Khởi Nghiệp Tinh Gọn, Mở Rộng Linh Hoạt, Tăng Trưởng Đột Phá

Lượt đọc: 367 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương 18
Con Đường Tăm Tối Nhất

❊ ❊ ❊

Quản lý kỳ vọng của cổ đông với Lộ trình Sản phẩm, được tạo bằng các thử nghiệm, hệ quả và Kế hoạch Cán-Sóng (RWP).

“Khi nào chúng ta có phiên bản iOS?”

Đó có lẽ là câu hỏi thường gặp nhất mà chúng tôi nhận được khi trình bày sản phẩm tại Hội nghị Linh hoạt 2018 ở San Diego. Lần nào cũng vậy, câu trả lời của chúng tôi luôn là: “Chúng tôi sẽ ra mắt trên iOS sau khi tìm thấy Sản phẩm Phù hợp với Thị trường”. Chừng nào khách hàng vẫn không sử dụng sản phẩm đủ thường xuyên, thì việc mở rộng ra các nền tảng khác là vô nghĩa. Tại sao lại nhân bản một thứ vẫn còn chưa tốt? Rõ ràng, khách hàng tiềm năng đã không nhìn nó theo cách này. Họ chỉ háo hức dùng thử ứng dụng của chúng tôi trên chiếc điện thoại thông minh yêu quý của họ, đó là điện thoại Android đối với một số người và iPhone đối với những người khác.

Một số độc giả kỹ thuật có thể tự hỏi tại sao chúng tôi không sử dụng một khung có thể biên dịch đồng thời sang Android và iOS. Câu trả lời đầu tiên là, với tư cách một công ty khởi nghiệp, điều chúng tôi cần nhất là thử nghiệm nhanh chóng và bạn chỉ có thể mau lẹ trong những thứ bạn giỏi. Đội của chúng tôi tình cờ có những nhà phát triển Android tuyệt vời. Chừng nào chúng tôi vẫn đang xây dựng các Sản phẩm Khả dụng Tối thiểu trong khi tìm kiếm Sản phẩm Phù hợp với Thị trường trong giai đoạn Kiểm định, việc sử dụng các công nghệ có thể xử lý nhanh chóng và linh hoạt vẫn chấp nhận được. Chuyển đổi công nghệ và xây dựng lại cơ sở là vấn đề của giai đoạn Ổn định – nếu hoặc khi chúng ta đến đó.

Đội của chúng tôi đã cố gắng dự đoán thời điểm thích hợp để bắt đầu làm việc trên phiên bản iOS. Đầu tiên, chúng tôi nghĩ đó sẽ là trong quý II của năm. Rồi chúng tôi bảo nhau đợi sau hè. Sau đó, chúng tôi lại nói rằng có thể là gần cuối năm nay, tức thời điểm sớm nhất. Bất kể chúng tôi nghĩ điều gì sẽ xảy ra trong quá trình phát triển sản phẩm, mọi thứ luôn luôn thay đổi. Kế hoạch của chúng tôi còn thay đổi nhanh hơn thời tiết ở Hà Lan.

Tạo ra Lộ trình sản phẩm, tức một bản tóm tắt cấp cao giúp vạch ra tiến trình phát triển của sản phẩm theo Tầm nhìn Sản phẩm, là một trong những thách thức khó khăn nhất đối với cả công ty khởi nghiệp lẫn tăng trưởng đột phá. Khách hàng, nhà đầu tư, thành viên hội đồng quản trị và nhân viên đều yêu cầu xác định rõ ràng mục tiêu công ty sẽ hướng tới trong tương lai gần. Đó là một hành trình. Mọi người có quyền biết nếu họ muốn trở thành một phần của hành trình đó. Trên hết, những người sáng lập muốn đảm bảo đội đang làm việc trên các lĩnh vực có giá trị kinh doanh cao nhất. (Tôi đã viết câu cuối cùng trong cơn đau cực độ.)

Ngoài ra, một số cổ đông trong tổ chức cần các cam kết hoặc cột mốc theo ngày từ đội ngũ sản phẩm để chuẩn bị các chiến dịch marketing, chương trình đào tạo hoặc hỗ trợ khách hàng. Và chính bản thân đội ngũ sản phẩm cần có kế hoạch cho Phễu Tuyển dụng riêng cũng như nhận các cam kết theo ngày từ những người khác. Rõ ràng, Lộ trình Sản phẩm là một văn kiện quan trọng để truyền đạt kế hoạch sản phẩm tới tất cả cổ đông.

