Khởi Nghiệp Tinh Gọn, Mở Rộng Linh Hoạt, Tăng Trưởng Đột Phá

Lượt đọc: 380 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương 23
Câu Chuyện Cướp Biển

❊ ❊ ❊

Tìm kiếm con đường dẫn đến lối đi thành công, từ nhận thức đến doanh thu, thông qua đo lường Chỉ số Cướp biển.

“Khi nào chúng ta có phiên bản iOS?”

“Sau khi chúng tôi tìm thấy Sản phẩm Phù hợp với Thị trường.”

“Ồ, khi nào bạn mới có Sản phẩm Phù hợp với Thị trường?”

“Chỉ số Cướp biển của chúng tôi nên cung cấp một tín hiệu.”

“Chỉ số Cướp biển là gì vậy?”

“Thật mừng khi bạn hỏi điều đó.”

Chỉ số Cướp biển, còn được gọi là Chỉ số AARRR (hay Chỉ số AAARRR), là một bộ các phép đo được đề xuất bởi Dave McClure, người sáng lập 500 Startups, cho biết hiệu quả hoạt động của mô hình kinh doanh đối với bạn và khách hàng. Một số người coi các chỉ số này là cách tuyệt vời để tối ưu hóa phễu bán hàng hoặc marketing. Tôi thì coi chúng là một công cụ tốt để cải thiện nhiều loại phễu. Chỉ số Cướp biển được sử dụng bởi các nhà sáng lập, doanh nhân và người khởi nghiệp để xác định nơi mà các đội của họ nên dành phần lớn thời gian. (Xem hình 23.1)

62

Bạn sẽ nhận thấy các giai đoạn khác nhau được xác định bởi Chỉ số Cướp biển trông tương tự như những giai đoạn của Bản đồ Hành trình cấp cao. Đây không phải là sự trùng hợp. Với Bản đồ Hành trình cấp cao, bạn mô tả trải nghiệm của khách hàng từ lần tiếp xúc đầu tiên với doanh nghiệp đến khi họ tận hưởng sản phẩm. Chỉ số Cướp biển mô tả con đường tương tự, từ nhận thức của khách hàng về doanh nghiệp đến các mối giới thiệu mới mà họ mang đến. Tuy nhiên, có 2 điểm khác biệt quan trọng.

Thứ nhất, Bản đồ Hành trình phải luôn được mô tả là trải nghiệm theo quan điểm của khách hàng. Chúng kể câu chuyện về sự gắn kết của mọi người với doanh nghiệp khi nhìn qua đôi mắt của mình. Tuy nhiên, Chỉ số Cướp biển lại mô tả các giai đoạn có liên quan đến bạn mà không liên quan đến khách hàng. Chúng giải thích mức độ thành công của bạn trong việc thu hút, tham gia và làm hài lòng khách hàng mới. Nó tương tự, nhưng không giống nhau.

Thứ hai, Bản đồ Hành trình có thể được tạo ra ở nhiều cấp độ chi tiết khác nhau, cho mọi loại trải nghiệm của khách hàng. Chúng có thể là quá trình từ A-Z, kéo dài nhiều năm và chúng có thể bao gồm một tương tác nhỏ xảy ra chỉ trong 1 ngày. Tuy nhiên, Chỉ số Cướp biển luôn bao gồm các giai đoạn giống nhau trong mô hình kinh doanh: Bạn có thể thu hút và giữ khách hàng tốt đến mức nào?

Chúng ta hãy cùng phân tích sâu hơn để thấy sự khác biệt.

Công cụ Chỉ số Cướp biển gốc bao gồm 5 giai đoạn dễ dàng để ghi nhớ nhờ bản ghi nhớ AARRR. Tuy nhiên, doanh nhân và chuyên gia marketing Jordan Skole đã thêm một giai đoạn bổ sung có tên là Nhận thức, biến công cụ này thành Chỉ số AAARRR, với một chữ A ở phía trước.

