Khởi Nghiệp Tinh Gọn, Mở Rộng Linh Hoạt, Tăng Trưởng Đột Phá

Lượt đọc: 367 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương 6
Bóng Tối Đông Đúc

❊ ❊ ❊

Tìm hiểu về lợi ích của Đóng góp Cổ phần và chọn lựa giữa việc sử dụng nền tảng gây quỹ cộng đồng hay tự thân vận động.

Đó là một trong những khoảng thời gian e sợ nhất cuộc đời tôi. Đường kẻ màu đen tôi vẽ trên giấy cho thấy số tiền đám đông đã cam kết cho công ty khởi nghiệp của chúng tôi đang tăng chậm rãi nhưng đều đặn. Đó là một nghi thức khổ sở hằng tuần để ngoại suy đường kẻ đó đến ngày hết hạn và kiểm tra xem nó sẽ kết thúc ngay trên mục tiêu gây quỹ tối thiểu hay là ngay sát bên dưới. Mỗi tuần, tôi thêm vào các nhà đầu tư mới. Mỗi tuần, đường kẻ đó đi lên. Có lúc chỉ một chút, có khi lại nhiều hơn. Tôi vẫn còn có thể nhìn thấy những vết cắn trên tách cà phê của mình.

Tôi đã làm rất nhiều điều ngu ngốc trong cuộc đời, nhưng thỉnh thoảng, tôi cũng tự hào vì vô tình làm được điều gì đó thông minh. Về mặt ngu ngốc của quy mô khá mất cân bằng này, chúng tôi tìm thấy những kẻ rối loạn nhân cách mà tôi từng đặt lịch hẹn và số tiền tôi đã đầu tư vào dòng tiền ảo. Về mặt thông minh, chúng tôi tìm thấy Tổ chức Mục đích Đặc thù (Special-Purpose Vehicle – SPV) mà tôi đã thiết lập với công chứng viên tại thời điểm ra mắt công ty. SPV là một thực thể pháp lý, trong đó nhiều nhà đầu tư có thể chung vốn và khi SPV sở hữu cổ phần trong một doanh nghiệp, nó được thể hiện bằng một dòng trên bảng giá trị vốn hóa của công ty. Các nhà đầu tư tương lai trong công ty sẽ đánh giá cao công trình này, bởi lẽ, thay vì giao dịch với nhiều cổ đông nhỏ của một doanh nghiệp, họ sẽ chỉ giao dịch với một SPV đại diện cho hàng chục, thậm chí hàng trăm cổ đông. (Xem Hình 6.1.)

Ở nước tôi, Hà Lan, một SPV như vậy thường được thiết lập như một tổ chức phi lợi nhuận. Tổ chức này sở hữu cổ phần thay mặt cho các nhà đầu tư, sau đó phát hành các chứng nhận xác nhận và kiểm định rằng cổ phần thuộc quyền sở hữu của nó thực sự được phép cấp cho các nhà đầu tư. Về mặt kỹ thuật, giải pháp này khá giống những công trình pháp lý khác nhau mà các mô hình tăng tốc khởi nghiệp và nhà đầu tư mạo hiểm sử dụng để gom tiền vốn từ đối tác hữu hạn vào công ty khởi nghiệp. Tôi có ý định sử dụng tổ chức của chúng tôi để chung vốn cổ phần với các nhà đồng sáng lập, cố vấn và những đối tác kinh doanh khác. Tôi không ngờ SPV sẽ trở thành phao cứu sinh vào cuối chiến dịch Đóng góp Cổ phần của mình.

38

Đóng góp Cổ phần là việc sở hữu trực tuyến (với cổ phần, chứng chỉ hoặc một loại chứng khoán khác) trong một công ty tư nhân cho một nhóm đông người. Một số nguồn khẳng định loại tài trợ này hiện gây được nhiều tiền hơn so với đầu tư mạo hiểm truyền thống, do đó, thị trường tiếp tục tăng trưởng với 2 chữ số mỗi năm. Đối với tôi, các nhà đầu tư mạo hiểm dường như sẽ đi cùng hướng với các hãng lữ hành, đại lý xe hơi và nhà sách: tuyệt chủng hoặc chuyên môn hóa. Đối với những người có ngân sách nhỏ và để mắt đến tiền lời, nên sử dụng các ứng dụng và nền tảng kỹ thuật số thay vì những trung gian trả phí quá cao với cước điện thoại di động và dịch vụ tư vấn thư ký. Chỉ những nhà đầu tư có ngân sách lớn và nhu cầu cụ thể mới đánh giá cao dịch vụ của nhà môi giới được cá nhân hóa giữa họ và doanh nghiệp họ đầu tư. Những người còn lại sẽ chuyển sang sử dụng nền tảng. Ai còn cần người mai kẻ mối, các “tú bà” hay các đơn vị môi giới trung gian khác khi thị trường và đám đông đã chuyển sang dùng Tinder, Happn và Grindr?

