"Anh không thể nào cẩn thận quá mức khi chọn người kết hôn đâu," ông Brisher nói, rồi trầm ngâm dùng bàn tay có cổ tay mập mạp kéo kéo bộ ria mép thưa thớt che đi cái cằm chẳng mấy nổi bật của mình.
"Đó là lý do tại sao—" Tôi đánh bạo lên tiếng.
"Phải," ông Brisher nói, ánh mắt lờ đờ màu xám xanh thoáng nét nghiêm nghị, ông di chuyển cái đầu đầy biểu cảm và phả hơi rượu nồng nặc vào tôi một cách gần gũi. "Có khối kẻ cố gắng tóm lấy tôi—nhiều người ở cái thị trấn này lắm—nhưng chẳng ai làm được—không một ai."
Tôi quan sát gương mặt đỏ gay, cái bụng phệ, cùng vẻ luộm thuộm đầy tự tin trong cách ăn mặc của ông ta, rồi thở dài nghĩ thầm rằng vì sự không xứng đáng của phụ nữ mà ông ta đành phải là người cuối cùng của dòng giống mình.
"Thời còn trẻ, tôi là một gã trai sáng giá," ông Brisher nói. "Tôi đã từng có rất nhiều dự định. Nhưng tôi rất cẩn thận—cực kỳ cẩn thận. Và tôi đã vượt qua được..."
Ông ta nhoài người qua bàn ở quán rượu, vẻ mặt suy tư hiện rõ về sự đáng tin cậy của tôi. Cuối cùng, tôi cũng thấy nhẹ nhõm khi nhận được sự tin tưởng của ông ta.
"Tôi từng đính hôn một lần," cuối cùng ông nói, ánh mắt hoài niệm nhìn về phía bàn chơi shuv-a'penny.
"Gần đến mức đó cơ à?"
Ông nhìn tôi. "Gần đến mức đó đấy. Sự thật là—" Ông nhìn quanh, đưa mặt lại gần mặt tôi, hạ thấp giọng và dùng bàn tay cáu bẩn ngăn cách chúng tôi với thế giới thờ ơ bên ngoài. "Nếu cô ấy chưa chết hay đã lấy chồng hay gì gì đó—thì tôi vẫn đang đính hôn. Vẫn thế." Ông khẳng định điều này bằng những cái gật đầu và những cử động khuôn mặt. "VẪN THẾ," ông nói, kết thúc màn kịch câm, rồi nở một nụ cười liều lĩnh khi thấy tôi ngạc nhiên. "TÔI ĐẤY!"
"Bỏ trốn," ông giải thích thêm với đôi lông mày nhướn lên đầy ấn tượng. "Về nhà."
"Chưa hết đâu."
"Anh sẽ khó lòng mà tin nổi," ông nói, "nhưng tôi đã tìm thấy một kho báu. Một kho báu thực sự đấy."
Tôi cứ ngỡ ông nói đùa, nên có lẽ đã không phản ứng bằng sự kinh ngạc xứng đáng. "Phải," ông nói, "tôi đã tìm thấy một kho báu. Rồi bỏ về. Tôi nói cho anh biết, những chuyện xảy ra với tôi có thể khiến anh kinh ngạc đấy." Và một lúc lâu sau, ông vẫn hài lòng với việc lặp đi lặp lại rằng mình đã tìm thấy một kho báu—rồi bỏ mặc nó.
Tôi không thèm gặng hỏi câu chuyện một cách thô lỗ, nhưng tôi bắt đầu quan tâm đến những nhu cầu thể xác của ông Brisher, và chẳng bao lâu sau, tôi dẫn ông quay lại với người phụ nữ bị bỏ rơi kia.
"Cô ấy là một cô gái tốt," ông nói—tôi nghĩ giọng có chút buồn buồn. "VÀ đàng hoàng."
Ông nhướn mày, mím môi để thể hiện sự đàng hoàng tột bậc—vượt xa cả tầm của những người đàn ông lớn tuổi như chúng tôi.
