Trước khi sắt khí ra đời, việc cày cấy không dễ dàng, đã hình thành phương pháp canh tác "ngẫu canh", mọi người thường phải hợp tác hàng trăm hàng ngàn người để cày ruộng, "công điền công chủng", đây chính là cái gọi là chế độ Tỉnh Điền.

Một dặm vuông làm một tỉnh, mỗi tỉnh chín trăm mẫu, trong đó là công điền, tám nhà mỗi nhà có một trăm mẫu tư điền, cùng nhau chăm sóc công điền, việc công xong xuôi, sau đó mới dám lo việc riêng.

Điều này nghĩa là, dưới chế độ Tỉnh Điền, một phần chín ruộng đất thuộc về công điền, bắt buộc phải nộp lên cho Thiên Tử.

Trong tình trạng sức sản xuất không đủ, con người chỉ có thể dựa vào lao động hợp tác "ngẫu canh", dưới sự lao động tập thể, mọi người tự nhiên cùng nhau canh tác công điền.

Thế nhưng có sắt khí rồi, một nhà có thể khai khẩn đất hoang, gieo trồng lương thực, trong tình huống này, ai cũng không muốn làm nhiều việc cho công điền, dù có bỏ sức ra thì cũng là qua loa cho xong chuyện, để dành thời gian canh tác tư điền của mình.

Không chỉ thứ dân bình thường như vậy, một phương chư hầu cũng thế, cho dù "tỉnh điền" có màu mỡ, họ vẫn muốn phái nô lệ nhân thủ đi khai khẩn tư điền hơn, tư điền mà bách tính khai khẩn họ cũng thu thuế.

Dù sao tư điền không cần phải nạp cống cho Thiên Tử, lương thực trồng ra đều là của mình, gạo trắng cơm thơm, ai lại muốn chắp tay dâng nộp chứ.

Xu thế này cực kỳ rõ rệt, ban đầu chỉ là một vài chư hầu vùng sâu vùng xa không báo cáo với Thiên Tử, lén lút khai khẩn tư điền, mà cùng với sự phổ biến của sắt khí, xu thế này ngày càng rõ rệt.

Tuy nói Thiên Tử Đế Mộ uy danh đang thịnh, hiếm có ai dám bỏ hoang công điền không đi cày cấy, nhưng công điền cỏ dại mọc đầy, lương thực giảm sản lượng đã trở thành tất yếu.

Chư Hạ Thiên Triều nhìn chung trở nên giàu có hơn, thế nhưng Thiên Tử Đế Mộ lại nghèo đi.

Không nói gì khác, lương thực chính là việc trọng yếu nhất, chín bộ Vân Sư dưới trướng Thiên Tử là chín đại tinh nhuệ chi sư ngũ phẩm, mỗi một đội quân đều là cỗ máy nuốt lương thực khổng lồ, đây chính là nguyên nhân dẫn đến việc Thiên Tử Đế Mộ đối mặt với khủng hoảng lương thực, khủng hoảng tài chính.

Ngột Đầu Long nghe Diêu Vân, Tôn Mộc Nguyệt giải thích một phen, lập tức bừng tỉnh đại ngộ, sắc mặt khá kỳ quặc, quay sang nói với Nhị trưởng lão Vu Thông: "Vu Lão Nhị, xem ra làm Thiên Tử cũng chẳng có gì thú vị, không nói gì khác, người ta Đế Mộ cũng là vì che chở Thiên Triều mà chinh chiến bốn phương, kết quả hay thật, không ai cày đất trồng lương cho hắn nữa."

Ngột Đầu Long dùng giọng điệu khinh bỉ thiên hạ, hắn tuy không vừa mắt Đế Mộ, nhưng lần này hắn đứng về phía Đế Mộ, lần chinh phạt Tây Nhung này, Thiên Tử dẫn quân Vân Sư đánh với các quốc gia Tây Hoang hơn một tháng, đại thắng ngay trước mắt, kết quả lại gặp phải chuyện chết tiệt này, nói ra cảm thấy khá châm chọc.

