Khởi Nghiệp Tinh Gọn, Mở Rộng Linh Hoạt, Tăng Trưởng Đột Phá

Lượt đọc: 367 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương 5
Bánh Xe Định Mệnh

❊ ❊ ❊

Tìm ra Tuyên bố Giá trị Độc nhất bằng cách điều tra nghiên cứu Nỗi đau và Món hời của khách hàng cũng như tạo ra Bánh xe Tuyên bố Giá trị.

Tôi nhớ chính xác thời gian và địa điểm mình có được hiểu biết thấu đáo đó. Khi ấy, tôi đang trên đường chạy dài 12km dọc con đường 4 Pound ở London, điều đó chứng tỏ chạy là một cách tuyệt vời để giải tỏa tâm trí và có những hiểu biết thấu đáo mới mẻ. Vào buổi sáng mùa xuân đầy nắng, trong lúc đang suy nghĩ về giá trị mà đội ngũ của mình mong muốn đem đến cho khách hàng, tôi chợt nhận ra mình đã bỏ lỡ một điều gì đó thiết yếu trong Tuyên bố Giá trị.

Công ty khởi nghiệp của chúng tôi đã đi đến giai đoạn Kiểm định (4) trong Vòng đời Kinh doanh Chuyển dịch đi lên. Đó là cấp độ mà tại đó, các công ty khởi nghiệp bắt đầu làm việc để tìm ra Sản phẩm Phù hợp với Thị trường: một sự kết hợp tốt giữa sản phẩm mới và thị trường rộng lớn có nhu cầu. Một số chuyên gia cho rằng việc tìm ra Sản phẩm Phù hợp với Thị trường là thách thức khó khăn nhất cho bất cứ công ty khởi nghiệp nào. Và đội ngũ của tôi cũng thấy như vậy. Chúng tôi đã có một nguyên mẫu hoạt động cho một vài trường hợp, nhưng nó lại không đủ thú vị với đa số. Chúng tôi đã có những khách hàng trả tiền đầu tiên, nhưng vẫn còn quá xa để đạt doanh thu tốt hằng tháng. Điều ấy giống như một chiếc xe đạp chạy bằng năng lượng mặt trời bị xịt lốp và không có yên xe vậy. Những nhà đổi mới và có khuynh hướng thích phiêu lưu đã bị kích thích tò mò, nhưng đa số lại thích đi bộ hơn.

Trong giai đoạn Kiểm định, công ty khởi nghiệp tiếp tục tinh chỉnh tính năng và mẫu mã sản phẩm mới cho đến khi làm hài lòng nhiều khách hàng trong một thị trường đầy hứa hẹn. Việc tìm ra chính xác những gì sản phẩm đó nên làm và trông như thế nào là điều vô cùng khó khăn. Đó đã và đang là một thách thức với chúng tôi! Nếu bạn nghĩ nuôi con thật khó khăn, hãy thử phát triển một vài doanh nghiệp. Tỷ lệ sống sót của trẻ con cao hơn rất rất nhiều và chúng đòi hỏi ít tiền hơn.

Chúng ta hãy cùng quay lại từ đầu. Mỗi công ty khởi nghiệp cần phải có Tầm nhìn Sản phẩm hoặc mục đích và một hoặc nhiều Chân dung Tinh gọn, hay Phân khúc Khách hàng. Tại sao và vì ai mà bạn phát triển một sản phẩm? Để hiểu được giá trị có thể đem đến cho khách hàng, trước tiên, bạn cần hiểu những gì họ đang cố gắng đạt được. Nói cách khác, bạn nghiên cứu Công việc Cần được Hoàn thành của họ (Jobs to Be Done – JTBD). Có phải họ đang cố gắng đi từ A đến B mà không gặp rắc rối phức tạp nào không? Có phải họ đang cố gắng giữ cho các dự án gặp khó khăn đi đúng hướng? Họ cần nói chuyện với đồng nghiệp mà không gặp bất cứ gián đoạn nào? Đừng giới hạn bản thân trong các công việc chức năng của họ. Mọi người cũng có những thứ họ muốn đạt được ở cấp độ xã hội và cảm xúc. Có phải họ đang cố gắng tìm kiếm và gặp gỡ những người mới? Họ muốn được giải trí chỉ với một nút bấm? Họ có cần một chút thời gian để thư giãn và phục hồi không? Về nguyên tắc, đội ngũ không nên bắt đầu xây dựng bất kỳ nguyên mẫu và giải pháp nào cho đến khi nhận thức rõ về JTBD từ quan điểm của khách hàng.