"Chuyện đó xảy ra ở một nơi cách đây khá xa. Thật ra là ở Essex. Gần Colchester. Đó là lúc tôi còn đang ở London—làm trong ngành xây dựng. Thời đó tôi là một gã trai sáng giá, tôi nói cho anh biết. Thon gọn. Có quần áo đẹp ngang hàng bất cứ ai. Mũ—mũ lụa, anh nhớ nhé." Bàn tay ông Brisher vung lên trên đầu về phía vô tận để diễn tả cái loại mũ lụa cao cấp nhất. "Ô—một chiếc ô đẹp với tay cầm bằng sừng. Tiền tiết kiệm cả đấy. Tôi đã rất cẩn thận..."
Ông trầm ngâm một lúc, suy nghĩ, như tất cả chúng ta sớm muộn gì cũng sẽ nghĩ, về ánh sáng rực rỡ đã vụt tắt của tuổi trẻ. Nhưng ông đã kiềm chế, như người ta vẫn làm trong quán rượu, không nói ra bài học hiển nhiên đó.
"Tôi quen cô ấy qua một gã đã đính hôn với chị gái cô ấy. Cô ấy đang ở London một thời gian với người dì có một tiệm bán thịt nguội. Bà dì này rất kỹ tính—cả gia đình họ đều rất kỹ tính—và không cho phép chị gái cô ấy đi chơi với gã kia trừ khi có người em gái đi cùng, chính là cô gái của TÔI. Thế nên gã mới kéo tôi vào, kiểu như để đỡ làm người thừa vậy. Chúng tôi thường đi dạo ở Công viên Battersea vào chiều Chủ nhật. Tôi đội mũ cao, cậu ta cũng đội mũ cao; còn các cô gái thì—chà—rất sành điệu. Không có mấy người ở Công viên Battersea dám cười nhạo chúng tôi đâu. Cô ấy không hẳn là đẹp, nhưng tôi chưa từng gặp cô gái nào tử tế hơn. Tôi thích cô ấy ngay từ đầu, và, chà—dù tôi tự khen mình thì không hay lắm—cô ấy cũng thích tôi. Anh biết kiểu đó thế nào rồi chứ?"
Tôi giả vờ như mình biết.
"Và khi gã kia cưới chị gái cô ấy—tôi và cậu ta là bạn thân—cậu ta làm gì ngoài việc mời tôi xuống Colchester, ngay gần nơi cô ấy sống. Đương nhiên tôi được giới thiệu với gia đình cô ấy, và chà, chẳng bao lâu sau, tôi và cô ấy đã đính hôn."
Ông lặp lại từ "đính hôn".
"Cô ấy sống ở nhà cùng cha mẹ, chuẩn tiểu thư, trong một ngôi nhà nhỏ xinh xắn có vườn—và họ là những con người vô cùng đàng hoàng. Có thể gọi là giàu có cũng gần đúng. Họ sở hữu ngôi nhà của chính mình—mua từ Hiệp hội Xây dựng, giá rẻ vì người chủ trước là một tên trộm đang ngồi tù—và họ có một mảnh đất sở hữu vĩnh viễn, vài căn nhà cho thuê và tiền đầu tư—mọi thứ đều tươm tất và vững chãi: họ đúng là kiểu gia đình ấm cúng, ổn định. Tôi nói cho anh biết, tôi đã 'bắt được' một mối hời. Cả nội thất nữa chứ. Chao ôi! Họ có một cây đàn piano. Jane—tên cô ấy là Jane—thường chơi vào các ngày Chủ nhật, và cô ấy chơi rất hay. Hầu như chẳng có bài thánh ca nào trong sách mà cô ấy KHÔNG chơi được..."
"Biết bao buổi tối chúng tôi đã gặp nhau và cùng hát thánh ca ở đó, tôi, cô ấy và gia đình."
