Khi Bilbo mở mắt, cậu còn tự hỏi liệu mình có thực sự đã mở mắt hay chưa, bởi vì trước mắt vẫn là một màu đen kịt, không có bất kỳ thay đổi nào, và xung quanh cậu cũng chẳng có lấy một bóng người. Mọi người có thể tưởng tượng xem cậu đã sợ hãi đến mức nào! Cậu không thể nghe, không thể thấy, và ngoại trừ mặt đất dưới chân, cậu chẳng cảm nhận được điều gì cả.
Cậu chống tay chân bò dậy, vô cùng chậm chạp. Sau một hồi mò mẫm, cuối cùng cậu cũng chạm được vào vách đường hầm; nhưng dù sờ soạng khắp nơi trên dưới, cậu vẫn không thấy gì cả: chẳng có gì hết! Không dấu vết của Orc, không dấu vết của người lùn. Cậu cảm thấy chóng mặt hoa mắt, ngay cả phương hướng trước khi bị ngã cũng không thể xác định được nữa. Cậu chỉ đành đoán mò một hướng đi khả dĩ, rồi bò một đoạn đường rất dài về hướng đó, cho đến khi tay cậu bất chợt chạm phải một vật kim loại lạnh lẽo giống như chiếc nhẫn trên mặt đất. Đây là bước ngoặt trong cuộc đời cậu, nhưng hiện tại cậu thực sự vẫn chưa hay biết gì. Cậu bỏ chiếc nhẫn vào túi mà chẳng hề suy nghĩ, vì lúc đó chiếc nhẫn chẳng có vẻ gì là hữu dụng. Sau đó, cậu nằm im một hồi lâu chẳng muốn cử động, cứ thế tuyệt vọng dựa lưng vào tường. Cậu lại nhớ về những ngày tháng hạnh phúc khi rán thịt xông khói và trứng ốp la trong bếp ở nhà, bởi đồng hồ sinh học trong người nhắc nhở cậu rằng đã đến giờ dùng bữa rồi, nhưng ý nghĩ này chỉ khiến cậu cảm thấy mình thảm hại hơn mà thôi.
Cậu không nghĩ ra được phải làm gì, cũng không hiểu chuyện gì đã xảy ra, hoặc tại sao mình lại bị mọi người bỏ lại. Nếu thực sự bị bỏ rơi, tại sao bọn Orc không bắt cậu? Tại sao đầu cậu lại đau thế này? Sự thật là: Cậu vừa vặn nằm im không tiếng động trong một góc chết mà người khác khó lòng phát hiện ra, và đã nằm đó một khoảng thời gian dài.
Sau một hồi dài tự thương hại bản thân, cậu bắt đầu mò mẫm tìm chiếc tẩu thuốc. Thật đáng kinh ngạc, nó không hề bị gãy. Sau đó cậu lại sờ soạng cái túi, vì trong đó còn một ít thuốc lá. Cuối cùng, cậu bắt đầu tìm bật lửa trên người — nhưng dù sao thì điều này cũng quá xa xỉ. Cậu chẳng tìm thấy bất kỳ chiếc bật lửa nào, giấc mộng nhỏ nhoi ấy cũng vì thế mà tan vỡ. Khi cuối cùng đã lấy lại được lý trí, cậu cũng cảm thấy may mắn vì không tìm được bật lửa, bởi cậu thực sự không dám tưởng tượng ánh lửa và mùi thuốc lá sẽ thu hút thứ quái vật gì trong cái nơi tối như bưng này. Dẫu vậy, lúc đó cậu vẫn cảm thấy vô cùng chán nản. Sau bao nỗ lực tìm kiếm trên khắp cơ thể, cậu tình cờ chạm phải chuôi của một thanh đoản kiếm. Đây là vũ khí cậu tìm được trong hang của đám Troll trước kia, vì từ trước đến nay không dùng đến nên bây giờ cậu mới nhớ ra. Hơn nữa, vì luôn giấu vũ khí này trong lớp áo trong, ngay cả đám Orc cũng không phát hiện ra.
Lúc này, cậu rút con dao găm ra, nó tỏa ra ánh sáng nhạt nhòa, xanh xao trong bóng tối. "Hóa ra đây cũng là vũ khí do tiên tộc chế tạo," cậu nghĩ thầm: "Bọn Orc chắc không ở quá gần, nhưng cũng chẳng quá xa."