Tại Pipedrive ở Tallinn, Sergei Anikin tiếp tục kể cho tôi nghe về những kinh nghiệm trong việc phát triển sản phẩm với tư cách là CTO của công ty.

Với hơn 400 nhân viên và hơn 180 kỹ sư trong tổ chức kỹ thuật, chúng tôi gặp khó khăn trong việc ưu tiên các ý tưởng vì có quá nhiều. Làm thế nào để bạn biết cái nào là cái quan trọng nhất? Thật tốt khi người sáng lập đưa ra định hướng. Họ hiểu vấn đề của khách hàng hơn bất kỳ ai khác bởi họ có Tầm nhìn Sản phẩm ban đầu, thứ rõ ràng đã thay đổi theo thời gian vì chúng tôi nhận được phản hồi từ khách hàng và thị trường đang liên tục chuyển dịch. Nhưng miễn là tầm nhìn mới này của những người sáng lập chưa được nhận diện, họ sẽ vẫn giữ lộ trình ban đầu. Đôi khi, chúng ta phải lùi lại vài bước và có lẽ xây dựng lại vài thứ. Chúng tôi đã thực hiện rất nhiều lần tái xây dựng vì thông tin phản hồi liên tục đến. Mấu chốt là, đây không phải cuộc đua tính năng. Đây là thông tin về những gì thực sự quan trọng đối với khách hàng và những gì ngăn cản họ sử dụng công cụ này với toàn bộ tiềm năng của nó.

Sergei Anikin, CTO tại Pipedrive, Tallinn, Estonia

Những người sáng lập nên liên tục đưa ra định hướng cho Lộ trình Sản phẩm với Tầm nhìn Sản phẩm của họ, nhưng họ không phải là người duy nhất có ý tưởng tốt. Boris Diebold, CTO tại Seven Senders ở Berlin, cho tôi biết anh đã thu thập dữ liệu đầu vào như thế nào khi còn làm việc tại công ty cũ.

Trong một cuộc họp đứng của công ty vào thứ Hai, tôi đã thông báo sẽ thực hiện một bài tập chiến lược sản phẩm và muốn mọi người đưa ra ý tưởng sản phẩm cũng như suy nghĩ xem chúng tôi nên đi đâu với nó và tại sao. Tôi hỏi không chỉ người trong đội sản phẩm mà toàn bộ công ty vì mọi người đều rất quan tâm đến sản phẩm của chúng tôi. Tôi nói: “Này, tôi cần sự giúp đỡ của các bạn. Tôi sẽ có mặt cả tuần và lắng nghe tất cả các ý tưởng tuyệt vời, sau đó chúng ta sẽ tìm cách kết hợp tất cả và tạo ra một cái gì đó từ chúng”. Tôi đã đưa ra một bản mẫu để họ có thể suy nghĩ về một vài câu hỏi và sau đó hỏi tôi bất cứ điều gì. Tôi đã nói chuyện với khoảng 40 người trong một tuần và có rất nhiều ý tưởng tuyệt vời. Tôi nhận ra một số điểm trùng hợp trong số các ý tưởng, trích xuất các nguyên mẫu và cùng với CEO, cũng là một trong những người sáng lập, tôi nhìn về tương lai xa hơn. Sau đó, chúng tôi thảo luận về những ý tưởng được sàng lọc này với một nhóm nhỏ hơn, gắn kết chặt hơn các ý tưởng ban đầu và kết tinh tầm nhìn sản phẩm từ đó. Toàn bộ quá trình được thiết lập theo khung thời gian chặt chẽ và diễn ra chỉ trong 2 tuần. Chúng tôi phát hiện ra đầu vào tốt nhất không nhất thiết phải đến từ các nhà quản lý sản phẩm, mà đến từ những người ẩn mình giữa các đội có ý tưởng siêu tuyệt vời. Ngoài ra, việc lôi kéo tất cả mọi người vào quá trình thay vì vận hành sau cánh cửa đóng kín đã mang đến cho đội nguồn năng lượng tăng cường thực sự sau khi có tầm nhìn. Điều này rất, rất thú vị.

Boris Diebold, CTO tại Seven Senders, Berlin, Đức

Quay trở lại Tallinn, lãnh đạo về trải nghiệm con người Jeff McClelland nói với tôi rằng việc lập kế hoạch và tái lập kế hoạch Lộ trình Sản phẩm tại TransferWise là khối lượng công việc khổng lồ và liên quan đến tất cả các đội.

