Người đàn ông với khuôn mặt tái nhợt bước vào toa tàu tại Rugby. Dù người khuân vác giục giã, ông ta vẫn di chuyển chậm chạp, và ngay cả khi ông ta còn đứng trên sân ga, tôi đã nhận thấy vẻ ốm yếu toát ra từ ông. Ông ta thả mình xuống góc ghế đối diện tôi cùng một tiếng thở dài, cố gắng thu xếp chiếc khăn quàng du lịch một cách dở dang, rồi bất động, đôi mắt nhìn đăm đăm vào khoảng không. Lát sau, nhận ra tôi đang quan sát, ông ta nhìn lên và đưa bàn tay gầy guộc ra đón lấy tờ báo. Rồi ông ta lại liếc nhìn về phía tôi.
Tôi giả vờ đọc. Tôi sợ rằng mình đã vô tình làm ông ta khó xử, nhưng ngay khoảnh khắc đó, tôi ngạc nhiên khi thấy ông ta cất tiếng.
“Tôi xin lỗi?” tôi nói.
“Cuốn sách đó,” ông ta lặp lại, chỉ bằng ngón tay khẳng khiu, “viết về những giấc mơ.”
“Hiển nhiên rồi,” tôi trả lời, vì đó là cuốn Trạng Thái Giấc Mơ của Fortnum-Roscoe, và tựa đề đã in rõ trên bìa. Ông ta im lặng một hồi như đang tìm từ ngữ.
“Vâng,” cuối cùng ông ta nói, “nhưng chúng chẳng cho anh biết gì cả.” Tôi chưa hiểu ý ông trong giây lát.
“Chúng không biết đâu,” ông nói thêm.
Tôi nhìn kỹ hơn vào khuôn mặt ông.
“Có những giấc mơ,” ông nói, “và cũng có những giấc mơ khác.”
Đó là loại nhận định mà tôi không bao giờ tranh luận.
“Tôi cho rằng—” ông ngập ngừng. “Anh có bao giờ mơ không? Ý tôi là, một giấc mơ sống động ấy.”
“Tôi rất ít khi mơ,” tôi trả lời. “Tôi nghi là mình không có nổi ba giấc mơ sống động trong một năm.”
“À!” ông thốt lên, vẻ như đang cố thu thập suy nghĩ.
“Những giấc mơ của anh không lẫn lộn với ký ức của anh sao?” ông hỏi đột ngột. “Anh không thấy hoài nghi ư; chuyện này đã xảy ra hay chưa?”
“Hầu như không bao giờ. Trừ vài khoảnh khắc do dự thỉnh thoảng xuất hiện. Tôi cho rằng ít ai như vậy lắm.”
“Hắn có nói—” ông chỉ vào cuốn sách.
“Nó nói rằng đôi khi điều đó xảy ra và đưa ra những lời giải thích thông thường về cường độ ấn tượng và những thứ tương tự để lý giải tại sao nó không xảy ra như một quy luật. Tôi đoán anh biết chút ít về những lý thuyết này—”
“Rất ít—ngoại trừ việc chúng hoàn toàn sai.”
Bàn tay gầy guộc của ông mân mê dây đeo cửa sổ một lúc. Tôi chuẩn bị đọc tiếp, và điều đó dường như thúc đẩy ông nói câu tiếp theo. Ông rướn người về phía trước gần như thể muốn chạm vào tôi.
“Có thứ gì gọi là giấc mơ liên tiếp không—thứ diễn ra đêm này qua đêm khác ấy?”
“Tôi tin là có. Hầu hết các cuốn sách về bệnh tâm thần đều có dẫn chứng những trường hợp như vậy.”
“Bệnh tâm thần! Vâng. Tôi dám chắc là có. Đó là nơi thích hợp cho chúng. Nhưng ý tôi là—” Ông nhìn xuống những khớp xương ngón tay gầy guộc của mình. “Loại chuyện đó luôn là giấc mơ sao? ĐÓ có phải là giấc mơ không? Hay là một thứ gì khác? Liệu nó có thể là một thứ gì khác không?”
Đáng lẽ tôi đã gạt phắt cuộc trò chuyện dai dẳng của ông nếu không vì vẻ lo âu khắc khổ trên khuôn mặt ấy. Bây giờ tôi vẫn nhớ cái nhìn của đôi mắt nhạt màu và những mí mắt đỏ ửng—có lẽ anh cũng biết cái vẻ đó.
“Tôi không chỉ tranh luận về một vấn đề quan điểm,” ông nói. “Điều đó đang giết chết tôi.”
“Giấc mơ sao?”
“Nếu anh gọi đó là giấc mơ. Đêm này qua đêm khác. Sống động!—sống động đến mức... cái này—” (ông chỉ vào phong cảnh đang lướt nhanh ngoài cửa sổ) “so ra lại thấy không có thực! Tôi hầu như không thể nhớ nổi mình là ai, tôi đang làm công việc gì....”
Ông ngừng lại. “Ngay cả lúc này—”
“Giấc mơ đó luôn giống nhau—ý anh là vậy phải không?” tôi hỏi.
“Nó kết thúc rồi.”
“Ý anh là?”
“Tôi đã chết.”
“Chết?”
“Bị nghiền nát và bị giết, và giờ đây, phần tôi đã từng là giấc mơ đó, đã chết rồi. Chết vĩnh viễn. Tôi mơ thấy mình là một người khác, anh biết đấy, sống ở một nơi khác trên thế giới và trong một thời đại khác. Tôi mơ thấy điều đó đêm này qua đêm khác. Đêm này qua đêm khác tôi tỉnh dậy trong cuộc đời khác đó. Những khung cảnh mới và những sự việc mới—cho đến khi tôi đi đến đoạn cuối—”
“Khi anh chết?”
“Khi tôi chết.”
“Và từ đó đến nay—”
“Không,” ông nói. “Tạ ơn Chúa! Đó là kết thúc của giấc mơ....”
Rõ ràng là tôi đã vướng vào giấc mơ này rồi. Và xét cho cùng, tôi vẫn còn cả giờ đồng hồ phía trước, ánh sáng đang lụi dần, và Fortnum-Roscoe có cách viết thật tẻ nhạt. “Sống trong một thời đại khác,” tôi nói: “ý anh là trong một thời kỳ khác sao?”
“Vâng.”
“Quá khứ?”
“Không, là tương lai—tương lai.”
“Ví dụ như năm ba nghìn chẳng hạn?”
“Tôi không biết đó là năm nào. Lúc ngủ thì tôi biết, ý tôi là khi đang mơ ấy, nhưng giờ thì không—bây giờ khi tôi đã thức rồi thì không. Có rất nhiều thứ tôi đã quên kể từ khi tỉnh dậy khỏi những giấc mơ đó, mặc dù tôi biết rõ chúng vào thời điểm tôi—tôi cho rằng đó là khi đang mơ. Họ gọi năm đó khác với cách chúng ta gọi năm tháng... Họ ĐÃ gọi nó là gì nhỉ?” Ông đưa tay lên trán. “Không,” ông nói, “tôi quên mất rồi.”
Ông ngồi mỉm cười yếu ớt. Một thoáng tôi sợ rằng ông không định kể giấc mơ của mình cho tôi nghe. Theo quy tắc thì tôi ghét những kẻ kể lại giấc mơ của họ, nhưng lần này lại khác. Tôi thậm chí còn ngỏ ý giúp đỡ. “Nó bắt đầu—” tôi gợi ý.
“Ngay từ đầu nó đã sống động rồi. Tôi dường như tỉnh dậy trong đó một cách đột ngột. Và thật lạ là trong những giấc mơ mà tôi đang kể, tôi không bao giờ nhớ về cuộc đời mà tôi đang sống lúc này. Dường như cuộc đời trong giấc mơ là đủ đầy chừng nào nó còn tồn tại. Có lẽ—Nhưng tôi sẽ kể cho anh nghe tôi thấy mình thế nào khi cố gắng nhớ lại tất cả. Tôi không nhớ rõ bất cứ điều gì cho đến khi thấy mình ngồi trong một kiểu hành lang mái vòm nhìn ra biển. Tôi đã ngủ gật, và đột nhiên tôi tỉnh dậy—tỉnh táo và sống động—chẳng giống giấc mơ chút nào—bởi vì cô gái đã ngừng quạt cho tôi.”
“Cô gái?”
“Vâng, cô gái ấy. Anh không được ngắt lời đâu, nếu không tôi sẽ quên mất mạch chuyện đấy.”
Ông dừng lại đột ngột. “Anh sẽ không nghĩ tôi điên chứ?” ông nói.
“Không,” tôi trả lời; “anh chỉ đang mơ thôi. Kể tôi nghe giấc mơ của anh đi.”
“Tôi tỉnh dậy, tôi nói rồi đấy, vì cô gái đã ngừng quạt cho tôi. Tôi không ngạc nhiên khi thấy mình ở đó hay bất cứ điều gì đại loại thế, anh hiểu chứ. Tôi không cảm thấy mình rơi vào đó một cách đột ngột. Tôi chỉ đơn giản là tiếp nối tại thời điểm đó. Bất kỳ ký ức nào tôi có về cuộc đời NÀY, cuộc đời thế kỷ mười chín này, đều mờ dần khi tôi tỉnh giấc, tan biến như một giấc mơ. Tôi biết mọi thứ về bản thân mình, biết rằng tên tôi không còn là Cooper nữa mà là Hedon, và biết mọi thứ về vị thế của mình trên thế giới. Tôi đã quên nhiều thứ kể từ khi tỉnh dậy—có một sự thiếu kết nối—nhưng lúc đó thì mọi thứ đều rõ ràng và thực tế.”
Ông lại ngập ngừng, nắm chặt dây đeo cửa sổ, đưa mặt về phía trước và nhìn tôi đầy khẩn khoản.
“Điều này nghe có vẻ nhảm nhí với anh?”
“Không, không!” tôi kêu lên. “Tiếp tục đi. Kể tôi nghe cái hành lang mái vòm đó như thế nào.”
“Nó không thực sự là một hành lang mái vòm—tôi không biết gọi nó là gì nữa. Nó hướng về phía nam. Nó nhỏ. Tất cả đều chìm trong bóng tối ngoại trừ hình bán nguyệt phía trên ban công để lộ bầu trời và biển cả và góc nơi cô gái đứng. Tôi ở trên một chiếc ghế dài—nó là một chiếc ghế kim loại với những chiếc đệm sọc sáng màu—và cô gái đang dựa vào ban công với tấm lưng quay về phía tôi. Ánh bình minh rơi trên tai và má cô. Cổ cô trắng ngần xinh xắn và những lọn tóc nhỏ nép mình ở đó, bờ vai trắng của cô tắm trong nắng, và tất cả vẻ duyên dáng của cơ thể cô nằm trong bóng râm xanh mát. Cô ấy mặc—làm sao để tôi mô tả nhỉ? Nó thoải mái và thướt tha. Và tóm lại, cô ấy đứng đó, khiến tôi nhận ra cô ấy đẹp và đáng khao khát đến nhường nào, như thể tôi chưa từng nhìn thấy cô trước đây. Và khi cuối cùng tôi thở dài và chống tay ngồi dậy, cô ấy quay mặt về phía tôi—”
Ông dừng lại.
