Khi Lily tỉnh giấc vào buổi sáng ngày chuyển đến khách sạn Emporium, cảm giác đầu tiên của nàng là sự thỏa mãn thuần túy về mặt thể xác. Sự tương phản mãnh liệt càng làm tăng thêm vẻ xa hoa khi được nằm dài trên chiếc giường êm ái với những chiếc gối mềm, và phóng tầm mắt qua căn phòng rộng rãi ngập tràn ánh nắng để ngắm nhìn bàn ăn đã được bày biện đầy mời gọi gần lò sưởi. Những phân tích hay suy ngẫm nội tâm có lẽ hãy để dịp khác; còn lúc này, nàng thậm chí không hề cảm thấy phiền lòng trước sự ngột ngạt của những món đồ bọc nệm hay những đường nét uốn lượn rối mắt của đồ đạc. Cảm giác được một lần nữa cuộn mình và vùi lấp trong sự thoải mái, tựa như đang đắm chìm trong một thứ dung dịch dịu êm đặc quánh, hoàn toàn cách ly với mọi sự khó chịu, đã dập tắt hiệu quả dù chỉ là một tiếng chê bai nhỏ nhất.
Vào buổi chiều hôm trước, khi đến trình diện người phụ nữ mà Carry Fisher đã giới thiệu, nàng đã ý thức được rằng mình đang bước chân vào một thế giới hoàn toàn mới. Lời giới thiệu mơ hồ của Carry về bà Norma Hatch (người đã quay lại dùng tên thời con gái và giải thích đó là kết quả của cuộc ly hôn mới nhất) khiến người ta hình dung nàng ta đến từ “miền Tây”, với một điểm giảm nhẹ tội quen thuộc là mang theo rất nhiều tiền. Nói tóm lại, nàng ta giàu có, bất lực, và lạc lõng: một đối tượng hoàn hảo cho tay nghề của Lily. Bà Fisher không nêu rõ vai trò cụ thể mà bạn mình cần đảm nhận; bản thân bà cũng thừa nhận không quen biết bà Hatch, mà chỉ “biết về” bà ta thông qua Melville Stancy, một luật sư lúc rảnh rỗi và là một nhân vật kỳ cựu mang dáng dấp Falstaff trong một số câu lạc bộ ăn chơi tiệc tùng. Về mặt xã hội, ông Stancy có thể coi là chiếc cầu nối giữa thế giới của nhà Gormer và chốn mập mờ ánh đèn mà cô Bart giờ đây đang bước vào. Tuy nhiên, việc mô tả ánh sáng trong thế giới của bà Hatch là mập mờ chỉ là một cách nói ẩn dụ: trên thực tế, Lily thấy bà ta đang ngồi giữa một luồng ánh sáng điện chói lóa, được chiếu rọi một cách vô tư từ những vật trang trí lồi lõm gắn trên một khoảng tường rộng lớn bọc gấm hồng và mạ vàng, từ đó bà ta trồi lên tựa như nữ thần Venus bước ra từ vỏ sò. Sự so sánh ấy hoàn toàn có cơ sở khi nhìn vào vẻ ngoài của người phụ nữ nọ, với nét đẹp mắt to có vẻ đơ cứng như thể bị xiên qua và trưng bày dưới lớp lồng kính. Điều này không hề làm giảm đi sự thật hiển nhiên rằng nàng ta trẻ hơn vị khách của mình vài tuổi, và đằng sau vẻ diêm dúa, sự thoải mái cùng phong thái lẫn giọng nói có phần áp đảo ấy, vẫn tồn tại một sự ngây thơ khó có thể gột bỏ — thứ vốn thường kỳ lạ thay lại song hành cùng những trải nghiệm sống cực kỳ phong phú và đáng kinh ngạc ở những phụ nữ cùng quốc tịch với nàng.
