— Lâm Hạ —
Vương Thù nói: Sách Kinh thì nuôi căn bản con người, sách Sử thì mở mang tài trí cho con người.
— Lê Quý Đôn
Có nhiều bạn chỉ cần sách có chữ là đọc, không quan tâm đến thể loại. Nhưng việc lựa chọn những dòng sách phù hợp với sở thích, công việc, sự quan tâm của bản thân sẽ giúp chúng ta phát huy khả năng của mình, có khi còn rất có ích cho công việc của bản thân.
ĐỌC SÁCH SỬ, ĐỊA
Một chia sẻ nho nhỏ cho việc đọc sách về lịch sử và địa lý là tôi đọc sách cùng một quả địa cầu. Nghe dường như không liên quan nhưng thực sự việc đọc sách sử về các cuộc chiến tranh rất cần chúng ta xác định đúng vị trí địa lý của mỗi quốc gia. Khi bạn khám phá ra việc một quốc gia bị chiếm đóng chỉ vì vị trí địa lý của mình thì quả địa cầu sẽ giải mã cho bạn những bí mật mà đôi khi chỉ đọc qua thông tin bạn dường như không thể nắm bắt được. Cá nhân tôi rất thích nghiên cứu các cuộc chiến, nhưng có một trở ngại tôi đã gặp phải trong quá trình tra cứu thông tin đó là lịch sử các cuộc chiến tranh nó như một tấm mạng nhện.
Ví dụ bạn gõ wiki tìm kiếm “Chiến tranh thế giới thứ II” thì hàng nghìn thông tin mắt xích cứ nối đuôi nhau, nếu bạn chạy theo chúng thì cuối cùng bạn còn không nhớ ngay từ ban đầu mình cần tra cứu những gì. Nên trước khi tìm hiểu thông tin trên mạng, bạn cần hoạch định lúc này, đọc cuốn sách này mình chỉ cần những thông tin nào, gạch đầu dòng ra và chỉ tìm kiếm những thông tin đó. Lúc đó việc đọc sách về lịch sử sẽ không bị rơi vào lan man.
ĐỌC SÁCH VĂN HỌC
Có thể đây là dòng sách được nhiều bạn đọc lựa chọn nhất nên tôi không nói nhiều về sách văn học nữa. Riêng với cá nhân tôi thì chính sách văn học đã nuôi dưỡng tâm hồn tôi, hình thành nhân tính trong tôi và cho tôi nhìn thấy một thế giới khác với những gì tôi nhìn thấy ngoài đời thực. Một nơi mà không phải bằng mắt thường chúng ta có thể thấy được. Còn thế giới ấy được kiến tạo ra sao, nó hoàn toàn tùy thuộc vào bạn.
ĐỌC SÁCH KINH TẾ
Dường như mục này chỉ dành cho mấy bạn học chuyên ngành hay làm việc có liên quan đến kinh tế thị trường, nhưng chủ đề gì cũng có cái hay của nó. Những năm tháng sinh viên tôi chẳng hiểu gì về thuật ngữ kinh tế như “chứng khoán”, “giá sàn”, “cổ phiếu”… và vì tò mò tôi đã tìm sách kinh tế để đọc. Thật bất ngờ, nó thú vị hơn tôi tưởng dù tôi học chuyên ngành chẳng liên quan gì. Ngoài ra sách về các nhà kinh tế học cũng giúp chúng ta rất nhiều trong việc nắm bắt tư duy của họ. Gần đây tôi đọc một cuốn sách về kinh tế khá thú vị mà tôi tin chỉ cần bạn biết đếm tiền là bạn có thể đọc được mang tên Đồng tiền lên ngôi.
ĐỌC SÁCH TÂM LÝ
Đây cũng là một dạng sách chuyên ngành, khá ít bạn quan tâm đến chủ đề này. Nhưng thường những bạn đọc nhiều trinh thám lại hay để ý đến vấn đề tâm lý học. Thực ra có những chuyện tưởng chừng như phức tạp, nhưng xét theo khía cạnh tâm lý để phân tích, nó đơn giản đến bất ngờ. Đây cũng là dòng sách tôi nghĩ mình sẽ theo dõi trong thời gian tới. Trên kệ sách của tôi không có sách tâm lý học chuyên ngành, nhưng có một cuốn mà tôi nghĩ nó có thể được xem như nhập môn về tâm lý học cho người ngoại đạo như tôi có tên Ngôn ngữ cơ thể.