Một trong những phương án của chúng tôi là lập kế hoạch hằng quý, điều khá căng thẳng. Với 1.200 người tại công ty, chúng tôi tái thiết lập kế hoạch mỗi quý. Chúng tôi làm điều đó vì nó là một cơ chế truyền thông. Các đội nói chuyện với những đội chị em của họ, những đội hoạt động kế bên họ trong doanh nghiệp, ít nhất một lần mỗi quý về kế hoạch kế tiếp. Vì vậy, có rất nhiều phản hồi giữa những người trong đội về kế hoạch và họ cố gắng đồng thuận với một số cam kết giữa các đội. Lý tưởng nhất là mỗi đội đều độc lập, nhưng trong thực tế, điều này không bao giờ có thật. Không có đội nào thực sự độc lập, thế nên họ phải điều phối kế hoạch của mình.

Jeff McClelland, lãnh đạo về trải nghiệm con người tại TransferWise, Tallinn, Estonia

Thật khó để tạo ra Lộ trình Sản phẩm trong môi trường thay đổi nhanh, thường là môi trường mà công ty khởi nghiệp và tăng trưởng đột phá vận hành. Phép ẩn dụ của lộ trình tạo ra cảm giác sai lầm về sự chắc chắn. Nó gợi ý tương lai của sản phẩm là cố định, các nhánh, mối nối và lối thoát đều được biết trước và cả đội chỉ cần đạt được những bước tiến hướng tới mục tiêu là được. Chỉ cần nhập điểm đến trong Waze18, bật cảnh báo nguy hiểm và giao thông là bạn có thể tiến lên! Nhưng thực tế cũng không khác là bao.

18 Waze: là ứng dụng dẫn đường với tình hình giao thông được người dùng cập nhật trực tiếp thông qua ứng dụng. (BTV)

Đối với một đội ngũ sản phẩm, đặc biệt là trong giai đoạn đầu của Vòng đời Kinh doanh, tương lai hầu như chưa xác định bởi các ưu tiên thay đổi mọi lúc và có nhiều giả định chưa được kiểm định. Tiến bộ dọc theo lộ trình với các giả thuyết chưa được kiểm chứng đương nhiên dẫn đến những hiểu biết thấu đáo mới, rồi dẫn đến các ưu tiên thay đổi và dẫn đến phiên bản mới của lộ trình. Các tính năng và bản phát hành sản phẩm theo kế hoạch bị hoãn lại, hoặc thậm chí biến mất hoàn toàn, gây thất vọng cho cổ đông. Kết quả là, uy tín và tín nhiệm bị ảnh hưởng vì mọi người chỉ đang làm việc theo nghĩa vụ: thử mọi thứ để xem chúng có hoạt động hay không.

Giải pháp cho tất cả những điều này đòi hỏi 3 thay đổi quan trọng đối với thiết kế lộ trình, tạo ra Lộ trình Sản phẩm thể hiện được các thử nghiệm và hệ quả chính trên dòng thời gian phai mờ dần. Khi bạn coi lộ trình của mình là một kế hoạch của sự học hỏi và hệ quả cùng dự báo ngày càng mơ hồ trong tương lai, bạn có thể cắt giảm đáng kể sự thất vọng liên tục giữa các cổ đông.

Phần đầu tiên của quá trình thiết kế lại Lộ trình Sản phẩm là tập trung vào các thử nghiệm. Công việc chính của các công ty khởi nghiệp là tìm ra những thứ hiệu quả và không hiệu quả bằng cách vận hành Thử nghiệm Tinh gọn. Thăm dò là phương thức hoạt động chính từ giai đoạn Khởi sự (1) đến giai đoạn Ổn định (5). Điều này có nghĩa là, khi một đội ngũ khởi nghiệp đưa một thứ lên lộ trình, thay vì thêm vào các tính năng với ngày phân phối, tốt hơn là họ nên thêm vào các thử nghiệm với ngày học hỏi.

Thay vì hứa với khách hàng rằng phiên bản iOS sẽ có sẵn trong một tháng nhất định, tốt hơn hết là nên tìm ra phương pháp phát triển đa nền tảng trước. Chúng tôi không biết phải mất bao lâu để tạo ra một phiên bản iOS cho sản phẩm trừ khi biết trước về hướng phát triển trên nhiều thiết bị. Nói cách khác, một lời hứa tốt hơn là một quyết định về phát triển đa nền tảng vào một ngày nhất định. Tương tự, những thời điểm bạn hứa hẹn với các cổ đông trên lộ trình phải là những ngày bạn dự định hoàn thành các thử nghiệm và đạt được những hiểu biết thấu đáo quan trọng.

