Khởi Nghiệp Tinh Gọn, Mở Rộng Linh Hoạt, Tăng Trưởng Đột Phá

Lượt đọc: 380 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương 21
Phạm Vi Ảnh Hưởng

❊ ❊ ❊

Tìm hiểu quy trình sáng tạo Pitch Deck đồng thời học hỏi về các trang trình chiếu thiết yếu và tùy chọn.

Tôi đã nhìn ngắm các thẻ trên Bảng Kanban cho Pitch Deck của mình. Tất cả các trang trình chiếu đã sẵn sàng để Đánh giá. Chỉ có trang gây quỹ trong cột Đang làm vẫn trơ trơ đứng đó. Tôi phải đưa ra quyết định. Lần này chúng tôi muốn bao nhiêu tiền? Chúng tôi sẽ làm gì với nó? Và những khoản tiền này sẽ đưa chúng tôi đi bao xa?

Chúng tôi còn một vài tháng trước khi tiêu hết tiền gọi vốn và hàng tá câu hỏi vẫn chưa được giải quyết trong tâm trí. Những cuộc họp với một vài nhà đầu tư vào tuần trước chỉ làm đầy thêm danh sách câu hỏi. Có phải tỷ lệ đốt cháy của chúng tôi thực sự quá cao? Chúng tôi thực sự cần một trọng tâm hẹp hơn? Chúng tôi sẽ sử dụng những lựa chọn tài trợ nào tại thời điểm nào? Và khi nào chúng tôi mới chuyển từ thăm dò kinh doanh sang thực thi kinh doanh? Tôi cần sớm có câu trả lời vì nhiều vụ thất bại của các công ty trẻ có thể được quy cho những rắc rối tài chính như thiếu vốn, dòng tiền và sự quan tâm của các nhà đầu tư.

Nhiều doanh nhân và người sáng lập gây quỹ cho doanh nghiệp của họ. Cho dù đó là để khởi nghiệp hay tăng trưởng đột phá, thông thường các công ty trẻ sẽ cố gắng để nhận tài trợ. Điều này đòi hỏi mở rộng phạm vi ảnh hưởng, thuyết phục người khác góp tiền bằng cách cho họ thấy lợi tức đáng kể từ khoản đầu tư chỉ với một khoản rủi ro nhỏ. Trong trường hợp của các nhà đầu tư thiên thần và nhà đầu tư chính thức, kế hoạch vắn tắt cần được cung cấp qua bài thuyết trình, nhưng các nhà đầu tư thích có một cái gì đó để nhìn, duyệt và thảo luận với đồng nghiệp. Trong trường hợp Đóng góp Cổ phần, đám đông sẽ muốn như vậy. Đó là lý do chúng tôi tạo ra một Pitch Deck.

Pitch Deck trung bình nằm trong khoảng từ 10-20 trang trình chiếu và thường có 2 phiên bản: phiên bản giấy và phiên bản thuyết trình. Phiên bản để đọc cần có tất cả thông tin cần thiết về công ty cùng đề xuất đầu tư để từ đó các nhà đầu tư có thể hiểu và thảo luận mà không cần bạn ở trong phòng. Nó là thứ bạn có thể gửi cho mọi người, hiển thị trên trang web hoặc để lại tại bữa tiệc của xã hội thượng lưu.

Phiên bản thuyết trình của Pitch Deck được sử dụng khi chào hàng và khi bạn ở đó để trả lời mọi câu hỏi. Nó có thể dựa trên phiên bản giấy nhưng bỏ bớt chi tiết thừa và thay thế bằng một vài từ khóa có liên quan. Lý do cắt tỉa bớt là để các nhà đầu tư có thể nhìn và lắng nghe bạn, thay vì cố gắng đọc các trang trình chiếu trong lúc bạn nói. Bạn có thể cung cấp cho họ phiên bản giấy sau.