Môi trường mà Lily đang đặt chân vào cũng xa lạ với nàng chẳng kém gì những con người ở đó. Nàng vốn không hề hay biết gì về thế giới của những khách sạn hạng sang tại New York — một thế giới quá nóng bức, quá ngập tràn đồ bọc nệm, và quá nhồi nhét các thiết bị cơ khí nhằm thỏa mãn những nhu cầu kỳ quặc, trong khi những tiện nghi của một cuộc sống văn minh lại xa vời như ở giữa hoang mạc. Bầu không khí rực rỡ và oi bức ấy chuyển động những bóng người phờ phạc khoác trên mình những bộ cánh lộng lẫy chẳng kém gì đồ đạc trong phòng, những con người không có công ăn việc làm ổn định hay mối quan hệ bền chặt nào, cứ trôi dạt theo dòng triều lười biếng của sự tò mò từ nhà hàng này sang phòng hòa nhạc khác, từ khu vườn cọ sang phòng nghe nhạc, từ “buổi triển lãm nghệ thuật” cho đến tiệm may đo. Những cỗ xe ngựa kiêu kỳ hay ô tô được trang bị tinh xảo chực sẵn để đưa những người phụ nữ ấy vào những khoảng trời xa xôi mơ hồ của đô thị, để rồi họ lại trở về, càng thêm tiều tụy bởi sức nặng của những chiếc áo lông chồn, rồi bị hút trở lại vào sự trì trệ ngột ngạt của nhịp sống khách sạn thường nhật. Đâu đó phía sau họ, ở hậu cảnh cuộc đời họ, chắc hẳn từng tồn tại một quá khứ thực sự, với những hoạt động nhân sinh có thật; bản thân họ có lẽ là sản phẩm của những tham vọng lớn lao, những năng lượng bền bỉ, và những mối va chạm đa dạng với sự xù xì lành mạnh của cuộc đời; thế nhưng họ lại chẳng có lấy một sự tồn tại thực sự nào ngoài những bóng ma nơi luyện ngục trong thơ ca.
Lily chẳng mất nhiều thời gian ở thế giới nhợt nhạt này để nhận ra rằng bà Hatch chính là nhân vật có thế lực nhất ở đây. Người phụ nữ ấy, dẫu hãy còn đang trôi nổi trong cõi vô định, đã bắt đầu hé lộ những dấu hiệu mờ nhạt về việc định hình một chỗ đứng; và trong nỗ lực ấy, nàng ta đã nhận được sự hậu thuẫn nhiệt tình từ ông Melville Stancy. Chính ông Stancy, một người đàn ông có vóc dáng bề thế vang dội, toát lên vẻ hào phóng của những buổi tiệc tùng cùng tinh thần hiệp sĩ thể hiện qua những chiếc lô-gê hạng nhất trong đêm diễn đầu tiên và những hộp kẹo trị giá hàng ngàn đô la, là người đã bứng bà Hatch từ bối cảnh xuất thân ban đầu để đưa lên sân khấu cao hơn của cuộc đời khách sạn chốn thị thành. Chính ông đã chọn những con ngựa giúp nàng giành giải ruy-băng xanh tại cuộc thi triển lãm, đã giới thiệu nàng với nhiếp ảnh gia có những bức chân dung thường xuyên xuất hiện trên các “Phụ san Chủ nhật”, và đã quy tụ nhóm người tạo nên thế giới xã giao của nàng. Đó vẫn là một nhóm nhỏ, với những nhân vật tạp nham lơ lửng trong những không gian rộng lớn vắng bóng người; nhưng Lily chẳng mất mấy công sức để nhận ra rằng việc điều phối nhóm này không còn nằm trong tay ông Stancy nữa. Đúng như quy luật thường thấy, trò đã vượt qua thầy, và bà Hatch giờ đây đã ý thức được những đỉnh cao của sự sang trọng cũng như những chiều sâu của sự xa hoa vượt xa khỏi thế giới của Emporium. Phát hiện này ngay lập tức khơi dậy trong nàng niềm khao khát một sự dẫn dắt tầm vóc hơn, một bàn tay khéo léo của phụ nữ có thể thổi hồn cho thư từ của nàng mang đúng dáng điệu, giúp những chiếc mũ của nàng có “thần thái” chuẩn mực, và sắp xếp thực đơn các bữa ăn theo một trình tự hoàn hảo. Tóm lại, sự dẫn dắt của cô Bart được cần đến chính là để làm người điều phối cho một đời sống xã hội đang chớm nở; còn những nhiệm vụ bề ngoài của một thư ký lại bị giới hạn bởi một thực tế rằng bà Hatch lúc bấy giờ hầu như chẳng quen biết ai để mà viết thư.