“Tôi đã sống năm mươi ba năm trên thế giới này. Tôi có mẹ, chị em, bạn bè, vợ và các con gái—tất cả khuôn mặt của họ, những biểu cảm trên khuôn mặt họ, tôi đều biết. Nhưng khuôn mặt của cô gái này—nó thực hơn đối với tôi rất nhiều. Tôi có thể khơi gợi lại trong ký ức để thấy lại nó—tôi có thể vẽ hoặc phác họa lại nó. Và suy cho cùng—”
Ông dừng lại—nhưng tôi không nói gì.
“Khuôn mặt của một giấc mơ—khuôn mặt của một giấc mơ. Cô ấy thật xinh đẹp. Không phải vẻ đẹp khủng khiếp, lạnh lùng, và đáng tôn thờ như vẻ đẹp của một vị thánh; cũng không phải vẻ đẹp khơi dậy những đam mê mãnh liệt; mà là một thứ tỏa sáng, đôi môi ngọt ngào mềm mại nở nụ cười, và đôi mắt xám đầy suy tư. Và cô ấy di chuyển thật duyên dáng, cô ấy dường như gắn liền với tất cả những điều dễ chịu và tao nhã—”
Ông dừng lại, mặt cúi xuống và giấu đi. Rồi ông nhìn lên tôi và tiếp tục, không còn cố gắng che giấu niềm tin tuyệt đối của mình vào sự thật của câu chuyện.
“Anh biết đấy, tôi đã từ bỏ mọi kế hoạch và tham vọng, từ bỏ tất cả những gì tôi từng làm việc hay khao khát vì cô ấy. Tôi đã từng là một bậc thầy ở phương bắc xa xôi đó, với tầm ảnh hưởng, tài sản và danh tiếng lẫy lừng, nhưng chẳng có gì trong số đó đáng giá khi ở bên cô ấy. Tôi đã đến nơi này, thành phố của những niềm vui đầy nắng, cùng với cô ấy, và mặc kệ mọi thứ kia đổ nát chỉ để cứu vãn lấy phần đời còn lại của mình. Khi tôi còn yêu cô ấy trước khi biết rằng cô ấy có chút bận tâm nào đến tôi, trước khi tôi dám tưởng tượng rằng cô ấy sẽ—rằng chúng tôi sẽ dám, cả cuộc đời tôi dường như vô nghĩa và trống rỗng, chỉ là bụi tro. ĐÚNG là bụi tro. Đêm này qua đêm khác và suốt những ngày dài, tôi đã khao khát và mong mỏi—linh hồn tôi đã đập tan những điều cấm kỵ!
“Nhưng thật không thể để người này nói với người kia chính xác những điều này. Đó là cảm xúc, là một sắc thái, một ánh sáng đến rồi đi. Chỉ khi nó ở đó, mọi thứ mới thay đổi, tất cả mọi thứ. Vấn đề là tôi đã bỏ đi và để mặc họ trong Cuộc Khủng hoảng của họ để họ tự xoay xở.”
“Để mặc ai?” tôi hỏi, bối rối.
“Những người ở phương bắc đó. Anh thấy đấy—dù sao thì trong giấc mơ này—tôi đã từng là một nhân vật lớn, kiểu người mà người ta tin tưởng, tập hợp xung quanh. Hàng triệu người chưa từng gặp tôi sẵn sàng làm mọi thứ và chấp nhận rủi ro vì họ tin tưởng tôi. Tôi đã chơi trò chơi đó hàng năm trời, cái trò chơi lớn lao vất vả đó, cái trò chơi chính trị mơ hồ, quái đản giữa những âm mưu và phản bội, diễn thuyết và kích động. Đó là một thế giới hỗn loạn bao la, và cuối cùng tôi đã có được một vị thế lãnh đạo chống lại Bọn Chúng—anh biết đấy, nó được gọi là Bọn Chúng—một kiểu thỏa hiệp giữa những dự án đồi bại, những tham vọng thấp hèn và cả sự ngu ngốc cuồng nộ cùng những khẩu hiệu sáo rỗng của công chúng—Bọn Chúng đã khiến thế giới ồn ào và mù quáng qua từng năm tháng, trong khi mọi thứ vẫn đang trôi dạt, trôi dạt đến thảm họa vô cùng. Nhưng tôi không thể mong anh hiểu được những sắc thái và sự phức tạp của năm đó—năm gì đó phía trước. Tôi có tất cả chi tiết đến tận những thứ nhỏ nhất—trong giấc mơ của mình. Tôi đoán là mình đã mơ về nó trước khi tỉnh giấc, và phác thảo mờ nhạt của một vài sự phát triển kỳ lạ mới mà tôi tưởng tượng ra vẫn còn lởn vởn trong đầu khi tôi dụi mắt. Đó là một công việc bẩn thỉu nào đó khiến tôi tạ ơn Chúa vì ánh mặt trời. Tôi ngồi dậy trên ghế và tiếp tục nhìn người phụ nữ và hân hoan—hân hoan vì tôi đã rời xa tất cả sự ồn ào, điên rồ và bạo lực đó trước khi quá muộn. Suy cho cùng, tôi nghĩ, đây mới là cuộc sống—tình yêu và vẻ đẹp, khát khao và niềm vui, chẳng phải chúng đáng giá hơn tất cả những cuộc đấu tranh ảm đạm cho những mục đích mơ hồ, vĩ đại đó sao? Và tôi tự trách mình vì đã từng tìm cách trở thành một nhà lãnh đạo trong khi lẽ ra tôi có thể dành những ngày tháng của mình cho tình yêu. Nhưng rồi, tôi nghĩ, nếu tôi không dành những năm đầu đời của mình một cách nghiêm túc và khắt khe, có lẽ tôi đã lãng phí bản thân vào những người phụ nữ vô giá trị, và khi nghĩ đến đó, toàn bộ con người tôi tràn ngập tình yêu và sự dịu dàng dành cho người tình yêu dấu, người quý cô của tôi, người cuối cùng đã đến và bắt buộc tôi—bắt buộc tôi bằng sự quyến rũ không thể cưỡng lại của cô ấy—phải gác lại cuộc sống đó.
“'Em xứng đáng với điều đó,' tôi nói, nói mà không định để cô ấy nghe thấy; 'em xứng đáng với điều đó, người yêu dấu nhất của anh; xứng đáng với niềm kiêu hãnh, sự ngợi khen và tất cả mọi thứ. Tình yêu à! có được EM còn hơn tất cả những thứ đó cộng lại.' Và trước tiếng thì thầm của tôi, cô ấy quay lại.
“'Đến xem này,' cô ấy kêu lên—giờ tôi vẫn có thể nghe thấy giọng cô ấy—'đến xem bình minh trên Monte Solaro đi.'
“Tôi nhớ mình đã nhảy lên và chạy đến bên cô ấy tại ban công. Cô ấy đặt một bàn tay trắng muốt lên vai tôi và chỉ về phía những khối đá vôi lớn, đang ửng hồng lên như thể được tiếp thêm sự sống. Tôi nhìn. Nhưng trước tiên tôi để ý đến ánh nắng trên khuôn mặt cô, vuốt ve những đường nét trên má và cổ cô. Làm sao tôi có thể mô tả cho anh thấy cảnh tượng trước mắt chúng tôi đây? Chúng tôi đang ở Capri—”
“Tôi đã ở đó rồi,” tôi nói. “Tôi từng trèo lên Monte Solaro và uống vero Capri—thứ nước đục ngầu như rượu táo—trên đỉnh núi.”
“À!” người đàn ông với khuôn mặt tái nhợt nói; “vậy có lẽ anh có thể nói cho tôi biết—anh sẽ biết liệu đây có thực sự là Capri không. Vì trong cuộc đời này tôi chưa bao giờ đến đó. Để tôi mô tả nó nhé. Chúng tôi ở trong một căn phòng nhỏ, một trong vô vàn căn phòng nhỏ, rất mát mẻ và đầy nắng, khoét sâu vào đá vôi của một kiểu mũi đất, rất cao so với mặt biển. Hòn đảo đó, anh biết đấy, là một khách sạn khổng lồ, phức tạp không thể giải thích nổi, và ở phía bên kia có hàng dặm khách sạn nổi, và những sân ga nổi khổng lồ nơi các phi cơ đáp xuống. Họ gọi đó là thành phố của niềm vui. Tất nhiên, không hề có điều đó trong thời đại của anh, hay đúng hơn, tôi nên nói là, HIỆN NAY không có điều đó. Tất nhiên rồi. Hiện nay!—vâng.
“Chà, căn phòng này của chúng tôi nằm ở tận cùng mũi đất, vì thế người ta có thể nhìn thấy cả phía đông lẫn phía tây. Phía đông là một vách đá lớn—có lẽ cao một ngàn feet—lạnh lẽo xám xịt ngoại trừ một đường viền vàng sáng, và phía xa hơn là Đảo Siren, và một bờ biển thoai thoải mờ dần rồi hòa vào ánh bình minh nóng bỏng. Và khi quay về phía tây, gần và rõ ràng là một vịnh nhỏ, một bãi biển nhỏ vẫn chìm trong bóng râm. Và từ bóng râm đó, Solaro trồi lên thẳng đứng và cao vút, ửng hồng và có đỉnh vàng, như một người đẹp đang ngự trị, và mặt trăng trắng đang lơ lửng phía sau cô trên bầu trời. Và trước mặt chúng tôi, từ đông sang tây, trải dài vùng biển đa sắc màu điểm xuyết những chiếc thuyền buồm nhỏ.
“Về phía đông, tất nhiên, những chiếc thuyền nhỏ này có màu xám, rất nhỏ và rõ nét, nhưng về phía tây, chúng là những chiếc thuyền vàng nhỏ—vàng ròng sáng chói—gần như những ngọn lửa nhỏ. Và ngay bên dưới chúng tôi là một tảng đá có một cái vòm bị xói mòn. Nước biển xanh vỡ òa thành màu xanh lá và bọt trắng xung quanh tảng đá, và một chiếc thuyền chèo lướt ra từ mái vòm.”
“Tôi biết tảng đá đó,” tôi nói. “Tôi suýt chết đuối ở đó. Nó được gọi là Faraglioni.”
“I Faraglioni? Vâng, cô ấy gọi nó là thế,” người đàn ông với khuôn mặt tái nhợt trả lời. “Có một câu chuyện nào đó—nhưng mà—”
Ông lại đưa tay lên trán. “Không,” ông nói, “tôi quên câu chuyện đó rồi.”
