— Nguyễn Cảnh Bình —
Sách là nguồn của cải quý báu của thế giới và là di sản xứng đáng của các thế hệ và các quốc gia.
— Henry David Thoreau
Hôm đó, cũng như mọi hôm khác, tôi đang làm việc ở văn phòng, kiểm tra e-mail. Một người quen viết e-mail kể cho tôi về cuốn sách chị đọc xong khoảng vài năm trước, đại ý thế này: “Cuốn sách của một triết gia Ấn Độ, viết cách đây cả nghìn năm, dạy những kỹ nữ cách quyến rũ và vứt bỏ người đàn ôngkhách hàng của họ. Chị đọc và bàng hoàng nhận ra cuốn sách dạy các cô kỹ nữ cả hai giá trị mà tôi tưởng chừng như không thể tồn tại song song: Sự độc lập mạnh mẽ từ bên trong và khả năng thể hiện sự yếu mềm ở bên ngoài”.
Tôi gõ e-mail trả lờihỏi lại ngay: “Nhưng tên cuốn sách là gì mới được chứ?”
Một đồng nghiệp (nam – giới tính không quan trọng lắm nên để trong ngoặc thôi) đi qua chỗ tôi ngồi và ngó vào màn hình đúng lúc tôi gõ e-mail trên. Anh ta bảo: “Việc gì phải hỏi, Google đi”. Liền đó anh ta mở sang tab mới và gõ vào bảo ô tìm kiếm, đại loại: “sách triết gia Ấn Độ kỹ nữ”. Kết quả không khó đoán lắm: Google cho ra những trang có liên quan đến sách, triết học, Ấn Độ, kỹ nữ… nhưng không có trang nào cho biết tên cuốn sách mà tôi đang muốn biết cả. Tóm lại, tôi vẫn phải đợi e-mail trả lời.
Và cuốn sách đó cũng chưa có bản dịch tiếng Việt.
Và cũng chưa có sách điện tử, lậu hoặc không lậu.
Cùng lắm chỉ có thông tin giới thiệu sơ lược vài dòng trên Amazon.
Chỉ có một cách để tôi thẩm thấu được nội dung cuốn sách, có cảm nhận của riêng mình, kiểm chứng lời chị người quen kể, hoặc phản bác, quan trọng nhất, tự thu thập kinh nghiệm quyến rũ đàn ông: tìm ra cuốn sách đó và đọc. Đó là giả sử tôi đọc được thông thạo toàn bộ cuốn sách bằng tiếng nước ngoài đó (cầu mong ít nhất đó là tiếng Anh!).
Tóm lại đó chỉ là một ví dụ nhỏ. Nhưng tôi có thể khẳng định, những người cho rằng mạng internet có thể thay thế sách (cả giấy cả điện tử), họ là những người đồng thời chưa hề hoặc rất ít khi thử tìm kiếm thứ gì liên quan đến sách ở trên mạng. Mà, họ vào mạng hầu hết vì mục đích khác.
Bạn thử giả vờ như mình đã đọc một cuốn sách nào đó rồi lượm lặt thông tin trên mạng để trả lời câu hỏi kiểm chứng của những người khác xem. Một kiểu giả vờ sơ hở vô biên. Nếu cuốn sách còn nổi tiếng và có nhiều người đọc nữa thì ai ai cũng có thể lật mặt bạn.