Bên cạnh sự phân chia theo phiên bản giấy và trình bày, bạn cần dành một chút thời gian để tạo ra một thiết kế ưa nhìn. Tại sao các nhà đầu tư lại tin rằng bạn sẽ chăm sóc tốt tiền của họ khi bạn không chăm sóc tốt cho Pitch Deck của mình? Ở mức tối thiểu, bạn muốn đảm bảo hình ảnh, màu sắc và phông chữ phù hợp với logo, sản phẩm hoặc trang web của bạn. Có rất nhiều nhà thiết kế giỏi trên thế giới sẽ vui vẻ làm điều này cho bạn. Một số người có lẽ sẽ gửi thêm một hóa đơn.

Trong nghiên cứu về chủ đề Pitch Deck, tôi học được rằng mọi người đều đồng ý có 2 loại trang trình chiếu: loại thiết yếu và loại tùy chọn. Tôi cũng biết mỗi người có quan điểm riêng trong việc phân loại các trang trình chiếu này. Sự phân loại của tôi trong chương này chỉ đơn giản là kết quả của việc lấy trung bình các ý kiến từ ban giám khảo gồm nhiều chuyên gia.

Khi làm việc trên một Pitch Deck mới, tôi khuyên bạn nên đưa vào tất cả các trang trình chiếu thiết yếu được đề cập ở đây, trừ khi bạn có lý do chính đáng để bỏ đi một số trang. Và tôi khuyên bạn nên bỏ qua tất cả các trang trình chiếu tùy chọn, trừ khi có lý do chính đáng để chèn một vài trang. Sẽ không có gì khiến bạn ngạc nhiên khi nhiều trang chiếu tương ứng với các mảnh của Tấm chăn Kinh doanh. Xét cho cùng, tấm chăn bông là hình ảnh trực quan hóa mô hình kinh doanh, đó chính xác là điều mà các nhà đầu tư muốn hiểu.

Vậy nên hãy cùng nhau tìm hiểu từng trang chiếu riêng lẻ.

Với trang trình chiếu Bìa trong Pitch Deck, bạn cần thu hút sự chú ý của mọi người và cho họ ý tưởng về nội dung. Hãy mô tả hoạt động của công ty khởi nghiệp với một khẩu hiệu đơn giản, tốt nhất là chỉ ra lợi ích bạn đem đến cho khách hàng. Một bức ảnh đẹp chắc chắn sẽ giúp ích và một logo cũng không ảnh hưởng đến ai.

Trang trình chiếu Tổng quan của bạn sẽ giải thích cơ hội và rủi ro. Bổ sung cho việc trình bày kế hoạch vắn tắt bằng lời nói, bạn chỉ có thời gian để hiển thị một trang trình chiếu. Trong vòng vài giây, các nhà đầu tư muốn biết liệu công ty khởi nghiệp của bạn có phải loại hình kinh doanh họ muốn đầu tư không (cơ hội tốt). Họ cũng muốn biết về kiểm định, lực kéo và thành tích (rủi ro thấp).

Trên trang trình chiếu Vấn đề (đôi khi được gọi là cơ hội), bạn giải thích về sự cố cần giải quyết và lý do. Bạn nhận diện những người đang phải đối mặt với vấn đề này, giải thích về Công việc Cần được Hoàn thành của họ, đồng thời thuyết phục người xem rằng các giải pháp hiện tại không thỏa đáng. Hãy đưa ra một số bằng chứng chứng minh đây là cơ hội đáng để theo đuổi.

Bạn có loại Giải pháp nào và đang giải quyết vấn đề như thế nào? Bạn có ứng dụng, trang web, nền tảng, dịch vụ hoặc sản phẩm vật lý không? Nó làm gì? Làm thế nào để giải pháp đạt được lợi ích và giải quyết nhu cầu cho khách hàng? Hãy đưa ra những điểm cơ bản trong giải pháp của bạn và để người xem nhận ra nó có thể hiệu quả cũng như tuyệt vời ra sao.

