Mô hình âm nhạc

Giải Mã Tài Năng

Lượt đọc: 89 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương 7: Áp Dụng Nguyên Tắc Vào Đời Sống
Biết Được Nơi Nào Bạn Muốn Tới

❊ ❊ ❊

Theo quan điểm của David Hume và nhiều người khác, Benjamin Franklin là “nhà xã luận vĩ đại đầu tiên của nước Mỹ”. Vậy ông đã làm thế nào để thành công? Tiểu sử về ông rất nổi tiếng − hầu hết chúng ta đều được đọc ở trường − nhưng với những kiến thức về sự phát triển nhân tài mà ta đã biết thì một số yếu tố trong câu chuyện cuộc đời ông dường như quan trọng và đáng suy ngẫm hơn ta tưởng.

Ở tuổi thiếu niên, Franklin từng nghĩ rằng khả năng viết của mình đã đủ tốt rồi, cho đến một ngày khi cha ông tìm thấy một bức thư giữa Ben và một người bạn tên là John Collins, tranh luận tới lui về một luận điểm. (Họ tranh luận về việc phụ nữ có nên được đi học hay không. Collins cho rằng phụ nữ bẩm sinh đã không thể học nhiều như đàn ông, còn Franklin thì tranh luận ngược lại.) Lần đầu tiên, cha của Ben nói với con trai về những ưu điểm trong bức thư của cậu so với thư của Collin: đó là phần chính tả và cách ngắt câu. Sau đó, ông nói và chỉ cho cậu thấy nhược điểm của nó: “với phương pháp và cách diễn đạt tao nhã, rõ ràng, ông đã thuyết phục tôi bằng những ví dụ cụ thể,” Franklin nhớ lại. Chúng ta nên ghi nhớ điều này khi muốn đánh giá ai đó − đầu tiên nên khen ngợi, sau đó góp ý bằng những ví dụ cụ thể. Ở điểm này, ông Josiah Franklin quả là một hình mẫu cho tất cả chúng ta.

Ben đáp lại những quan sát của cha mình bằng nhiều cách. Đầu tiên, cậu tìm đọc những bài báo xã luận nổi tiếng trong tờ Người quan sát, một tờ báo ra định kỳ nổi tiếng của Anh với tác giả là Joseph Addison và Richard Steele. Bất kỳ ai trong chúng ta hẳn cũng đã làm những việc tương tự như vậy. Nhưng Franklin thì khác; cậu bắt tay thực hiện một chương trình đặc biệt mà ít ai trong chúng ta nghĩ tới.

Cậu bắt đầu với việc đọc một bài báo trong tờ Người quan sát và ghi chú ngắn gọn ý nghĩa của từng câu. Mấy ngày sau đó, cậu bỏ những chú thích đó đi và cố gắng diễn đạt lại ý nghĩa của từng câu theo cách của riêng cậu. Khi làm xong, cậu đem so sánh bài luận của mình với nguyên bản, “để phát hiện và sửa lỗi”.

Một trong những lỗi cậu nhận ra là vốn từ vựng của mình còn nghèo nàn. Làm thế nào để khắc phục điều này? Cậu thấy rằng một nhà thơ cần phải có “một kho từ vựng phong phú” để có thể diễn đạt bất cứ ý tứ gì theo nhiều cách khác nhau, phụ thuộc vào yêu cầu của luật gieo vần hay số âm tiết. Vì vậy, cậu đã chuyển những bài trong Người quan sát sang thể thơ. Sau đó, khi nào quên, cậu lấy lại các bài luận đã chuyển thành thơ của mình và chuyển chúng lại thành văn xuôi; và so sánh một lần nữa nỗ lực của mình với nguyên bản.

Franklin cũng nhận ra rằng nhân tố quan trọng để có một bài luận tốt chính là cách tổ chức bài luận; vì vậy cậu tìm cách phát triển kỹ năng này. Cậu ghi chú nhỏ ở từng câu trong mỗi bài luận, nhưng viết mỗi ghi chú ra một mảnh giấy riêng. Sau đó trộn lẫn các ghi chú này và để đấy trong nhiều tuần cho đến khi cậu quên nội dung của bài luận. Lúc đó, cậu sẽ cố gắng đặt các ghi chú theo đúng thứ tự của chúng, thử viết lại bài luận và so sánh với nguyên bản. Nhiều lần như vậy, cậu “đã phát hiện ra rất nhiều lỗi và sửa cho tốt hơn.”

Phương pháp của Franklin gần giống với nguyên tắc luyện tập có ý thức; chúng có một cấu trúc tốt tương ứng với từng hoàn cảnh phát sinh. Mặc dù không có giáo viên hướng dẫn nhưng cha cậu giúp chỉ ra một số lỗi đặc biệt trong văn phong của cậu. Ben tự trở thành giáo viên của chính mình bằng cách tìm và học điểm mạnh của những tác phẩm văn xuôi xuất sắc. Khó có thể chọn được tác phẩm nào tốt hơn các bài luận trong tờ Người quan sát; đó là loại văn phong hấp dẫn, mang tính thời sự và đổi mới mà Franklin mong muốn viết được như vậy. Các bài luận này hay đến mức hơn 300 năm sau chúng vẫn được sử dụng rộng rãi. Như vậy, Franklin đã xác định được khía cạnh cần cải thiện và tìm cách buộc mình phải căng sức luyện tập. Đây chính là cốt lõi của luyện tập có ý thức.

Đáng chú ý là ông đã không cố gắng trở thành một nhà xã luận giỏi hơn chỉ bằng cách ngồi xuống và viết ra các bài luận. Thay vào đó, giống như những nhạc sĩ và vận động viên hàng đầu, ông đã liên tục luyện tập những khía cạnh đặc biệt cần cải thiện. Đầu tiên, với cấu trúc câu, ông đã bắt tay vào thực hiện đúng theo những nguyên tắc của luyện tập có ý thức. Phương pháp tóm tắt và trình bày lại các câu trong tác phẩm Người quan sát, từng câu từng câu một, chỉ để phục vụ mục đích này. Ông lặp lại công việc này ở tần suất cao vì một bài luận gồm rất nhiều câu khác nhau. Sau đó ông nhận xét công việc của mình bằng cách so sánh câu văn mới với nguyên bản. Để cải thiện vốn từ vựng, ông cũng tự tạo ra một cấu trúc luyện tập khác thường, đó là chuyển từ thể văn xuôi sang thể thơ, cũng với một tần suất cao và có phản hồi ngay lập tức. Cần lưu ý rằng việc chuyển lại các bài luận từ thể thơ sang văn xuôi chính là ông đang tiếp tục tập luyện về cấu trúc câu. Phương pháp của ông với nhân tố thứ ba, cách tổ chức bài luận, cũng đặc biệt thông minh, nó cho phép ông tiếp tục luyện tập kỹ năng đặc biệt đó và đồng thời duy trì các phương pháp khác.