Ít nhất cậu cũng có chút cảm giác an toàn. Được mang theo vũ khí đến từ Gondolin khiến cậu cảm thấy mình như một nhân vật quan trọng trong những bài ca về cuộc chiến với Orc. Ngoài ra, cậu cũng để ý thấy bọn Orc thường vô cùng hoảng loạn khi đột ngột chạm trán với loại vũ khí này.
"Quay lại ư?" Cậu nghĩ: "Tốt nhất là không! Đi sang ngang? Không thể nào! Đi tới trước? Đây là hy vọng duy nhất! Xuất phát thôi!" Thế là cậu đứng dậy, nhờ ánh sáng của thanh bảo kiếm soi đường, một tay vịn vào tường, tim đập thình thịch không ngừng mà bước tới.
※※※
Giờ đây, tình thế đối với Bilbo quả thực là rơi vào đường cùng. Tuy nhiên, mọi người cũng nên biết rằng, người Hobbit khi đối mặt với tình cảnh này sẽ không tuyệt vọng như bạn hay tôi. Người Hobbit khác với những người bình thường chúng ta, tuy họ sống trong những cái hang thông gió tốt, trang hoàng đáng yêu, nhưng ít nhất họ vẫn thích nghi với những đường hầm dưới lòng đất này tốt hơn chúng ta, và giữ phương hướng dưới lòng đất cũng giỏi hơn. (Tất nhiên, sau khi cái đầu bị va đập sưng vù của họ hồi phục bình thường thì sẽ càng không nhầm hướng). Ngoài ra, họ còn có thể di chuyển không tiếng động, dễ dàng che giấu tung tích, tốc độ hồi phục sau khi bị thương cũng đáng kinh ngạc; họ còn sở hữu cả một rổ những câu ngạn ngữ cổ xưa mà loài người hoặc là chưa từng nghe qua, hoặc là đã quên từ lâu.
Dẫu vậy, tôi vẫn không muốn rơi vào hoàn cảnh như ông Baggins. Đường hầm dường như mãi chẳng đi đến tận cùng, cậu chỉ có thể chắc chắn rằng đường hầm này vẫn liên tục kéo dài về phía trước một cách ổn định, thỉnh thoảng mới có một hai khúc ngoặt hoặc đường gấp khúc. Đôi khi, qua ánh sáng từ thanh bảo kiếm trong tay, hoặc là kết quả của việc chạm vào vách hang, cậu có thể xác định bên cạnh có những ngã rẽ dẫn sang hướng khác. Cậu không quá chú ý đến những ngã rẽ này, mỗi lần gặp đều nhanh chóng đi qua, hy vọng có thể tránh được bọn Orc hoặc những sinh vật kinh khủng mà cậu tưởng tượng ra. Cậu cứ đi mãi, đi mãi, liên tục đi xuống dưới, ngoại trừ tiếng vỗ cánh lạch cạch của lũ dơi thi thoảng bay ngang tai, cậu chẳng nghe thấy gì cả. Ban đầu, cậu còn giật mình vì tiếng đập cánh phiền nhiễu ấy, nhưng rồi số lần nhiều lên, cậu cũng thấy bình thường. Tôi không biết cậu đã kiên trì như vậy bao lâu, cậu không muốn tiếp tục tiến về phía trước, nhưng cũng không dám dừng lại, cứ thế đi mãi, đi mãi, cho đến cuối cùng cậu đã mệt mỏi không sao tả xiết, dường như cậu đã chạy đua không ngừng nghỉ suốt mấy ngày liền.
Bất thình lình, cậu không hề báo trước mà bước chân vào trong nước! Oa! Làn nước lạnh thấu xương khiến cậu bừng tỉnh trong chốc lát. Cậu không biết đây rốt cuộc là một vũng nước đọng trên đường, hay là một dòng sông ngầm cắt ngang đường hầm, hoặc là rìa của một hồ nước ngầm nào đó. Đến đây, thanh bảo kiếm hầu như không còn phát ra chút ánh sáng nào nữa. Cậu dừng bước, tập trung tinh thần thì có thể nghe thấy tiếng nước nhỏ giọt từ trên trần hang xuống mặt nước, ngoài ra dường như không có bất kỳ âm thanh nào khác.