Những chi tiết thường ngày trong cuộc sống của bà Hatch xa lạ với Lily chẳng khác nào tổng thể lối sống của nàng ta. Thói quen của người phụ nữ ấy mang sự lười biếng và vô kỷ luật kiểu phương Đông, điều khiến người bạn đồng hành của nàng phải vô cùng thử thách sự kiên nhẫn. Bà Hatch và những người bạn dường như trôi dạt cùng nhau ngoài biên giới của thời gian và không gian. Chẳng có giờ giấc cố định nào được tuân thủ; chẳng có ràng buộc rõ ràng nào tồn tại; ngày và đêm hòa quyện vào nhau trong một chuỗi những cuộc hẹn lộn xộn và bị trì hoãn, khiến người ta có cảm giác như đang ăn trưa vào giờ uống trà, trong khi bữa tối thường nhập làm một với bữa ăn khuya ồn ào sau buổi diễn kịch, kéo dài thời gian thức chong chừng của bà Hatch cho đến tận sáng bạch.
Xuyên qua mớ hỗn độn của những hoạt động vô bổ ấy là sự ra vào của một đám đông kỳ lạ gồm những kẻ bám gót — thợ làm móng, chuyên gia thẩm mỹ, thợ làm tóc, giáo viên dạy bài bridge, tiếng Pháp, và “phát triển thể chất”: những nhân vật đôi khi chẳng thể phân biệt nổi, qua ngoại hình hay qua mối quan hệ của bà Hatch với họ, với những vị khách cấu thành nên tầng lớp xã hội thừa nhận của nàng ta. Nhưng điều kỳ lạ nhất đối với Lily lại là cuộc chạm trán với một số người quen cũ trong nhóm sau này. Nàng từng đinh ninh, và không phải không thấy nhẹ nhõm, rằng mình đang tạm thời bước ra hoàn toàn khỏi vòng tròn quan hệ cũ; thế nhưng nàng lại nhận ra rằng ông Stancy — kẻ có một nửa cuộc sống buông thả vắt qua rìa thế giới của bà Fisher — đã kéo được vài gương mặt nổi bật nhất vào vòng quỹ đạo của Emporium. Việc bắt gặp Ned Silverton nằm trong số những khách quen thường xuyên lui tới phòng khách của bà Hatch là một trong những ngạc nhiên đầu tiên của Lily; nhưng nàng sớm nhận ra rằng anh ta không phải là tân binh quan trọng nhất của ông Stancy. Chính cậu bé Freddy Van Osburgh, người thừa kế nhỏ nhắn và mảnh khảnh của khối tài sản kếch xù nhà Van Osburgh, mới là tâm điểm chú ý của nhóm bà Hatch. Freddy, vừa mới rời ghế nhà trường, đã nổi bật lên trên bầu trời kể từ khi Lily lâm vào cảnh thất thế, và giờ đây nàng ngạc nhiên nhận ra sức hào quang mà cậu ta tỏa ra cho chốn hoàng hôn ngoại vi trong đời sống của bà Hatch. Hóa ra, đây chính là một trong những việc mà đám thanh niên thường “dấn thân” vào khi được giải phóng khỏi các nghi thức xã giao chính thống; đây chính là kiểu “lịch hẹn trước” khiến họ thường xuyên phụ lòng mong mỏi của những nữ chủ nhân bữa tiệc đang thấp thỏm lo âu. Lily có một cảm giác kỳ lạ rằng mình đang đứng phía sau tấm thảm thêu xã hội, ở cái mặt mà những sợi chỉ được thắt nút và các đầu mối buông thõng. Thoáng chốc, nàng tìm thấy một niềm vui thích nhất định trong màn kịch ấy, và trong phần vai trò của chính mình: hoàn cảnh mang lại sự thoải mái và phá cách rõ rệt, thực sự sảng khoái sau những trải nghiệm đầy mỉa mai về các lề thói xã hội. Nhưng những tia vui thú ấy chỉ là những phản ứng chớp nhoáng nối tiếp sự chán ngản kéo dài suốt những ngày qua. So với khoảng không mạ vàng mênh mông trong đời sống của bà Hatch, cuộc đời của những người bạn cũ của Lily dường như ngập tràn các hoạt động có trật tự. Ngay cả người phụ nữ xinh đẹp vô tâm nhất trong số những người quen của nàng cũng gánh vác những nghĩa vụ từ gia tộc, những việc làm từ thiện theo lề thói, và phần trách nhiệm của mình trong cỗ máy dân sự vĩ đại; và tất cả gắn kết với nhau trong sự gắn bó của những chức năng truyền thống ấy. Việc thực hiện những bổn phận cụ thể có lẽ đã khiến vị thế của cô Bart trở nên đơn giản hơn; nhưng sự hầu hạ mơ hồ bên cạnh bà Hatch lại không tránh khỏi những nỗi niềm trăn trở.