ĐỌC SÁCH NGOẠI NGỮ, NƯỚC NGOÀI
Sách ngoại ngữ, ngoại văn thường dành cho những bạn học chuyên ngành ngoại ngữ. Nhưng thành thạo một ngôn ngữ nào đó ngoài tiếng mẹ đẻ luôn là một thuận lợi, nó như cánh cửa mở ra một thế giới khác. Có những cuốn sách, tác phẩm chúng ta thấy hay và phù hợp với công việc, sở thích nhưng lại không được dịch khiến việc tiếp nhận kiến thức bị hạn chế. Sách giáo khoa thường có nhiều phần, nhiều bài và thường do nhiều tác giả viết hoặc biên soạn. Cũng tương tự đọc sách. Bạn nên đọc lướt qua cuốn sách, xem các hình ảnh, bảng biểu hay bản đồ, xem các chương bài bố trí ra sao? Vì sách giáo khoa cho bạn biết nội dung mà bạn sẽ học cả học kỳ hay cả năm. Sách giáo khoa bạn phải đọc hết vì các bài giảng tập trung vào những nội dung đó. Cho đến nay, giáo viên thường giảng, dạy theo các bài hay nội dung trong sách giáo khoa. Tuy nhiên, bạn cũng cần phân biệt được những kiến thức nào thực sự quan trọng và bạn thực sự quan tâm, những bằng chứng mà tác giả dựa vào để đưa ra các kết luận có thực sự có bằng chứng khoa học và thuyết phục không? Đừng nên coi nhẹ kiến thức nào!
Sách giáo khoa, mỗi bạn có một cuốn, nên bạn có thể ghi chú vào lề sách nếu bạn muốn. Xem ảnh, hình, sơ đồ minh họa, và bạn có thể ghi chép các ý theo ý của mình khi đọc.
Khi bạn có kỹ năng đọc tốt rồi thì bạn có thể đọc nhanh và có nhiều thời gian để làm tốt hơn các nhiệm vụ khác. Tùy vào yêu cầu của giáo viên – bạn cần hiểu giáo viên của bạn muốn gì và yêu cầu gì. Lưu ý đặt câu hỏi, ghi chép các ý mà bạn nắm được, thay vì bạn chép lại các ý trong sách!
Tóm lại, nếu biết cách đọc sách bạn sẽ thấy việc đọc sách khá là dễ dàng và thú vị chứ không phải bị bắt đọc. Cuối cùng, bạn luôn luôn có thể đưa ra nhận xét đánh giá của bạn về cuốn sách nào đó, tốt hay không tốt, bạn có thích nó hay không, nhưng luôn luôn phải có lý lẽ đưa ra. Lưu ý: luôn đưa ra ý kiến hay nhận xét với thái độ tích cực và trên tinh thần xây dựng.
BÀI TẬP THỰC HÀNH
Chúng ta thử làm một bài tập nhỏ về tâm lý, tưởng tượng bạn đang nói chuyện với một người đối diện bị cận thị, giữa câu chuyện bạn ấy lấy kính ra và ngậm một bên gọng kính. Phán đoán xem bạn ấy đang cảm thấy thế nào:
a. Hoang mang.
b. Không còn hứng thú với cuộc nói chuyện nữa.
c. Chỉ là mỏi mắt thôi.
d. Hồi tưởng cảm giác an toàn.
Đáp án: D
Đây là đoạn trích trong cuốn sách Ngôn ngữ cơ thể của Allan & Barbara Pease, khi một hành động đưa vật gì đó chạm vào môi hoặc đưa vào miệng là một nỗ lực ngắn ngủi mà người ta muốn hồi tưởng lại cảm giác an toàn. Điều này có nghĩa về cơ bản điệu bộ “ngậm gọng kính” là một điệu bộ mang tính trấn an.
Nếu bạn đoán đúng đáp án khi chưa đọc cuốn sách này, thì còn chần chừ gì mà không mua nó về để nghiên cứu thêm nhỉ.