"Cha cô ấy là người có vai vế trong nhà nguyện. Anh phải thấy ông ấy vào các ngày Chủ nhật, lúc thì ngắt lời mục sư, lúc thì xướng thánh ca mới được. Tôi nhớ ông ấy đeo kính vàng, thường nhìn qua gọng kính vào anh trong khi hát hết mình—ông ấy luôn rất nhiệt tình hát vang cho Chúa—và khi ÔNG ẤY hát sai nhịp thì một nửa giáo dân đều hát theo—luôn là như thế. Ông ấy là kiểu người như vậy. Và được đi sau lưng ông ấy trong bộ đồ đen bảnh bao—chiếc mũ của ông ấy vành rộng lắm—khiến người ta thấy thật tự hào khi đính hôn với một người cha vợ như thế. Và khi mùa hè đến, tôi xuống đó ở lại hai tuần."
"Giờ thì, anh biết đấy, có một sự 'ngứa ngáy' nào đó," ông Brisher nói. "Chúng tôi muốn kết hôn, tôi và Jane, và ổn định mọi thứ. Nhưng ÔNG ẤY bảo tôi phải có công việc ổn định trước đã. Thế nên mới sinh ra cái sự 'ngứa ngáy' đó. Vì vậy, khi xuống đó, tôi rất sốt sắng muốn chứng tỏ mình là một gã trai giỏi giang, hữu dụng. Muốn chứng tỏ mình có thể làm hầu hết mọi thứ. Anh hiểu không?"
Tôi ậm ừ tỏ vẻ thông cảm.
"Và ở cuối khu vườn nhà họ có một khoảng đất hơi hoang dã. Thế nên tôi bảo ông ấy, 'Sao bác không làm một hòn non bộ ở đây?' Tôi nói. 'Chắc sẽ đẹp lắm.'"
"'Tốn kém quá,' ông ấy nói."
"'Không mất một xu,' tôi nói. 'Cháu là tay cừ trong khoản làm non bộ. Để cháu làm cho bác một cái.' Anh thấy đấy, tôi từng giúp anh trai mình làm một hòn non bộ trong quán bia sau tiệm của anh ấy, nên tôi biết cách làm cho chuẩn. 'Để cháu làm cho bác một cái,' tôi nói. 'Đang nghỉ lễ, mà cháu là kiểu người ghét ngồi không lắm,' tôi nói. 'Cháu sẽ làm cho bác một cái thật chuẩn.' Và chốt lại là, ông ấy đồng ý."
"Và đó là cách tôi tìm thấy kho báu."
"Kho báu gì?" Tôi hỏi.
"Chà!" ông Brisher nói, "kho báu mà tôi đang kể với anh, lý do tại sao tôi không bao giờ kết hôn."
"Cái gì!—một kho báu—đào được á?"
"Đúng vậy—của cải bị chôn giấu—kho báu phát hiện được. Lấy từ dưới đất lên. Cái mà tôi cứ nhắc mãi—kho báu thực sự..." Ông nhìn tôi với vẻ thiếu tôn trọng lạ thường.
"Nó không nằm sâu quá một foot tính từ bề mặt," ông nói. "Tôi vừa mới bắt đầu thấy khát nước thì đã chạm phải cái góc hộp rồi."
"Kể tiếp đi," tôi nói. "Tôi chưa hiểu lắm."
"Chà! Ngay khi chạm vào cái hộp, tôi đã biết đó là kho báu. Một thứ bản năng mách bảo tôi. Có gì đó như đang gào thét trong lòng tôi—'Cơ hội của mày đây rồi—nằm im nhé.' May là tôi biết luật về kho báu phát hiện được, nếu không thì tôi đã la toáng lên ngay lúc đó rồi. Tôi dám chắc anh cũng biết—"
"Nhà vua tịch thu hết," tôi nói, "trừ lại một phần trăm. Kể tiếp đi. Thật là một sự phí phạm. Anh đã làm gì?"