Phần thứ hai của thiết kế lại Lộ trình Sản phẩm, liên quan nhiều hơn đến giai đoạn tăng trưởng đột phá, là suy nghĩ về các mục tiêu kinh doanh và lợi ích của khách hàng thay vì những tính năng riêng lẻ. Hãy tập trung vào hệ quả thay vì đầu ra bằng cách xem xét loại kết quả nào sẽ hướng tới Chỉ số Sao Bắc Đẩu của bạn. Thay vì hứa hẹn cung cấp giải pháp cụ thể bao gồm các tính năng, bạn hứa sẽ giải quyết những chủ đề nhất định hướng đến lợi ích.

Lấy ví dụ, khi truyền đạt một lợi ích như “chức năng duyệt và xem trên iPhone”, bạn sẽ tránh né việc cam kết với các giải pháp công nghệ cụ thể. Thời gian chờ đợi để truyền đạt một giải pháp cụ thể càng lâu, bạn càng có nhiều thông tin để chọn ra giải pháp tốt nhất. Một số người coi phương pháp này là lộ trình định hướng mục tiêu. Ngày bạn đưa ra với cổ đông sẽ là ngày bạn dự định giải quyết các vấn đề quan trọng mà không quá cụ thể về cách đạt được chúng.

Phần thứ ba của thiết kế lại Lộ trình Sản phẩm giúp bạn ứng phó với thách thức của các ưu tiên luôn thay đổi là áp dụng Kế hoạch Cán Sóng (xem Hình 18.1). Bạn chia lộ trình của mình thành nhiều phần, thường là 3 phần: Hiện tại, Kế tiếp và Sau đó, hoặc Ngắn hạn, Trung hạn và Dài hạn. Phân đoạn đầu tiên bao gồm 1-4 tuần; phân đoạn thứ hai là từ 1-3 tháng và phân đoạn cuối cùng bao gồm tất cả mọi thứ cách đó ít nhất 3 tháng. (Khung thời gian chính xác của bạn có thể khác, nhưng nguyên tắc vẫn giữ nguyên.)

58

Khi bạn chia Lộ trình Sản phẩm thành 3 khung thời gian và gán cái tên mập mờ như Hiện tại – Kế tiếp – Sau đó đối với những khoảng thời gian đó thay vì ngày và tháng cụ thể, bất cứ người đọc nào cũng có thể hiểu bạn cảm thấy khá chắc chắn về những gì đang làm hiện tại, ít chắc chắn hơn về những gì xảy ra kế tiếp và vẫn chưa chắc chắn về tất cả các thử nghiệm cùng hệ quả được lên kế hoạch sau đó.

Đội ngũ tại công ty phân tích trải nghiệm người dùng ở Paris nói với tôi rằng Kế hoạch Cán Sóng đối với họ về cơ bản là một điểm nhỏ ngọt ngào giữa những điều mà các cổ đông bên ngoài muốn nghe và những thứ đội ngũ phát triển muốn hứa hẹn.

Chúng tôi yêu cầu khách hàng đăng ký trong 24 tháng. Vì vậy, chúng tôi cần tìm ra sự cân bằng phù hợp của việc phát hành sản phẩm đầy hứa hẹn và thích nghi với thay đổi vì không thể yêu cầu họ đưa trả một tấm séc trắng và nói: “Xin lỗi, chúng tôi không có lộ trình. Đó sẽ là một bất ngờ. Hãy tin tưởng chúng tôi”. Vì thế, chúng tôi có Tầm nhìn Sản phẩm 3 năm để chia sẻ với khách hàng. Và sau đó, chúng tôi cam kết với một lộ trình 3 tháng chi tiết, sau đó đến một số lĩnh vực quan tâm trong năm tới, nhưng không cam kết bất cứ điều gì kéo dài hơn 3 tháng.

Đây là một chủ đề đáng thất vọng cho đội ngũ bán hàng. Miễn là các ý tưởng nằm trong khung thời gian 3 tháng, mọi thứ đều ổn bởi họ biết chính xác những gì sẽ xảy ra. Nhưng nếu các ý tưởng nằm trong lĩnh vực quan tâm, họ không biết liệu có cần phải đợi 3 tháng hay 9 tháng hoặc thậm chí lâu hơn nữa. Nhưng với lộ trình 1 năm, chúng tôi chắc chắn sẽ sai lầm và chỉ cung cấp 60% những gì mình lên kế hoạch. Đồng thời, chúng tôi có các nhà phát triển luôn nói rằng cam kết vào bất cứ ngày nào đều là điều tồi tệ nhất, bởi ước tính là một sự lãng phí thời gian và nếu bạn không có ngày cố định nào, mọi thứ sẽ linh hoạt, tự do hơn. Nhưng chúng tôi không sống trong thế giới lý tưởng. Chúng tôi phải điều hành một doanh nghiệp. Đó là lý do thỉnh thoảng chúng tôi đưa các nhà phát triển đến những cuộc họp với khách hàng bởi họ phải hiểu tại sao điều ấy lại quan trọng đối với việc bán hàng và để khách hàng đồng ý về thời điểm phân phối.