Đừng nhầm lẫn Đóng góp Cổ phần với gây quỹ nợ cộng đồng (vay tiền từ cộng đồng, sau đó trả lại bằng lãi suất), còn được gọi là cho vay ngang hàng (Funding Circle và Flender là những ví dụ điển hình). Nó cũng không giống với gây quỹ sản phẩm cộng đồng, hình thức yêu cầu cộng đồng thanh toán để giảm chi phí trong việc phát triển một sản phẩm mới mà đổi lại là ưu đãi đặc biệt hoặc phiên bản độc quyền (phổ biến bởi các nền tảng như Kickstarter và Indiegogo).

Đóng góp Cổ phần là bán một phần quyền sở hữu doanh nghiệp để đổi lấy vốn dự trù và chi tiêu. Nó hiệu quả đối với tất cả các loại hình doanh nghiệp, qua tất cả những giai đoạn trong Vòng đời kinh doanh, nhưng có lẽ thường được sử dụng bởi những doanh nghiệp trong các giai đoạn Định hình (3), Kiểm định (4) và Ổn định (5). Việc bạn có thể kết hợp Đóng góp Cổ phần với các nhà đầu tư thiên thần hoặc nhà đầu tư mạo hiểm làm cho thực tiễn trở thành một thành phần rất thú vị của phương pháp Gây quỹ Linh hoạt. Nó gia tăng các lựa chọn và giảm sự phụ thuộc vào các nguồn vốn cụ thể.

Sử dụng gây quỹ cộng đồng để tài trợ cho công ty khởi nghiệp là một quyết định dễ dàng cho đội ngũ của chúng tôi vì nhiều người đã quen với công việc của tôi trước đây. Bối cảnh tài trợ thiên thần và đầu tư mạo hiểm khá mờ mịt cũng như đòi hỏi một khoản đầu tư đáng kể vào mạng lưới cá nhân để thu hút sự quan tâm của mọi người và lời mời từ các nhà đầu tư. Đối với những người đã kết nối tốt với khách hàng và đối tác kinh doanh, chẳng hạn như người bạn chân thành của bạn, Đóng góp Cổ phần có thể dễ dàng hơn, bởi lẽ, thay vì yêu cầu một vài người đầu tư số tiền lớn, bạn yêu cầu nhiều người đầu tư những số tiền nhỏ. Điều này làm giảm rào cản đầu vào cho các công ty non trẻ có danh tiếng tốt. Khi đội ngũ của chúng tôi làm việc trên mô hình Tấm chăn Kinh doanh Chuyển dịch đi lên, họ chỉ cần viết ra tên của tôi trên mảnh vụn Lợi thế Ưu đãi, vì họ tin công ty sẽ được hưởng lợi từ mạng lưới của tôi với tư cách một nhà văn, diễn giả và doanh nhân. Điều này chắc chắn đã và đang được chứng minh là đúng với việc gây quỹ cộng đồng.

Việc nhận được hỗ trợ tài chính từ cộng đồng thậm chí còn có nhiều lợi ích khác nữa. Một vòng Đóng góp Cổ phần thành công có nghĩa là bạn có khả năng thuyết phục khách hàng và đối tác không chỉ mua, hỗ trợ sản phẩm mà còn góp vốn vào sản phẩm trong tương lai, đó là một tín hiệu tích cực cho các nhà đầu tư khác. Ngược lại, một số nhà đầu tư nhỏ cũng có thể xem xét để trở thành khách hàng vì họ cũng muốn doanh nghiệp của bạn thành công. Vượt trên những khía cạnh lợi ích bên lề thú vị như vậy, mọi hoạt động gây quỹ cộng đồng bạn thực hiện đều có thể nâng cao nhận thức về sản phẩm trên phương tiện truyền thông, giữa các đối tác cũng như nhân viên tiềm năng một cách miễn phí. Với phương thức gây quỹ cộng đồng, bạn có quyền kết nối với đám đông các nhà đầu tư để nhận phản hồi, ý tưởng cùng một số mối liên hệ bền chặt với các khách hàng lớn và nhiều nhà đầu tư hơn.

Điều tôi đặc biệt thích nhất là đông người không đi kèm theo các nhu cầu phức tạp, chẳng hạn như cổ phiếu ưu đãi, một ghế trong ban giám đốc, sự thay đổi trong quản lý điều hành hay một con kỳ lân béo trên đĩa. Đám đông vẫn ở trong bóng tối. Đối với mọi người trong đám đông, chỉ có một bộ điều khoản duy nhất để thỏa thuận, chúng là những điều khoản khá tiêu chuẩn trên tất cả các chiến dịch gây quỹ cộng đồng và phụ thuộc vào nền tảng bạn chọn.