"Mở nắp hộp ra. Chẳng có ai trong vườn hay xung quanh cả. Jane đang giúp mẹ làm việc nhà. TÔI phấn khích lắm—thật đấy. Tôi thử mở khóa rồi đập mạnh vào bản lề. Nó bật mở. Tiền xu bạc—đầy ắp! Sáng lấp lánh. Nhìn thấy chúng mà tay tôi run cả lên. Và đúng lúc đó—thế quái nào mà gã đổ rác lại mò ra phía sau nhà. Nghĩ đến việc mình dại dột để lộ số tiền đó ra mà tôi muốn đau tim luôn. Ngay sau đó tôi lại nghe tiếng gã hàng xóm—cũng đang nghỉ lễ—tôi nghe thấy gã đang tưới đậu. Giá mà gã nhìn qua hàng rào!"
"Anh đã làm gì?"
"Đá cái nắp lại và lấp đất lên nhanh như chớp, rồi tiếp tục đào cách đó chừng một thước—như điên dại. Và khuôn mặt tôi, nếu có thể nói vậy, cứ cười một cách vô thức cho đến khi tôi giấu được nó đi. Tôi nói cho anh biết, tôi thực sự hoảng sợ vì vận may của mình. Tôi chỉ nghĩ rằng phải giữ kín chuyện này và thế là xong. 'Kho báu,' tôi cứ thì thầm với chính mình, 'Kho báu' và 'hàng trăm bảng, hàng trăm, hàng trăm bảng'. Thì thầm với chính mình như vậy, và đào như điên. Tôi cảm giác cái hộp cứ như nhô hẳn lên, lộ ra, giống như đôi chân anh dưới lớp chăn trên giường vậy, nên tôi hất hết đống đất vừa đào được cho hòn non bộ đè lên trên. TÔI toát cả mồ hôi hột. Và giữa lúc đó, ông bố lò dò bước ra. Ông ấy không nói gì với tôi, chỉ đứng sau lưng tôi và nhìn chằm chằm, nhưng sau này khi ông ấy vào nhà, Jane kể với tôi rằng, 'Cái thằng ranh con của con ấy, Jane'—lão lúc nào cũng gọi tôi là thằng ranh con—'thế mà cũng biết làm việc ra trò đấy chứ.' Có vẻ lão bị ấn tượng thật đấy."
"Cái hộp dài bao nhiêu?" Tôi hỏi, đột ngột.
"Dài bao nhiêu?" ông Brisher hỏi.
"Vâng—chiều dài ấy?"
"Ồ! Khoảng tầm này." Ông Brisher ra hiệu bằng kích thước một cái rương vừa phải.
"ĐẦY ư?" tôi hỏi.
"Đầy ắp những đồng xu bạc—tôi tin là đồng nửa crown."
"Chao ôi!" tôi kêu lên, "thế nghĩa là—hàng trăm bảng đấy."
"Hàng ngàn," ông Brisher nói, với một vẻ bình thản buồn bã. "Tôi đã tính toán kỹ rồi."
"Nhưng làm sao chúng ở đó được?"
"Tất cả những gì tôi biết là những gì tôi tìm thấy. Lúc đó tôi nghĩ thế này. Người chủ cũ của ngôi nhà trước cha cô ấy là một tên trộm chuyên nghiệp. Cái loại mà anh gọi là tội phạm cao cấp ấy. Hắn thường đánh xe ngựa đi—giống như Peace vậy." Ông Brisher suy ngẫm về những khó khăn khi kể chuyện và bắt đầu một đoạn giải thích phức tạp. "Tôi không biết mình đã kể với anh chưa là ngôi nhà đó từng là nhà của một tên trộm trước khi cha cô gái của tôi đến ở, và tôi biết hắn từng cướp một chuyến xe thư một lần, điều đó tôi biết. Tôi nghĩ—"
"Điều đó rất có khả năng," tôi nói. "Nhưng anh đã làm gì?"