Với Kế hoạch Cán Sóng, bạn có thể nhấn mạnh mức độ không chắc chắn đang gia tăng vào tương lai với một số lựa chọn thiết kế thông minh. Ví dụ, bạn có thể đảm bảo các mục sau trong kế hoạch đang dần phai đi. Bạn có thể chỉ thêm ngày và tên người vào các mục trong phân đoạn đầu tiên trong khi đặt giới hạn hoặc phớt lờ ngày và tên trong hai phân đoạn khác. Hoặc bạn có thể chọn sử dụng chỉ một nửa không gian có sẵn cho lộ trình của mình và sau đó viết “những con rồng ở đây” trên nửa kia. Những thủ thuật đơn giản này sẽ củng cố thêm ý tưởng rằng, xa hơn, chúng ta không cần để tâm đến những thứ không chắc chắn này nữa.

Bạn có thể dễ dàng tạo Lộ trình Sản phẩm bằng bảng tính, bảng trắng hoặc một số công cụ trực quan đơn giản khác. Bằng cách sử dụng 3 kỹ thuật tập trung vào thử nghiệm và kết quả đầy hứa hẹn mang tính học hỏi thay vì tính năng, đồng thời tạo ra Kế hoạch Cán Sóng, bạn có thể cắt giảm nhu cầu của mọi người về ngày cụ thể xuống mức tối thiểu. Trong mọi lộ trình công bố ra bên ngoài, hãy cố gắng hết sức không kể đến các cột mốc quan trọng và ngày ra mắt, trừ khi thực sự cần thiết (Pitch Deck có thể là một trong những trường hợp ngoại lệ đó).

Đối với các công ty khởi nghiệp, mục tiêu chính là kiểm định Sản phẩm Phù hợp với Thị trường và Doanh nghiệp Phù hợp với Thị trường, đây là pha thăm dò mà kết quả không thể lên lịch một cách đơn thuần. Nó giống như lái xe trên một con đường vô định trong bóng tối mà không có bất cứ bản đồ nào. Đối với công ty tăng trưởng đột phá, vì đã biết doanh nghiệp hoạt động hiệu quả, mục tiêu bây giờ là tìm kiếm và giữ chân khách hàng, bạn chuyển dịch từ thăm dò và học hỏi sang thực thi và xem xét hệ quả. Nhưng môi trường kinh doanh hiếm khi ổn định và dễ dự đoán. Càng ít hứa hẹn, bạn càng ít khi phá vỡ chúng. Bạn là người sáng lập, không phải chính trị gia.

Lộ trình Sản phẩm càng đơn giản, cơ may bị mắc kẹt với nhận thức của các cổ đông mà bạn cần cải chính sau này càng nhỏ. Hãy cố gắng kể một câu chuyện Lộ trình Sản phẩm về cách bạn dự định phát triển sản phẩm hiện tại hướng đến Tầm nhìn Sản phẩm. Hãy nói với các cổ đông: “Đây là con đường chúng tôi sẽ đi. Nhưng mọi thứ đều có thể thay đổi”. Bất kỳ công việc nào không đóng góp cho câu chuyện đều không thuộc về Lộ trình Sản phẩm.

Khi câu chuyện của bạn không gắn liền với lộ trình, nó sẽ phát triển tùy thuộc vào trí tưởng tượng của khách hàng và những gì nhà đầu tư mong đợi từ bạn. Vì mọi người thường lạc quan về khối lượng công việc, nên những kỳ vọng đó có thể cao hơn rất nhiều so với năng lực thực hiện của bạn. Thông qua một Lộ trình Sản phẩm, bạn duy trì tính hợp lý và thực tế trong ý tưởng về tiến trình của mọi người. Đừng để các cổ đông lên kế hoạch thay bạn. Mọi người đều dở tệ trong việc lên kế hoạch. Tốt nhất là đảm bảo bất kỳ kế hoạch tồi tệ nào bạn phải chịu đựng đều là của riêng bạn.

Để biết thêm các chú thích, bài viết, tên sách, ví dụ và lượt tải xuống có liên quan, hãy xem trên trang web: https://startup-scaleup-screwupcomproduct-roadmap.

Nguồn: TVE-4U
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 19 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.