“Chà, đó là điều đầu tiên tôi nhớ, giấc mơ đầu tiên tôi có, căn phòng nhỏ đầy bóng râm đó, bầu không khí và bầu trời tuyệt đẹp, và người phụ nữ thân yêu của tôi với đôi tay sáng ngời và chiếc áo choàng thướt tha, và cách chúng tôi ngồi thì thầm với nhau. Chúng tôi thì thầm không phải vì có ai đó nghe lỏm, mà vì vẫn còn một sự tươi mới trong tâm trí giữa chúng tôi đến mức những suy nghĩ dường như hơi sợ hãi khi cuối cùng cũng thốt lên thành lời. Và cứ thế, chúng trôi đi thật nhẹ nhàng.
“Lát sau chúng tôi thấy đói và rời khỏi phòng, đi qua một lối đi lạ với sàn nhà di động, cho đến khi đến phòng ăn sáng lớn—ở đó có đài phun nước và âm nhạc. Đó là một nơi dễ chịu và vui vẻ, với ánh nắng và tiếng nước văng tung tóe, và tiếng rì rầm của những sợi dây đàn được gảy. Chúng tôi ngồi ăn và mỉm cười với nhau, và tôi không hề để ý đến một người đàn ông đang quan sát mình từ cái bàn gần đó.
“Và sau đó chúng tôi đến phòng khiêu vũ. Nhưng tôi không thể mô tả nổi hội trường đó. Nơi đó rộng lớn khủng khiếp—lớn hơn bất kỳ tòa nhà nào anh từng thấy—và ở một nơi có chiếc cổng cổ của Capri, bị mắc kẹt vào bức tường của một phòng trưng bày phía trên cao. Những thanh dầm nhẹ, những thân và sợi vàng, bùng nổ từ các cột trụ như những đài phun nước, tuôn chảy như một dải Cực quang khắp mái nhà và đan xen nhau, như—như những trò ảo thuật. Xung quanh vòng tròn lớn dành cho những người nhảy múa là những hình người tuyệt đẹp, những con rồng kỳ lạ, và những hình thù kỳ dị tinh xảo và tuyệt vời đang mang ánh sáng. Nơi này tràn ngập ánh sáng nhân tạo làm hổ thẹn cả ngày mới chớm. Và khi chúng tôi đi qua đám đông, mọi người quay lại nhìn chúng tôi, vì khắp thế giới này tên tuổi và khuôn mặt tôi đều được biết đến, và việc tôi đột ngột từ bỏ niềm kiêu hãnh và cuộc đấu tranh để đến nơi này đã gây chấn động thế nào. Và họ cũng nhìn người phụ nữ bên cạnh tôi, mặc dù một nửa câu chuyện về việc cuối cùng cô ấy đã đến bên tôi như thế nào vẫn còn chưa được biết hoặc bị kể sai lệch. Và tôi biết, ít người đàn ông nào ở đó mà không coi tôi là một người hạnh phúc, bất chấp mọi sự xấu hổ và nhục nhã đã giáng xuống tên tuổi của tôi.
“Không khí tràn ngập âm nhạc, tràn ngập những mùi hương hài hòa, tràn ngập nhịp điệu của những chuyển động tuyệt đẹp. Hàng ngàn con người xinh đẹp tụ tập khắp hội trường, chen chúc trên các ban công, ngồi trong vô vàn hốc tường; họ mặc những bộ quần áo với màu sắc lộng lẫy và đội vương miện hoa; hàng ngàn người nhảy múa quanh vòng tròn lớn dưới những bức tượng trắng của các vị thần cổ đại, và những đám rước vinh quang của các chàng trai và cô gái đến rồi đi. Hai chúng tôi nhảy, không phải những điệu nhảy đơn điệu buồn chán của thời đại anh—ý tôi là thời đại này—mà là những điệu nhảy tuyệt đẹp, gây say đắm. Và ngay cả bây giờ tôi vẫn có thể thấy người yêu của mình đang nhảy—nhảy múa một cách vui vẻ. Anh biết không, cô ấy nhảy với một khuôn mặt nghiêm nghị; cô ấy nhảy với một phẩm giá nghiêm trang, và thế nhưng cô ấy vẫn đang mỉm cười với tôi và âu yếm tôi—mỉm cười và âu yếm bằng ánh mắt.
“Âm nhạc thật khác biệt,” ông lẩm bẩm. “Nó trôi—tôi không thể mô tả nổi; nhưng nó phong phú và đa dạng hơn vô cùng so với bất kỳ âm nhạc nào tôi từng nghe khi tỉnh giấc.
“Và rồi—đó là lúc chúng tôi nhảy xong—một người đàn ông đến nói chuyện với tôi. Ông ta là một người gầy gò, kiên quyết, ăn mặc rất giản dị so với nơi đó, và tôi đã nhận ra khuôn mặt ông ta quan sát tôi trong phòng ăn sáng từ trước, và sau đó khi chúng tôi đi dọc hành lang, tôi đã tránh ánh mắt của ông ta. Nhưng giờ đây, khi chúng tôi ngồi trong một hốc nhỏ, mỉm cười trước niềm vui của tất cả mọi người đang đi lại trên sàn nhà sáng loáng, ông ta đến, chạm vào tôi và nói với tôi khiến tôi buộc phải lắng nghe. Và ông ta xin được nói chuyện riêng với tôi một chút.
“'Không,' tôi nói. 'Tôi không có bí mật gì với người phụ nữ này cả. Ông muốn nói gì với tôi?'
“Ông ta nói đó là một vấn đề tầm thường, hoặc ít nhất là một vấn đề khô khan đối với một phụ nữ khi nghe.
“'Có lẽ với tôi thì lại khác,' tôi nói.
“Ông ta liếc nhìn cô ấy, gần như thể muốn cầu xin sự đồng ý của cô. Sau đó ông ta đột ngột hỏi tôi liệu tôi đã nghe nói về một bản tuyên ngôn vĩ đại và đầy sự trả thù mà Evesham đã đưa ra chưa. Chà, Evesham luôn là người đứng thứ hai sau tôi trong sự lãnh đạo của đảng phái vĩ đại đó ở phương bắc. Ông ta là một người mạnh mẽ, cứng rắn và thiếu tế nhị, và chỉ có tôi mới có thể kiểm soát và làm mềm mỏng ông ta. Tôi nghĩ, chính vì ông ta mà những người khác đã vô cùng hoảng sợ trước sự rút lui của tôi, thậm chí còn hơn cả vì bản thân tôi nữa. Vì vậy, câu hỏi về những gì ông ta đã làm đã đánh thức lại mối quan tâm cũ của tôi đối với cuộc sống mà tôi vừa mới từ bỏ chỉ một thoáng trước đó.
“'Tôi đã không để ý đến bất kỳ tin tức nào trong nhiều ngày rồi,' tôi nói. 'Evesham đã nói gì?'
“Và thế là người đàn ông bắt đầu, không chút ngần ngại, và tôi phải thú nhận rằng ngay cả tôi cũng bị sốc bởi sự điên rồ liều lĩnh của Evesham trong những lời lẽ hoang dã và đe dọa mà ông ta đã sử dụng. Và người đưa tin mà họ phái đến cho tôi này không chỉ kể cho tôi nghe về bài phát biểu của Evesham, mà còn tiếp tục xin lời khuyên và chỉ ra rằng họ cần tôi đến mức nào. Trong khi ông ta nói, người phụ nữ của tôi ngồi hơi hướng về phía trước và quan sát khuôn mặt ông ta và cả tôi.
“Thói quen mưu mô và tổ chức cũ của tôi lại trỗi dậy. Tôi thậm chí có thể thấy mình đột ngột trở lại phương bắc, và tất cả hiệu ứng kịch tính của nó. Tất cả những gì người đàn ông này nói quả thực chứng minh cho sự hỗn loạn của đảng, nhưng không phải cho sự tổn hại của nó. Tôi sẽ trở lại mạnh mẽ hơn trước. Và rồi tôi nghĩ đến người phụ nữ của mình. Anh thấy đấy—làm sao tôi có thể nói với anh nhỉ? Có những đặc thù nhất định trong mối quan hệ của chúng tôi—như mọi thứ hiện nay, tôi không cần phải kể cho anh về điều đó—khiến cô ấy không thể ở bên tôi. Tôi đáng lẽ đã phải rời xa cô ấy; thực ra, tôi đáng lẽ phải từ bỏ cô ấy một cách rõ ràng và công khai, nếu tôi muốn làm tất cả những gì có thể ở phương bắc. Và người đàn ông đó biết ĐIỀU ĐÓ, ngay cả khi ông ta nói chuyện với cô ấy và tôi, biết điều đó rõ như cô ấy vậy, rằng những bước tiến tới nghĩa vụ của tôi là—đầu tiên, sự chia ly, sau đó là sự ruồng bỏ. Khi ý nghĩ đó chạm đến, giấc mơ về sự trở lại của tôi tan vỡ. Tôi quay lại phía người đàn ông một cách đột ngột, khi ông ta đang tưởng tượng rằng tài hùng biện của mình đang chiếm được ưu thế với tôi.
“'Tôi còn liên quan gì đến những chuyện này nữa?' tôi nói. 'Tôi xong rồi. Ông nghĩ tôi đang đùa giỡn với người của ông khi đến đây sao?'
“'Không,' ông ta nói; 'nhưng—'
“'Tại sao ông không thể để tôi yên? Tôi đã xong việc với những thứ này rồi. Tôi đã không còn là gì ngoài một cá nhân bình thường nữa.'
“'Vâng,' ông ta trả lời. 'Nhưng ông đã nghĩ chưa?—những lời bàn tán về chiến tranh, những thách thức liều lĩnh này, những cuộc xâm lược hoang dã này—'
“Tôi đứng dậy.
“'Không,' tôi kêu lên. 'Tôi sẽ không nghe ông đâu. Tôi đã tính toán tất cả những điều đó, tôi đã cân nhắc chúng—và tôi đã bỏ đi rồi.'
“Ông ta dường như cân nhắc khả năng kiên trì. Ông ta nhìn từ tôi sang nơi người phụ nữ ngồi quan sát chúng tôi.
“'Chiến tranh,' ông ta nói, như thể đang nói với chính mình, rồi quay lưng bước đi chậm rãi. Tôi đứng đó, bị cuốn vào cơn lốc những suy nghĩ mà lời kêu gọi của ông ta đã khơi dậy.
“Tôi nghe thấy giọng nói của người yêu tôi.
“'Anh yêu,' cô ấy nói; 'nhưng nếu họ cần anh—'
“Cô ấy không nói hết câu, cô ấy để lửng ở đó. Tôi quay sang khuôn mặt ngọt ngào của cô, và sự cân bằng trong tâm trạng của tôi chao đảo và quay cuồng.