Trên trang trình chiếu Khách hàngThị trường Mục tiêu, hãy cho thấy bạn hiểu rõ khách hàng của mình là ai. Bạn có bằng chứng cho thấy nhiều người sẽ quan tâm đến giải pháp không? Chỉ ra Tổng thị trường Khả dụng (TAM), Thị trường Phục vụ Khả dụng (SAM), Thị trường Đạt được Khả dụng (SOM) và Thị trường Ra mắt Khả dụng (LAM). Hãy sử dụng công cụ tìm kiếm yêu thích để tìm hiểu về những thuật ngữ này.

Peter Dowds, CEO kiêm đồng sáng lập tại Elder, đã cùng tôi tham gia một cuộc gọi Skype từ London để chia sẻ kinh nghiệm với tư cách là người sáng lập công ty khởi nghiệp trong ngành chăm sóc sức khỏe.

Chúng tôi đã sớm quyết định tập trung vào một vấn đề cụ thể, đó là chăm sóc toàn thời gian, khi nhu cầu cấp bách đến mức khách hàng cần hỗ trợ cả ngày lẫn đêm. Chúng tôi cảm thấy đó là lĩnh vực mà các giải pháp hiện tại đang tồi tệ nhất, đồng thời cho rằng việc tìm ra một ngóc ngách và tập trung vào đó thay vì cố gắng làm sôi sục đại dương cùng thị trường rộng mênh mông là cách tiếp cận thông minh. Và điều đó rất hiệu quả. Chiến lược triển khai thị trường (GTM) phù hợp với lĩnh vực cụ thể này thay vì nỗ lực mở rộng khi không chắc chắn về vấn đề hoặc không hiểu khách hàng, để rồi phải cố gắng giải quyết tất cả mọi thứ. Điều này thường là một ý tưởng tồi. Chúng tôi chỉ tập trung vào những người cần chăm sóc toàn thời gian. Rõ ràng có hàng triệu người cần được chăm sóc và họ có thể phải mua những gói giải pháp lớn trong khi nhu cầu lại rất nhỏ. Có lẽ là một chuyến thăm mỗi ngày hoặc mỗi tuần. Nhưng chúng tôi quyết định nỗ lực gấp bội, không phải cho tất cả mọi người, mà cho những người cần hỗ trợ toàn thời gian, bởi vì có một vấn đề cấp bách hơn ở đó. Điều ấy cho phép chúng tôi khu biệt chính mình.

Peter Dowds, CEO kiêm đồng sáng lập tại Elder, London, Vương quốc Anh

Trên trang trình chiếu Chiến lược triển khai thị trường, bạn mô tả khách hàng và cách bạn dự định tiếp cận họ. Hãy nói thêm về các mục tiêu marketing và cách bạn đo lường chúng. Bạn cũng có thể làm rõ tuyên bố định vị, thông điệp muốn truyền tải cho người dùng mới và những kênh bạn dự định sử dụng.

Trang trình chiếu Sản phẩm (đôi khi được gọi là nước sốt bí mật) là nơi bạn giải thích sự kỳ diệu tiềm ẩn trong giải pháp. Hãy chỉ ra cách sản phẩm hoạt động trong một vài bước đơn giản. Bạn có thể sử dụng ảnh chụp màn hình hoặc video để tiết lộ những điều sẽ xảy ra khi mọi người sử dụng sản phẩm và cách họ sẽ tận hưởng lợi ích của nó. Một cây đũa thần cũng là một lựa chọn.

Một trong những trang trình chiếu quan trọng nhất trong Pitch Deck là nơi bạn trình bày Lực kéo. Cho đến nay, bạn có bằng chứng nào chỉ ra bạn đang đi đúng lối? Bạn có thể cho thấy việc sử dụng chuyên sâu và tỷ lệ giữ chân cao từ khách hàng thích nghi nhanh không? Hãy giải thích những gì bạn đã học hỏi được từ các Sản phẩm Khả dụng Tối thiểu hoặc trình bày doanh thu và khách hàng mà bạn thu về được. Những từ ngữ thể hiện triển vọng mạnh mẽ cũng sẽ được đánh giá cao. Đối với nhiều nhà đầu tư, bằng chứng về lực kéo là động lực chính cho tài trợ.