Khi kiểm tra nhu cầu và mong muốn của mọi người, bạn có thể phân biệt giữa 2 loại giá trị để cung cấp: sự tiện lợi (giảm bớt nỗi đau) và sự hưởng thụ (sáng tạo món hời). Nỗi đau là những thứ gây cản trở cho JTBD của mọi người. Nỗi đau làm cho cuộc sống của khách hàng vất vả và bực dọc. Với các sản phẩm của mình, chúng ta có cơ hội giảm bớt những nỗi đau đó và giúp mọi người hoàn thành công việc cần thiết một cách thuận tiện hơn.

Món hời là những thứ sẽ khiến JTBD trở nên trọn vẹn hơn. Món hời làm cho khách hàng hạnh phúc hơn. Với các sản phẩm của mình, chúng ta có cơ hội làm cho mọi người vui vẻ hoàn thành công việc hơn. Đem đến những chuyến xe taxi không cần thanh toán bằng tiền mặt là sự tiện lợi (giảm bớt nỗi đau). Đem đến những chuyến xe taxi với dòng xe sang trọng là sự hưởng thụ (sáng tạo món hời). Đưa đón miễn phí bằng xe limousine của khách sạn, một sản phẩm tôi chưa bao giờ cung cấp, ắt hẳn sẽ vừa tiện lợi vừa thú vị. Tất cả các sản phẩm đều được đem đến để hoàn thành cùng một công việc: đi từ A đến B.

Trong trường hợp của mình, sản phẩm mà chúng tôi xây dựng có đầy đủ ý tưởng cho thói quen và thực tiễn công việc tốt hơn. Chúng tôi biết rằng những Patricia và Alberto (Chân dung Tinh gọn của chúng tôi) có nhu cầu khám phá các tùy chọn thú vị để cải thiện cá nhân và nhóm khách hàng; chúng tôi biết họ tìm kiếm đề xuất để hoàn thiện ý tưởng từ những tùy chọn này bằng cách thực hiện các đề xuất. Chúng tôi biết họ muốn phản ánh trải nghiệm và đánh giá giá trị được tạo ra (hoặc bị mất đi), đồng thời chia sẻ cũng như tạo ra những thứ tiện ích đã học hỏi được cho người khác ý tưởng. Những bài học được chia sẻ trong phần thứ tư này là đầu vào cho các tùy chọn mới trong phần đầu tiên, giúp vòng tròn khép lại gọn gàng. Có vẻ chúng ta có thể định nghĩa điều khách hàng đang tìm kiếm như một bánh đà có 4 phần. Mọi khách hàng đều có thể kéo bất cứ bộ phận nào của bánh đà này để khiến nó quay. (Xem Hình 5.1.)

37

Hầu hết doanh nghiệp muốn người dùng phát triển thói quen sử dụng sản phẩm của họ. Lấy ví dụ, tôi có thói quen ghi lại các lần chạy với ứng dụng Garmin. Tôi tìm kiếm những nhà hàng và quán cà phê tốt với Google Maps. Những lời ca tụng hằng ngày về vũ trụ hay việc nó ghét tôi đến mức nào cũng được đăng lên Twitter và Facebook. Tương tự, đội ngũ của tôi đang làm việc chăm chỉ nhằm đảm bảo khách hàng phát triển thói quen sử dụng ứng dụng để tìm kiếm và sử dụng các thực tiễn công việc tốt hơn. Khi tạo các khuôn mẫu sử dụng theo thói quen, bạn phải hiểu cách sản phẩm phân phối giá trị cho khách hàng. Tôi tin bạn có thể thường xuyên trực quan hóa điều này như một bánh đà.