Skole khuyến nghị rằng bất cứ giao dịch kinh doanh thành công nào cũng bắt đầu bằng cách giới thiệu bản thân với khách hàng tiềm năng và khiến họ thực hiện một số hành động. Ví dụ, quảng cáo truyền thống, quảng cáo trên truyền thông xã hội, tối ưu hóa công cụ tìm kiếm và các chương trình liên kết là những công cụ cũng như kỹ thuật khác nhau để tạo ra nhận thức về sản phẩm của bạn trên thị trường. Trong giai đoạn nhận thức, khách hàng tiềm năng sẽ biết đến sự tồn tại của sản phẩm. Nếu không tạo ra nhận thức cho khách hàng, các giai đoạn khác sẽ chẳng đạt được gì cả. Điều này giống như đi lặn ở đầm lầy vậy.

Bạn có thể đưa giai đoạn Nhận thức vào Bản đồ Hành trình cấp cao. Khách hàng sẽ yêu thích sản phẩm của bạn có thể muốn biết rằng nó tồn tại! Trong giai đoạn đầu tiên này, có vẻ như Chỉ số Cướp biển được liên kết với sự quan tâm từ khách hàng. Bất kỳ mối quan hệ doanh nghiệp – khách hàng vui vẻ nào cũng bắt đầu từ những nhận thức đầu tiên về nhau. Các số liệu bạn có thể sử dụng để đo lường thành công trong giai đoạn này là lượt truy cập trang web, tần suất hiển thị, số phút chú ý, lượt xem trang...

Giai đoạn thứ hai, Tiếp nhận, là giai đoạn đầu tiên được đề cập trong bản ghi nhớ AARRR gốc của Dave McClure. Trong các mô hình khác, Tiếp nhận đôi khi được gọi là chuyển đổi hoặc quan tâm. Giai đoạn này là lúc nhận biết ai là khách hàng tiềm năng để bạn có thể tiếp cận trong tương lai. Đó là việc chuyển đổi họ từ người qua đường ẩn danh sang khách hàng tiềm năng có tên và có triển vọng.

Ví dụ, bạn có thể khiến mọi người tải xuống sách trắng để đổi lấy địa chỉ email của họ, yêu cầu họ theo dõi bạn trên Twitter, Facebook hoặc Instagram, để họ đăng ký nhận bản tin hằng tháng hoặc cung cấp cho họ một cây bút xấu xí hay một trái bóng nén để đổi lấy danh thiếp tại một triển lãm thương mại. Khi có được dữ liệu của họ như một khách hàng tiềm năng, bạn có thể thu thập thông tin khác có liên quan. Những thứ bạn có thể đo lường trong giai đoạn này là đăng ký email, tải xuống sách trắng, đăng ký hội thảo trên web, danh thiếp kinh doanh hoặc bất cứ chỉ số nào về sự quan tâm của mọi người đối với những gì bạn cung cấp.

Bạn có lẽ nên bắt đầu với giai đoạn Tiếp nhận trước khi tập trung vào Nhận thức. Điều này có thể phù hợp ngay khi bạn có một Tầm nhìn Sản phẩm. Rốt cuộc, khi bạn có ý tưởng về cách bạn muốn làm cho mọi người sống tốt hơn, bạn có thể bắt đầu thu thập thông tin về những người muốn trở thành một phần của cuộc phiêu lưu đó. Tôi đã bắt đầu thực hiện điều này trong giai đoạn Khởi sự (1), rất lâu trước khi công ty được thành lập.

Tại thời điểm này, bạn có thể thấy mục đích của Chỉ số Cướp biển khác với mục đích của Bản đồ Hành trình ra sao. Trong giai đoạn Tiếp nhận, mục tiêu của bạn là có được thông tin về các khách hàng tiềm năng có giá trị. Nhưng chưa từng có khách hàng nào nói: “Trời ơi, việc cung cấp thông tin liên hệ cho bạn là một trải nghiệm tuyệt vời!”. Đối với khách hàng, một trải nghiệm tuyệt vời có thể là nhận được một sách trắng độc quyền, một bản tin hữu ích hoặc những món quà miễn phí tại hội nghị. Bạn có thể mô tả điều đó với Bản đồ Hành trình. Bản đồ Hành trình nói về họ, Chỉ số Cướp biển nói về bạn.