"Có vẻ đây là một cái ao hoặc hồ nước," cậu nghĩ. Nhưng cậu vẫn không dám mạo hiểm lao vào bóng tối. Cậu không biết bơi, hơn nữa, trong đầu cậu lại bắt đầu hiện lên những sinh vật nhớp nháp trong nước, cùng cảnh tượng đôi mắt mù lòa lồi ra của chúng đang thăm dò trong nước. Quả thực, trong những cái ao hoặc hồ nước dưới đáy núi có những sinh vật kỳ lạ: đó là những loài cá kỳ dị đã tiến hóa qua vô số kỷ nguyên, tổ tiên của chúng vô tình bơi vào con đường chết này nên không thể nào thoát ra được. Còn đôi mắt của chúng thì do nhu cầu nhìn trong ánh sáng lờ mờ mà tiến hóa ngày càng to ra. Ngoài ra, nơi đây còn có rất nhiều sinh vật nhớp nháp, kinh tởm hơn cả loài cá dưới lòng đất này. Ngay cả trong những hang động do bọn Orc khai phá, cũng có những sinh vật không ai biết đến lén lút lẻn vào cư ngụ. Một số hang động đã tồn tại từ trước khi bọn Orc chuyển đến, chúng chỉ mở rộng và sử dụng, thông đường cho nhau mà thôi. Trong những hang động này, chủ nhân nguyên thủy vẫn âm thầm lẩn khuất trong các góc tối, chực chờ săn đuổi những con mồi mất cảnh giác. Bên cạnh hồ nước đen ngòm này là nơi cư ngụ của Gollum, hắn là một sinh vật nhỏ bé, nhớp nháp. Tôi không biết hắn đến từ đâu, cũng không biết rốt cuộc hắn là ai, hay là sinh vật gì. Hắn chính là Gollum, khó nắm bắt như bóng tối, trên khuôn mặt gầy guộc là đôi mắt tròn to và trắng dã. Hắn sở hữu một con thuyền nhỏ để có thể chèo lặng lẽ trên mặt hồ; hồ nước này quả thực vừa rộng, vừa sâu, lại lạnh thấu xương. Hắn thò đôi chân có màng ra khỏi mạn thuyền, quẫy nước tiến về phía trước mà không hề gây ra một tiếng sủi bọt nào, đó chính là phong cách hành động không tiếng động của hắn. Hắn luôn dùng đôi mắt trắng dã giống như đèn dầu của mình để tìm kiếm loài cá mù dưới hồ, rồi dùng những ngón tay dài mảnh mai nhanh như chớp bắt chúng lên. Hắn cũng thích ăn thịt, chỉ cần bắt được Orc, hắn sẽ tận dụng cơ hội mà tận hưởng một bữa, nhưng hắn hành sự cẩn thận, không muốn để bọn Orc phát hiện ra sự tồn tại của mình. Chỉ cần có Orc đi đến bờ nước khi hắn đang lảng vảng ở đó, hắn sẽ siết cổ con mồi xấu số từ phía sau. Tuy nhiên, bọn Orc cũng cảm thấy trong hồ nước u tối sâu thẳm dưới lòng đất này dường như ẩn giấu sức mạnh tà ác, vì vậy chúng không thường xuyên xuất hiện ở nơi này. Từ rất lâu về trước, khi đào đường hầm, chúng từng đến bờ hồ này, lúc đó chúng phát hiện con đường không thể tiếp tục, nên con đường này từ đó bị cắt đứt. Vào những lúc bình thường, bọn Orc hoàn toàn không có lý do gì để đến đây, trừ khi Đại vương phái chúng đến. Đôi khi, Đại vương đột nhiên muốn ăn cá trong hồ, và trong không ít lần trải nghiệm, cả cá và sứ giả đều biến mất không dấu vết.
Thực tế, Gollum sống trên một tảng đá ẩm ướt giữa hồ. Hắn lúc này đang từ xa, dùng đôi mắt to như ống nhòm quan sát Bilbo. Bilbo không nhìn thấy hắn, nhưng hắn có thể nhìn thấy rõ Bilbo, hơn nữa trong lòng cảm thấy vô cùng tò mò, bởi lẽ hắn có thể phân biệt rõ ràng sinh vật trước mắt không phải là Orc.