“'Họ cần tôi chỉ để làm cái việc mà họ không dám tự mình làm thôi,' tôi nói. 'Nếu họ nghi ngờ Evesham thì họ phải tự giải quyết với ông ta.'
“Cô ấy nhìn tôi đầy nghi ngại.
“'Nhưng chiến tranh—' cô ấy nói.
“Tôi thấy một sự nghi ngờ trên khuôn mặt cô mà tôi đã thấy trước đó, sự nghi ngờ về chính cô ấy và tôi, bóng đen đầu tiên của sự khám phá ra rằng, nếu nhìn nhận một cách mạnh mẽ và trọn vẹn, nó buộc phải chia cắt chúng tôi mãi mãi.
“Chà, tâm trí tôi già dặn hơn cô ấy, và tôi có thể dẫn dắt cô ấy đến niềm tin này hay niềm tin nọ.
“'Người yêu dấu của anh,' tôi nói, 'em không được bận tâm về những điều đó. Sẽ không có chiến tranh đâu. Chắc chắn sẽ không có chiến tranh. Thời đại của chiến tranh đã qua rồi. Hãy tin anh biết sự công bằng của trường hợp này. Họ không có quyền gì với anh, người yêu dấu à, và không ai có quyền gì với anh cả. Anh đã được tự do lựa chọn cuộc sống của mình, và anh đã chọn điều này.'
“'Nhưng CHIẾN TRANH—' cô ấy nói.
“Tôi ngồi xuống bên cạnh cô. Tôi vòng tay ra sau lưng cô và nắm lấy tay cô. Tôi tự nhủ sẽ xua tan sự nghi ngờ đó—tôi tự nhủ sẽ lấp đầy tâm trí cô bằng những điều dễ chịu một lần nữa. Tôi nói dối cô, và khi nói dối cô, tôi cũng tự nói dối chính mình. Và cô ấy chỉ quá sẵn lòng tin tôi, quá sẵn lòng để quên đi.
“Rất nhanh sau đó bóng đen lại tan biến, và chúng tôi vội vã đến nơi tắm của mình tại Grotta del Bovo Marino, nơi chúng tôi thường tắm mỗi ngày. Chúng tôi bơi lội và té nước vào nhau, và trong làn nước bồng bềnh đó, tôi dường như trở nên nhẹ nhàng và mạnh mẽ hơn một người đàn ông. Và cuối cùng chúng tôi bước ra, ướt sũng và vui sướng, rồi chạy đua giữa những tảng đá. Sau đó tôi mặc bộ đồ bơi khô, chúng tôi ngồi phơi mình dưới nắng, và lát sau tôi thiếp đi, đầu tựa vào đầu gối cô ấy, cô ấy đặt tay lên tóc tôi và vuốt ve thật dịu dàng và tôi ngủ gật. Và kìa! như thể tiếng dây đàn violin vừa đứt, tôi thức tỉnh, và tôi đang ở trên giường của chính mình tại Liverpool, trong cuộc đời ngày nay.
“Chỉ một lúc, tôi không thể tin rằng tất cả những khoảnh khắc sống động đó không hơn gì một giấc mơ.
“Thực lòng, tôi không thể tin đó là một giấc mơ bất chấp thực tế tỉnh táo của mọi thứ xung quanh. Tôi tắm rửa và mặc quần áo như theo thói quen, và khi cạo râu, tôi tự biện luận tại sao tôi, trong số tất cả mọi người, lại nên bỏ rơi người phụ nữ tôi yêu để quay lại với chính trị viễn tưởng ở phương bắc khắc nghiệt và cam go. Ngay cả khi Evesham có ép thế giới trở lại chiến tranh, thì điều đó có liên quan gì đến tôi? Tôi là một người đàn ông, với trái tim của một con người, và tại sao tôi phải cảm thấy trách nhiệm của một vị thần đối với hướng đi của thế giới?
“Anh biết đấy, đó không hoàn toàn là cách tôi suy nghĩ về các công việc, về công việc thực sự của mình. Tôi là một luật sư, anh biết đấy, với một quan điểm riêng.
“Anh phải hiểu rằng, tầm nhìn đó thật đến mức, hoàn toàn không giống một giấc mơ, đến nỗi tôi liên tục nhớ lại những chi tiết nhỏ không liên quan; ngay cả vật trang trí trên bìa cuốn sách đặt trên máy khâu của vợ tôi trong phòng ăn sáng cũng gợi lại với sự sống động tột độ đường viền mạ vàng chạy quanh ghế trong hốc tường nơi tôi đã nói chuyện với người đưa tin từ đảng phái mà tôi đã bỏ rơi. Anh đã bao giờ nghe nói về một giấc mơ có chất lượng như thế chưa?”
“Giống như—?”
“Để sau đó anh nhớ lại những chi tiết nhỏ mà anh đã quên.”
Tôi suy nghĩ. Tôi chưa bao giờ chú ý đến điểm đó trước đây, nhưng ông ấy đã đúng.
“Chưa bao giờ,” tôi nói. “Đó là điều mà anh dường như không bao giờ làm được với những giấc mơ.”
“Không,” ông trả lời. “Nhưng đó chính xác là điều tôi đã làm. Tôi là một luật sư, anh phải hiểu thế, ở Liverpool, và tôi không thể không tự hỏi các khách hàng và những người làm kinh doanh mà tôi thấy mình nói chuyện trong văn phòng sẽ nghĩ gì nếu tôi đột nhiên nói với họ rằng tôi đang yêu một cô gái sẽ được sinh ra sau khoảng hai trăm năm nữa, và lo lắng về chính trị của những chắt chít của mình. Hôm đó tôi bận chủ yếu với việc thương lượng một hợp đồng xây dựng chín mươi chín năm. Đó là một nhà thầu tư nhân đang vội, và chúng tôi muốn ràng buộc ông ta theo mọi cách có thể. Tôi có một cuộc phỏng vấn với ông ta, và ông ta tỏ ra thiếu kiên nhẫn khiến tôi đi ngủ mà vẫn còn bực bội. Đêm đó tôi không mơ gì cả. Và đêm tiếp theo tôi cũng không mơ, ít nhất là không nhớ được gì.
“Một phần của sự xác tín sống động mãnh liệt đó đã tan biến. Tôi bắt đầu cảm thấy chắc chắn đó LÀ một giấc mơ. Và rồi nó lại đến.
“Khi giấc mơ trở lại, gần bốn ngày sau, nó rất khác. Tôi nghĩ chắc chắn rằng bốn ngày cũng đã trôi qua trong giấc mơ. Nhiều chuyện đã xảy ra ở phương bắc, và bóng đen của chúng đã trở lại giữa chúng tôi, và lần này nó không dễ dàng tan biến như vậy. Tôi biết, tôi bắt đầu với những suy tư ảm đạm. Tại sao, bất chấp tất cả, tôi phải quay lại, quay lại suốt những ngày tháng còn lại để lao vào công việc và căng thẳng, sự xúc phạm và nỗi bất mãn vĩnh viễn, chỉ để cứu hàng trăm triệu người bình thường, những người mà tôi không yêu, những người mà tôi thường không thể làm gì khác hơn là coi thường, khỏi sự căng thẳng và đau khổ của chiến tranh và sự cai trị tồi tệ vô tận? Và suy cho cùng, tôi có thể thất bại. HỌ tất cả đều tìm kiếm mục đích hẹp hòi của riêng mình, và tại sao tôi không—tại sao tôi lại không sống như một con người chứ? Và từ những suy nghĩ đó, giọng nói của cô ấy đã đánh thức tôi, và tôi ngước mắt lên.
“Tôi thấy mình tỉnh dậy và đang đi bộ. Chúng tôi đã ra khỏi Thành Phố Niềm Vui, chúng tôi ở gần đỉnh Monte Solaro và nhìn về phía vịnh. Đó là cuối buổi chiều và rất quang đãng. Xa xa bên trái, Ischia treo lơ lửng trong màn sương vàng giữa biển và trời, và Naples trắng lạnh lẽo trên nền những ngọn đồi, và trước mặt chúng tôi là Vesuvius với một dải khói cao và mảnh mai cuối cùng cũng tỏa về phía nam, và những tàn tích của Torre dell' Annunziata và Castellamare lấp lánh ở ngay gần.”
Tôi ngắt lời đột ngột: “Tất nhiên là anh đã từng đến Capri rồi phải không?”
“Chỉ trong giấc mơ này thôi,” ông nói, “chỉ trong giấc mơ này thôi. Tất cả dọc ngang vịnh bên ngoài Sorrento là những cung điện nổi của Thành Phố Niềm Vui được neo đậu và xích lại. Và phía bắc là những sân ga nổi rộng lớn đón những chiếc máy bay. Máy bay rơi từ trên trời xuống mỗi chiều, mỗi chiếc chở hàng ngàn người tìm kiếm niềm vui từ những nơi xa xôi nhất của trái đất đến Capri và những thú vui của nó. Tất cả những thứ này, tôi nói rồi, trải dài bên dưới.
“Nhưng chúng tôi chỉ tình cờ chú ý đến chúng vì một cảnh tượng bất thường mà buổi tối hôm đó phải trình diễn. Năm chiếc máy bay chiến tranh đã ngủ yên vô ích từ lâu trong những kho vũ khí xa xôi ở Rhinemouth giờ đang thao diễn trên bầu trời phía đông. Evesham đã làm thế giới kinh ngạc khi sản xuất chúng và những chiếc khác, và phái chúng đi lượn vòng đây đó. Đó là sự đe dọa thực tế trong trò chơi bịp bợm vĩ đại mà ông ta đang chơi, và nó thậm chí đã làm cả tôi ngạc nhiên. Ông ta là một trong những kẻ ngu ngốc đến khó tin nhưng lại đầy năng lượng, những kẻ dường như được Thiên Đường phái xuống để tạo ra thảm họa. Cái nhìn đầu tiên về năng lượng của ông ta dường như tuyệt vời như năng lực vậy! Nhưng ông ta không có trí tưởng tượng, không có sự sáng tạo, chỉ có một sức mạnh ý chí ngu ngốc, to lớn, thúc đẩy, và một niềm tin điên rồ vào cái 'vận may' ngu ngốc của mình để giúp ông ta vượt qua. Tôi nhớ cách chúng tôi đứng trên mũi đất nhìn phi đội lượn vòng xa xăm, và cách tôi cân nhắc ý nghĩa đầy đủ của cảnh tượng đó, nhìn rõ con đường mọi thứ phải đi. Và ngay cả khi đó thì cũng chưa phải là quá muộn. Tôi nghĩ, tôi có thể đã quay lại và cứu thế giới. Tôi biết những người phương bắc sẽ đi theo tôi, chỉ cần tôi tôn trọng các chuẩn mực đạo đức của họ trong một điều. Phương đông và phương nam sẽ tin tưởng tôi như họ không bao giờ tin tưởng bất kỳ người phương bắc nào khác. Và tôi biết tôi chỉ cần đề nghị với cô ấy là cô ấy sẽ để tôi đi.... Không phải vì cô ấy không yêu tôi!