"Toát mồ hôi," ông Brisher nói. "Mồ hôi chảy ròng ròng. Suốt cả buổi sáng đó," ông Brisher nói, "tôi cứ cặm cụi, giả vờ làm hòn non bộ đó và tự hỏi mình nên làm gì. Lẽ ra tôi đã nói với cha cô ấy rồi, nhưng tôi nghi ngờ sự trung thực của ông ta—tôi sợ ông ta có thể cướp mất của tôi, kiểu như nộp cho chính quyền ấy—và hơn nữa, xét việc tôi sắp làm con rể trong nhà, tôi nghĩ nếu của cải đến từ phía tôi thì sẽ hay hơn. Kiểu như nâng cao vị thế của tôi vậy. Chà, tôi còn ba ngày nghỉ lễ, nên chẳng việc gì phải vội, thế là tôi lấp nó lại, tiếp tục đào, và cố nghĩ xem làm thế nào để đảm bảo lấy được nó. Chỉ là tôi không nghĩ ra."
"Tôi đã nghĩ," ông Brisher nói, "VÀ nghĩ mãi. Có lúc tôi thực sự nghi ngờ liệu mình có nhìn nhầm hay không, và đã đi xuống đó đào lên xem lại, đúng lúc mẹ cô ấy đi ra để phơi mấy món đồ giặt. Lại giật bắn mình! Sau đó tôi vừa định thử lại lần nữa thì Jane đến gọi ăn tối. 'Anh cần ăn đi chứ,' cô ấy nói, 'nhìn cái hố anh đào kìa.'"
"Tôi cứ ngẩn ngơ suốt bữa tối, tự hỏi liệu gã hàng xóm có trèo qua hàng rào và móc túi lấy hết không. Nhưng đến chiều tâm trí tôi cũng thư thái hơn—tôi nghĩ nó đã ở đó lâu như vậy thì chắc chắn nó sẽ nằm yên đó thêm một chút nữa—và tôi cố gắng gợi chuyện để khơi gợi ông già xem ông ta nghĩ gì về kho báu phát hiện được."
Ông Brisher dừng lại, tỏ vẻ thích thú với ký ức đó.
"Ông già đó là một tay gớm mặt," ông nói; "một tay thực sự gớm mặt."
"Cái gì!" tôi nói; "ông ấy—?"
"Chuyện là thế này," ông Brisher giải thích, đặt một bàn tay thân thiện lên cánh tay tôi và phả hơi vào mặt tôi để trấn an. "Chỉ để thăm dò ông ấy, tôi kể một câu chuyện về một gã tôi quen—giả vờ thôi nhé—người đã tìm thấy một đồng chủ quyền trong chiếc áo khoác cũ hắn mượn. Tôi bảo hắn đã giữ lại nó, nhưng tôi nói tôi không chắc việc đó có đúng hay không. Và rồi ông già bắt đầu. Lạy Chúa! ông ấy đã dội cho tôi một gáo nước lạnh! Ông ấy đúng là một tay thượng thừa trong việc chì chiết. Bảo rằng đó là kiểu bạn bè mà ông ấy tự nhiên mong tôi có. Bảo rằng ông ấy tự nhiên mong đợi điều đó từ bạn của một kẻ thất nghiệp ăn bám, cặp kè với những cô gái không thuộc về mình. Đấy! Tôi không thể kể hết một NỬA những gì ông ấy nói. Lão ta tuôn ra những lời vô cùng quá quắt. Tôi đã đứng lên tranh cãi với lão về điều đó, chỉ để thăm dò lão. 'Bác sẽ không giữ lại đồng nửa chủ quyền à, ngay cả khi bác tìm thấy nó trên đường?' tôi hỏi. 'Dĩ nhiên là không,' lão nói; 'dĩ nhiên là không rồi.' 'Cái gì! Ngay cả khi bác coi nó như một loại kho báu?' 'Chàng trai trẻ ạ,' lão nói, 'có thẩm quyền cao hơn tôi nhiều—Hãy trả cho Caesar những gì của Caesar—là cái gì nhỉ? Phải. Vâng. Lão lại lôi cái đó ra. Ông già đó là một tay cừ trong việc dùng Kinh Thánh để đập vào đầu người khác. Và lão cứ thế tiếp tục. Lão chì chiết tôi thậm tệ đến mức cuối cùng tôi không thể chịu nổi nữa. Tôi đã hứa với Jane là không cãi lại lão, nhưng chuyện đó hơi QUÁ đáng. Tôi—tôi đã đáp trả lão..."