Ngột Đầu Long lắc đầu, nói với Diêu Vân: "Không thú vị, không thú vị, Thế tử, Thiên Tử này chúng ta không làm nữa, chịu không nổi cái ấm ức này!"

Mọi người nghe vậy cười lớn, ngay cả Tôn Mộc Nguyệt nổi danh là "Thiết nương tử" cũng mím môi cười trộm, nói: "Long Đại gia, Đại vương còn chưa phải là Thiên Tử mà, ngài đây là lo chuyện bao đồng gì thế."

"Vậy không tranh nữa, Thế tử, nếu ngài là Thiên Tử, nhìn thấy đám chuột nhắt cẩu thả này mà phải lao tâm khổ tứ, có lỗ vốn không, chả trách năm xưa Đế Tử sớm bạc đầu, không đáng, không đáng!" Ngột Đầu Long giờ phút này dường như đã thấu hiểu chân lý nhân sinh, đối với hoài bão "phò tá Thế tử đăng cơ" theo đuổi bấy lâu nay cũng đã xem nhẹ.

Diêu Vân cũng không nhịn được cười, phải nói rằng, Ngột Đầu Long nói có đạo lý, Thiên hạ cộng chủ nghe thì rất mỹ diệu, nhưng thực sự ngồi lên đế vị rồi mới thấu hiểu Thiên Tử cũng không dễ làm.

Tuy nhiên đối với việc chế độ Tỉnh Điền sụp đổ thì đã có dự liệu, Diêu Vân không hề cảm thấy ngạc nhiên, đây là quy luật khách quan.

"Long Đại gia, thực ra chuyện này cũng không trách bách tính và các phương chư hầu được, phàm là sinh linh phần lớn đều hướng lợi tránh hại, đây là thiên tính, bách tính cơm còn không ăn no, ai rảnh đâu mà vì đại cục Thiên Triều mà dốc hết tâm tư."

"Cũng đúng, lê dân bách tính thiên hạ ngày tháng thanh bần, có sắt khí có thể cày cấy ra nhiều lương thực hơn, tự nhiên là ưu tiên nhu cầu sinh tồn của bản thân trước." Ngột Đầu Long khẽ gật đầu, tán đồng cách nói của Diêu Vân.

Nhị trưởng lão cười híp mắt nói: "Lần chinh thảo Tây Nhung này bộc lộ ra vấn đề e rằng đã khiến Thiên Tử Đế Mộ chú ý rồi, e là rất nhanh Thiên Tử sẽ có động tĩnh, cảnh cáo chư hầu thiên hạ chớ có bỏ hoang công điền, đến lúc đó khó tránh khỏi có chư hầu bị phạt."

Khi Nhị trưởng lão nói lời này, thần sắc nhẹ nhõm, đúng kiểu người xem kịch không sợ chuyện lớn.

Hy Quốc vì cải cách ruộng đất, chế độ Tỉnh Điền trên danh nghĩa đã chết, toàn bộ ruộng đất chia cho bách tính canh tác, căn bản không có khái niệm công điền, tuy nhiên để tránh "bị người ta bàn tán", "trao tay chuôi kiếm cho người khác", Hy Quốc cày cấy nạp cống đều theo "chế độ Tỉnh Điền" mà làm, lấy chín phần một, thượng cống cho Thiên Tử.

Những cống phẩm trân quý khác không nói tới, chỉ riêng lương thực, lương thực Hy Quốc thượng cống tuyệt đối là hàng top đầu, dù là ai cũng không thể chỉ ra lỗi lầm gì.

Dù cho hiện tại Thiên Tử có chấn nộ thế nào, cũng không thể trút giận lên người Hy Quốc được.

Mọi người ai cũng không lo Thiên Tử vấn tội Hy Quốc tự ý cải động chế độ Tỉnh Điền, nạp cống mới là đạo lý cứng rắn, Hy Quốc thượng cống nhiều, Thiên Tử tự nhiên không có gì để nói.