Nick Bortot, CEO kiêm người sáng lập BUX ở Amsterdam, đã chia sẻ những kinh nghiệm riêng về việc tài trợ.

Sản phẩm của chúng tôi khá biến động khi bạn nhìn vào doanh thu. Chúng tôi phụ thuộc vào những biến động trên thị trường tài chính, vì vậy, việc doanh thu tăng gấp đôi trong một vài tháng rồi lại giảm xuống mức trước đó hoàn toàn có thể xảy ra. Và hầu hết các nhà đầu tư thích doanh thu ổn định, tăng trưởng đều đặn. Vì vậy, có đôi khi, chúng tôi gặp một chút khó khăn với các nhà đầu tư. Nếu bạn muốn lời khuyên của tôi, đó là hãy gõ cửa thật nhiều nhà đầu tư. Nhưng nếu bạn không nhìn thấy tia sáng lấp lánh trong ánh mắt họ, những cố gắng thuyết phục họ cũng chẳng có nghĩa. Về cơ bản, họ nên yêu thích sản phẩm của bạn.

Nick Bortot, CEO kiêm người sáng lập BUX, Amsterdam, Hà Lan

Trên trang trình chiếu Mô hình Doanh thu, bạn giải thích loại mô hình kinh doanh mình có, đưa ra mô hình định giá, chi phí sản xuất và cách công ty biến điều đó thành lợi nhuận. Những con số quan trọng mà các nhà đầu tư sẽ muốn biết là Chi phí Sở hữu Khách hàng và Giá trị Vòng đời Khách hàng. Vâng, hãy Google điều đó. Tôi sẽ đợi.

Trang trình chiếu Tài chính có thể là một trong những trang mà nhà đầu tư sẽ xem xét kỹ lưỡng nhất. Hãy trình bày dự báo về doanh thu và chi phí sơ lược trong 12-24 tháng tới. Các ước tính sơ bộ sẽ sai nhưng chúng cho thấy bạn hiểu rõ những giả thuyết tài chính cần được kiểm định. Bạn có thể muốn xem xét việc cung cấp 3 dự báo khác nhau: kịch bản tối ưu, dự đoán tốt nhất của bạn và trường hợp xấu nhất.

Tại Berlin, Daniel Krauss của FlixBus đã đưa ra ý kiến về kế hoạch dự báo và ngân sách mà các nhà đầu tư luôn yêu cầu:

Mọi kế hoạch và ngân sách đều mang lại cảm giác an toàn và đảm bảo cho mọi người, mặc dù nó chỉ là giả. Mọi người đều biết điều đó. Một kế hoạch đã lỗi thời ngay khi nó được công bố, nhưng nó vẫn là thứ mọi người có thể tham khảo. Vì vậy, nó cung cấp cảm giác an toàn và đảm bảo, điều mà họ thích. Và đó cũng là một trong những thách thức bạn có với tư cách là một công ty linh hoạt trong môi trường mở rộng quy mô. Linh hoạt với tôi nghĩa là thay đổi và lặp đi lặp lại. Trong quá khứ, quản lý thay đổi luôn nhằm phá băng, làm việc và sau đó lại đóng băng. Nhưng linh hoạt có nghĩa là liên tục không ổn định và điều đó với một số người có nghĩa là sự không chắc chắn liên tục. Và sự không chắc chắn khiến họ cảm thấy ngần ngại. Những sự lặp lại nhỏ và nhanh vẫn là thuốc độc cho thị trường công khai cũng như các nhà đầu tư có liên quan đến tài trợ. Họ vẫn dựa vào kế hoạch và ngân sách của mình, trong khi tất cả các nhà đầu tư, đặc biệt là những nhà đầu tư khởi nghiệp, biết rằng mọi ngân sách họ đã thấy trong 10 năm qua chỉ là thứ bỏ đi.