“Chỉ là tôi không muốn đi; ý chí của tôi hoàn toàn theo hướng ngược lại. Tôi vừa mới trút bỏ gánh nặng trách nhiệm: Tôi vẫn còn là một kẻ đào ngũ khỏi nghĩa vụ mới mẻ đến mức sự rõ ràng của ánh sáng ban ngày về những gì tôi NÊN làm không có chút quyền năng nào để lay chuyển ý chí của tôi. Ý chí của tôi là được sống, thu thập những niềm vui và làm cho người phụ nữ yêu dấu của mình hạnh phúc. Nhưng mặc dù cảm giác về những nghĩa vụ to lớn bị bỏ quên không có khả năng lôi kéo tôi, nó có thể khiến tôi im lặng và bận tâm, nó cướp đi một nửa sự rực rỡ của những ngày tháng tôi đã trải qua và đánh thức tôi dậy trong những suy ngẫm đen tối giữa sự im lặng của màn đêm. Và khi tôi đứng nhìn những chiếc máy bay của Evesham quét qua quét lại—những con chim báo hiệu điềm xấu vô tận đó—cô ấy đứng bên cạnh tôi quan sát tôi, quả thực nhận ra nỗi phiền muộn, nhưng không nhận ra nó một cách rõ ràng, đôi mắt cô ấy chất vấn khuôn mặt tôi, vẻ mặt cô ấy phủ bóng sự bối rối. Khuôn mặt cô ấy xám xịt vì ánh hoàng hôn đang mờ dần trên bầu trời. Không phải lỗi của cô ấy khi cô ấy giữ tôi lại. Cô ấy đã yêu cầu tôi rời xa cô ấy, và một lần nữa trong đêm tối, với những giọt nước mắt, cô ấy đã yêu cầu tôi đi.
“Cuối cùng, chính cảm giác về cô ấy đã đánh thức tôi khỏi tâm trạng của mình. Tôi quay lại phía cô ấy đột ngột và thách cô ấy chạy đua xuống sườn núi. 'Không,' cô ấy nói, như thể tôi làm hỏng vẻ nghiêm nghị của cô, nhưng tôi quyết tâm kết thúc sự nghiêm nghị đó, và bắt cô ấy chạy—không ai có thể quá xám xịt và buồn bã khi đang hụt hơi—và khi cô ấy vấp ngã, tôi chạy với bàn tay đỡ dưới cánh tay cô. Chúng tôi chạy qua một vài người đàn ông, họ quay lại nhìn vẻ kinh ngạc trước hành vi của tôi—họ hẳn đã nhận ra khuôn mặt tôi. Và lưng chừng sườn dốc, một tiếng ồn ào vang lên trên không trung, clang-clank, clang-clank, và chúng tôi dừng lại, và lát sau, qua đỉnh đồi, những thứ chiến tranh đó bay đến, chiếc này nối tiếp chiếc kia.”
Người đàn ông dường như do dự bên bờ vực của một sự mô tả.
“Chúng trông như thế nào?” tôi hỏi.
“Chúng chưa bao giờ chiến đấu,” ông nói. “Chúng giống hệt như những chiến hạm của chúng ta ngày nay vậy; chúng chưa bao giờ chiến đấu. Không ai biết chúng có thể làm gì, với những người đàn ông đầy phấn khích bên trong chúng; thậm chí ít ai quan tâm đến việc suy đoán. Chúng là những thứ đẩy khổng lồ có hình dạng giống như đầu mũi tên không có cán, với một chân vịt ở vị trí của cái cán.”
“Thép sao?”
“Không phải thép.”
“Nhôm?”
“Không, không, không phải thứ gì đại loại thế. Một hợp kim rất phổ biến—phổ biến như đồng thau, chẳng hạn. Nó được gọi là—để xem nào—” Ông bóp trán bằng những ngón tay của một bàn tay. “Tôi đang quên mọi thứ,” ông nói.
“Và chúng mang súng sao?”
“Những khẩu súng nhỏ, bắn đạn nổ mạnh. Chúng bắn súng ngược ra sau, ra khỏi đáy của chiếc lá, có thể nói là vậy, và đâm húc bằng cái mỏ. Đó là lý thuyết, anh biết đấy, nhưng chúng chưa bao giờ được đưa ra chiến đấu. Không ai có thể nói chính xác điều gì sẽ xảy ra. Và trong khi đó, tôi cho rằng thật tuyệt khi được lao vút qua không trung như một đàn chim nhạn non, nhanh chóng và dễ dàng. Tôi đoán các thuyền trưởng cố gắng không nghĩ quá rõ ràng về việc thực tế sẽ như thế nào. Và những cỗ máy chiến tranh bay này, anh biết đấy, chỉ là một loại trong vô số các thiết bị chiến tranh đã được phát minh và đã bị bỏ quên trong thời gian dài hòa bình. Có đủ loại những thứ này mà mọi người đang lục lọi và đánh bóng lại; những thứ quỷ quái, những thứ ngớ ngẩn; những thứ chưa bao giờ được thử nghiệm; những động cơ lớn, chất nổ khủng khiếp, những khẩu súng lớn. Anh biết cái kiểu ngớ ngẩn của những loại người khéo léo chế tạo ra những thứ này mà; họ tạo ra chúng như loài hải ly xây đập vậy, và chẳng mảy may biết gì về những con sông mà họ sắp làm chệch hướng và những vùng đất mà họ sắp làm ngập lụt!
“Khi chúng tôi đi xuống lối đi bậc thang quanh co để trở về khách sạn, trong chạng vạng, tôi đã lường trước tất cả: Tôi thấy rõ ràng và không thể tránh khỏi mọi thứ đang hướng tới chiến tranh trong bàn tay điên cuồng, bạo lực của Evesham, và tôi đã có chút manh mối về việc chiến tranh sẽ như thế nào trong những điều kiện mới này. Và ngay cả khi đó, mặc dù tôi biết nó đang đến gần giới hạn của cơ hội, tôi vẫn không thể tìm thấy ý chí để quay lại.”
Ông thở dài.
“Đó là cơ hội cuối cùng của tôi.
“Chúng tôi không vào thành phố cho đến khi bầu trời đầy sao, vì vậy chúng tôi đi dạo trên sân thượng cao, qua lại, và—cô ấy khuyên tôi nên quay lại.
“'Người yêu dấu của anh,' cô ấy nói, và khuôn mặt ngọt ngào của cô ấy ngước nhìn tôi, 'đây là Cái Chết. Cuộc sống mà anh đang dẫn dắt này là Cái Chết. Hãy quay lại với họ, quay lại với nghĩa vụ của anh—.'
“Cô ấy bắt đầu khóc, nói, giữa những tiếng nấc, và bám chặt vào tay tôi khi cô ấy nói điều đó, 'Quay lại—Quay lại.'
“Rồi đột nhiên cô ấy im bặt, và liếc nhìn khuôn mặt cô, tôi đọc được trong một khoảnh khắc điều mà cô ấy đã nghĩ sẽ làm. Đó là một trong những khoảnh khắc mà người ta THẤY được.
“'Không!' tôi nói.
“'Không?' cô ấy hỏi, đầy ngạc nhiên, và tôi nghĩ có chút sợ hãi trước câu trả lời cho suy nghĩ của cô ấy.
“'Không có gì,' tôi nói, 'có thể khiến anh quay lại cả. Không gì cả! Anh đã chọn rồi. Tình yêu à, anh đã chọn rồi, và thế giới phải tiếp diễn thôi. Bất cứ chuyện gì xảy ra anh cũng sẽ sống cuộc đời này—anh sẽ sống vì EM! Nó—không gì có thể làm anh chệch hướng; không gì cả, người yêu dấu của anh. Ngay cả khi em chết—ngay cả khi em chết—'
“'Vâng,' cô ấy thì thầm, khẽ khàng.
“'Vậy thì—anh cũng sẽ chết.'
“Và trước khi cô ấy kịp nói thêm gì, tôi bắt đầu nói, nói một cách hùng hồn—như tôi CÓ THỂ làm trong cuộc đời đó—nói để tôn vinh tình yêu, để làm cho cuộc sống chúng tôi đang sống có vẻ anh hùng và vinh quang; và thứ mà tôi đang từ bỏ là một thứ gì đó khó khăn và vô cùng hèn hạ mà việc gạt bỏ nó là một điều tốt đẹp. Tôi dồn hết tâm trí để khoác lên nó vẻ hào nhoáng đó, tìm cách không chỉ thuyết phục cô ấy mà còn thuyết phục cả chính mình. Chúng tôi nói chuyện, và cô ấy bám lấy tôi, cũng bị giằng xé giữa tất cả những gì cô ấy cho là cao quý và tất cả những gì cô ấy biết là ngọt ngào. Và cuối cùng tôi đã làm cho nó trở nên anh hùng, làm cho tất cả thảm họa đang dày đặc của thế giới chỉ giống như một kiểu phông nền vinh quang cho tình yêu vô song của chúng tôi, và hai linh hồn ngu ngốc tội nghiệp chúng tôi cuối cùng đã sải bước ở đó, khoác lên mình sự ảo tưởng huy hoàng đó, hay đúng hơn là say sưa với sự ảo tưởng vinh quang đó, dưới những vì sao tĩnh lặng.
“Và thế là khoảnh khắc của tôi trôi qua.
“Đó là cơ hội cuối cùng của tôi. Ngay cả khi chúng tôi đi qua đi lại ở đó, những nhà lãnh đạo của phương nam và phương đông đang tập hợp quyết tâm của họ, và câu trả lời nóng bỏng đập tan sự bịp bợm của Evesham vĩnh viễn, đã thành hình và chờ đợi. Và khắp châu Á, và đại dương, và phương nam, không trung và các dây cáp đang rung lên với những lời cảnh báo của họ để chuẩn bị—chuẩn bị.
“Không ai còn sống, anh biết đấy, biết chiến tranh là gì; không ai có thể tưởng tượng được, với tất cả những phát minh mới này, chiến tranh có thể mang lại sự khủng khiếp như thế nào. Tôi tin rằng hầu hết mọi người vẫn tin rằng đó sẽ là vấn đề của những bộ đồng phục sáng loáng, những cuộc tấn công hò hét, những chiến thắng, những lá cờ và những ban nhạc—trong một thời điểm mà một nửa thế giới lấy nguồn cung cấp thực phẩm từ những vùng cách xa mười ngàn dặm—.”