Chính người chủ của nàng chứ không ai khác lại là nguyên nhân tạo ra những mối băn khoăn ấy. Ngay từ đầu, bà Hatch đã bộc lộ một khao khát gần như cảm động muốn nhận được sự chuẩn thuận từ Lily. Khác xa với việc dương oai diễu võ sự vượt trội của tiền tài, đôi mắt đẹp của nàng ta dường như khẩn khoản thỉnh cầu sự thấu hiểu cho sự thiếu kinh nghiệm của mình: nàng muốn làm những điều “tốt đẹp”, muốn được chỉ dạy cách trở nên “đáng yêu”. Khó khăn nằm ở chỗ tìm ra bất kỳ điểm chung nào giữa lý tưởng của nàng ta và của Lily.
Bà Hatch đắm chìm trong một làn sương mù của những niềm đam mê vô định, của những hoài bão nhặt nhạnh từ sân khấu, báo chí, các tạp chí thời trang, và một thế giới thể thao hào nhoáng thậm chí còn vượt xa tầm hiểu biết của người bạn đồng hành. Việc chắt lọc từ những khái niệm hỗn độn ấy những điều có khả năng giúp người phụ nữ này tiến xa trên con đường của mình là nhiệm vụ hiển nhiên của Lily; nhưng việc thực hiện lại bị cản trở bởi những mối hoài nghi ngày một lớn dần. Thực chất, Lily ngày càng nhận thức rõ hơn về một sự mơ hồ nhất định trong hoàn cảnh của mình. Không phải là nàng có chút nghi ngờ nào, theo nghĩa thông thường, về sự vô tội của bà Hatch. Những lỗi lầm của người phụ nữ ấy luôn mang tính phản thẩm mỹ nhiều hơn là sai trái về hạnh kiểm; hồ sơ ly hôn của nàng ta có vẻ xuất phát từ các yếu tố địa lý hơn là luân lý; và những sự buông thả tồi tệ nhất của nàng ta nhiều khả năng bắt nguồn từ bản tính dễ dãi lang thang và hoang phí. Nhưng nếu Lily không bận tâm chuyện nàng ta giữ chân thợ làm móng suốt giờ ăn trưa, hay mời “Chuyên gia thẩm mỹ” ngồi vào lô-gê của Freddy Van Osburgh tại nhà hát, thì nàng lại không hề cảm thấy thoải mái tương tự đối với một số sai sót ít hiển lộ hơn đối với lề thói thông thường. Mối quan hệ của Ned Silverton với Stancy có vẻ, chẳng hạn, gắn bó và mập mờ hơn mức mà bất kỳ sự tương đồng tự nhiên nào có thể lý giải; và cả hai dường như cùng chung tay vun đắp cho sở thích ngày càng lớn của Freddy Van Osburgh dành cho bà Hatch. Mọi thứ vẫn chưa có gì rõ ràng trong tình huống này, dẫu rằng nó hoàn toàn có thể biến thành một trò đùa lớn từ phía hai kẻ kia; nhưng Lily mang một cảm giác mơ hồ rằng đối tượng của trò đùa ấy còn quá trẻ, quá giàu có và quá nhẹ dạ. Sự lúng túng của nàng càng tăng lên bởi thực tế là Freddy dường như coi nàng là người cộng tác cùng cậu trong công cuộc phát triển đời sống xã hội cho bà Hatch: một quan điểm ngụ ý từ phía cậu ta về một mối quan tâm lâu dài đối với tương lai của người phụ nữ đó. Có những khoảnh khắc Lily tìm thấy sự mỉa mai đầy thú vị trong khía cạnh này của câu chuyện. Ý định tung một thứ vũ khí như bà Hatch vào bầu ngực bội bạc của giới thượng lưu không phải là không có sức hút: cô Bart thậm chí từng tự khuây khỏa thời gian rảnh rỗi của mình bằng viễn cảnh nàng Norma xinh đẹp lần đầu tiên được diện kiến trong một bữa tiệc gia đình nhà Van Osburgh. Nhưng ý nghĩ dính líu cá nhân vào vụ việc ấy lại kém phần dễ chịu hơn; và những tia vui thú chớp nhoáng của nàng nhanh chóng bị nối tiếp bởi những khoảng thời gian hoài nghi ngày một nhân lên.