Khi Bilbo tuyệt vọng, lúng túng mò mẫm bên bờ, Gollum nhảy lên thuyền, dùng đôi chân to lớn đẩy mình cùng con thuyền rời khỏi bờ. Gollum cứ thế lặng lẽ tiếp cận, bắt đầu thì thầm:
"Báu vật của ta, chúc phúc cho chúng ta, thật là vận may! Ta nghĩ đây là một bữa tiệc lớn, ít nhất cũng có thể coi là món điểm tâm ngon lành cho chúng ta ăn, Gollum!" Khi hắn nói "Gollum", hắn sẽ phát ra một âm thanh nuốt ực kinh khủng từ trong cổ họng. Đây cũng là lý do hắn có cái tên này, nhưng hắn luôn gọi bản thân là "báu vật của ta".
Người Hobbit nghe thấy âm thanh này thì suýt nữa hồn bay phách lạc, đôi mắt trắng dã đó cũng đồng thời hiện lên trước mặt cậu.
"Ngươi là ai?" Cậu giơ thanh đoản kiếm ra phía trước.
"Nó là ai, báu vật của ta?" Gollum thì thầm. (Vì không có ai khác để đối thoại, hắn luôn thích lẩm bẩm một mình). Lúc này, hắn mới thực sự xác định rằng bụng cũng không đói lắm, chỉ là cảm thấy rất tò mò; nếu không, theo lệ thường, hắn sẽ ra tay trước rồi tính sau.
"Ta là ông Bilbo Baggins, ta bị lạc với những người lùn và phù thủy, ta cũng không biết mình đang ở đâu. Chỉ cần có thể rời khỏi đây, ta hoàn toàn không muốn biết đây là đâu."
"Trên tay nó là cái gì?" Gollum nhìn chằm chằm vào thanh đoản kiếm khiến hắn cảm thấy không thoải mái.
"Một thanh kiếm, là bảo kiếm của Gondolin!"
"Xì xì," Gollum trở nên vô cùng lịch sự: "Có lẽ ngươi có thể ngồi xuống đây, và trò chuyện với hắn, báu vật của ta. Hắn thích đố chữ chứ, xì... xì?" Hắn đang nóng lòng muốn bày tỏ thiện chí để đổi lấy thời gian tìm hiểu thêm về người Hobbit và thanh bảo kiếm này: Có phải cậu chỉ có một mình? Ăn có ngon không? Bản thân Gollum rốt cuộc có đói bụng hay không, v.v. Đố chữ là trò duy nhất hắn nghĩ ra được lúc bấy giờ, khi còn sống trong hang động của chính mình từ rất lâu rất lâu về trước, đố chữ với những sinh vật thú vị khác là trò giải trí duy nhất hắn hứng thú; chỉ là, sau đó hắn bị người ta đuổi đi, chỉ đành cô độc đào sâu xuống dưới, đi xuống dưới, mãi cho đến tận nơi sâu thẳm nhất của dãy núi.
"Được thôi," Bilbo vội vã đồng ý với đề nghị của đối phương để đổi lấy thời gian tìm hiểu sinh vật này: xem hắn có cô độc không nơi nương tựa, có hung dữ hay đói khát hay không, và rốt cuộc có phải là đồng minh của bọn Orc hay không.
"Ngươi đố trước đi," cậu nói, vì nhất thời cậu không nghĩ ra được câu đố nào.
Gollum xì xì nói:
"Thứ gì có chân mà không ai hay biết,
Cao lớn hơn cả cây rừng,
Sừng sững chọc tận trời xanh,
Mà chẳng bao giờ lớn thêm?"
"Đơn giản!" Bilbo nói. "Ta nghĩ là những ngọn núi."
"Nó thấy cái này đơn giản? Báu vật của ta, nó nhất định phải so tài với chúng ta! Nếu báu vật hỏi câu hỏi, nó không biết đáp án, chúng ta sẽ ăn thịt nó, báu vật của ta! Nếu nó hỏi chúng ta câu hỏi, chúng ta trả lời không được, thì nó có thể lấy đi bất cứ thứ gì nó muốn, được không? Chúng ta có thể đưa nó ra ngoài, được!"
"Được thôi!" Bilbo không dám không đồng ý, để tránh bị ăn thịt, cậu bắt đầu vắt óc suy nghĩ những câu đố hóc búa để làm khó đối phương.
"Ba mươi con ngựa trắng đứng trên đồi đỏ,
Chúng trước tiên nhai ngấu nghiến,
Sau đó dậm chân mạnh mẽ,
Cuối cùng đứng yên bất động."
Đây là câu đố cậu nghĩ ra lúc đó, vì trong đầu cậu vẫn cứ nghĩ đến chuyện ăn uống. Đây thực ra là một câu đố khá cổ, Gollum cũng biết đáp án giống như bạn vậy.