Ông Brisher, bằng những động tác khuôn mặt đầy ẩn ý, cố làm tôi nghĩ rằng mình đã chiếm ưu thế trong cuộc tranh luận đó, nhưng tôi biết rõ hơn.
"Cuối cùng tôi đùng đùng bỏ đi. Nhưng không phải trước khi tôi chắc chắn rằng mình phải tự mình lấy kho báu đó. Điều duy nhất giữ cho tôi kiên định là nghĩ đến cảnh mình sẽ trả đũa lão thế nào khi đã có tiền trong tay."
Có một khoảng lặng dài.
"Giờ thì, anh khó lòng tin được, nhưng suốt ba ngày đó tôi không bao giờ có cơ hội tiếp cận kho báu chết tiệt kia, thậm chí không lấy nổi một đồng nửa crown. Luôn có một cái Gì Đó—luôn luôn là thế."
"Thật kinh ngạc là chuyện này không được nghĩ đến nhiều hơn," ông Brisher nói. "Tìm thấy kho báu thì chẳng có gì ghê gớm. Quan trọng là lấy được nó. Tôi không cho là mình đã chợp mắt được chút nào trong những đêm đó, cứ suy nghĩ xem nên mang nó đi đâu, làm gì với nó, giải thích thế nào. Nó làm tôi phát ốm. Còn những ngày sau đó tôi lờ đờ đến mức khiến Jane vô cùng bực bội. 'Anh không còn là gã trai như lúc ở London nữa,' cô ấy nói vài lần. Tôi cố đổ lỗi cho cha cô ấy và những lời chì chiết của lão, nhưng lạy Chúa, cô ấy biết tỏng. Cô ấy cho rằng tôi đã có cô gái khác trong đầu! Bảo là tôi không Chung thủy. Chà, chúng tôi đã cãi nhau một trận. Nhưng tôi đã quá quyết tâm với Kho báu, nên chẳng mấy bận tâm đến những gì cô ấy nói."
"Chà, cuối cùng tôi cũng có một kế hoạch. Tôi luôn giỏi lập kế hoạch, mặc dù việc thực hiện thì không phải thế mạnh của tôi. Tôi đã suy nghĩ kỹ lưỡng và quyết định một kế hoạch. Đầu tiên, tôi định nhét đầy túi những đồng nửa crown này—anh hiểu chứ?—rồi sau đó như tôi sẽ kể."
"Chà, tôi rơi vào trạng thái không thể nghĩ đến chuyện đụng vào Kho báu lần nữa vào ban ngày, nên tôi đợi đến đêm trước ngày phải đi, và rồi, khi mọi thứ im ắng, tôi vùng dậy và lẻn ra cửa sau, định bụng nhét đầy túi tiền. Ai ngờ tôi lại vấp phải cái xô trong bếp! Ông bố vùng dậy với khẩu súng—ông bố cô ấy là người khó ngủ, và rất hay nghi ngờ—và tôi ở đó: phải giải thích rằng tôi xuống lấy nước uống vì bình nước của tôi hỏng. Anh cá là lão chẳng tha cho tôi mà không chì chiết vài câu vì chuyện đó."
"Và ý anh là—" Tôi bắt đầu.