Với các sản phẩm và dịch vụ đơn giản, thường chỉ có một JTBD rõ ràng, điều này giúp việc nắm bắt Nỗi đau và Món hời tương đối dễ dàng. Ví dụ như tôi ghét kết nối Internet chập chờn. Nó là điều tồi tệ kinh khủng chỉ sau một tách cà phê dở tệ. Và vũ trụ này mang đến cho tôi cả hai thứ ấy rất nhiều lần, bởi nó ghét tôi. Đó là lý do gần đây tôi đã mua Google WiFi. Nó nằm cách máy pha espresso không xa. Kể từ khi cài đặt sản phẩm, tôi đã và đang trải nghiệm việc kết nối Wifi không gián đoạn, đây là một biện pháp giảm đi nỗi đau lớn cho tôi và có lẽ cho cả hàng xóm nữa. Nó có một số tính năng ấn tượng khác, nhưng đối với tôi, Google WiFi không có gì thú vị ngoại trừ việc ổn định Wifi. Đó là một công việc. Một công việc quan trọng. Tuy nhiên, trong các tình huống khác, công việc phức tạp hơn một chút. Bạn có thể mô tả chúng như nhiều JTBD được kết nối với nhau, tạo thành một tổng thể gắn kết. Trong những trường hợp như vậy, bạn có thể vẽ ra một bánh xe giá trị.

Lấy một ví dụ khác. Gần đây tôi quyết định chuyển từ Danh bạ Google sang Cloze, một ứng dụng quản lý danh bạ. Là một tác giả, diễn giả và doanh nhân, tôi tiếp xúc với hàng nghìn người và cần sắp xếp tất cả thông tin liên lạc của họ một cách đầy đủ. Nỗi đau của tôi là Danh bạ Google cực kỳ chậm và giới hạn ở 25.000 liên hệ. (Vâng, tôi có nhiều hơn thế.) Các công việc tôi cần hoàn thành là: kết hợp thông tin liên hệ từ nhiều nguồn (như kết nối LinkedIn, bản tin MailChimp và cơ sở dữ liệu của công ty) để đặt mọi thứ vào cùng một nơi, sắp xếp (xếp hạng và gắn thẻ) các liên hệ để tôi hiểu họ đến từ đâu và làm thế nào tôi biết họ, theo dõi các liên hệ mà tôi từng liên lạc để kết nối theo nhiều tình huống khác nhau, đồng thời phát triển mạng lưới với các mối quan hệ mới để toàn bộ chu kỳ có thể bắt đầu lần nữa. Đây không chỉ là một JTBD. Đây là toàn bộ bánh xe của các JTBD!

Sau buổi tập chạy đầy hứng khởi ở London, tôi đã thực hiện một bản vẽ. Tôi nhận ra sản phẩm của chúng tôi có thể tạo ra bánh đà giá trị bằng cách thêm một mảnh còn thiếu vào những gì mình cung cấp. Tôi làm việc suốt cuối tuần và thảo luận với đội ngũ vào tuần sau đó. Sự trực quan hóa đã mang đến các cuộc thảo luận tuyệt vời, một loạt ý tưởng cho những tính năng mới của sản phẩm và điều ấy yêu cầu tôi phải cập nhật ý tưởng ban đầu về Tầm nhìn Sản phẩm.