"Đơn giản, đơn giản," hắn xì xì nói: "Răng! Răng! Báu vật của ta, nhưng chúng ta chỉ có sáu chiếc!" Sau đó hắn lại hỏi câu đố thứ hai:
"Không miệng mà biết khóc,
Không cánh mà biết bay,
Không răng mà biết châm,
Không họng mà biết thì thầm."
"Cho ta chút thời gian!" Trong đầu Bilbo vẫn đầy ắp thức ăn. Rất may là trước đây cậu từng nghe qua câu đố tương tự, phải vất vả lắm cậu mới lấy lại bình tĩnh, nghĩ ra đáp án: "Là gió, tất nhiên rồi, chắc chắn là gió!" Đồng thời cũng vì mình có thể biên ngay câu đố thứ hai mà cảm thấy tự hào. "Cái này sẽ khiến tên nhóc dưới lòng đất kia phải vắt óc suy nghĩ đây!" Cậu nói:
"Trên mặt xanh có một con mắt,
Nhìn thấy một con mắt trên mặt xanh.
'Con mắt kia giống như con mắt này,'
Con mắt thứ nhất nói:
'Nhưng lại ở dưới đất,
Chứ không phải trên trời.'"
"Xì xì, xì xì, xì xì," Gollum nói. Hắn đã sống dưới lòng đất một thời gian rất rất dài, quên cả những chuyện này rồi. Tuy nhiên, ngay lúc Bilbo bắt đầu cảm thấy gã này không nghĩ ra đáp án, Gollum lại đánh thức ký ức từ rất rất lâu trước kia, lúc đó hắn còn sống cùng bà trong cái hang bên bờ sông, "Xì xì, xì xì, báu vật của ta," hắn nói: "Ý này là mặt trời chiếu trên hoa cúc, phải rồi."
Thế nhưng, những ký ức về cuộc sống thường ngày trên mặt đất này khiến hắn cảm thấy rất mệt mỏi, hơn nữa, cũng khiến hắn nhớ lại cuộc sống những năm tháng đó khi hắn không lén lút, không cô độc như vậy, điều này khiến tính khí hắn trở nên tồi tệ, vì thế lần này hắn nghĩ ra một câu đố khó hơn, khó chịu hơn:
"Không thể nhìn thấy, cũng không thể chạm vào,
Nó trốn sau những vì sao, dưới những ngọn đồi,
Có thể lấp đầy những khoảng không.
Nó đến sau cùng,
Sẽ kết thúc sự sống, bóp nghẹt tiếng cười."
Gollum khá xui xẻo, vì Bilbo cũng từng nghe qua loại câu đố này, đối phương lời còn chưa dứt, cậu đã biết đáp án rồi. "Là bóng tối!" Cậu chẳng cần gãi đầu, cũng chẳng cần vắt óc suy nghĩ gì nhiều, liền giải được câu đố.
"Chiếc hộp không nắp, không khóa, không bản lề,
Nhưng bên trong lại giấu kho báu vàng ròng."
Cậu hỏi câu này chỉ để tranh thủ thời gian, nghĩ ra một câu đố thực sự khó. Cậu nghĩ câu hỏi này chắc đứa trẻ ba tuổi cũng trả lời được, cậu chỉ sửa lại cách mô tả một chút. Tuy nhiên, đối với Gollum thì đây là câu đố khó lên tận trời xanh. Trong miệng hắn liên tục phát ra tiếng xì xì, mãi không nghĩ ra đáp án, cuối cùng, hắn bắt đầu lẩm bẩm, phát ra tiếng phụt phụt.
Qua một hồi lâu, Bilbo bắt đầu mất kiên nhẫn: "Được rồi, đáp án rốt cuộc là gì? Nhìn những âm thanh ngươi phát ra, ta phải nói cho ngươi biết, đáp án không phải là cái nồi đang sôi đâu."
"Cho chúng ta một cơ hội, cho chúng ta một cơ hội, báu vật của ta, xì... xì."
"Được rồi chứ," Bilbo nói sau khi đã cho hắn một cơ hội rất dài: "Ngươi có đoán ra được không hả?"