"Đợi chút đã," ông Brisher nói. "Tôi nói rồi, tôi đã có kế hoạch. Chuyện đó phá hỏng một phần, nhưng không hề làm ảnh hưởng đến kế hoạch chung. Ngày hôm sau tôi ra làm nốt hòn non bộ, như thể trên đời này chẳng có lời chì chiết nào tồn tại; tôi trát xi măng lên đá, tô màu xanh lá cây lên đó và đủ thứ. Tôi chấm một chút màu xanh chỉ để đánh dấu chỗ cái hộp. Họ đều ra xem và khen nó đẹp thế nào—ngay cả lão cũng có vẻ mềm mỏng hơn khi thấy nó, và tất cả những gì lão nói là, 'Tiếc là không phải lúc nào anh cũng có thể làm việc được như thế, nếu vậy thì anh đã có một công việc tử tế rồi,' lão nói."
"'Phải,' tôi nói—tôi không kìm được—'Tôi đặt rất nhiều tâm huyết vào hòn non bộ đó,' tôi nói kiểu đó. Anh hiểu chứ? 'Tôi đặt rất nhiều tâm huyết vào hòn non bộ đó'—có nghĩa là—"
"Tôi hiểu rồi," tôi nói—vì ông Brisher có xu hướng giải thích quá mức những trò đùa của mình.
"Lão thì không," ông Brisher nói. "Ít nhất là lúc đó."
"Dù sao đi nữa—sau khi mọi chuyện xong xuôi, tôi lên đường về London.... Lên đường về London."
Khoảng lặng.
"Chỉ là tôi chẳng hề đi London," ông Brisher nói, với sự hoạt bát đột ngột, và dí sát mặt vào mặt tôi. "Không đời nào! Anh nghĩ xem?"
"Tôi không đi xa hơn Colchester—không một bước."
"Tôi để cái xẻng đúng chỗ mình có thể tìm thấy. Mọi thứ tôi đều đã lên kế hoạch đâu ra đấy. Tôi thuê một chiếc xe ngựa nhỏ ở Colchester, và giả vờ muốn đi Ipswich ở lại qua đêm, rồi hôm sau quay về, và gã chủ xe bắt tôi phải đặt cọc trước hai đồng chủ quyền, rồi tôi lên đường."
"Tôi cũng chẳng đi Ipswich nốt."
"Nửa đêm, con ngựa và chiếc xe ngựa được cột lại bên con đường nhỏ chạy qua ngôi nhà nơi lão sống—chỉ cách chưa đầy sáu mươi thước—và tôi bắt tay vào việc như một kẻ chuyên nghiệp. Đó đúng là đêm cho những trò như vậy—u ám—nhưng hơi nóng một chút, và khắp bầu trời có chớp mùa hè và chẳng bao lâu sau là một cơn dông. Mưa đổ xuống. Đầu tiên là những giọt lớn kêu xèo xèo, rồi đến mưa đá. Tôi vẫn tiếp tục. Tôi bổ tới tấp—tôi không ngờ ông già sẽ nghe thấy. Tôi thậm chí không buồn cố gắng làm việc nhẹ nhàng với cái xẻng, và sấm chớp, mưa đá dường như kích thích tôi vậy. Tôi không ngạc nhiên nếu lúc đó tôi đang hát. Tôi mải mê đến mức quên bẵng cả sấm sét và con ngựa cùng chiếc xe. Chẳng mấy chốc tôi đã lộ ra cái hộp, và bắt đầu nâng nó lên..."
"Nặng không?" tôi hỏi.
"Tôi chẳng thể nào nhấc nổi nó, dù chỉ là một li. TÔI phát ốm. Tôi chưa bao giờ nghĩ đến chuyện đó. Tôi trở nên điên cuồng—tôi nói cho anh biết, tôi chửi rủa. Tôi trở nên bực dọc tột độ. Lúc đó tôi không nghĩ đến chuyện chia nhỏ nó ra, và ngay cả khi đó tôi cũng không thể mang theo đống tiền lỏng lẻo trên xe ngựa. Tôi nhấc bổng một đầu lên một cách điên cuồng, và toàn bộ thứ đó lật nhào với một tiếng động kinh hoàng. Một tiếng loảng xoảng của bạc. Và ngay sau đó, lóe sáng! Chớp sáng như ban ngày! Và cái cửa sau mở ra, ông già đang bước xuống vườn với khẩu súng cũ chết tiệt của lão. Lão cách đó không đầy một trăm thước!"