Một đặc điểm nữa trong phương pháp của Franklin là ghi chú những điểm quan trọng trong bài luận. Ông làm việc này một cách rất thông minh. Ngày nay, khi nghe kể về những cách ông đã làm, mọi người đều kinh ngạc không chỉ trước sự thông minh trong phương pháp luyện tập mà còn ở khả năng hoàn thành những việc đó của ông. Nó đòi hỏi sự lao động miệt mài. Trên lý thuyết, bất kỳ ai cũng có thể làm được những công việc như của ông và nó đem lại hiệu quả rất cao. Tuy nhiên, thực tế, không ai làm được điều đó, kể cả đối với những sinh viên theo học môn văn. Và Franklin không phải một sinh viên. Ông theo học nghề in của anh trai; một công việc mệt nhọc chiếm hầu hết thời gian của ông. Ông chỉ có thể tập viết luận trước khi đi làm vào mỗi buổi sáng, vào buổi đêm sau giờ làm hoặc trong ngày Chủ nhật, hay “khi tôi nghĩ cách ở trong nhà in một mình.” Là người theo Thanh giáo, ông biết mình phải có mặt ở nhà thờ vào mỗi ngày Chủ nhật, nhưng “tôi không thể, bởi dường như tôi không có thời gian để đi”.

Chi tiết về cách thức Franklin tự dạy mình viết văn đáng để chúng ta chú ý bởi hai lý do. Thứ nhất, đó là một ví dụ cụ thể, rõ ràng về hiệu quả của luyện tập có ý thức − ở trường hợp này nó đã tạo nên một trong những nhà văn có ảnh hưởng nhất tới văn học Anh trong thời đại đó. Thứ hai, đó là minh chứng đầy cảm hứng về việc áp dụng những nguyên tắc này cho từng người trong những trường hợp ngoại lệ − thật không may, hầu hết mọi người trong các công ty và tổ chức ngày nay đều gặp phải những trường hợp ngoại lệ như vậy.

Như ta đã biết, hầu hết các công ty dường như không mặn mà với những nguyên tắc của luyện tập có ý thức. Nhưng ngạc nhiên hơn khi biết rằng rất nhiều tổ chức uy tín (không thuộc lĩnh vực kinh doanh) lại áp dụng các nguyên tắc này. Chúng ta thường khâm phục thành tích của các đội tuyển vô địch hay các dàn nhạc vĩ đại, nhưng khi tới công sở, không có tấm gương cá nhân xuất chúng nào để ta học tập. Quân đội Mỹ đã tự nâng cao hiệu quả hoạt động thông qua nghiên cứu và áp dụng những nguyên tắc đó. Họ cũng tài trợ một số nghiên cứu đặc biệt về vấn đề này. Nhưng hầu hết các công ty, học viện giáo dục và tổ chức phi lợi nhuận khác đều chưa nhận thức được hoặc không quan tâm đến nguồn gốc cơ bản của thành công lớn.

Đây là một thực tế ở hầu hết các tổ chức chứ không phải tất cả. Ở chương sau ta sẽ xem họ đã áp dụng các cách thức khác nhau như thế nào và thậm chí còn làm tốt hơn ra sao. Vì phần lớn các tổ chức không hiểu hoặc không áp dụng những nguyên tắc này và vì mọi người không quyết tâm thay đổi cách điều hành của chủ doanh nghiệp nên chúng ta sẽ cùng xem các cá nhân có thể tự làm gì, như Ben Franklin, để giỏi hơn trong lĩnh vực của họ.

Bước một, bạn cần biết mình muốn làm gì. Từ khóa ở đây không phải từ “làm gì” mà là từ “biết”. Đạt được thành công lớn đòi hỏi sự khổ luyện bền bỉ trong nhiều năm; không ai thành công chỉ nhờ cầu nguyện. Bạn phải hoàn toàn xác định được mình muốn làm gì, chứ không phải chần chừ suy nghĩ xem mình sẽ làm gì. Ở chương cuối của cuốn sách này, ta sẽ nhìn nhận sâu hơn về câu hỏi bí ẩn liên quan đến nguồn gốc của sự xác định này. Còn bây giờ giả định rằng bạn đã biết mình muốn gì, dù nó chỉ là bước tiếp theo của sự định hướng chung.

Thử thách đầu tiên trong việc tạo ra một hệ thống luyện tập có ý thức là bạn phải xác định được các bước tiếp theo. Ở một số lĩnh vực, các bước này rất rõ ràng. Nếu muốn chơi đàn dương cầm, bạn phải học những kỹ năng chuẩn và thứ tự những gì cần học đã được nhiều thế hệ giáo viên xác định rất rõ. Tương tự trong các nghề đòi hỏi chuyên môn cao như kế toán, luật sư hay bác sĩ; các bước đầu tiên đều được thiết lập sẵn dưới sự hướng dẫn của giáo viên.

Nhưng phần lớn các nghề, ở giai đoạn đầu thường không có sẵn các môn học hay giáo trình chính thống. Bạn phải tự quyết định việc tập trung vào những kỹ năng và khả năng nào, và làm thế nào để thực hiện chúng. Hầu hết chúng ta không đủ trình độ để làm được việc này mà phải cần sự giúp đỡ.

Từ khía cạnh này, ta thấy người thầy, dưới một cái nhìn mới − không chỉ đơn thuần là những người thông minh hướng dẫn chúng ta, mà còn là những người giàu kinh nghiệm cho ta lời khuyên về các kỹ năng và khả năng cần thiết để đạt tới thành công; cho nhận xét về cách thức ta thực hiện mọi việc. Ít nhất họ là những người hướng dẫn lý tưởng. Tìm được những con người như vậy không hề dễ dàng nhưng đó là việc cần thiết để thực hiện được nguyên tắc thông thường sau: trong luyện tập, quan điểm của người khác về những gì bạn nên làm và làm như thế nào là vô cùng quan trọng.

Các kỹ năng và khả năng mà một người có thể lựa chọn để phát triển là không giới hạn, nhưng cơ hội luyện tập chúng rơi vào hai phạm trù thông thường sau: một là luyện tập trực tiếp, không sử dụng các kỹ năng hay khả năng − giống như việc một nhạc sĩ luyện tập một bản nhạc trước khi trình diễn; và hai là cơ hội luyện tập trong công việc.