Gollum lúc này trong đầu đột nhiên lóe lên tia sáng, nhớ lại cảnh mình trộm đồ từ trong tổ chim hồi lâu lắm rồi, hắn ngồi bên bờ sông, dạy bà mình cách hút... "Là trứng!" Hắn xì xì nói: "Là trứng!" Sau đó hắn ra một câu đố:
"Sống mà không thở,
Lạnh lẽo mang tử khí;
Chẳng bao giờ khát, chẳng bao giờ uống nước;
Khoác lớp vảy, chẳng cần lưng."
Với hắn, hắn cũng cảm thấy câu đố này đơn giản đến không thể đơn giản hơn; vì bình thường trong đầu hắn toàn là thứ này, ngay cả ăn cơm cũng vậy. Chỉ là, hắn lúc này vì bị câu đố về quả trứng làm rối loạn trận tuyến, nên hoàn toàn không nghĩ ra được bất kỳ thử thách nào khác tốt hơn. Nhưng, đối với Bilbo vốn không biết bơi, vấn đề này lại là một bài toán khó khiến cậu trở tay không kịp. Ta đoán bạn chắc biết đáp án, ít nhất cũng có thể đoán ra trong chớp mắt; tất nhiên rồi, vì bạn lúc này đang ngồi thoải mái ở nhà, lại chẳng cần lo lắng đoán sai thì bị ăn thịt. Bilbo ngồi thẳng người, ho vài tiếng, vẫn không nghĩ ra đáp án.
Một lát sau, Gollum bắt đầu vui vẻ phát ra tiếng xì xì. "Nó có ngon không, báu vật của ta? Có béo ngậy mọng nước không? Hay là da giòn thịt mềm?" Hắn bắt đầu đánh giá Bilbo trong bóng tối.
"Nửa phút," người Hobbit run lên nói: "Trước đó ta đã cho ngươi một cơ hội rất dài rồi đấy."
"Nhanh lên, nhanh lên!" Gollum bắt đầu bò ra khỏi con thuyền, chuẩn bị vồ lấy bữa đại tiệc. Đáng tiếc, ngay lúc hắn đặt đôi chân có màng xuống nước, một con cá giật mình nhảy lên, rơi vào ngón chân Bilbo.
"Ghê quá!" Cậu nói: "Lạnh và ướt quá!" Điều này khiến cậu lập tức thốt lên: "Cá! Cá!" Cậu hét lớn: "Là cá!"
Gollum vô cùng thất vọng, nhưng Bilbo không cho hắn bất kỳ cơ hội thở dốc nào, lập tức tung ra câu đố tiếp theo để Gollum bò trở lại thuyền mà suy nghĩ kỹ càng.
"Thứ không chân đặt trên thứ một chân,
Thứ hai chân ngồi trên thứ ba chân,
Thứ bốn chân cũng được chia một chút."
Đây thực sự không phải là lúc thích hợp để hỏi câu này, nhưng Bilbo không còn lựa chọn nào khác. Nếu cậu chọn hỏi câu này vào lúc khác, Gollum có thể nhất thời không đoán ra được. Tuy nhiên, vì họ vừa mới nói về cá, nên "thứ không chân" không khó đoán lắm, chỉ cần xác định được phần này thì những phần khác cũng đơn giản. "Cá đặt trên bàn trà, người ngồi trên ghế cạnh bàn, mèo đang gặm xương cá," tất nhiên, đây chính là đáp án, Gollum cũng nhanh chóng đoán ra. Sau đó, hắn cảm thấy đã đến lúc cần một câu đố đáng sợ, khó khăn. Thế là hắn nói:
"Nó nuốt chửng mọi thứ,
Chim muông, cá mú, cây cỏ, rừng sâu;
Cắn vỡ sắt thép, ăn mòn kim cương;
Biến đá tảng thành tro bụi,
Giết chết vua chúa, tàn phá thị trấn,
Bể dâu thay đổi, núi cao thành đồng bằng."
Bilbo tội nghiệp ngồi trong bóng tối, suy ngẫm về tên của tất cả những gã khổng lồ và yêu quái trong những câu chuyện cậu từng nghe, nhưng những gã này dù có đáng sợ đến đâu, cũng không có bản lĩnh kinh thiên động địa như thế. Cậu có một linh cảm, đáp án nhất định không giống với những gì cậu nghĩ, nhưng cậu chính là không nghĩ ra được. Cậu bắt đầu lo sợ, điều này càng không giúp ích gì cho việc suy nghĩ bình tĩnh. Gollum lại chuẩn bị bò ra khỏi thuyền, đi về phía cậu, hắn nhảy xuống nước, bì bõm bước vào bờ. Bilbo có thể nhìn thấy đôi mắt hắn cứ tiến lại gần phía này. Lưỡi Bilbo dường như dính chặt trong miệng, cậu muốn mở miệng hét lên: "Cho ta thêm chút thời gian, cho ta thêm chút thời gian!" Tuy nhiên, cái lưỡi vụng về của cậu chỉ có thể thốt ra:
"Thời gian! Thời gian!" Đây hoàn toàn là vận may của Bilbo, vì đây vừa vặn chính là đáp án.