Trong tình huống hiện tại, Thiên Tử ước gì chư hầu thiên hạ đều có thể nạp cống giống như Hy Quốc.

---❊ ❖ ❊---

Đế đô Vân Sư, Thiên Tử Kim Điện, Thiên Tử Đế Mộ ban sư hồi triều vô cùng chấn nộ, quát hỏi quần thần.

"Mấy năm gần đây sản lượng lương thực Chư Hạ Thiên Triều năm nào cũng tăng, vì sao duy chỉ có lương thực công điền không thấy tăng sản; lương thực chư quốc nạp cống năm nào cũng giảm dần, đây lại là đạo lý gì; có sắt khí và cày trâu hỗ trợ, đất canh tác các nước khai khẩn tăng lên gấp bội theo ngày, vì sao tỉnh điền mới báo cáo lên Thiên Triều lại lác đác không mấy; chư vị khanh gia, các ngươi nói xem, thiên hạ này bị làm sao vậy... lẽ nào bọn họ muốn tạo phản chăng?"

Nói đến cuối cùng, ngữ khí Thiên Tử Đế Mộ lạnh xuống, giọng nói tuy không lớn, nhưng lại tạo ra uy áp vô tận lên quần thần dưới bậc, một đám đại thần im như ve sầu mùa đông, không dám lên tiếng, không khí trong Kim Điện lập tức lạnh xuống.

Quần thần trong đại điện trong lòng tự nhiên là hiểu rõ, thế nhưng không ai dám nói ra, lẽ nào muốn nói với Thiên Tử rằng, các phương chư hầu, bách tính lén lút khai khẩn tư điền, không tâm trí canh tác công điền? Đây không phải là tìm chết sao!

Đem chuyện phơi bày ra, chư hầu thiên hạ không mấy ai là "cái mông sạch sẽ" cả. Lớp giấy cửa sổ này, một khi chọc thủng, đó chính là lũ lụt ngập trời, vỡ đê một mạch.

Trong đại điện, các đại thần từng người tai nhìn mũi, mũi nhìn tâm, ngay cả tiếng thở cũng không nghe thấy, kim rơi cũng nghe rõ.

Thiên Tử Đế Mộ nhìn quanh bốn phía, thấy mọi người không đáp lời, chỉ vào Tư Thổ Tây Hưng Hầu hỏi: "Tây Hưng Hầu, ngươi thân là Tư Thổ, ngươi nói xem, đây là đạo lý gì?"

Tây Hưng Hầu thấy Thiên Tử gọi tên mình, sắc mặt còn khó coi hơn cả khóc, đứng ra ấp a ấp úng nửa ngày, lúc này mới nặn ra một câu: "Khởi bẩm Thánh thượng, là bởi vì chế độ Tỉnh Điền sụp đổ."

"Chế độ Tỉnh Điền vì sao sụp đổ?" Thiên Tử Đế Mộ tiếp tục truy vấn.

"Cái này..." Tây Hưng Hầu mồ hôi lạnh sắp chảy ra: "Thần cho rằng, là vì thế nhân có sắt khí hỗ trợ, có thể tự mình khai khẩn tư điền, cho nên không muốn canh tác vì Vương điền."

Thiên Tử Đế Mộ đối với điều này tự nhiên trong lòng hiểu rõ, vì vậy tiếp tục truy vấn: "Đã như vậy, các ngươi trong lòng hiểu rõ, vì sao công điền bỏ hoang, giấu giếm tư điền không báo, ngồi nhìn chế độ Tỉnh Điền sụp đổ!"

Đối mặt với chất vấn của Thiên Tử, quần thần sắc mặt tái nhợt, nội tâm hoảng sợ bất an, Thiên Tử chấn nộ rồi!

Ngay lúc này, Khương Công đứng ra nói: "Thánh thượng, chế độ Tỉnh Điền sụp đổ nằm ở chỗ có người dẫn đầu một cái tiền lệ xấu."

"Ồ~ Khương Công, ngươi thử nói xem, ai dẫn đầu?"

"Khởi bẩm Thánh thượng, Hy Vân Hầu!"