Bánh xe Tuyên bố Giá trị có thể có 2, 3, 4 hoặc thậm chí nhiều phần hơn và mỗi phần có thể là một tuyên bố giá trị cụ thể: giảm bớt nỗi đau hoặc sáng tạo món hời bạn có khả năng làm được với sản phẩm. Mỗi khi khách hàng sử dụng sản phẩm để giảm bớt nỗi đau hoặc tận hưởng món hời, họ giống như gắng sức kéo Bánh xe Tuyên bố Giá trị về một phía cụ thể nào đó. Và mỗi lần, khách hàng đều có thể kéo về một phía khác nhau để trải nghiệm lợi ích khác nhau. Nếu mọi việc suôn sẻ, bánh xe sẽ bắt đầu quay ngày càng nhanh hơn.

Bây giờ đến lượt bạn. Hãy tìm kiếm JTBD của khách hàng, nhận diện Nỗi đau và Món hời, sau đó vẽ ra một Bánh xe Tuyên bố Giá trị. Khi các bộ phận khác nhau của bánh xe đều được đặt đúng vị trí, nó có thể hoạt động giống như một bánh đà. Khách hàng sẽ đánh giá cao sản phẩm vì những lợi ích của nó có liên quan và củng cố lẫn nhau. Tương tự việc vận hành một bánh đà, bạn cần rất nhiều nỗ lực để vượt qua quán tính ban đầu và khởi động nó. Nhưng một khi Bánh xe Tuyên bố Giá trị đã quay, việc giữ nó quay vòng liên tục sẽ tốn ít công sức hơn.

Hãy nhớ rằng Bánh xe Tuyên bố Giá trị phụ thuộc vào Chân dung Tinh gọn. Khi bạn chọn khách hàng mục tiêu khác nhau với những công việc họ cần phải hoàn thành khác nhau, bạn sẽ kết thúc với một bánh đà khác, có thể với một số phần khác nhau. Khi bạn xây dựng sản phẩm cho một thị trường đa diện, có khả năng bạn sẽ cần từng Bánh xe Tuyên bố Giá trị khác nhau cho từng phân khúc khách hàng. Vẻ ngoài của chúng có thể giống nhau, nhưng chắc chắn sẽ có những khác biệt quan trọng.

Trong Chương 3, tôi đã thảo luận vắn tắt về thuật ngữ Tuyên bố Giá trị Độc nhất (Unique Value Proposition – UVP). UVP nhìn chung là một đoạn gồm 1 hoặc 2 câu giải thích cho các nhà đầu tư và nhân viên về điều mà doanh nghiệp của bạn cung cấp. Đó là lời hứa về giá trị duy nhất sẽ được truyền đạt và phân phối. UVP giúp các bên liên quan mật thiết hiểu trọng tâm chính của doanh nghiệp và nhu cầu của khách hàng. Thông thường, Tuyên bố Giá trị Độc nhất được bạn sử dụng với tư cách là người sáng lập, doanh nhân hoặc người khởi nghiệp để giải thích tại sao đề xuất của bạn khác biệt so với những đối thủ cạnh tranh và vì sao khách hàng chọn bạn thay vì công ty khác. Ví dụ: đây là UVP của đội ngũ chúng tôi trong Pitch Deck gần nhất:

Huấn luyện viên kinh doanh và nhà tư vấn doanh nghiệp trên toàn thế giới cần nhiều thứ hơn là sự đào tạo, trang trình chiếu Pitch Deck và chứng chỉ để giúp các công ty linh hoạt hơn. Chúng tôi đem đến nền tảng tư vấn ngang hàng kèm một ứng dụng cung cấp các ý tưởng hành động để thay đổi cùng bằng chứng về sự cải thiện của những đội mà họ hỗ trợ và lãnh đạo trên cùng một nền tảng.

Khi so sánh sự trực quan hóa về Bánh xe Tuyên bố Giá trị với mô tả về Tuyên bố Giá trị Độc nhất, bạn có thể nói UVP nên là bản viết tay tóm tắt của một hình ảnh trực quan. Điều này thật dễ dàng khi bạn chỉ cung cấp một lợi ích với một sản phẩm đơn giản. Khi Bánh xe Tuyên bố Giá trị chứa nhiều phần thì sẽ có thêm chút thách thức. Trong trường hợp đó, bạn sẽ phải sáng tạo và có một tầm nhìn ở cấp độ cao hơn về toàn bộ bánh xe giá trị. Dù bạn sử dụng kỹ thuật nào, kết quả vẫn trùng khớp nhau.