Gollum lại thất vọng lần nữa, lúc này, tính khí hắn bắt đầu trở nên tồi tệ, cũng chán ngấy trò chơi này rồi. Quá trình đố chữ ngược lại khiến bụng hắn đói lên. Lần này, hắn không đi bộ trở lại thuyền mà ngồi xuống bên cạnh Bilbo. Điều này khiến người Hobbit sợ đến mức hồn xiêu phách lạc, cái đầu suýt nữa biến thành tương chảy ra từ lỗ tai.
"Nó chỉ có thể hỏi thêm một câu nữa thôi, báu vật của ta, xì... xì, xì... xì, xì xì... Chỉ có thể đoán thêm một câu thôi, phải rồi, xì xì..." Gollum nói.
Thế nhưng, bên cạnh ngồi một gã vừa lạnh vừa ướt như thế này, cứ chọc chọc sờ sờ vào người mình, Bilbo thực sự không nghĩ ra được câu hỏi nào cả. Cậu tự cấu mình, tự véo mình, vẫn không nặn ra được câu hỏi nào.
"Hỏi chúng ta đi! Hỏi chúng ta đi!" Gollum nói.
Bilbo véo mình, tát mình mấy cái; cậu nắm lấy chuôi kiếm, thậm chí còn dùng tay kia thò vào túi mò mẫm lung tung. Sau đó, cậu chạm phải chiếc nhẫn vừa nhặt được trong đường hầm mà hoàn toàn quên mất.
"Trong túi ta có cái gì?" Cậu lớn tiếng nói. Cậu chỉ là lẩm bẩm một mình, nhưng Gollum tưởng đây là một câu đố, cảm thấy vô cùng bất mãn.
"Không công bằng! Không công bằng!" Hắn xì xì nói: "Cái này không công bằng, báu vật của ta, phải không, ai mà biết trong cái túi bẩn thỉu của nó có cái gì chứ?"
Bilbo lúc này mới hiểu rốt cuộc là chuyện gì, vì cậu cũng thực sự không nghĩ ra được câu hỏi nào tốt hơn, chỉ đành lớn tiếng hơn nói: "Trong túi ta có cái gì?"
"Xì... xì... xì," Gollum xì xì nói: "Nó phải cho chúng ta đoán ba lần, báu vật của ta, đoán ba lần!"
"Được thôi! Vậy thì các ngươi đoán đi!" Bilbo nói.
"Tay!" Gollum nói.
"Sai," may mà Bilbo vừa mới rút tay ra. "Đoán nữa đi!"
"Xì xì... xì xì... xì," Gollum lần này thất vọng hơn bất cứ lần nào trước đó. Hắn suy nghĩ tất cả những thứ sẽ để trong túi của mình: xương cá, răng của bọn Orc, vỏ ốc, cánh dơi, đá để mài răng, và những thứ kinh tởm khác. Hắn cố gắng suy nghĩ xem trong túi của người khác sẽ để những thứ gì.
"Con dao nhỏ!" Hắn đoán câu cuối cùng.
"Lại sai rồi!" Bilbo nói, cậu vừa mới đánh mất con dao nhỏ của mình không lâu trước đó. "Cơ hội cuối cùng!"
Tình trạng của Gollum lúc này còn tồi tệ hơn cả khi được hỏi câu đố về quả trứng trước đó. Hắn phát ra tiếng xì xì, tiếng phụt phụt, lại không ngừng lắc lư cái đầu, dậm chân mạnh vào sàn, toàn thân lắc lư vặn vẹo, nhưng vẫn không dám lãng phí cơ hội cuối cùng một cách dễ dàng.
"Nhanh lên đi!" Bilbo nói: "Ta đang đợi ngươi đấy!" Cậu cố gắng tỏ ra rất lạc quan và dũng cảm, nhưng trong lòng thực sự không chắc chắn dù Gollum đoán đúng hay sai thì trò chơi này sẽ kết thúc thế nào.