Người đàn ông với khuôn mặt tái nhợt ngừng lại. Tôi liếc nhìn ông, và khuôn mặt ông đang chăm chú nhìn xuống sàn toa tàu. Một nhà ga xe lửa nhỏ, một dãy toa chở hàng chất đầy, một trạm tín hiệu, và phía sau một ngôi nhà tranh, vụt qua cửa sổ toa tàu, và một cây cầu đi qua với tiếng ồn ào, vang vọng sự ồn ào của đoàn tàu.
“Sau đó,” ông nói, “tôi mơ thường xuyên. Trong suốt ba tuần đêm, giấc mơ đó là cuộc sống của tôi. Và điều tồi tệ nhất là có những đêm tôi không thể mơ, khi tôi nằm trằn trọc trên giường trong cuộc đời CHẾT TIỆT NÀY; và Ở ĐÓ—nơi nào đó đã mất đối với tôi—mọi thứ đang diễn ra—những sự việc trọng đại, khủng khiếp.... Tôi sống vào ban đêm—ngày của tôi, những ngày thức, cuộc đời tôi đang sống lúc này, trở thành một giấc mơ xa vời, mờ nhạt, một phông nền xám xịt, bìa của cuốn sách.”
Ông suy nghĩ.
“Tôi có thể kể cho anh nghe tất cả, kể cho anh nghe từng chút một trong giấc mơ, nhưng về việc tôi đã làm gì vào ban ngày—không. Tôi không thể nói—tôi không nhớ. Ký ức của tôi—ký ức của tôi đã mất rồi. Công việc của cuộc sống trôi tuột khỏi tôi—”
Ông rướn người về phía trước, và áp hai tay lên mắt. Một lúc lâu ông không nói gì.
“Và rồi?” tôi nói.
“Chiến tranh bùng nổ như một cơn bão.”
Ông nhìn chằm chằm trước mặt vào những điều không thể tả xiết.
“Và rồi?” tôi thúc giục lần nữa.
“Một chút không thực tế,” ông nói, bằng giọng trầm của một người nói với chính mình, “và chúng sẽ là những cơn ác mộng. Nhưng chúng không phải là ác mộng—chúng không phải là ác mộng. KHÔNG!”
Ông im lặng lâu đến mức tôi nhận ra rằng có nguy cơ mất phần còn lại của câu chuyện. Nhưng ông lại tiếp tục nói bằng giọng tự vấn đầy nghi hoặc.
“Còn việc gì để làm ngoài bỏ chạy? Tôi đã không nghĩ rằng chiến tranh sẽ chạm đến Capri—tôi dường như đã thấy Capri như nằm ngoài tất cả những điều đó, như sự tương phản với tất cả mọi thứ; nhưng hai đêm sau, cả nơi đó hò hét và gào thét, gần như mỗi người phụ nữ và cứ mỗi người đàn ông lại đeo một huy hiệu—huy hiệu của Evesham—và không có âm nhạc nào khác ngoài một bài hát chiến tranh lặp đi lặp lại chói tai, và khắp nơi mọi người đang nhập ngũ, và trong các hội trường khiêu vũ họ đang tập luyện. Toàn bộ hòn đảo quay cuồng với những lời đồn đại; người ta nói, hết lần này đến lần khác, rằng cuộc chiến đã bắt đầu. Tôi đã không ngờ đến điều này. Tôi đã thấy quá ít cuộc sống của sự hưởng lạc đến mức tôi đã thất bại trong việc tính toán đến sự bạo lực này của những kẻ nghiệp dư. Và đối với tôi, tôi đã đứng ngoài cuộc. Tôi giống như một người lẽ ra đã có thể ngăn chặn sự nổ tung của một kho đạn. Thời gian đã qua. Tôi chẳng là ai cả; kẻ mới lớn vô tích sự nhất đeo huy hiệu cũng có giá trị hơn tôi. Đám đông chen lấn chúng tôi và gào thét bên tai; bài hát đáng nguyền rủa đó làm chúng tôi điếc đặc; một người đàn bà hét vào mặt người yêu tôi vì cô ấy không đeo huy hiệu nào cả, và hai chúng tôi quay trở lại nơi của mình, xù xì và bị sỉ nhục—người yêu tôi trắng bệch và im lặng, còn tôi run rẩy vì giận dữ. Tôi giận dữ đến mức tôi có thể đã cãi nhau với cô ấy nếu tôi có thể tìm thấy một chút lời buộc tội nào trong đôi mắt cô ấy.
“Tất cả sự tráng lệ của tôi đã tan biến. Tôi đi đi lại lại trong căn phòng đá của chúng tôi, và bên ngoài là vùng biển tối tăm và một ánh sáng ở phía nam bùng lên rồi tắt rồi lại xuất hiện.
“'Chúng ta phải ra khỏi nơi này,' tôi nói hết lần này đến lần khác. 'Anh đã lựa chọn rồi, và anh sẽ không dính líu vào những rắc rối này. Anh sẽ không dính líu gì đến cuộc chiến này cả. Chúng ta đã đưa cuộc sống của mình ra khỏi tất cả những thứ đó. Đây không phải là nơi trú ẩn cho chúng ta. Hãy đi thôi.'
“Và ngày hôm sau chúng tôi đã bỏ chạy khỏi cuộc chiến bao trùm thế giới.
“Và tất cả phần còn lại là Cuộc bỏ chạy—tất cả phần còn lại là Cuộc bỏ chạy.”
Ông trầm ngâm một cách u ám.
“Đã có bao nhiêu chuyện xảy ra?”
Ông không trả lời.
“Bao nhiêu ngày?”
Khuôn mặt ông trắng bệch và hốc hác, đôi tay ông nắm chặt. Ông không để ý đến sự tò mò của tôi.
Tôi cố gắng kéo ông trở lại câu chuyện của mình bằng những câu hỏi.
“Anh đã đi đâu?” tôi nói.
“Khi nào?”
“Khi anh rời Capri.”
“Tây nam,” ông nói, và liếc nhìn tôi một giây. “Chúng tôi đi bằng thuyền.”
“Nhưng tôi đã nghĩ là máy bay?”
“Chúng đã bị tịch thu rồi.”
Tôi không hỏi ông nữa. Lát sau tôi nghĩ ông đang bắt đầu lại. Ông bật ra bằng một giọng đơn điệu mang tính tranh luận:
“Nhưng tại sao nó lại phải xảy ra? Nếu thực sự, trận chiến này, sự tàn sát và căng thẳng này LÀ cuộc sống, tại sao chúng ta lại có khao khát về sự hưởng lạc và vẻ đẹp? Nếu KHÔNG CÓ nơi trú ẩn nào, nếu không có nơi nào để bình yên, và nếu tất cả những giấc mơ về những nơi yên tĩnh của chúng ta là một sự ngu ngốc và cái bẫy, tại sao chúng ta lại có những giấc mơ như vậy? Chắc chắn không phải là những khao khát hèn hạ, không phải những ý định thấp kém nào đã đưa chúng ta đến điều này; chính Tình Yêu đã cô lập chúng ta. Tình yêu đã đến với tôi cùng đôi mắt của cô ấy và khoác lên vẻ đẹp của cô ấy, vinh quang hơn tất cả mọi thứ khác trong cuộc sống, trong chính hình dáng và màu sắc của cuộc sống, và triệu gọi tôi rời đi. Tôi đã làm câm lặng mọi tiếng nói, tôi đã trả lời mọi câu hỏi—tôi đã đến với cô ấy. Và đột nhiên chẳng còn gì ngoài Chiến tranh và Cái chết!”
Tôi có một cảm hứng. “Suy cho cùng,” tôi nói, “nó chỉ có thể là một giấc mơ.”
“Một giấc mơ!” ông kêu lên, bùng nổ trước mặt tôi, “một giấc mơ—khi mà ngay cả bây giờ—”
Lần đầu tiên ông trở nên hoạt bát. Một vệt đỏ nhạt hiện lên trên má ông. Ông giơ bàn tay mở của mình ra, nắm chặt lại, rồi buông xuống đầu gối. Ông nói, nhìn xa khỏi tôi, và trong suốt thời gian còn lại, ông nhìn về hướng khác. “Chúng ta chỉ là những bóng ma,” ông nói, “và là những bóng ma của những bóng ma, những ham muốn giống như những cái bóng mây và những ý chí bằng rơm rạ xoáy trong gió; những ngày trôi qua, thói quen và thông lệ mang chúng ta đi như một đoàn tàu chở theo cái bóng của những ánh đèn của nó, cứ là vậy đi! Nhưng có một điều là có thực và chắc chắn, một điều không phải là vật chất của giấc mơ, mà là vĩnh cửu và bền vững. Đó là trung tâm cuộc đời tôi, và tất cả những thứ khác xung quanh nó đều là thứ yếu hoặc hoàn toàn vô nghĩa. Tôi đã yêu cô ấy, người phụ nữ của một giấc mơ. Và cô ấy cùng tôi đã chết cùng nhau!
“Một giấc mơ! Làm sao có thể là một giấc mơ, khi nó nhấn chìm một cuộc sống thực tại trong nỗi buồn không thể nguôi ngoai, khi nó khiến tất cả những gì tôi đã sống vì nó và quan tâm đến nó trở nên vô giá trị và vô nghĩa?”
“Cho đến khoảnh khắc đó khi cô ấy bị giết, tôi đã tin rằng chúng tôi vẫn còn cơ hội để trốn thoát,” ông nói. “Suốt cả đêm và sáng hôm đó chúng tôi chèo thuyền băng qua biển từ Capri đến Salerno, chúng tôi nói về sự trốn thoát. Chúng tôi tràn đầy hy vọng, và nó bám lấy chúng tôi cho đến cùng, hy vọng về cuộc sống bên nhau mà chúng tôi sẽ dẫn dắt, thoát khỏi tất cả, thoát khỏi trận chiến và cuộc đấu tranh, những đam mê hoang dã và trống rỗng, những 'ngươi phải' và 'ngươi không được' độc đoán trống rỗng của thế giới. Chúng tôi được nâng đỡ, như thể cuộc tìm kiếm của chúng tôi là một điều thiêng liêng, như thể tình yêu dành cho nhau là một sứ mệnh....
“Ngay cả khi từ chiếc thuyền của mình, chúng tôi nhìn thấy khuôn mặt xinh đẹp của tảng đá vĩ đại Capri đó—đã bị sẹo và vết rạch bởi các vị trí đặt súng và những nơi ẩn nấp để biến nó thành một pháo đài—chúng tôi không tính toán gì đến sự tàn sát sắp xảy ra, mặc dù sự cuồng nộ của việc chuẩn bị treo lơ lửng xung quanh trong những đám bụi và mây ở hàng trăm điểm giữa màu xám; nhưng, thực sự, tôi đã lấy đó làm một văn bản và nói chuyện. Ở đó, anh biết đấy, là tảng đá, vẫn xinh đẹp, bất chấp những vết sẹo của nó, với vô số cửa sổ và mái vòm và những lối đi, tầng tầng lớp lớp, cao một ngàn feet, một tác phẩm điêu khắc vĩ đại bằng màu xám, bị phá vỡ bởi những sân thượng đầy nho, và những lùm chanh và cam, và những khối cây thùa và lê gai, và những đám hoa hạnh nhân. Và bên dưới lối vòm được xây trên Piccola Marina, những chiếc thuyền khác đang đến; và khi chúng tôi đi quanh mũi đất và nhìn thấy đất liền, một chuỗi thuyền nhỏ khác xuất hiện, lao đi trước gió về phía tây nam. Trong một lúc ngắn, vô số thuyền đã ra ngoài, những chiếc ở xa hơn chỉ là những đốm màu xanh lam trong bóng râm của vách đá phía đông.