Daniel Krauss, đồng sáng lập kiêm CIO tại FlixBus, Berlin, Đức

Bạn nên có một trang trình chiếu về Cạnh tranh vì mỗi doanh nghiệp đều có một số hình thức cạnh tranh. Ngay cả khi bạn không có đối thủ cạnh tranh trực tiếp với các sản phẩm hoặc dịch vụ tương tự, khách hàng sẽ có các lựa chọn thay thế để hoàn thành công việc của họ. Hãy cho các nhà đầu tư tiềm năng biết bạn hiểu rõ bối cảnh cạnh tranh ra sao.

Giải thích những thứ khiến Đội ngũ của bạn trở thành đội phù hợp để giải quyết cơ hội này. Bạn có một hồ sơ theo dõi quá trình làm việc chứ? Bạn có muốn trình bày bộ kỹ năng bổ trợ và một số kinh nghiệm trên thị trường, bối cảnh khởi nghiệp hoặc các công nghệ bạn đang sử dụng không? Hãy kể đến những người sáng lập, các thành viên chính của đội và những người đóng vai trò cốt lõi khác đối với doanh nghiệp.

Trên trang trình chiếu Gây quỹ (đôi khi được gọi là nhu cầu về tiền hoặc sử dụng tiền), bạn sẽ phải cho biết bạn cần gây quỹ bao nhiêu, trong bao lâu và tại sao. Bạn dự định làm gì với số tiền này? Hãy đưa ra một vài cột mốc bạn tin rằng có thể đạt được với số vốn yêu cầu. Đặt cho mình một số mục tiêu bạn cảm thấy có thể đạt được.

Trên trang trình chiếu Kết luận, bạn có thể tổng kết tất cả. Nó có chức năng tương tự như trang Tổng quan lúc đầu, nhưng bạn nên bắt đầu và kết thúc với một thông điệp nhất quán được diễn đạt theo nhiều cách khác nhau: Tại sao đây là một cơ hội tuyệt vời và những rủi ro chính được giải quyết như thế nào? Ồ, và đừng quên lời kêu gọi hành động: Bạn có ghi thông tin liên lạc của mình trên bản trình chiếu chứ?

Ngoại trừ các trang trình chiếu thiết yếu, còn một số trang tùy chọn bạn có thể xem xét. Bạn phải cân nhắc giá trị bổ sung của các trang này để không làm loãng bài trình bày. Chỉ thêm 1 hoặc 2 trang trình chiếu khi chúng thực sự bổ sung cho câu chuyện. Bạn rất dễ rơi vào cái bẫy điển hình của những người đánh giá. Theo kinh nghiệm của tôi, những người đánh giá luôn nói “hãy bổ sung điều này”, “chèn cái đó”, “giải thích điều này”, “làm sáng tỏ điều đó”, “cho một ví dụ về điều này” và “đưa ra một bản tóm tắt về điều đó”. Và sau đó họ kết thúc phản hồi của mình bằng câu: “Hãy thu hẹp lại, nó to quá mức rồi”.

Trang trình chiếu Tuyên bố Giá trị Độc nhất tương ứng với mảnh Tuyên bố Giá trị Độc nhất trong Tấm chăn Kinh doanh. Điều gì khiến bạn khác biệt với các đối thủ cạnh tranh? Tại sao mọi người lại mua từ bạn chứ không phải từ người khác?

Trên trang trình chiếu Tại sao lại là lúc này, bạn có thể trình bày tỉ mỉ về thời điểm của sản phẩm. Các nhà đầu tư muốn biết doanh nghiệp của bạn đang tham gia thị trường đúng thời điểm. Hãy giải thích tại sao thị trường đủ chín muồi và các xu hướng đang hội tụ tại thời điểm hoàn hảo cho doanh nghiệp.