Luyện tập trực tiếp

Trong hầu hết công việc, không có khái niệm rõ ràng về luyện tập trực tiếp, có lẽ ngoại trừ việc tập diễn thuyếtNhưng trên thực tế, các khả năng này lại sâu rộng một cách đáng ngạc nhiên. Ta có thể nghĩ về chúng theo ba phạm trù chung, dựa trên những mẫu hình sử dụng trong các lĩnh vực coi luyện tập là vô cùng quan trọng.

Theo truyền thống cổ điển, người nhạc sĩ luôn biết họ sẽ chơi bản nhạc nào. Điều phân biệt các vĩ nhân với những người khác là cách họ chơi bản nhạc đó hay. Trong kinh doanh, có nhiều tình huống tương tự, thể hiện rõ nhất trong các bài phát biểu hay buổi diễn thuyết; những điều này tạo nên một yếu tố thông thường của đời sống doanh nghiệp. Nhưng bằng cách nào? Các sự kiện này đặc biệt quan trọng − ví như một buổi diễn thuyết trước các nhà phân tích của phố Wall, trước ban giám đốc, thủ trưởng, ủy viên quốc hội, hay trước một đồng nghiệp có thể kéo theo nhiều hệ quả lớn với bạn và công ty bạn. Vì vậy, với nhiều người, luyện tập có lẽ cũng bao gồm cả việc phải diễn tập trước.

Hãy nghĩ mọi cách để luyện tập tốt hơn. Một người có thể phân tích đoạn hội thoại và ở mỗi phần sẽ quyết định ý tưởng quan trọng nhất cần truyền tải, ví như sự đam mê, hệ quả hợp lý, sự đồng cảm chung với khán giả hay sự hài hước. Sau đó nghiên cứu lại từng đoạn, liên tục nỗ lực diễn đạt các ý tưởng chính một cách hiệu quả hơn, ghi nhận các phản hồi từ người hướng dẫn hoặc xem lại băng hình. Trong thời đại của You Tube, bạn có thể dễ dàng tìm thấy những đoạn băng hình ghi lại bài diễn thuyết của người khác; bạn có thể phân tích và học hỏi nhiều điều từ chúng, đặc biệt lưu ý cách họ cố gắng truyền tải cùng một ý tưởng mà bạn muốn thực hiện.

Liệu cách làm này có hiệu quả hơn? Rất có thể là như vậy. Nhưng đây chính là cách thức chuẩn bị công việc của các vĩ nhân.

Rất nhiều yếu tố khác của đời sống kinh doanh có thể được luyện tập tương tự như vậy. Một trong những nhiệm vụ khó khăn nhất của người lãnh đạo là đánh giá công việc của cấp dưới trực tiếp. Đây cũng là một nhiệm vụ của mô-hình-âm-nhạc; bạn biết những gì mình muốn truyền tải, và thách thức để truyền tải chúng một cách hiệu quả. Bạn nên chia nhỏ thông điệp của mình thành nhiều phần và phân tích riêng từng phần. Sau đó, bạn luyện tập lại nhiều lần với sự nhận xét, góp ý của người hướng dẫn hoặc xem lại băng hình. Cách luyện tập này cũng có thể áp dụng khi đi phỏng vấn xin việc hoặc xuất hiện trên truyền hình. Xét cho cùng, trong những tình huống như thế này, bạn vẫn hiểu thông điệp chính muốn truyền tải, cho dù bị chất vấn câu hỏi nào đi chăng nữa.

Chúng ta đã bỏ qua câu hỏi về việc các bài phát biểu hay diễn thuyết được chuẩn bị như thế nào. Thông thường, những gì bạn viết ra chính là một sự thực hiện, điều đó cho thấy việc viết lách có thể coi là một hoạt động mô-hình-âm-nhạc. Với những văn bản đơn giản, bạn có thể áp dụng phương pháp của Ben Franklin. Thay vì sử dụng cuốn Người quan sát, bạn có thể chọn ra một bức thư gửi cổ đông, một đoạn quảng cáo, một đoạn viết trên blog hoặc những mô hình tương tự. Để chuẩn bị một bài phát biểu, bạn có thể sử dụng một phương pháp đặc biệt hiệu quả − vốn là một phần tinh túy trong phương pháp của Ben Franklin: xem một bài phát biểu mà bạn cho là xuất sắc, ghi chú lại những điểm đáng lưu ý; sau đó, khi bạn đã quên đi hầu hết nội dung của chúng, hãy sử dụng các ghi chú trước đó để tạo ra một bài phát biểu có cùng quan điểm tương tự; đọc to lên và ghi âm lại; cuối cùng so sánh với nguyên bản.

Mô hình cờ vua

Các kỳ thủ thường luyện tập bằng cách nghiên cứu những ván cờ thực sự của các quán quân cờ vua và được thiết lập theo những chủ đề khác nhau như cách bắt đầu trận đấu, kết thúc, tấn công, phòng thủ và nhiều phạm trù tinh tế khác. Hàng ngàn cuốn sách về những thế cờ như vậy đã được xuất bản. Họ luyện tập bằng cách nghiên cứu các thế cờ cụ thể, chọn ra những nước cờ mà bạn muốn đi, sau đó so sánh với nước cờ của các quán quân. Nếu khác nhau thì phân tích xem lý do tại sao và nước cờ nào hay hơn.

Đây là một kiểu luyện tập khác nhưng vẫn đáp ứng những yêu cầu của luyện tập có ý thức: nó được tạo ra để thỏa mãn yêu cầu căn bản của lĩnh vực đó; trong trường hợp này là sự lựa chọn nước cờ và tập trung nghiên cứu cần cải thiện những nước cờ nào. Việc này đòi hỏi phải làm đi làm lại nhiều lần và có thông tin phản hồi ngay lập tức. Nhiều nhân tố trong thực hiện công việc cũng có thể được cải thiện thông qua phương pháp tương tự.

Trên thực tế, mô hình cờ vua được sử dụng rộng rãi trong đào tạo kinh doanh đã 80 năm nay nhưng dưới một cái tên khác: phương pháp tình huống. Tiên phong áp dụng phương pháp này là trường Kinh doanh Harvard. Tương tự như việc luyện tập cờ vua: bạn đối mặt với một vấn đề và nhiệm vụ của bạn là giải quyết nó. Cuộc sống thực tế như nó vốn có, và bạn thường không biết liệu cách giải quyết của mình có phải là tốt nhất hay không. Nhưng quá trình tập trung vào vấn đề và đánh giá biện pháp giải quyết luôn mang tính chỉ dẫn; điều này lý giải tại sao phương pháp tình huống lại được hàng trăm trường đại học trên toàn thế giới sử dụng.