“'Đó là tình yêu và lý trí,' tôi nói, 'đang chạy trốn khỏi tất cả sự điên rồ này, của chiến tranh.'
“Và mặc dù chúng tôi ngay sau đó nhìn thấy một phi đội máy bay đang bay ngang qua bầu trời phía nam, chúng tôi không chú ý đến nó. Nó ở đó—một hàng những đốm nhỏ trên bầu trời—và rồi nhiều hơn nữa, lấm tấm trên đường chân trời phía đông nam, và rồi nhiều hơn nữa, cho đến khi tất cả phần đó của bầu trời bị chấm phá bởi những đốm xanh. Bây giờ chúng đều là những vệt xanh nhỏ mỏng manh, và lúc này rồi lúc khác, vô số chiếc sẽ nghiêng mình bắt lấy ánh nắng và trở thành những tia sáng ngắn ngủi. Chúng đến, bay lên và rơi xuống, lớn dần lên, giống như một đàn hải âu hoặc quạ lớn, hoặc những loài chim tương tự di chuyển với sự đồng nhất kỳ diệu, và khi chúng tiến lại gần hơn, chúng lan rộng ra một khoảng trời rộng lớn hơn. Cánh phía nam lao mình vào một đám mây hình mũi tên bay ngang qua mặt trời. Và rồi đột nhiên chúng quét sang phía đông và tuôn chảy về phía đông, trở nên nhỏ hơn và nhỏ hơn rồi lại rõ ràng hơn và rõ ràng hơn cho đến khi chúng biến mất khỏi bầu trời. Và sau đó chúng tôi chú ý về phía bắc và trên cao là những cỗ máy chiến tranh của Evesham treo lơ lửng trên Naples như một đàn muỗi buổi tối.
“Nó dường như chẳng có gì liên quan đến chúng tôi hơn là một đàn chim.
“Ngay cả tiếng rì rầm của những khẩu súng xa xăm ở phía đông nam dường như cũng chẳng có ý nghĩa gì với chúng tôi....
“Mỗi ngày, mỗi giấc mơ sau đó, chúng tôi vẫn hân hoan, vẫn tìm kiếm nơi trú ẩn đó nơi chúng tôi có thể sống và yêu. Sự mệt mỏi đã ập đến với chúng tôi, nỗi đau và vô vàn khó khăn. Bởi vì mặc dù chúng tôi đầy bụi bặm và bẩn thỉu vì những bước chân mệt nhọc, và đói khát và với sự kinh hoàng của những xác chết chúng tôi đã thấy và cuộc chạy trốn của những người nông dân—vì rất nhanh thôi một luồng chiến đấu đã quét lên bán đảo—với những thứ đó ám ảnh tâm trí chúng tôi, nó vẫn chỉ dẫn đến một sự quyết tâm sâu sắc hơn để trốn thoát. Ôi, nhưng cô ấy thật dũng cảm và kiên nhẫn! Cô ấy, người chưa bao giờ phải đối mặt với khó khăn và phơi sương gió, lại có lòng can đảm cho chính mình—và cho tôi. Chúng tôi đi qua đi lại tìm kiếm lối thoát, trên một vùng đất đều bị trưng dụng và lục soát bởi những đội quân chiến tranh đang tập hợp. Chúng tôi luôn đi bộ. Lúc đầu còn có những người tị nạn khác, nhưng chúng tôi không hòa nhập với họ. Một số người chạy trốn về phía bắc, một số bị bắt trong dòng thác nông dân quét dọc theo các con đường chính; nhiều người đã đầu hàng binh lính và bị đưa về phía bắc. Nhiều người đàn ông đã bị cưỡng bức. Nhưng chúng tôi tránh xa những điều này; chúng tôi không mang theo tiền để hối lộ một lối đi về phía bắc, và tôi lo cho người yêu của mình dưới bàn tay của đám đông bị trưng dụng này. Chúng tôi đã cập cảng tại Salerno, và chúng tôi đã bị quay đầu từ Cava, và chúng tôi đã cố gắng băng qua phía Taranto bằng một con đèo qua núi Alburno, nhưng chúng tôi đã bị đẩy lùi vì thiếu thức ăn, và vì vậy chúng tôi đã xuống giữa những đầm lầy gần Paestum, nơi những ngôi đền vĩ đại đó đứng đơn độc. Tôi có một ý tưởng mơ hồ rằng gần Paestum có thể tìm thấy một chiếc thuyền hoặc thứ gì đó, và lại tiếp tục ra khơi. Và chính tại đó, trận chiến đã bắt kịp chúng tôi.
“Một kiểu mù quáng tâm hồn đã chiếm lấy tôi. Rõ ràng tôi có thể thấy rằng chúng tôi đang bị vây hãm; rằng cái lưới lớn của cuộc Chiến tranh khổng lồ đó đã tóm gọn chúng tôi trong những cái bẫy của nó. Nhiều lần chúng tôi đã nhìn thấy những đội quân từ phía bắc đi qua đi lại, và đã bắt gặp họ từ xa giữa những ngọn núi đang mở đường cho đạn dược và chuẩn bị lắp đặt súng. Một lần chúng tôi tưởng rằng họ đã bắn vào chúng tôi, vì cho rằng chúng tôi là gián điệp—dù sao thì một phát súng đã rít lên trên đầu chúng tôi. Vài lần chúng tôi đã trốn trong rừng khỏi những chiếc máy bay lượn lờ.
“Nhưng tất cả những điều này bây giờ không còn quan trọng nữa, những đêm chạy trốn và đau đớn ấy.... Cuối cùng, chúng tôi đang ở một nơi trống trải gần những ngôi đền vĩ đại ở Paestum đó, trên một mảnh đất đá trơ trọi điểm xuyết những bụi cây gai nhọn, trống trải và hoang vắng và bằng phẳng đến mức một lùm cây khuynh diệp xa xăm cũng lộ ra tận chân thân cây của nó. Tôi có thể nhìn thấy nó rõ làm sao! Người yêu của tôi đang ngồi xuống dưới một bụi cây, nghỉ ngơi một chút, vì cô ấy rất yếu và mệt mỏi, và tôi đang đứng nhìn xem liệu mình có thể đoán được khoảng cách của tiếng súng lúc có lúc không. Anh biết đấy, họ vẫn đang chiến đấu cách xa nhau, bằng những loại vũ khí mới khủng khiếp chưa bao giờ được sử dụng trước đây: những khẩu súng có thể bắn vượt tầm mắt, và những chiếc máy bay sẽ làm—những gì CHÚNG làm thì không ai có thể đoán trước được.
“Tôi biết rằng chúng tôi đang ở giữa hai đội quân, và chúng đang tiến lại gần nhau. Tôi biết chúng tôi đang gặp nguy hiểm, và rằng chúng tôi không thể dừng lại đó và nghỉ ngơi!
“Mặc dù tất cả những điều này đều ở trong tâm trí tôi, chúng vẫn chỉ ở trong nền. Chúng dường như là những công việc nằm ngoài mối quan tâm của chúng tôi. Chủ yếu, tôi đang nghĩ về người phụ nữ của mình. Một nỗi đau đớn đau nhói lấp đầy tôi. Lần đầu tiên cô ấy thừa nhận mình đã bị đánh bại và bật khóc. Phía sau tôi, tôi có thể nghe thấy tiếng cô ấy nức nở, nhưng tôi không muốn quay lại nhìn vì tôi biết cô ấy cần được khóc, và đã giữ mình đến mức này và lâu đến thế vì tôi. Tôi nghĩ, tốt thôi, cứ để cô ấy khóc và nghỉ ngơi rồi chúng tôi sẽ lại tiếp tục chặng đường, vì tôi không hề có manh mối gì về điều sắp xảy ra. Ngay cả bây giờ tôi vẫn có thể nhìn thấy cô ấy khi cô ấy ngồi đó, mái tóc xinh đẹp trên vai, có thể đánh dấu lại một lần nữa hốc má ngày càng sâu của cô ấy.
“'Nếu chúng ta chia tay,' cô ấy nói, 'nếu em để anh đi.'
“'Không,' tôi nói. 'Ngay cả bây giờ, anh cũng không hối hận. Anh sẽ không hối hận; anh đã lựa chọn rồi, và anh sẽ giữ vững cho đến cùng.'
“Và rồi—
“Trên bầu trời phía trên, thứ gì đó lóe lên và nổ tung, và tất cả xung quanh chúng tôi, tôi nghe thấy tiếng đạn làm ra âm thanh giống như một nắm đậu đột ngột bị ném đi. Chúng làm sứt mẻ những hòn đá xung quanh chúng tôi, và những mảnh vỡ từ gạch bắn tung ra và bay qua....”
Ông đưa tay lên miệng, rồi làm ẩm đôi môi mình.
“Ngay lúc lóe sáng, tôi đã quay lại....
“Anh biết đấy—cô ấy đứng dậy—
“Cô ấy đứng dậy; anh biết đấy, và bước một bước về phía tôi—
“Như thể cô ấy muốn đến gần tôi—
“Và cô ấy đã bị bắn xuyên qua tim.”
Ông dừng lại và nhìn chằm chằm vào tôi. Tôi cảm thấy tất cả sự bất lực ngu ngốc mà một người Anh cảm thấy trong những trường hợp như vậy. Tôi chạm ánh mắt ông một lúc, rồi nhìn chằm chằm ra ngoài cửa sổ. Trong một khoảng thời gian dài, chúng tôi giữ im lặng. Khi cuối cùng tôi nhìn ông, ông đang ngồi tựa lưng vào góc ghế, vòng tay khoanh lại, và hàm răng đang gặm nhấm những khớp ngón tay.
Ông đột ngột cắn móng tay mình, và nhìn chằm chằm vào nó.
“Tôi bế cô ấy,” ông nói, “về phía những ngôi đền, trong vòng tay mình—như thể điều đó quan trọng vậy. Tôi không biết tại sao. Chúng dường như là một kiểu thánh đường, anh biết đấy, tôi cho rằng chúng đã tồn tại quá lâu rồi.