Trong giai đoạn thứ ba, Kích hoạt, đôi khi được gọi là xem xét hoặc tương tác, khách hàng bắt đầu dùng thử sản phẩm. Ở đây, mục tiêu của bạn là tối ưu hóa quy trình vận hành để mọi người nhanh chóng và dễ dàng hiểu được giá trị của sản phẩm. Họ cần phải nhanh chóng xem cách nó làm giảm những Nỗi đau và mang lại một số Món hời cho họ. Đây là bước quan trọng nhất trong phễu vì mục tiêu là để khách hàng trực tiếp trải nghiệm tuyên bố giá trị của bạn. Điều này có nghĩa là loại bỏ mọi bước dư thừa giữa người dùng thử sản phẩm và thời gian họ trải nghiệm khoảnh khắc TUYỆT VỜI đầu tiên.

Một số người định nghĩa kích hoạt là thời gian giữa lần dùng thử sản phẩm đầu tiên đến thời điểm họ không muốn chia tay với sản phẩm đó nữa. Bạn có thể nói đó là khoảng thời gian từ buổi hẹn hò đầu tiên cho đến khi đính hôn. Từ thời điểm đó trở đi, bạn có một đối tác tận tâm không chỉ lang thang khám phá các tính năng và tùy chọn.

Chỉ số bạn xác định ở đây sẽ rất quan trọng đối với đội ngũ sản phẩm và có thể bạn sẽ sử dụng số liệu này làm Chỉ số Sao Bắc Đẩu. Đây là một số liệu thể hiện giá trị thực tế mà người dùng đang nhận được từ sản phẩm của bạn. Ví dụ có thể là giá trị đơn hàng trên mỗi khách hàng, thời gian dành cho ứng dụng, hoặc số megabyte hay giao dịch trên mỗi người dùng trên nền tảng SaaS. Do tầm quan trọng của giai đoạn này, bạn nên dành toàn bộ sự tập trung trong quá trình Xác thực (4). Đó là cách bạn chứng minh mình có một sản phẩm hiệu quả và một khách hàng hạnh phúc.

Trong cuộc gọi Skype, Peter Dowds, CEO của Elder, đã nói với tôi về một số chỉ số kích hoạt được sử dụng với các đội.

Một ví dụ về số liệu của chúng tôi sẽ là liệu khách hàng có được chăm sóc trong tuần đầu tiên không. Vậy nên, đối với mỗi khách hàng được cung cấp dịch vụ và quy trình do chúng tôi thiết kế, chúng tôi quan tâm đến trải nghiệm chính xác của họ trong 7 ngày đầu tiên vì điều đó có mối tương quan lớn với việc giữ chân họ trong tương lai. Vì vậy, chúng tôi tập trung nhiệt tình vào số liệu đó để đảm bảo nó chính xác. Một ví dụ khác là người chăm sóc trở lại. Người chăm sóc có trở lại với khách hàng hay không? Chúng tôi tin rằng tính liên tục rất cần được duy trì và thực sự tập trung vào đó. Đây là công việc kinh doanh thứ hai của tôi, lần này tôi có nhiều dữ liệu hơn một chút so với khi là người sáng lập lần đầu. Bạn thực sự cần phải có những KPI quan trọng và ngôi sao Bắc Đẩu đó bởi chúng là những chỉ số có ý nghĩa quan trọng.

Peter Dowds, CEO kiêm đồng sáng lập tại Elder, London, Vương quốc Anh

Giai đoạn thứ tư được gọi là Giữ chân. Mọi người hạnh phúc trong chốc lát là chưa đủ. Đối với doanh nghiệp và cả mối quan hệ của bạn, điều quan trọng là đối tác phải ở lại! Bạn muốn mọi người quay lại thường xuyên, nếu không, bạn phải dành toàn bộ thời gian để tìm người thay thế. Tìm kiếm khách hàng mới tốn kém hơn rất nhiều so với việc giữ chân khách hàng hiện tại. Giữ chân, hoặc trung thành, là một chỉ số về lượng giá trị mà các bạn tạo ra cho nhau theo thời gian. Nếu có thể giữ nó ở mức cao, bạn sẽ tiết kiệm được một khoản kha khá để mua nhẫn đính hôn mới. Mục tiêu của bạn đối với sản phẩm là khả năng bám trụ. Nếu không thể bám trụ, sản phẩm đó không đủ tốt hoặc bạn đang thu hút sai người.