Một trong những mặt mạnh của cách tiếp cận này ở chỗ có thể tập trung rõ ràng vào những kỹ năng đặc biệt cần cải thiện mà vẫn tuân thủ các nguyên tắc của luyện tập có ý thức. Ví dụ, bạn làm nghề tiếp thị đã nhiều năm nhưng ít có cơ hội tiếp thị hàng hóa Mỹ trên thị trường Trung Quốc, vì thế bạn không rành về thị trường này. Tuy nhiên, trong một thời gian ngắn, bạn vẫn có thể nghiên cứu hàng loạt các trường hợp tương tự về việc tiếp thị hàng hóa Mỹ ở Trung Quốc. Tuy khác với việc quảng bá sản phẩm thật, nhưng nó cũng cung cấp cho bạn nhiều kiến thức thực tế so với những người không say mê nghiên cứu về nó.

Một cách áp dụng mô hình cờ vua là tham gia các lớp học kinh doanh sử dụng phương pháp tình huống. Cách này không phải lúc nào cũng thực hiện được nhưng nó đem lại nhiều lợi thế. Mặc dù phản ứng trước những vấn đề tình huống không phải lúc nào cũng rõ ràng nhưng nó giúp ta thấy quan điểm của các sinh viên khác và đặc biệt của giáo viên − vốn có thể chính là người đã viết ra tình huống đó. Các lớp học như vậy thường đưa ra rất nhiều tình huống cho sinh viên; ví như, trong chương trình học hai năm, sinh viên trường Kinh doanh Harvard được nghiên cứu tới hơn 500 trường hợp khác nhau.

Nếu không thể tham gia các lớp học kinh doanh, bạn vẫn có thể áp dụng mô hình cờ vua một cách đặc biệt. Với những người mới bắt đầu, bạn có thể mua các nghiên cứu tình huống sử dụng trong các trường kinh doanh nổi tiếng trên thế giới, được rao bán qua mạng và tự mình nghiên cứu. Cụ thể hơn, ý thức về mô hình cờ vua sẽ thay đổi cách bạn đọc một bản tin hoặc khi quan sát những gì xảy ra trong ngành hoặc công ty nơi bạn làm việc. Bản chất của mô hình cờ vua là câu hỏi: Bạn sẽ làm gì? Mỗi tin tức đọc được, mỗi sự phát triển mới trong công ty chính là một cơ hội để bạn trả lời câu hỏi đó. Sự thay đổi của giá dầu, mức tiêu dùng, một thương nhân bị mất 7 tỷ đô-la, Apple giới thiệu máy iPhone − đừng chỉ đọc những thông tin đó, hãy tưởng tượng xem điều đó có thể sẽ ảnh hưởng thế nào đến công việc hiện tại hoặc tương lai của bạn, và hãy trả lời câu hỏi: Bạn sẽ làm gì? Sau đó tiến đến một bước cực kỳ quan trọng: Viết ra câu trả lời của bạn và giữ chúng lại. Hãy nhớ rằng, thông tin phản hồi là điều cốt yếu để việc luyện tập đạt hiệu quả. Con người thường có xu hướng nhớ nhầm những gì họ đã nghĩ trong quá khứ và điều chỉnh hồi ức của mình theo hướng tốt đẹp hơn, dựa vào những gì thực sự đã xảy ra. Nhưng với những ghi chép bằng văn bản thì mọi chuyện sẽ luôn rõ ràng. So sánh những việc bạn-sẽ-làm với những gì người thành công trước đó đã làm là một cách thức luyện tập có hiệu quả.

Mô hình thể thao

Việc luyện tập của các vận động viên điền kinh hàng đầu rơi vào hai loại sau. Một là: rèn luyện, xây dựng các ưu thế và khả năng hữu ích nhất của môn thể thao. Cầu thủ biên trong giải bóng bầu dục Mỹ luyện tập tăng cường sức bật của cơ chân; các cầu thủ quần vợt luyện tập sự ổn định thể lực để có thể chơi một trận bóng trong suốt ba giờ đồng hồ. Hai là: luyện tập những kỹ năng tối quan trọng − ví dụ đánh một cú bóng chày, ném một quả bóng hay đánh một cú bóng gôn ngoài sân cát. Một đặc điểm chung của các kỹ năng này là: chúng luôn luôn khác nhau ở từng hoàn cảnh. Đó là lý do tại sao nó khác với mô hình âm nhạc. Với nhạc sĩ dương cầm, những nốt nhạc trong bản Sônát Ánh trăng của Beethoven không bao giờ thay đổi, nhưng với một cầu thủ tiền vệ, không bao giờ có hai tình huống giống nhau trên sân bóng.

Vậy đâu là điều tương tự trong kinh doanh? Với việc rèn luyện, chúng ta giả định rằng công việc của bạn không đòi hỏi nhiều thể lực; nếu đúng như vậy thì cơ hội rèn luyện thể lực thích hợp sẽ rất rõ ràng. Nhưng nếu công việc của bạn liên quan tới thông tin − và dịch vụ − như hầu hết các công khác trong thế giới phát triển này, thì rèn luyện nghĩa là phát triển những khả năng nhận thức tiềm ẩn mà bạn vốn có − ví dụ như toán học cơ bản và kế toán trong các công việc về tài chính, khoa học cơ bản trong nghề kỹ sư hay kỹ năng ngôn ngữ cơ bản trong việc biên dịch. Trong nhiều trường hợp, đó là những điều bạn được học trong trường trung học hoặc cao đẳng. Có lẽ bạn từng nghĩ rằng những kiến thức đó không còn giúp ích được gì cho bạn nữa. Nhưng sự thực là sức mạnh đó, giống như sức mạnh thể chất, sẽ mất dần đi nếu không được duy trì thường xuyên.

Việc rèn luyện, theo nghĩa này, có thể thực hiện bằng nhiều cách. Bạn có thể lấy những quyển sách giáo khoa hoặc sách hướng dẫn cũ, xem lại những kỹ năng cơ bản làm nền tảng cho công việc của bạn; bạn sẽ trở nên nhanh nhẹn, hoạt bát và tự tin hơn với những kỹ năng đó. Ví dụ, cho dù bạn đã làm việc trong thế giới đầu tư bao lâu đi chăng nữa thì bạn vẫn tìm thấy nhiều điều có ích khi đọc lại cuốn Phân tích chứng khoán của Graham và Dodd, một cuốn sách hẳn bạn từng đọc khi mới vào nghề; và tôi chắc rằng bạn sẽ học được một số điều quan trọng mà bạn đã lãng quên. Tương tự với những người làm nghề viết và biên tập, họ có thể đọc lại cuốn Cách sử dụng tiếng Anh hiện đại của Fowler và cuốn Các yếu tố cấu thành văn phong của Strunk và White. Mọi lĩnh vực đều có những chỉ dẫn kinh điển cần thường xuyên được nghiên cứu, giống như việc xoa bóp chân giúp ích rất nhiều cho hậu vệ biên. Điểm khác biệt ở chỗ mọi hậu vệ biên chơi trong trường trung học đến giải bóng quốc gia Mỹ đều cần được xoa bóp chân, trong khi đó, ngạc nhiên thay, rất ít người trong lĩnh vực kinh doanh rèn luyện những yếu tố cơ bản hỗ trợ họ trong công việc.