Cảm giác hoài nghi ấy chiếm ưu thế khi vào một buổi chiều muộn, nàng ngỡ ngàng nhận chuyến viếng thăm từ Lawrence Selden. Anh tìm thấy nàng một mình giữa chốn hoang mạc gấm hồng, bởi trong thế giới của bà Hatch, giờ uống trà không dành cho các nghi thức xã giao, và bà chủ đang bận chăm sóc dưới bàn tay của chuyên gia xoa bóp.
Sự xuất hiện của Selden khiến Lily giật mình thảng thốt đầy ngượng ngùng; nhưng vẻ gượng gạo của anh lại có tác dụng giúp nàng lấy lại bình tĩnh, và nàng lập tức mang phong thái ngạc nhiên lẫn vui mừng, thẳng thắn bày tỏ sự ngạc nhiên vì sao anh lại có thể dò ra được một chốn improbable (khó xảy ra) như thế này, đồng thời hỏi điều gì đã truyền cảm hứng cho anh tiến hành cuộc tìm kiếm ấy.
Selden đón nhận điều này với một vẻ nghiêm túc bất thường: nàng chưa bao giờ thấy anh lại thiếu đi sự tự chủ trước hoàn cảnh đến thế, lại rõ ràng chịu sự chi phối từ bất kỳ sự cản trở nào mà nàng có thể đặt ra trước mặt anh như vậy. “Tôi muốn gặp em,” anh nói; và nàng không khỏi đáp lại rằng anh đã kiềm chế mong muốn của mình một cách đáng nể. Thực tâm, nàng từng cảm thấy sự vắng bóng kéo dài của anh là một trong những nỗi cay đắng lớn nhất trong những tháng qua: sự bỏ rơi của nàng đã làm tổn thương những nhạy cảm nằm sâu bên dưới lớp vỏ tự hào của nàng.
Selden trực diện đối mặt với lời trách vấn. “Tại sao tôi lại phải đến, nếu không phải vì tôi nghĩ mình có thể giúp ích cho em? Đó là cái cớ duy nhất để tôi có thể ảo tưởng rằng em muốn có sự hiện diện của tôi.”
Điều này đập vào tai nàng như một sự lảng tránh vụng về, và ý nghĩ đó lóe lên một tia sắc bén trong câu trả lời của nàng. “Vậy thì anh đến đây bây giờ bởi vì anh nghĩ mình có thể giúp ích cho tôi sao?”
Anh lại do dự. “Đúng vậy: với vai trò khiêm tốn là một người để cùng bàn bạc mọi chuyện.”
Đối với một người thông minh thì đó quả là một sự khởi đầu ngu ngốc; và ý nghĩ cho rằng sự lóng ngóng của anh xuất phát từ nỗi sợ nàng gán cho chuyến thăm của anh một ý nghĩa cá nhân nào đó đã làm giảm đi niềm vui thích được gặp anh trong nàng. Ngay cả trong những điều kiện bất lợi nhất, niềm vui đó vẫn luôn tự khẳng định: nàng có thể căm ghét anh, nhưng chưa từng có nổi mong muốn đuổi anh ra khỏi phòng. Nàng đang rất gần với việc căm ghét anh lúc này; thế nhưng âm thanh giọng nói của anh, cách ánh sáng chiếu lên mái tóc đen mỏng của anh, cách anh ngồi, cử động và mặc trang phục — nàng nhận thức được rằng ngay cả những điều tầm thường ấy cũng đan cài sâu thẳm vào cuộc đời nàng. Trước mặt anh, một sự tĩnh lặng bất chợt kéo đến và cơn bão táp trong tâm hồn nàng lắng xuống; nhưng một thôi thúc kháng cự lại thứ sức mạnh ngấm ngầm ấy giờ đây giục giã nàng cất lời: “Anh thật tốt khi xuất hiện với tư cách đó; nhưng điều gì khiến anh nghĩ tôi có bất kỳ chuyện gì đặc biệt để bàn tán cơ chứ?”
