn tiếng.

- Muộn quá rồi! - Cô gái khẽ kêu lên - Thôi, anh buông em ra. Em nghĩ là em có thể đi một mình được. Đúng là em ốm quá rồi.

- Anh sẽ đưa em lên.

- Không thể được anh ạ. Trước hết, em sẽ lần về phòng của em... Anh không nghe hình như có tiếng động sao?

Cả hai lại im lặng, lo lắng, chăm chú lắng nghe. Yên lặng hoàn toàn.

- Anh không nghe thấy gì sao, anh Pêpê?

- Hoàn toàn không...

- Anh chú ý... đấy, đấy, lại có tiếng động đấy. Đó là một tiếng rì rào, không biết phát ra từ xa, rất xa, hay là gần, rất gần. Có thể là tiếng thở của má em, hay là tiếng ken két của cái chong chóng gió trên tháp chuông nhà thờ. A, em rất thính tai mà.

- Quá thính ... Nào, em yêu, anh bế em lên cầu thang nhé?

- Vâng, anh đưa em lên đến đầu cầu thang thôi. Sau đó em sẽ đi một mình. Nếu cần nghỉ một tý, em sẽ nghỉ như thế này... Nhưng anh không nghe thấy gì sao?...

Hai người dừng lại ở bậc thang thứ nhất.

- Đó là một tiếng động của kim loại.

- Tiếng thở của má em ư?

- Không, không phải đâu. Tiếng động từ rất xa vọng đến. Có phải là tiếng gà gáy không, anh?

- Có thể...

- Hình như có tiếng vang vang: tôi đến đó, tôi đến đó...

- A, anh đã nghe thấy rồi - Pêpê Rây thì thầm.

- Một tiếng thét.

- Một tiếng còi, em ạ.

- Tiếng còi.

- Ừ, em lên đi, Orbahôxa sắp thức dậy đấy... Lúc này anh đã nghe rõ hơn. Không phải là tiếng kèn trômpêt, mà là tiếng kèn đồng gọi lính đấy. Binh lính đang đến gần đây.

- Binh lính ư?

- Không hiểu sao anh lại nghĩ là cuộc xâm nhập quân sự vào Orbahôxa lúc này có lợi cho anh... Anh rất vui. Rôxariô, ta lên đi, nhanh lên.

- Em cũng vui đấy. Nào thì lên.

Anh bế Rôxariô thoăn thoắt đi lên, và đôi trai gái chia tay nhau bằng những lời thì thào hầu như không nghe thấy:

- Em sẽ ngó ra ngoài cửa sổ trông ra vườn, để anh biết là em đã về đến phòng yên ổn. Em đi nhé.

- Tạm biệt em Rôxariô. Cẩn thận kẻo vấp phải những đồ đạc ở trong phòng đấy...

- Em thuộc lòng tất cả mọi thứ ở đây, anh ạ. Thôi, chúng ta sẽ gặp lại nhau. Anh ngó ra cửa sổ phòng nhé, nếu muốn nhận “điện tín” của em.

Pêpê làm theo lời căn dặn của Rôxariô. Nhưng anh chờ rất lâu mà Rôxariô không ngó ra cửa sổ. Anh cảm thấy hình như có những tiếng xì xào ở trên gác.