Tất nhiên, chúng cũng có một số nhược điểm. Mọi thứ bạn làm trong chiến dịch Đóng góp Cổ phần sẽ được công khai. Nếu bạn thất bại trong vòng gây quỹ cộng đồng, cả thế giới sẽ nhìn thấy điều đó. Nếu bạn có ý tưởng cho một mô hình kinh doanh mới đầy sáng tạo, hãy nhớ rằng bạn đang chia sẻ nó với mọi người. Nếu bạn yêu cầu đám đông đầu tư vào một tàu ngầm chạy bằng năng lượng mặt trời, có lẽ họ sẽ nói về bạn trong nhiều năm. Thêm vào đó, tùy thuộc vào vị trí doanh nghiệp, bạn có thể gia tăng số tiền huy động từ cộng đồng mỗi năm.

Cuối cùng nhưng không kém phần quan trọng, cộng đồng gồm nhiều nhà đầu tư thiếu kinh nghiệm. Họ không biết định giá thích hợp của công ty là bao nhiêu. Họ đặt câu hỏi kiểu người mới: “Làm sao để tôi bán cổ phần của mình?” (Họ không thể, trừ khi bạn hoặc nền tảng gây quỹ cộng đồng tổ chức một thị trường trao đổi thứ cấp. Thông thường, các nhà đầu tư chỉ cần đợi cho đến khi công ty được bán hoặc công khai trên sàn giao dịch chứng khoán.) Điều này có nghĩa bạn phải chắc chắn về những gì mình đang làm bởi các nhà đầu tư nhỏ sẽ không giúp bạn ngăn chặn các quyết định tồi tệ và vài người còn có thể cần một chút gì đó để chắc chắn.

Có 2 cách để tổ chức một vòng Đóng góp Cổ phần. Bạn có thể tự lực cánh sinh hoặc sử dụng nền tảng gây quỹ cộng đồng chuyên dụng, chẳng hạn như Seedrs hoặc Crowdcube. Nền tảng gây quỹ cộng đồng không miễn phí. Việc chủ sở hữu nền tảng làm cho bạn bằng cách nào đó cần phải được bù lại. Họ thường yêu cầu một khoản phí trị giá từ 5-8% số tiền bạn đã huy động. Nếu bạn thấy con số đó hơi cao, hãy nhớ những nền tảng này đi kèm với cộng đồng riêng. Với khoản phí trả trên, bạn mua quyền truy cập vào mạng lưới các nhà đầu tư đám đông của chính họ. Điều này cũng giống như nói rằng họ đã lấy công việc khỏi tay bạn, nhưng tôi thách đấy!

Seedrs, nền tảng chúng tôi đã chọn để xử lý vòng Đóng góp Cổ phần, chỉ kết nối được các nhà đầu tư châu Âu, nhưng khoảng 1/3 mạng lưới của tôi nằm ngoài châu Âu. Vì vậy, tôi quyết định tự mình xử lý với các nhà đầu tư ngoài châu Âu. Chúng tôi đã có một nền tảng tổ chức (tổ chức mục đích đặc thù – SPV) có thể dễ dàng tập hợp các nhà đầu tư và cung cấp cho họ chứng nhận. Thế nên, chúng tôi đã tạo ra một thỏa thuận chứng nhận chính thức mới nhằm ràng buộc cổ phiếu của công ty với các nhà đầu tư cộng đồng, thông qua SPV, để đổi lấy quỹ đầu tư của họ. Chúng tôi tạo một trang đăng ký cùng với Pitch Deck, trang Các Câu hỏi Thường gặp (FAQ) bao gồm tất cả câu hỏi, thư mục công khai với tài liệu chính thức và bản tin để cập nhật thường xuyên. Và nó là thế đấy. Với một chữ ký trên một tài liệu PDF, chúng tôi đã có thể bán cổ phiếu trị giá hàng trăm nghìn euro một cách chính thức, hợp pháp và đơn giản.

Điều tôi vừa mô tả là cách tiếp cận tự lực cánh sinh. Các nền tảng gây quỹ cộng đồng như Seedrs làm tất cả công việc này cho bạn. Họ tạo ra SPV riêng, họ có những tập tin giúp ích riêng cho các nhà đầu tư cùng hệ thống truyền thông của mình. Tuy nhiên, theo kinh nghiệm của tôi, họ đặt ra rất nhiều câu hỏi cũng như yêu cầu một núi tài liệu pháp lý từ doanh nghiệp chỉ để bắt đầu và hoàn thành toàn bộ chiến dịch. Tất cả thời gian tôi dành cho việc thỏa mãn nhu cầu thông tin vô độ của nền tảng gây quỹ cộng đồng có thể xung đột với thời gian dành cho phương pháp gây quỹ cộng đồng tự làm với nền tảng của chính mình. Nói cách khác, tôi đã làm gấp đôi khối lượng công việc cần làm nếu chỉ chọn một cách tiếp cận, thay vì tổ chức cả hai. Điều ấy giống như việc trình bày với một đại lý bất động sản về ngôi nhà của mình và giải thích cách bán nó, rồi tự mình bán nó vào ngày hôm sau.