Dù nàng vẫn giữ giọng điệu bình thản của một cuộc trò chuyện phiếm nhẹ nhàng, câu hỏi được cấu trúc theo cách nhắc nhở anh rằng sự giúp đỡ của anh chẳng hề được hoan nghênh; và trong khoảnh khắc Selden khựng lại bởi điều đó. Hoàn cảnh giữa họ là thứ chỉ có thể được tháo gỡ bằng một sự bùng nổ cảm xúc bất ngờ; thế nhưng toàn bộ sự rèn luyện và thói quen tâm trí của họ lại hoàn toàn chống lại khả năng xảy ra một sự bùng nổ như thế. Sự bình tĩnh của Selden dường như càng đanh lại thành sự kháng cự, và lớp vỏ của cô Bart thì hóa thành một bề mặt mỉa mai lấp lánh, khi họ đối mặt nhau từ hai góc đối diện của một trong những chiếc ghế sofa khổng lồ như voi của bà Hatch. Chiếc sofa đang nói tới, cùng căn phòng được lấp đầy bởi những món đồ quái dị tương tự, cuối cùng cũng gợi ý cho hướng trả lời của Selden.
“Gerty nói với tôi rằng em đang làm thư ký cho bà Hatch; và tôi biết cô ấy rất lo lắng muốn nghe xem em đang xoay sở thế nào.”
Cô Bart tiếp nhận lời giải thích này mà không hề có chút biểu cảm mềm mỏng nào hiện lên. “Sao cô ấy không tự thân đi tìm tôi đi chứ?” nàng hỏi.
“Bởi vì, vì em đã không gửi địa chỉ cho cô ấy, cô ấy sợ làm phiền.” Selden tiếp lời với một nụ cười: “Em thấy đấy, chẳng có sự e dè nào kìm chân tôi cả; nhưng dẫu sao thì tôi cũng chẳng có nhiều thứ để mạo hiểm nếu làm em phật ý.”
Lily đáp lại nụ cười của anh. “Anh chưa làm tôi phật ý đâu; nhưng tôi có cảm giác là anh sắp sửa làm thế rồi đấy.”
“Điều đó tùy thuộc vào em, phải không? Em thấy đấy, sự chủ động của tôi không vượt quá việc đặt bản thân vào quyền định đoạt của em.”
“Nhưng với tư cách gì? Tôi phải làm gì với anh đây?” nàng hỏi với cùng giọng điệu nhẹ nhàng ấy.
Selden lại đảo mắt nhìn xung quanh phòng khách của bà Hatch; rồi anh nói, với một sự quyết đoán dường như được đúc kết từ cuộc quan sát cuối cùng ấy: “Em phải để tôi đưa em rời khỏi nơi này.”
Lily đỏ bừng mặt vì sự tấn công bất ngờ; rồi nàng cứng người lại và lạnh lùng cất lời: “Và tôi có thể hỏi anh định bảo tôi đi đâu không?”
“Trước hết là trở về với Gerty, nếu em muốn; điều cốt yếu là phải rời khỏi nơi này.”
Sự gay gắt bất thường trong giọng điệu của anh đáng lẽ đã cho nàng thấy những lời nói ấy tiêu tốn của anh bao nhiêu tâm sức; nhưng nàng không ở trong tâm trạng để đong đếm cảm xúc của anh khi chính cảm xúc của nàng đang bùng cháy trong ngọn lửa phản kháng. Việc phớt lờ nàng, thậm chí có lẽ là né tránh nàng, vào thời điểm nàng cần bạn bè nhất, rồi đột ngột và vô cớ xen vào cuộc đời nàng với cái vẻ ban phát quyền lực kỳ lạ này, chính là khơi dậy trong nàng mọi bản năng kiêu hãnh và tự vệ.