Việc rèn luyện cũng được thực hiện với những vật liệu mới. Dùng bút chì và giấy để phân tích tỷ lệ cơ bản của một bản cân đối tài chính mới, mặc dù bạn có phần mềm thực hiện việc đó chỉ với một cú nhắp chuột. Phân tích giá trị một cổ phiếu. Dùng bút chì để biên soạn một bài tạp chí. Mặc dù bạn không học thêm được những kỹ năng mới nhưng bạn đang xây dựng điểm mạnh để thực hiện mọi kỹ năng của mình.

Phát triển kỹ năng đặc biệt − loại hình luyện tập thứ hai trong mô hình thể thao − dựa trên việc mô phỏng hội tụ. Quan niệm này có thể được áp dụng rộng rãi trong kinh doanh, mặc dù thực hiện được nó quả là một thử thách. Các vận động viên điền kinh dành phần lớn thời gian luyện tập các kỹ năng đặc biệt; nó không giống việc chơi một bản nhạc không bao giờ thay đổi, hay những kỹ năng thể thao cụ thể nào đó nằm hoàn toàn trong sự kiểm soát của vận động viên, ví như, đánh một cú bóng chày hay tung một cú giao bóng. Những kỹ năng này một phần khó thực hiện vì chúng có một hoặc cả hai đặc điểm sau. Trước hết, chúng đòi hỏi sự phản ứng nhanh nhạy trước những tình huống không đoán trước của đối phương − ví dụ như đánh bóng chày hay đáp trả cú giao bóng quần vợt. Thứ hai, chúng có thể thường xuyên biến đổi; cầu thủ nhận cú chuyền bóng có thể không đón bóng ngay khi cầu thủ tiền vệ ném bóng mà đợi tới khi quả bóng bay tới.

Các đối thủ không lường trước, sự phản ứng nhanh nhạy, tình huống biến đổi − rất giống hoạt động kinh doanh. Bản thân bạn khó có thể tự mình luyện tập những tình huống này mà cần sự tham gia của những người khác. Ví dụ, nếu ai đó giúp bạn tập thực hành một cuộc gọi điện chào hàng hoặc một cuộc đàm phán thì bạn cần nhớ nguyên tắc sau: cố gắng nâng cao một khía cạnh đặc biệt trong biểu hiện của bạn, lặp đi lặp lại nhiều lần và ghi nhận thông tin phản hồi ngay lập tức. Nhưng nếu không ai giúp thì bạn vẫn có thể tự mình thực hiện được hình thức tập luyện này thông qua các hình thức mô phỏng kinh doanh đang phát triển nhanh chóng trên thế giới. Những gì sẵn có trên thị trường làm ta phải ngạc nhiên. Có rất nhiều các trò chơi trên mạng hoặc được tải về mô phỏng thị trường marketing, giao dịch cổ phiếu, đàm phán, chiến lược công ty và nhiều phương pháp rèn luyện khác ở các mức độ phức tạp hơn. Chúng được cập nhật và phát triển hàng ngày. Đây là sự tiến bộ rõ nét, giúp việc thực hiện loại hình luyện tập này trở nên đơn giản và dễ tiếp cận.

Luyện tập trong công việc

Cơ hội luyện tập trực tiếp những kỹ năng kinh doanh nhiều hơn ta tưởng, nhưng chúng không đơn thuần chỉ là cơ hội. Một cách khác để luyện tập kỹ năng kinh doanh là thực hiện ngay trong chính công việc của mình. Xin được nhắc lại, nó là một loại hình hoạt động khác biệt. Nếu đang nói chuyện với giám đốc về mức thưởng của mình, bạn không thể nói “Thôi nào, chúng ta hãy thảo luận vấn đề này thêm năm lần nữa.” Nếu trong tình huống đó hoặc bất kỳ tình huống khác, bạn đều có thể làm tốt hơn. Tất cả đều nằm trong đầu bạn.

Các nhà nghiên cứu gọi những hoạt động đó là sự tự điều chỉnh. Thuật ngữ này bao gồm một loạt các hành vi; một số chúng liên quan chặt chẽ ở đây. Giáo sư Barry J. Zimmerman của trường Đại học thành phố New York, và các đồng nghiệp đã tiến hành nghiên cứu rộng rãi những hành vi này, ông thấy rằng "thuộc tính của luyện tập có ý thức… đã được nghiên cứu như là những thành phần chính của sự tự điều chỉnh." Sự tự điều chỉnh hiệu quả là những việc bạn làm trước, trong và sau khi làm việc.

Trước khi làm việc

Quá trình tự điều chỉnh bắt đầu với những mục tiêu đề ra. Chúng không phải mục tiêu lớn, mang tính định hướng cả cuộc đời mà chỉ là những mục tiêu tức thì cho những việc bạn sẽ làm trong ngày hôm nay. Trong các cuộc nghiên cứu, những người thực hiện kém nhất đều không tự đặt ra mục tiêu cho bản thân; họ vất vả và kiên trì thực hiện công việc của mình. Những người trung bình đặt ra những mục tiêu chung chung và thường tập trung đơn giản vào việc đạt được một kết quả tốt − như giành được đơn đặt hàng, đạt được doanh số hay hoàn thành đề xuất cho dự án mới. Nhưng những người xuất sắc nhất đặt ra mục tiêu không chỉ cho kết quả mà cho cả quá trình đạt được kết quả. Ví dụ, thay vì chỉ giành được đơn đặt hàng, mục tiêu của họ còn là tập trung đặc biệt để tìm ra những nhu cầu tiềm ẩn của khách hàng.

Bạn có thể thấy điều này tương tự như bước đầu của luyện tập có ý thức. Nó không hoàn toàn giống như vậy; bạn không tạo ra một hoạt động luyện tập mà chỉ thực hiện những yêu cầu của công việc. Nhưng trong hoạt động đó, người xuất sắc nhất luôn tập trung vào việc làm cách nào để thực hiện tốt hơn một số nhân tố đặc biệt của công việc, giống như người nghệ sĩ dương cầm tập trung cải thiện một nét lướt đặc biệt.