Một trang trình chiếu Lộ trình Sản phẩm cũng có thể hữu ích. Một số nhà đầu tư sẽ muốn biết những gì xảy ra kế tiếp. Bạn có thể cung cấp cho khán giả một tổng quan về Lộ trình Sản phẩm theo dòng thời gian của các ưu tiên và những bản phát hành sắp tới, nhưng không cam kết về thời hạn cụ thể.

Với trang trình chiếu Đối tác Chiến lược, bạn có thể trình bày về những công ty sẽ giúp bạn tiếp cận đối tượng rộng hơn, có được nhiều khách hàng hơn, tăng doanh thu và giảm chi phí. Hãy giải thích cho người xem về cách bạn đang xây dựng mạng lưới của mình.

Cuối cùng, bạn có thể mô tả Lợi thế Cạnh tranh. Điều gì khiến các đối thủ cạnh tranh khó lòng sao chép mô hình kinh doanh của bạn? Bạn có lợi thế để bảo vệ doanh nghiệp với tài sản trí tuệ, trạng thái nổi tiếng, một mạng lưới khách hàng lớn hoặc một số bằng sáng chế hay không?

Tạo ra Pitch Deck không phải việc có thể làm trong một buổi. Dù chỉ có 10-20 trang trình chiếu, chúng vẫn cần tư duy và tinh chỉnh. Bạn nên tìm kiếm những ví dụ về Pitch Deck của các công ty khởi nghiệp khác trên mạng. Trước tiên, hãy sáng tạo phiên bản giấy của bạn, tìm kiếm (và trả tiền) cho ai đó để làm cho nó trông thật tuyệt vời, sau đó tạo ra phiên bản thuyết trình bằng cách xóa đi mọi thứ bạn dự định nói trên trang trình chiếu trong lúc trình bày trực tiếp.

Một khi đã tạo ra Pitch Deck mới, bạn nên cập nhật dữ liệu liên tục. Bạn có thể phải gây quỹ nhiều lần và thật tốt khi luôn có một bản trình chiếu cập nhật trên trang web dành cho các nhà đầu tư mới – những người thể hiện sự quan tâm trước khi bắt đầu vòng gọi vốn tiếp theo. Điều này sẽ còn phù hợp hơn nữa khi bạn tiến tới vòng Gọi vốn Linh hoạt, với nhiều vòng hơn và đường băng ngắn hơn.

Một trong những thách thức chính của người sáng lập trong giai đoạn Kiểm định (4) là tất cả các nhà đầu tư và khách hàng đều muốn biết khi nào bạn sẽ chuyển sang Ổn định (5), thậm chí là Tăng tốc (6). Mọi người dường như không nhận ra giai đoạn Kiểm định chính là lúc tìm kiếm một mô hình kinh doanh hợp lệ. Bạn không thể chỉ đặt thời gian kết thúc cho kết quả tích cực của nỗ lực tìm kiếm, những người từng bị mất thẻ ngân hàng, hộ chiếu hoặc điện thoại thông minh mới mua đều hiểu điều này. (Tôi đánh dấu vào tất cả các ô bạn có thể tưởng tượng ra.)

Khi đang thuyết trình kêu gọi vốn cho một doanh nghiệp vẫn ở chế độ tìm kiếm, Pitch Deck của bạn phải cho thấy bạn có cách tiếp cận phù hợp đối với quy trình thăm dò của mình. Nó cũng tạo niềm tin về một cách tiếp cận thực thi kỷ luật khi bạn tìm thấy một phương thức hiệu quả. Đó là hai điều khác nhau và chúng cần được có lời giải thích phù hợp. Và tất cả đều gói gọn trong 10-20 trang trình chiếu. Chúc may mắn. Bản thân tôi cũng cần rất nhiều may mắn, vì tôi vẫn chưa hoàn thành Pitch Deck của chúng tôi. Chỉ cần tinh chỉnh trang Gây quỹ một chút nữa thôi.

Để biết thêm các chú thích, bài viết, tên sách, ví dụ và lượt tải xuống có liên quan, hãy xem trên trang web: https://startup-scaleup-screwupcompitch-deck.

Nguồn: TVE-4U
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 19 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.