“Tôi rất biết ơn anh,” nàng nói, “vì đã quan tâm đến các kế hoạch của tôi; nhưng tôi hoàn toàn hài lòng với nơi mình đang ở, và chẳng có ý định rời đi đâu.”
Selden đã đứng dậy, và đang đứng trước mặt nàng trong tư thế đầy vẻ ngóng chờ không thể kìm nén.
“Điều đó đơn giản có nghĩa là em không biết mình đang ở đâu!” anh thốt lên.
Lily cũng đứng dậy, với một tia giận dữ vụt qua. “Nếu anh đến đây để nói những điều khó nghe về bà Hatch——”
“Tôi chỉ bận tâm đến mối quan hệ của em với bà Hatch mà thôi.”
“Mối quan hệ của tôi với bà Hatch là thứ tôi chẳng có lý do gì phải hổ thẹn. Bà ấy đã giúp tôi kiếm sống khi những người bạn cũ của tôi hoàn toàn phó mặc cho tôi chết đói.”
“Vớ vẩn! Chết đói không phải là lựa chọn thay thế duy nhất. Em biết mình luôn có thể tìm được một mái nhà bên Gerty cho đến khi em tự lập trở lại.”
“Anh tỏ ra am hiểu sâu sắc về chuyện của tôi thế cơ mà, chắc là anh đang muốn nói đến — cho đến khi khoản tiền thừa kế của dì tôi được thanh toán chứ gì?”
“Ý tôi chính là điều đó; Gerty đã kể cho tôi nghe chuyện ấy,” Selden thừa nhận không chút ngượng ngùng. Anh đã quá nghiêm túc lúc này để có thể cảm thấy bất kỳ sự gượng gạo giả tạo nào khi nói lên suy nghĩ của mình.
“Nhưng ngặt một nỗi Gerty lại không hề biết rằng,” cô Bart đáp lời, “tôi nợ từng xu của khoản thừa kế đó.”
“Lạy Chúa!” Selden thốt lên, giật mình đánh mất sự điềm tĩnh trước tuyên bố đường đột.
“Từng xu một, và thậm chí còn hơn thế nữa,” Lily lặp lại; “và có lẽ giờ đây anh đã hiểu vì sao tôi thích ở lại với bà Hatch hơn là tận dụng lòng tốt của Gerty. Tôi chẳng còn lại chút tiền nào ngoài khoản thu nhập ít ỏi của mình, và tôi buộc phải kiếm thêm thứ gì đó để duy trì sự sống.”
Selden do dự một thoáng; rồi anh đáp lại với giọng điệu trầm tĩnh hơn: “Nhưng với thu nhập của em và của Gerty — vì em đã cho phép tôi đi sâu vào chi tiết của hoàn cảnh — em và cô ấy hoàn toàn có thể cùng nhau tạo dựng một cuộc sống giúp em vượt qua nhu cầu phải tự mưu sinh. Gerty, tôi biết, rất mong mỏi thực hiện một sự sắp xếp như thế, và sẽ hoàn toàn hạnh phúc với nó——”
“Nhưng tôi thì không,” cô Bart cắt ngang. “Có rất nhiều lý do khiến điều đó chẳng những không tử tế với Gerty mà cũng chẳng khôn ngoan gì cho chính tôi.” Nàng dừng lại một nhịp, và khi anh có vẻ chờ đợi một lời giải thích sâu hơn, nàng tiếp lời với cái hất cằm nhanh chóng: “Có lẽ anh sẽ tha lỗi cho tôi vì đã không đưa ra những lý do đó cho anh.”
“Tôi không có tư cách để biết chúng,” Selden đáp, phớt lờ giọng điệu của nàng; “không có tư cách để đưa ra bất kỳ bình luận hay gợi ý nào ngoài điều tôi vừa mới nêu. Và quyền của tôi khi đưa ra điều đó đơn giản là quyền phổ quát của một người đàn ông muốn soi sáng cho một người phụ nữ khi anh ta thấy cô ấy vô tình vướng vào một vị trí sai lầm.”