Với mục tiêu đặt ra, bước tiếp theo là lên kế hoạch để đạt được mục tiêu. Một lần nữa, những người xuất sắc nhất luôn tạo ra những kế hoạch đặc biệt và có phương pháp nhất. Họ suy nghĩ chính xác, chứ không mập mờ, về cách làm thế nào để đạt được mục tiêu. Vì vậy, nếu mục tiêu của họ là xác định những nhu cầu tiềm ẩn của khách hàng thì kế hoạch để đạt được điều này có thể sẽ bao gồm việc lắng nghe những từ ngữ chính mà khách hàng thường sử dụng, hoặc đặt ra những câu hỏi đặc biệt để làm nổi bật vấn đề cốt lõi trong nhu cầu của họ.

Một phần quan trọng của tự điều chỉnh trong công việc chính là thái độ và lòng tin. Bạn có thể nghĩ rằng việc đặt ra mục tiêu và lên kế hoạch cho những việc bạn sẽ làm hàng ngày có vẻ khó khăn. Thực hiện việc đó luôn đòi hỏi động lực cao. Động lực đó có từ đâu? Những người xuất sắc thực hiện công việc của mình với một niềm tin vững chắc; các nhà nghiên cứu gọi đó là sự tự tin vào khả năng làm việc. Họ cũng tin tưởng mạnh mẽ rằng họ sẽ được đền đáp cho những việc họ làm.

Trong khi làm việc

Kỹ năng tự điều chỉnh quan trọng nhất được các vĩ nhân sử dụng khi làm việc chính là sự tự quan sát. Ví dụ, trong một cuộc đua, những vận động viên điền kinh đường dài bình thường hay nghĩ những điều khác với việc họ đang làm; đơn giản vì việc chạy đường dài rất vất vả nên họ không muốn đầu óc mình nghĩ tới nó. Ngược lại, những vận động viên xuất sắc nhất, lại dốc toàn bộ sự tập trung vào bản thân: họ đếm nhịp thở của mình đồng thời đếm các sải chân để duy trì một tỷ lệ xác định.

Hầu hết chúng ta không làm những nghề liên quan đến thể lực, nhưng những nguyên tắc tương tự cũng được áp dụng trong các công việc đòi hỏi chất xám. Những người xuất sắc nhất luôn tự quan sát kỹ bản thân họ. Họ có khả năng đứng ngoài bản thân, để ý những gì đang diễn ra trong đầu và tự hỏi xem phải thực hiện như thế nào. Các nhà nghiên cứu gọi đây là hiện tượng siêu nhận thức − biết về hiểu biết của bản thân; nghĩ về suy nghĩ của bản thân. Các vĩ nhân thực hiện điều này có hệ thống hơn người bình thường; đó là một phần cố định trong cuộc sống của họ.

Hiện tượng siêu nhận thức rất quan trọng vì mọi tình huống luôn thay đổi. Ngoài vai trò trong việc tìm kiếm các cơ hội luyện tập, nó còn đóng một vai trò giá trị trong việc hỗ trợ các vĩ nhân thích ứng trước những điều kiện thay đổi. Khi đàm phán, nếu khách hàng nêu lên một vấn đề hoàn toàn bất ngờ thì một doanh nhân xuất sắc có thể tạm dừng suy nghĩ và đứng dưới góc nhìn của người ngoài cuộc để quan sát quá trình phân tích nhận thứccủa chính bản thân: TÔI đã hoàn toàn hiểu được dụng ý của đối phương chưa? TÔI có nổi giận không? TÔI có bị chi phối bởi cảm xúc không? TÔI có cần một chiến lược khác ở đây không? Nếu có thì là gì?

Ngoài ra, siêu nhận thức còn giúp các vĩ nhân tìm ra cơ hội luyện tập trong các tình huống phát sinh. Họ có thể quan sát suy nghĩ của chính mình và đặt câu hỏi: Tình huống này cần sử dụng những khả năng nào? Tôi có thể sử dụng kỹ năng nào khác không? Tôi có nên gắng sức thêm một chút nữa không? Nó sẽ làm việc như thế nào? Thông qua khả năng tự quan sát bản thân, họ có thể vừa thực hiện đồng thời luyện tập những việc họ đang làm.

Sau khi làm việc

Luyện tập sẽ không có tác dụng nếu thiếu thông tin phản hồi hữu ích. Tương tự, cơ hội luyện tập trong công việc sẽ không có giá trị nếu sau đó không được nhận xét, đánh giá đúng mức. Ta phải tự đánh giá việc luyện tập của mình vì hoạt động luyện tập diễn ra trong trí óc của chính chúng ta và chỉ ta mới hiểu rõ những việc mình đã cố gắng và đánh giá hiệu quả của chúng.

Các vĩ nhân đánh giá bản thân họ hoàn toàn khác với cách chúng ta thường làm. Việc đặt ra các mục tiêu và chiến lược giúp họ đánh giá mục tiêu cụ thể hơn. Những người bình thường bằng lòng với việc tự đánh giá công việc của mình là tốt hay không. Nhưng các vĩ nhân luôn đánh giá bản thân với các tiêu chuẩn liên quan tới những việc họ đã nỗ lực hoàn thành. Đôi lúc họ so sánh thành tích của mình với thành tích tốt nhất đã đạt được; với thành tích của các đối thủ cạnh tranh; và nhiều khi là với thành tích tốt nhất của bất kỳ ai trong lĩnh vực của mình. Bất cứ sự so sánh nào trên đây đều có ý nghĩa. Điều quan trọng nhất, giống như trong luyện tập có ý thức, là phải chọn ra một sự so sánh giúp bạn vượt qua mức giới hạn hiện thời. Các nghiên cứu thừa nhận những lý lẽ thông thường như: tiêu chuẩn cao quá dễ làm nản lòng và không mang tính hướng dẫn, tiêu chuẩn thấp quá lại không tạo ra thành công. Nếu bạn tạo động lực hợp lý và đánh giá chính xác bản thân thì sẽ xác định được những sai lầm của mình. Một phần quan trọng của tự đánh giá là việc xác định nguyên nhân dẫn tới sai lầm. Những người bình thường tin rằng lỗi của họ là do những nhân tố khách quan gây ra, ví dụ như: Đối thủ của tôi chỉ gặp may thôi; nhiệm vụ này quả là rất khó khăn; tôi không có chút năng khiếu tự nhiên nào cho việc này. Ngược lại, các vĩ nhân tin rằng họ phải tự chịu trách nhiệm cho sai lầm của mình. Cần lưu ý rằng đây không phải sự khác biệt về tính cách hay quan điểm. Các cá nhân xuất sắc thường đặt ra mục tiêu kỹ thuật cao và chiến lược cho bản thân; họ luôn suy nghĩ chính xác làm cách nào để hoàn thành được mục tiêu. Vì vậy, khi sai sót xảy ra, họ liên hệ thất bại với những nhân tố cụ thể trong quá trình thực hiện để xem sai lầm xuất phát từ nhân tố nào. Ví dụ, việc nghiên cứu các quán quân chơi gôn đã phát hiện chính xác ra mô hình này. Không giống những tay gôn bình thường hay đổ lỗi sai lầm của mình do thời tiết hay sự may rủi, các quán quân luôn nghiêm khắc xem xét lại quá trình thi đấu của chính mình.