Khi doanh nghiệp có mô hình đăng ký, bạn sẽ phải đo lường tỷ lệ tiêu hao (tỷ lệ phần trăm số người rơi rớt mỗi tháng). Khi bạn có một loại mô hình doanh thu khác, bạn có thể đo mức sử dụng sản phẩm thực tế, lượng mua lặp lại hoặc duy trì. Dù bằng cách nào, khi tỷ lệ giữ chân thấp vì quá nhiều khách hàng rời bỏ sản phẩm, bạn có thứ mà chúng tôi gọi là “thùng bị rò rỉ”. Hãy sửa thùng trước khi đổ thêm nước vào. Hãy tập trung Giữ chân trước khi tối ưu hóa Nhận thức và Tiếp nhận.

Một chỉ số giữ chân khách hàng phổ biến được cung cấp bởi Sean Ellis, một người làm marketing trực tuyến – thuật ngữ hack tăng trưởng. Bài kiểm tra Sean Ellis gợi ý bạn thường xuyên khảo sát một tập hợp con của khách hàng và hỏi họ: “Bạn sẽ cảm thấy thế nào nếu không còn có thể sử dụng sản phẩm của chúng tôi?” Các câu trả lời có thể là Rất thất vọng, Đôi chút thất vọng, Không thất vọng và Tôi không sử dụng sản phẩm. Nếu ít nhất 40% khách hàng nói họ sẽ rất thất vọng, sản phẩm của bạn là bắt-buộc-phải-có. Đó là một tín hiệu cho thấy bạn đã tiến rất gần đến Sản phẩm Phù hợp với Thị trường.

Giữ chân là giai đoạn hoàn hảo để tập trung trong quá trình Kiểm định (4) và Ổn định (5). Bạn sẽ muốn kiểm chuẩn mức độ giữ chân của bạn so với các số liệu phổ biến của những doanh nghiệp khác trong ngành và bạn nên tập trung vào việc duy trì sự cố định trước khi tăng trưởng đột phá cũng như tạo thêm nhiều nhận thức hơn nữa.

Giai đoạn thứ năm, Giới thiệu, là điều dễ hiểu. Đôi khi được gọi là vận động tuyên truyền hoặc chiêu thị, đây là giai đoạn khách hàng sẵn sàng giới thiệu sản phẩm cho bạn bè của họ. Hiệu suất tuyệt vời trên các lượt giới thiệu giống như đạt được cảnh giới tăng trưởng đột phá, vì những người dùng ủng hộ và mang lại khách hàng mới là những nhân viên bán hàng tốt nhất (và ít tốn kém nhất). Người dùng nhiệt tình, sẵn lòng quảng bá sản phẩm và bạn nhận được các lượt giới thiệu có giá trị là thử nghiệm sau cùng cho sự thành công của một sản phẩm đang hoạt động.

Những gì bạn có thể đo lường trong giai đoạn thứ năm này là lượt chia sẻ trên mạng xã hội, phiếu giảm giá, mã giảm giá và số lượt giới thiệu nhận được. Một số gợi ý rằng bạn có thể sử dụng Điểm Mạng lưới người Quảng bá (NPS), nhưng tôi cảm thấy rất nghi ngờ về kỹ thuật này. Không một ngày nào trôi qua mà không có công ty hỏi tôi về khả năng tôi sẽ giới thiệu sản phẩm của họ cho bạn bè. “Trên thang điểm từ 0-10, khả năng bạn muốn giới thiệu gậy selfie của chúng tôi là bao nhiêu? Bạn có muốn giới thiệu thuốc xịt côn trùng trên giường? Trà giảm táo bón?”. Nó khiến tôi vô cùng khó chịu và tôi không bao giờ trả lời các cuộc khảo sát này. Việc hỏi ai đó sẽ làm gì không giống với việc họ thực sự làm điều đó. Tôi đề nghị bạn nên đo lường lượt giới thiệu thực tế hơn là ý nghĩ về việc giới thiệu. Đây là điều bạn cần tập trung từ giai đoạn Ổn định (5) trở đi, sau khi đã thu thập bằng chứng cho thấy sản phẩm có hiệu quả trong Kiểm định (4).