Lily mỉm cười. “Tôi cho rằng,” nàng đáp lại, “ý anh bằng một vị trí sai lầm là nằm ngoài những gì chúng ta gọi là xã hội; nhưng anh phải nhớ rằng tôi đã bị loại khỏi chốn linh thiêng đó từ lâu trước khi tôi gặp bà Hatch. Theo như tôi thấy, chẳng có mấy sự khác biệt thực sự giữa việc đứng bên trong hay bên ngoài, và tôi nhớ có lần anh từng bảo với tôi rằng chỉ có những kẻ ở bên trong mới coi trọng sự khác biệt đó mà thôi.”
Nàng không phải không có chủ ý khi nhắc lại cuộc trò chuyện đáng nhớ của họ tại Bellomont, và nàng chờ đợi với một tiếng tơ chùng khẽ khàng trong thần kinh để xem nó mang lại phản ứng gì; nhưng kết quả của cuộc thử nghiệm lại gây thất vọng. Selden không để ý tứ ấy làm chệch hướng mục đích của mình; anh chỉ đơn giản nói với sự nhấn mạnh đầy trọn vẹn hơn: “Vấn đề đứng bên trong hay bên ngoài, như em nói, là một vấn đề nhỏ, và nó tình cờ chẳng dính dáng gì đến vụ này, ngoại trừ việc mong muốn được bước vào bên trong của bà Hatch có thể đẩy em vào cái vị trí mà tôi gọi là sai lầm.”
Bất chấp sự ôn hòa trong giọng điệu của anh, từng từ anh thốt ra đều mang tác dụng củng cố sự kháng cự của Lily. Chính những nỗi hoang mang mà anh khơi dậy lại càng khiến nàng cứng rắn chống lại anh: nàng đã vẫn luôn cảnh giác chờ đợi nốt nhạc của sự đồng cảm cá nhân, chờ đợi bất kỳ dấu hiệu nào cho thấy quyền lực đã được vớt vát lại trên anh; và thái độ điềm tĩnh đầy khách quan của nàng, sự vắng bóng của mọi phản hồi trước lời thỉnh cầu của nàng, đã biến niềm kiêu hãnh bị tổn thương thành sự phẫn nộ mù quáng trước sự nhúng tay của anh. Niềm tin rằng anh được phái đến bởi Gerty, và rằng dù anh có hình dung ra nàng đang ở trong hoàn cảnh ngặt nghèo nào đi nữa, anh cũng chẳng bao giờ tự nguyện đến giải cứu nàng, đã củng cố thêm quyết tâm không để anh bước thêm dù chỉ một sợi tóc sâu hơn vào sự tín nhiệm của nàng. Dù nàng có cảm thấy hoàn cảnh của mình mờ ám đến đâu đi nữa, nàng thà cứ tiếp tục chìm trong bóng tối còn hơn phải mang ơn sự soi sáng từ Selden.
“Tôi không biết,” nàng nói, khi anh đã dứt lời, “vì sao anh lại tưởng tượng rằng tôi đang rơi vào hoàn cảnh như anh miêu tả; nhưng vì anh vẫn luôn bảo với tôi rằng mục đích duy nhất của một sự nuôi dạy như của tôi là dạy cho một cô gái cách lấy được những gì mình muốn, thì tại sao lại không cho rằng đó chính xác là những gì tôi đang làm cơ chứ?”
Nụ cười mà nàng dùng để đúc kết vấn đề giống như một thứ rào cản trong suốt dựng lên chống lại những tâm sự xa hơn: vẻ rạng rỡ của nó giữ anh ở một khoảng cách xa đến mức anh có cảm giác như mình gần như ngoài tầm nghe khi anh đáp lại: “Tôi không chắc là mình từng gọi em là một ví dụ thành công của kiểu nuôi dạy đó.”
Sắc mặt nàng hơi ửng lên vì ngụ ý ấy, nhưng nàng tự giáp mặt mình bằng một tiếng cười nhạt. “À, hãy đợi thêm chút nữa — hãy cho tôi thêm chút thời gian trước khi anh đưa ra kết luận!” Và khi anh chần chừ trước mặt nàng, vẫn dõi theo một vết nứt trên lớp mặt nạ không thể xuyên thủng mà nàng trưng ra: “Đừng từ bỏ tôi; tôi có lẽ vẫn sẽ làm rạng danh sự dạy dỗ ấy cho mà xem!” nàng khẳng định.