Điểm sau cùng: các nhân tố luôn chịu sự tác động qua lại lẫn nhau. Bạn hẳn đã trải qua những kinh nghiệm làm việc như: họp nhóm, họp kinh doanh, xem xét ngân sách hàng quý hay gặp mặt khách hàng. Hay bạn cũng từng nghĩ điều gì mình muốn đạt được và cải thiện. Bây giờ: Bạn đã phản ứng như thế nào? Vấn đề là các kinh nghiệm đó không hề hoàn hảo, một số còn chẳng vui vẻ gì. Trong trường hợp này, những người xuất sắc phản ứng bằng cách thích ứng ngay với tình huống, còn những người bình thường lại tìm cách tránh lặp lại những tình huống này trong tương lai. Có lý do cho việc này. Người bình thường không có ý niệm rõ ràng về việc sẽ hành động thế nào để đạt được mục đích. Vì vậy, khi mọi việc xảy ra không như mong muốn, họ liền đổ lỗi cho những nhân tố khách quan mơ hồ. Kết quả là họ không tìm ra cách thích ứng để làm tốt hơn trong những lần sau. Họ có xu hướng tìm cách né tránh những tình huống tương tự, và dĩ nhiên, điều này có nghĩa là họ không có cơ hội để tiến bộ.

Các vĩ nhân trải qua một quá trình hoàn toàn khác từ khi bắt đầu nên họ có thể dự đoán tốt cách thích ứng. Khi đó, các ý tưởng của họ để thực hiện tốt hơn trong những lần sau sẽ phát huy hiệu quả. Họ thường lặp lại chứ không né tránh những kinh nghiệm đó. Bây giờ ta có thể hiểu tại sao họ thực hiện điều đó với những đặc tính và quan điểm trước-khi-làm-việc mà ta từng quan sát: Với những kinh nghiệm đã có, họ làm việc với mục tiêu và chiến lược cụ thể hơn. Họ tin tưởng hơn vào hiệu quả công việc vì họ phân tích chi tiết hơn quá trình làm việc, chứ không mập mờ và phân tán như người bình thường. Niềm tin vững chắc vào hiệu quả công việc mang lại cho họ động lực cốt yếu để tiếp tục nỗ lực đạt được thành công.

Đào sâu kiến thức

Trong lĩnh vực kinh doanh, ngoài việc tìm kiếm cơ hội luyện tập các kỹ năng một cách trực tiếp hoặc trong quá trình làm việc, mọi người có thể dùng nhiều cách khác tận dụng các nguyên tắc của thành công lớn để làm tốt công việc của mình. Ta có thể thấy vốn kiến thức chuyên môn sâu rộng là nền tảng của thành công lớn như thế nào. Không thể đợi kiến thức tự tìm đến công việc của mình mà bạn có thể đạt được nó.

Hầu hết các công ty không tổ chức đào tạo kiến thức chuyên môn. Các kỹ sư, luật sư, kế toán tới trường để học những kỹ năng phục vụ cho công việc, nhưng khi đi làm, hầu hết đều thừa nhận rằng họ chỉ học những gì cần biết. Các công ty cũng thừa nhận điều này. Thực tế, có thể bạn sẽ học những điều cần biết hoặc cũng có thể không. Nhưng xét về tầm quan trọng đặc biệt của kiến thức chuyên môn, rõ ràng cách tích lũy kiến thức thiếu chuyên nghiệp này không mang lại hiệu quả.

Hãy tưởng tượng sự khác biệt nếu bạn coi kiến thức chuyên môn là mục tiêu cụ thể hơn là một sản phẩm của công việc. Nếu đặt mục tiêu trở thành một chuyên gia trong lĩnh vực của mình thì bạn nên tiến hành ngay tất cả những việc bạn chưa làm. Bạn nên nghiên cứu về lịch sử của nghề, xác định những chuyên gia hàng đầu tại thời điểm này, đọc mọi tài liệu tìm được, nói chuyện với người trong hoặc ngoài công ty để tìm kiếm những khía cạnh mới, theo dõi những phân tích và xu thế chính. Cụ thể từng bước sẽ khác nhau tùy vào lĩnh vực kinh doanh của bạn. Nhưng bản thân bạn phải nhanh chóng tăng cường hơn nữa khả năng hiểu biết về lĩnh vực của mình. Dần dần, vốn kiến thức của bạn sẽ hơn người khác rất nhiều.

Cơ hội nhiều hơn bạn tưởng. Michael Porter, giáo sư trường Kinh doanh Harvard, một trong những chuyên gia vĩ đại nhất mọi thời đại về hoạch định chiến lược doanh nghiệp, đã chuẩn bị kỹ càng cho công việc tư vấn của mình bằng cách nghiên cứu về công ty khách hàng và ngành nghề của họ. Ông từng nói rằng với 24 giờ nghiên cứu trong thư viện (thời đó chưa có Internet), ông có thể biết về họ nhiều như chính giám đốc của họ. Dĩ nhiên đó là do Porter đã dành nhiều năm để học cách nghiên cứu các dữ liệu. Còn với bạn có lẽ phải mất tới 40 giờ. Nó giống như một vụ đầu tư mang lại lợi nhuận cao. Hãy thử tưởng tượng bạn sẽ có lợi thế đến đâu nếu nắm được những kiến thức như vậy, đặc biệt khi hầu hết các công ty thường không công khai những thông tin quan trọng cho nhân viên được biết.

Nếu bạn học thêm kiến thức chuyên môn thì xin nhớ rằng mục tiêu của bạn không chỉ là tích lũy thông tin. Bạn đang xây dựng một mô hình nhận thức − trong đó kiến thức chuyên môn của bạn hoạt động như một hệ thống. Đây là một trong những đặc điểm xác định của các vĩ nhân: Họ đều sở hữu những mô hình trí tuệ quy mô, phức tạp và phát triển cao về chuyên ngành của họ.