"Tôi nói cho anh biết tôi hoảng loạn đến thế nào—tôi chẳng nghĩ mình đang làm gì nữa. Tôi không dừng lại—thậm chí không thèm nhét đầy túi. Tôi nhảy qua hàng rào như một mũi tên, và chạy thục mạng về phía chiếc xe ngựa, vừa chạy vừa chửi bới ầm ĩ. TÔI ở trong tình trạng..."
"Và anh có tin được không, khi tôi đến nơi để xe ngựa, họ đã đi mất rồi. Đi mất! Khi thấy điều đó, tôi chẳng còn tâm trí đâu mà chửi rủa nữa. Tôi chỉ đứng nhảy cẫng trên cỏ, và khi đã nhảy chán chê, tôi bắt đầu đi bộ về London.... Tôi xong đời rồi."
Ông Brisher trầm ngâm một lúc. "Tôi xong đời rồi," ông lặp lại, rất cay đắng.
"Chà?" tôi nói.
"Thế thôi," ông Brisher nói.
"Anh không quay lại à?"
"Không đời nào. Tôi đã quá đủ với kho báu chết tiệt ĐÓ rồi, ít nhất là trong một thời gian. Hơn nữa, tôi không biết những gã cố tình chiếm đoạt kho báu phát hiện được sẽ bị xử lý thế nào. Tôi bắt đầu đi London ngay lập tức...."
"Và anh không bao giờ quay lại?"
"Không bao giờ."
"Thế còn Jane? Anh có viết thư không?"
"Ba lần, kiểu thăm dò ấy. Và không có câu trả lời. Chúng tôi đã chia tay trong một cơn giận dỗi vì cô ấy ghen tuông. Nên tôi không thể chắc chắn điều đó có nghĩa là gì."
"Tôi không biết phải làm sao. Tôi thậm chí không biết liệu ông già có biết đó là tôi không. Tôi kiểu như cứ để mắt đến báo chí xem khi nào lão sẽ nộp kho báu đó cho Nhà vua, vì tôi không nghi ngờ gì lão sẽ làm vậy, xét đến việc lão luôn là người đàng hoàng như thế nào."
"Và lão có làm vậy không?"
Ông Brisher mím môi và lắc đầu chậm rãi từ bên này sang bên kia. "Không phải LÃO," ông nói.
"Jane là một cô gái tốt," ông nói, "một cô gái tốt thực sự đấy, chỉ là hay ghen thôi, và biết đâu đấy tôi đã không quay lại với cô ấy sau một thời gian. Tôi nghĩ nếu lão không nộp kho báu thì tôi có thể có một loại 'thóp' để nắm lão.... Chà, một ngày nọ tôi nhìn như thường lệ dưới mục Colchester—và ở đó tôi thấy tên lão. Anh nghĩ vì chuyện gì?"
Tôi không thể đoán được.
Giọng ông Brisher hạ thấp xuống thành tiếng thì thầm, và một lần nữa ông nói phía sau bàn tay mình. Thái độ của ông đột nhiên tràn ngập một niềm vui sướng rõ rệt. "Phát hành tiền giả," ông nói. "Tiền giả!"
"Anh không định nói là—?"
"Đúng—nó đấy. Tiền giả. Họ đã làm một vụ án khá dài về nó. Nhưng họ đã tóm được lão, mặc dù lão lẩn tránh kinh khủng. Truy vết việc lão đã tiêu, ồ!—gần một tá đồng nửa crown giả."
"Và anh không—?"
"Không đời nào. Và việc lão thanh minh rằng đó là kho báu phát hiện được chẳng giúp ích gì cho lão cả."