Giai đoạn cuối cùng cần thảo luận là Doanh thu, đôi khi được gọi là mua sắm. Giai đoạn này là kết quả hợp lý của tất cả những giai đoạn khác. Khi bạn thu về đủ người dùng, kích hoạt hầu hết trong số họ, khiến họ yêu thích sản phẩm và thúc đẩy họ giới thiệu bạn bè, doanh thu nên là điều tất yếu.

Giai đoạn doanh thu có thể đứng ở các điểm khác nhau trong phễu. Vị trí tốt nhất phụ thuộc vào loại mô hình doanh thu bạn có. Một số doanh nghiệp tính phí ngay lập tức tại thời điểm kích hoạt một khách hàng mới. Những doanh nghiệp khác chỉ tính phí sau một khoảng thời gian nhất định (được miễn phí tháng đầu tiên!), để cung cấp cho người dùng mới cơ hội trải nghiệm khoảnh khắc TUYỆT VỜI trong giai đoạn Kích hoạt. Vẫn còn những doanh nghiệp khác tính phí khách hàng ngay sau đó, cung cấp mô hình bán miễn phí (freemium) đầu tiên và sau đó chỉ chuyển sang yêu cầu thanh toán khi người dùng yêu cầu các tính năng bổ sung hoặc nâng cấp.

Các số liệu phù hợp nhất ở đây là Giá trị Vòng đời Khách hàng (CLV hoặc LTV) và Chi phí Sở hữu Khách hàng (CAC). CLV là doanh thu trung bình bạn kiếm được trong suốt vòng đời của mối quan hệ khách hàng. CAC là tổng số tiền bạn chi cho bán hàng và marketing để có được cùng một khách hàng. Tỷ lệ LTV:CAC là những gì bạn muốn tối ưu hóa. Bạn có thể đã tính phí khách hàng từ giai đoạn Kiểm định (4), vì phản hồi từ người dùng trả tiền luôn tốt hơn phản hồi từ người dùng freemium, nhưng tối ưu hóa các công thức doanh thu này là điều bạn có thể chỉ bắt đầu thực hiện từ giai đoạn Ổn định (5) trở đi.

Kênh được mô tả bởi Chỉ số Cướp biển trông tương tự như Bản đồ Hành trình cấp cao. Nhưng Bản đồ Hành trình được sử dụng để mô tả một câu chuyện từ góc nhìn của người dùng hoặc khách hàng. Khách hàng của bạn không quan tâm đến việc giới thiệu hoặc giữ chân, bạn thì có. Chỉ số Cướp biển mô tả điều bạn cần làm để khiến mô hình kinh doanh thành công. Đừng phạm sai lầm khi nghĩ rằng khách hàng muốn doanh nghiệp phát triển mạnh. Hầu hết họ không thực sự quan tâm. Họ quan tâm nhiều hơn đến việc tìm kiếm trực tuyến và các vấn đề cá nhân khác. Và bạn cũng nên quan tâm đến vấn đề của họ.

Mô hình kinh doanh của bạn càng phát triển, Chỉ số Cướp biển càng trở nên quan trọng. Ban đầu, doanh nghiệp được giúp đỡ nhiều nhất với phản hồi định tính từ các cuộc trò chuyện trực tiếp chỉ với một số ít khách hàng đầu tiên. Nhưng về sau, bạn sẽ chuyển đổi ngày càng nhiều hơn sang những phương pháp định lượng với các số liệu vận hành. Miễn là bạn vẫn xác thực hiệu quả hoạt động của sản phẩm, bạn chỉ cần tập trung vào các số liệu liên quan đến Kích hoạt và Giữ chân. Trong quá trình Kiểm định (4), đó là cốt lõi vấn đề cần được giải quyết.

Để biết thêm các chú thích, bài viết, tên sách, ví dụ và lượt tải xuống có liên quan, hãy xem trên trang web: https://startup-scaleup-screwupcompirate-metrics.

Nguồn: TVE-4U
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 19 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.