Nguyên tắc này áp dụng cho tất cả các lĩnh vực, kể cả những ngành nghề phức tạp như chiến lược doanh nghiệp, y dược, chính trị, vv… Ví dụ, mô hình nhận thức trong việc lái xe thường khá đơn giản để phù hợp với mục tiêu của bạn. Bạn chỉ cần biết kiến thức thông thường về cách hoạt động của xe. Bạn hay có những chuyến đi xa thì nên chú ý đến giá xăng. Nhưng một người lái xe tải giỏi lại có một mô hình nhận thức cực kỳ phong phú về lĩnh vực này. Anh ta hiểu chi tiết mọi hệ thống phụ trên xe như hệ thống máy móc, đường dẫn, điện và cách chúng tương tác lẫn nhau. Anh ta thông thuộc hàng trăm tuyến đường và đặc điểm của chúng, bao gồm cả tốc độ giới hạn, tình trạng con đường, điều kiện dịch vụ, trọng lượng giới hạn, trạm cân, hệ thống cảnh sát, giá xăng, yêu cầu bằng lái ở mỗi bang và nhiều thứ khác. Quan trọng nhất, anh ta biết được những cách thức tài tình để kết hợp những nhân tố này lại theo hướng có lợi nhất cho mình.

Với bất kỳ ai, một mô hình nhận thức phong phú sẽ mang lại thành công theo ba cách sau:

Một mô hình nhận thức hình thành nên khung kiến thức chuyên môn

Chúng ta đã thấy bằng cách nào các vĩ nhân có thể đạt được trí nhớ dài hạn mà người bình thường không thể. Không chỉ bởi họ có trí nhớ tốt mà bởi họ có kiến thức sâu rộng về chuyên ngành của mình. Cách tổ chức khối kiến thức đồ sộ đó trong mô hình nhận thức đã đem lại cho nó nhiều sức mạnh. Mô hình nhận thức không chỉ giúp các vĩ nhân có một khả năng ghi nhớ đáng kể mà còn tiếp nhận và hiểu các thông tin mới tốt hơn người bình thường. Đó là vì họ không xem chúng như những dữ liệu rời rạc mà như một bức tranh tổng thể. Ví dụ, một kế toán bình thường có thể thấy sự thay đổi trong quy định kế toán mới đây − Báo cáo kế toán tài chính 157 − quy định này đòi hỏi các công ty xác định mức độ rủi ro tài sản theo cách mới, khiến họ phải thay đổi hoặc bỏ đi một số phần trong 47 bản báo cáo khác. Nhưng một kế toán giỏi sẽ xem sự thay đổi đó như một phần của thời kỳ hậu Enron, hướng tới sự đánh giá mức độ rủi ro một cách chi tiết hơn, và hiểu được rằng quy định đó giúp đỡ ai, gây thiệt hại cho ai và tại sao nó lại được đưa vào áp dụng.

Mô hình nhận thức giúp phân biệt thông tin liên quan và không liên quan.

Khả năng này rất có giá trị khi bạn phải đối mặt với những nhân tố mới vì nó giải phóng các nguồn lực trí tuệ để xác định xem điều gì quan trọng. Trong một nghiên cứu, các phi công hàng đầu và người mới vào nghề cùng được yêu cầu nhớ lại những điều họ nghe thấy trong cuốn băng ghi âm đoạn hội thoại ở phòng kiểm soát không lưu. Những người mới vào nghề nhớ được nhiều từ hơn nhưng là những từ không mấy quan trọng. Trong khi đó, các phi công lão luyện nhớ được nhiều từ quan trọng hơn. Đó là vì họ sử dụng mô hình nhận thức phong phú của mình để lắng nghe nên có thể tập trung ghi nhớ những thông tin giá trị.

Quan trọng nhất, mô hình nhận thức giúp bạn lên kế hoạch cho những gì xảy ra tiếp theo.

Vì mô hình nhận thức giúp xác định phương thức hoạt động hệ thống của kiến thức chuyên môn, nên đầu vào của hệ thống sẽ ảnh hưởng thế nào đến đầu ra − giống như sự việc vừa diễn ra sẽ dẫn tới sự việc kế tiếp. Hai nhóm lính cứu hỏa, nhóm ưu tú nhất và những người mới tập sự, sau khi xem một số cảnh cháy, sẽ được hỏi về những gì họ đã nhìn thấy. Người mới vào nhìn thấy những điều rất rõ ràng như mức độ cháy và màu sắc của ngọn lửa. Nhưng nhóm ưu tú lại thấy cả câu chuyện; họ sử dụng trí tuệ của mình để suy luận nguyên nhân dẫn tới ngọn lửa và dự đoán việc xảy ra tiếp theo. Đây là những bằng chứng cho thấy họ được chuẩn bị đối phó với ngọn lửa tốt hơn những người mới.

Mô hình nhận thức không bao giờ ngừng phát triển. Không chỉ sở hữu mô hình nhận thức phát triển cao mà các vĩ nhân còn thường xuyên mở mang và chỉnh sửa chúng. Nghiên cứu thôi chưa đủ. Trong nhiều lĩnh vực, hầu hết công việc được hoàn thành thông qua hoạt động luyện tập có ý thức hoặc quá trình siêu nhận thức trong tự bản thân công việc đó, như chúng ta đã từng bàn đến. Ngoài ra, việc xây dựng và làm phong phú thêm mô hình nhận thức cũng được thực hiện thông qua quá trình nghiên cứu và bổ sung kiến thức. Sẽ thật là ngốc nếu không sử dụng những công cụ trí tuệ này.

Cá nhân bạn có thể làm rất nhiều điều để áp dụng nguyên tắc của thành công lớn vào cuộc sống và công việc của mình. Việc này luôn mang lại lợi ích. Bất kể bạn lựa chọn bao nhiêu bước đi trên con đường dẫn tới thành công, thì vẫn tốt hơn nếu không làm gì cả. Trước khi thành công tới, bạn sẽ không rõ bao nhiêu khó khăn đang chờ đón mình. Nhưng đây thực sự là một cơ hội.

Cá nhân bạn cũng vậy. Cơ hội đến khi bạn làm việc cho một tổ chức. Để thật sự tận dụng được lợi ích của luyện tập có ý thức, cần áp dụng các nguyên tắc của chúng cho các tổ chức và cả cá nhân. Điều này có thể thực hiện được, và việc nó không được thực hiện rộng rãi sẽ khiến cho cơ hội của mọi người có giá trị hơn. Đó chính là chủ đề tiếp sau đây của chúng ta.

Nguồn: TVE-4U
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 19 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.