Đừng nhầm lẫn UVP với khẩu hiệu, câu cửa miệng và Lợi điểm Bán hàng Độc nhất (Unique selling proposition – USP), được những người làm marketing sử dụng trong quảng cáo để truyền đạt lợi ích của sản phẩm hoặc dịch vụ tới khách hàng. Rõ ràng, một USP (hoặc khẩu hiệu hay câu cửa miệng) có thể dựa trên UVP, nhưng có lẽ nên sử dụng từ ngữ khác biệt để nhắm tới mục tiêu khách hàng cụ thể. Nó cũng có xu hướng ngắn hơn rất nhiều. Mục đích của UVP là giải thích về hoạt động kinh doanh cho các nhà đầu tư và nhân viên, trong khi khẩu hiệu hoặc USP giải thích về một sản phẩm cho khách hàng. UVP chủ yếu được sử dụng cho truyền thông nội bộ, USP được đặc biệt sử dụng cho truyền thông bên ngoài. Lấy ví dụ, đây là khẩu hiệu đội chúng tôi dùng cho sản phẩm:

Biên giới Cuộc phiêu lưu Linh hoạt

Khi bạn định nghĩa UVP dưới dạng một đoạn văn bản, hãy cố gắng không liệt kê danh sách tính năng sản phẩm. Thay vào đó, hãy mô tả cách sản phẩm giúp mọi người sống tốt hơn bằng việc hoàn thành công việc của họ với ít nỗi đau và nhiều món hời hơn. Những công cụ khác nhau có thể giúp bạn làm điều đó. Ví dụ như Tuyên bố Giá trị Canvas, được nhà lý thuyết kinh doanh kiêm tác giả Alexander Osterwalder đề xuất, cùng nhiều mẫu tuyên bố giá trị được đề xuất bởi các tác giả khác. Mỗi mẫu trong số chúng giúp bạn nhận diện yếu tố cần thiết để cung cấp. Tôi sẽ biến chúng thành bài tập về nhà để bạn khám phá những mẫu và bản vẽ tuyên bố giá trị canvas trực tuyến cũng như kiểm nghiệm chúng khi kết hợp với Bánh xe Tuyên bố Giá trị. Cả Tuyên bố Giá trị Độc nhất dưới dạng văn bản lẫn Bánh xe Tuyên bố Giá trị dưới dạng hình ảnh đều có thể là những bước quan trọng trên con đường biến sản phẩm thành thói quen tiêu dùng của khách hàng. Vận may lớn đang chờ đợi những người đem đến giá trị lớn.

Những hiểu biết thấu đáo được tạo ra từ Bánh xe Tuyên bố Giá trị có thể đi thẳng đến mảnh Tuyên bố Giá trị trong Tấm chăn Kinh doanh Chuyển dịch đi lên của bạn. Đối với đội ngũ của tôi, việc trực quan hóa bánh đà cho phép chúng tôi xác định tốt hơn những gì mình cung cấp và mô tả cho các bên liên quan mật thiết điều mình đang làm. Chúng tôi cũng đưa ra quyết định sẽ nêu bật đặc tính của bánh xe này trong vòng kế tiếp của Đóng góp Cổ phần. Điều này khiến tôi nhận ra mình thậm chí còn chưa kể với bạn về vòng kêu gọi vốn

Để biết thêm các chú thích, bài viết, tên sách, ví dụ và lượt tải xuống có liên quan, hãy xem trên trang web: https://startup-scaleup-screwupcomvalue-proposition-wheel.

Nguồn: TVE-4U
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 19 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.