Tôi đã đề cập đến Pitch Deck chưa? Chắc chắn là có. Bên cạnh tất cả những thông tin pháp lý, FAQ và trang đăng ký, Pitch Deck là cốt lõi của bất kỳ chiến dịch gây quỹ nào. Bạn có thể (và nên) sáng tạo một video và viết các bài đăng trên blog, nhưng mọi người sẽ mong đợi bạn có ít nhất một Pitch Deck để đọc lướt. Trước khi bắt đầu chiến dịch, chúng tôi dành rất nhiều thời gian để tạo ra và điều chỉnh các trang trình chiếu trong bài thuyết trình. Chúng tôi vẫn ở đầu giai đoạn Kiểm định (4), nghĩa là chúng tôi chỉ có một nguyên mẫu giới hạn, không có trò chơi điện tử ứng dụng hóa, cũng không có học máy và doanh thu đáng kể để hiển thị. Vì vậy, chúng tôi chủ yếu thúc đẩy vấn đề, đề xuất giải pháp và tuyên bố giá trị. Mọi thứ khác chỉ là phỏng đoán. (Tôi sẽ trở lại chủ đề Pitch Deck trong Chương 21.)

Và sau đó, marketing bắt đầu. Lượng chiêu thị10 bạn tiến hành sẽ đều như nhau, bất kể bạn sử dụng nền tảng gây quỹ cộng đồng hay tự làm mọi thứ. Sự khác biệt lớn nhất chính là tất cả những câu hỏi xung quanh vấn đề pháp lý sẽ được giải quyết bởi nền tảng. Quan trọng hơn, nếu đi theo cách riêng, bạn sẽ không có quyền truy cập vào cộng đồng hiện có trên nền tảng và bạn cần đảm bảo tìm thấy đủ người quan tâm trong mạng lưới mình sở hữu. Còn một điều nữa bạn cần cân nhắc, đó là có thể tồn tại những hạn chế về mặt pháp lý, cục bộ xung quanh quá trình thúc đẩy việc bán cổ phần, ngay cả khi công ty là của chính bạn. Trước tiên, hãy kiểm tra điều ấy với cố vấn tài chính.

10 Chiêu thị (Promotion) hay truyền thông marketing bao gồm những hoạt động nhằm thông báo, thuyết phục, khuyến khích thị trường tiêu thụ sản phẩm và quảng bá, giao tế, bảo vệ thị phần.

3 tháng chạy chiến dịch gây quỹ cộng đồng là khoảng thời gian căng thẳng cho đội ngũ của chúng tôi. Với Biểu đồ Đốt cháy (xem Chương 14) cập nhật hằng tuần, chúng tôi có thể theo dõi sát sao số tiền các nhà đầu tư đã cam kết. Sau một vài tuần, biểu đồ hiển thị một đường thẳng gần như đi lên vừa đủ chạm mốc mục tiêu tối thiểu 300 nghìn euro nếu ngoại suy đến thời hạn.

Suốt một thời gian dài, chúng tôi cũng không chắc liệu mình có làm được điều ấy hay không. Điều gì sẽ xảy ra gần cuối chiến dịch? Liệu đường thẳng đó có tăng nhanh khi thời hạn đang tới gần và số người mắc hội chứng Sợ bỏ lỡ Cơ hội (FOMO) trong chúng tôi ngày càng nhiều hơn? Hoặc đường thẳng đó sẽ bắt đầu giảm sau khi chúng tôi sử dụng hết tất cả các liên hệ và bạn bè sẽ hủy kết bạn vì số lượng thư rác chúng tôi đã gửi? Chúng tôi không biết nữa. Nếu chiến dịch không đạt được mục tiêu tối thiểu, toàn bộ vòng cấp vốn sẽ bị hủy bỏ và tất cả nhà đầu tư sẽ lấy lại tiền. Công việc kinh doanh của chúng tôi sẽ phá sản.

Để biết thêm các chú thích, bài viết, tên sách, ví dụ và lượt tải xuống có liên quan, hãy xem trên trang web: https://startup-scaleup-screwupcomequity-crowdfunding.

Nguồn: TVE-4U
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 19 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.