“Cô ấy hẳn đã chết gần như ngay lập tức. Chỉ là—tôi đã nói chuyện với cô ấy—suốt cả đường đi.”
Im lặng một lần nữa.
“Tôi đã từng thấy những ngôi đền đó,” tôi nói đột ngột, và thực sự ông đã làm cho những mái vòm bằng đá sa thạch mòn mỏi, tĩnh lặng, ngập tràn ánh nắng đó hiện lên rất sống động trước mắt tôi.
“Đó là ngôi đền màu nâu, ngôi đền màu nâu lớn. Tôi ngồi xuống một cây cột bị đổ và ôm cô ấy trong vòng tay mình.... Im lặng sau khi tiếng bập bẹ ban đầu qua đi. Và sau một lát, những con thằn lằn xuất hiện và chạy quanh trở lại, như thể không có chuyện gì bất thường đang xảy ra, như thể không có gì thay đổi.... Ở đó tĩnh lặng đến khủng khiếp, mặt trời cao, và bóng tối đứng yên; ngay cả bóng của những đám cỏ trên mái diềm cũng đứng yên—bất chấp những tiếng thình thịch và đập phá diễn ra khắp bầu trời.
“Tôi dường như nhớ rằng những chiếc máy bay đến từ phía nam, và rằng trận chiến đã đi về phía tây. Một chiếc máy bay bị trúng đạn, lật úp và rơi xuống. Tôi nhớ điều đó—mặc dù nó chẳng làm tôi quan tâm chút nào. Nó dường như không có ý nghĩa gì. Nó giống như một con hải âu bị thương, anh biết đấy—vỗ cánh một lúc dưới nước. Tôi có thể nhìn thấy nó dọc theo lối đi của ngôi đền—một vật thể đen ngòm trong làn nước xanh sáng ngời.
“Ba hoặc bốn lần, những quả đạn nổ xung quanh bãi biển, và rồi điều đó dừng lại. Mỗi lần điều đó xảy ra, tất cả những con thằn lằn đều chui vào và ẩn náu trong một lát. Đó là tất cả những thiệt hại, ngoại trừ việc một viên đạn lạc đã làm sứt mẻ tảng đá ngay gần đó—tạo ra một bề mặt sáng mới.
“Khi những bóng râm trở nên dài hơn, sự tĩnh lặng dường như càng lớn hơn.
“Điều kỳ lạ,” ông nhận xét, với phong thái của một người đang thực hiện một cuộc trò chuyện tầm thường, “là tôi đã không NGHĨ—tôi không nghĩ gì cả. Tôi ngồi với cô ấy trong vòng tay mình giữa những hòn đá—trong một kiểu lờ đờ—trì trệ.
“Và tôi không nhớ mình tỉnh dậy. Tôi không nhớ mình mặc quần áo ngày hôm đó. Tôi biết mình thấy mình ở trong văn phòng, với những lá thư của mình đều được xé mở trước mặt, và tôi đã bị sốc bởi sự vô lý khi ở đó, khi thấy rằng thực tế là tôi đang ngồi, bàng hoàng, trong ngôi đền Paestum đó với một người phụ nữ đã chết trong vòng tay. Tôi đọc những lá thư của mình như một cái máy. Tôi đã quên chúng viết về cái gì rồi.”
Ông dừng lại, và có một sự im lặng dài.
Đột nhiên tôi nhận ra rằng chúng tôi đang chạy xuống con dốc từ Chalk Farm đến Euston. Tôi giật mình trước sự trôi qua của thời gian này. Tôi quay sang ông với một câu hỏi thô bạo, với giọng điệu của Bây giờ hoặc không bao giờ.
“Và anh có mơ nữa không?”
“Có.”
Ông dường như ép mình phải kết thúc. Giọng ông rất thấp.
“Một lần nữa, và như thể chỉ trong một vài khoảnh khắc. Tôi dường như đột nhiên thức tỉnh khỏi một sự thờ ơ to lớn, đã ngồi dậy, và cơ thể nằm đó trên những tảng đá bên cạnh tôi. Một cơ thể gầy guộc. Không phải cô ấy, anh biết đấy. Quá sớm—đó không phải là cô ấy....
“Tôi có thể đã nghe thấy những giọng nói. Tôi không biết. Chỉ là tôi biết rõ ràng rằng những người đàn ông đang bước vào nơi cô quạnh và đó là một sự xúc phạm cuối cùng.
“Tôi đứng dậy và đi xuyên qua ngôi đền, và rồi hiện ra trong tầm mắt—đầu tiên là một người đàn ông với khuôn mặt vàng, mặc quân phục màu trắng bẩn, viền xanh, và rồi vài người nữa, trèo lên đỉnh bức tường cũ của thành phố đã biến mất, và ngồi xổm ở đó. Họ là những hình bóng sáng rực rỡ dưới ánh mặt trời, và họ ở đó, vũ khí trong tay, nhìn chằm chằm một cách thận trọng trước mặt họ.
“Và xa hơn, tôi nhìn thấy những người khác và rồi nhiều hơn nữa tại một điểm khác trên bức tường. Đó là một hàng dài lỏng lẻo những người đàn ông trong đội hình mở.
“Lát sau, người đàn ông tôi nhìn thấy đầu tiên đứng dậy và hét lên một mệnh lệnh, và những người của ông ta nhào xuống tường và lao vào những đám cỏ cao về phía ngôi đền. Ông ta loay hoay trèo xuống cùng họ và dẫn đầu họ. Ông ta tiến về phía tôi, và khi thấy tôi, ông ta dừng lại.
“Lúc đầu tôi đã quan sát những người này chỉ với một sự tò mò thuần túy, nhưng khi thấy họ định đến ngôi đền, tôi đã bị thôi thúc phải ngăn cản họ. Tôi hét lên với viên sĩ quan.
“'Các anh không được đến đây,' tôi kêu lên, 'Tôi đang ở đây. Tôi đang ở đây với người đã chết của tôi.'
“Ông ta trố mắt, và rồi hét một câu hỏi lại với tôi bằng một ngôn ngữ lạ lẫm nào đó.
“Tôi lặp lại những gì mình đã nói.
“Ông ta hét lại lần nữa, và tôi khoanh tay đứng yên. Lát sau ông ta nói với những người của mình và tiến về phía trước. Ông ta mang theo một thanh kiếm đã tuốt trần.
“Tôi ra hiệu cho ông ta tránh xa, nhưng ông ta vẫn tiếp tục tiến tới. Tôi nói với ông ta lần nữa một cách rất kiên nhẫn và rõ ràng: 'Các anh không được đến đây. Đây là những ngôi đền cổ và tôi đang ở đây với người đã chết của tôi.'
“Lát sau ông ta ở gần đến mức tôi có thể thấy rõ khuôn mặt ông ta. Đó là một khuôn mặt hẹp, với đôi mắt xám đục, và một bộ ria mép đen. Ông ta có một vết sẹo trên môi trên, và ông ta bẩn thỉu và không cạo râu. Ông ta cứ hét lên những điều khó hiểu, có lẽ là những câu hỏi, vào tôi.
“Bây giờ tôi biết là ông ta sợ tôi, nhưng vào thời điểm đó, điều đó đã không xảy ra với tôi. Khi tôi cố gắng giải thích cho ông ta, ông ta ngắt lời tôi bằng giọng điệu hống hách, ra lệnh cho tôi, tôi đoán vậy, hãy đứng sang một bên.
“Ông ta định đi qua tôi. Và tôi nắm lấy ông ta.
“Tôi thấy khuôn mặt ông ta thay đổi khi tôi nắm chặt lấy.”
“'Đồ ngu,' tôi kêu lên. 'Anh không biết sao? Cô ấy đã chết rồi!'
“Ông ta giật mình lùi lại. Ông ta nhìn tôi với đôi mắt độc ác. Tôi thấy một kiểu quyết tâm đắc thắng nhảy vào trong đó—niềm vui. Rồi, đột nhiên, với một cái nhíu mày, ông ta vung thanh kiếm lại—THẾ NÀY—và đâm.”
Ông dừng lại đột ngột. Tôi nhận ra sự thay đổi trong nhịp điệu của đoàn tàu. Phanh tàu cất tiếng và toa tàu rung lên và giật nảy. Thế giới hiện tại này khăng khăng tự khẳng định mình, trở nên ồn ào. Tôi nhìn qua cửa sổ đầy hơi nước, những ánh đèn điện khổng lồ chói lòa từ những cột cao xuống lớp sương mù, nhìn thấy những hàng toa tàu rỗng đứng yên lướt qua, và rồi một trạm tín hiệu, kéo lên chòm sao xanh đỏ của nó vào ánh hoàng hôn London u ám nối tiếp theo sau chúng. Tôi nhìn lại những đường nét khắc khổ trên mặt ông.
“Hắn đâm xuyên qua tim tôi. Đó là với một kiểu kinh ngạc—không sợ hãi, không đau đớn—mà chỉ là sự kinh ngạc, khi tôi cảm thấy nó xuyên qua mình, cảm thấy thanh kiếm đâm sâu vào cơ thể tôi. Nó không đau, anh biết đấy. Nó không đau chút nào.”
Những ánh đèn sân ga màu vàng xuất hiện trong tầm nhìn, lướt qua lúc nhanh, lúc chậm, và cuối cùng dừng lại với một cú giật. Những hình bóng mờ ảo của những người đàn ông đi lại phía ngoài.
“Euston!” một giọng nói hét lên.
“Ý anh là—?”
“Không có đau đớn, không có sự châm chích hay buốt giá. Sự kinh ngạc và rồi bóng tối bao trùm lấy mọi thứ. Khuôn mặt nóng nảy, tàn bạo trước mặt tôi, khuôn mặt của người đã giết tôi, dường như lùi lại. Nó lùi ra khỏi sự tồn tại—”
“Euston!” giọng nói ồn ào bên ngoài; “Euston!”
Cửa toa tàu mở ra, đón nhận một làn sóng âm thanh, và một người khuân vác đứng quan sát chúng tôi. Tiếng cửa đóng sầm, và tiếng vó ngựa trên đường, và đằng sau những thứ đó là tiếng gầm xa xăm không rõ hình thù của những viên đá cuội London, đập vào tai tôi. Một xe chở đầy những chiếc đèn thắp sáng chói lòa dọc theo sân ga.
“Một bóng tối, một dòng thác bóng tối mở ra và lan rộng và xóa sạch mọi thứ.”
“Có hành lý gì không, thưa ông?” người khuân vác nói.
“Và đó là kết thúc sao?” tôi hỏi.
Ông dường như ngập ngừng. Rồi, gần như không thể nghe thấy, ông trả lời, “Không.”
“Ý anh là?”
“Tôi không thể đến với cô ấy. Cô ấy ở đó ở phía bên kia của Ngôi Đền—Và rồi—”
“Vâng,” tôi thúc giục. “Vâng?”