"Hết giờ!" Cậu nói.
"Sợi chỉ, hoặc là không có gì cả!" Cách làm này của Gollum thực ra cũng không công bằng lắm, vì hắn đoán một lúc hai thứ.
"Đều sai cả," Bilbo hét lớn, cảm thấy trút được gánh nặng. Cậu lập tức nhảy lên, lưng dựa vào vách hang gần nhất, rút thanh đoản kiếm ra. Tất nhiên cậu biết, đố chữ là một việc vô cùng thiêng liêng, ngay cả những sinh vật xấu xa gian trá cũng không dám gian lận khi đang thi đấu; tuy nhiên, cậu không tin gã trước mắt sẽ giữ lời dễ dàng như vậy, gã này chỉ cần có bất kỳ lý do gì, có lẽ sẽ nghĩ cách hủy bỏ hiệp ước. Không chỉ vậy, bản thân cậu cũng có điểm đuối lý, theo quy định cổ xưa, thực ra câu hỏi cuối cùng cũng không hẳn là câu đố thực sự.
Ít nhất, Gollum không tấn công cậu ngay. Hắn có thể nhìn thấy thanh bảo kiếm trong tay Bilbo, hắn chỉ ngồi trên mặt đất, toàn thân run rẩy lẩm bẩm. Cuối cùng, Bilbo cũng không kiên nhẫn nổi nữa.
"Thế nào?" Cậu nói: "Ngươi không hứa với ta sao? Ta muốn đi rồi, ngươi nhất định phải đưa ta ra ngoài."
"Báu vật của ta, chúng ta đã nói thế sao? Để gã người nhỏ đáng ghét đó ra ngoài sao, phải rồi, phải rồi. Thế nhưng, trong túi nó rốt cuộc có thứ gì? Không phải sợi chỉ, báu vật của ta, cũng không phải không có gì cả. Ồ, không! Gollum!"
"Ngươi đừng quản nhiều như vậy," Bilbo nói: "Ngươi phải giữ lời chứ!"
"Gã này thật đúng là không kiên nhẫn, báu vật của ta," Gollum xì xì nói. "Tuy nhiên, nó nhất định phải đợi, phải rồi, phải đợi, chúng ta không thể vội vã đi ra ngoài như thế được. Chúng ta phải thu dọn đồ đạc trước đã, phải rồi, lấy vài thứ có thể giúp ích cho chúng ta."
"Được thôi, nhanh lên đi!" Bilbo vừa nghĩ đến việc Gollum sẽ tạm thời rời khỏi bên mình, không khỏi trút được gánh nặng. Tuy nhiên, cậu lập tức nghĩ lại, lại cảm thấy có lẽ hắn chỉ tìm lý do rời đi, không định quay lại nữa. Trên hồ hắn có thể tìm thấy thứ gì hữu dụng?
Nhưng cậu đã lầm, Gollum thực sự muốn quay lại. Hắn lúc này vừa tức vừa đói, là một kẻ lòng dạ độc ác, hắn đã nghĩ ra một kế hoạch.
Không xa nơi đó chính là hòn đảo nhỏ của hắn, Bilbo hoàn toàn không biết gì về điều này; trong nơi ẩn náu này của hắn, đặt vài thứ kinh tởm, cùng với một báu vật vô cùng xinh đẹp, một thứ vô cùng xinh đẹp, vô cùng tuyệt vời. Hắn có một chiếc nhẫn – một chiếc nhẫn vàng, một chiếc nhẫn báu vật.
"Quà sinh nhật của ta!" Hắn tự nhủ, từ không biết bao nhiêu năm trước, hắn đã tự nói với mình như vậy. "Bây giờ chúng ta muốn có nó, phải rồi, chúng ta muốn nó!"
Lý do hắn nghĩ như vậy là vì chiếc nhẫn đó có ma lực, nếu bạn đeo chiếc nhẫn vào ngón tay, sẽ trở nên tàng hình, chỉ dưới ánh mặt trời rực rỡ mới bị phát hiện, và còn chỉ có thể thông qua cái bóng mờ nhạt của bạn, mới biết tung tích của bạn.
"Quà sinh nhật của ta! Là thứ ta có được vào ngày sinh nhật, báu vật của ta," hắn luôn nói với chính mình như vậy. Tuy nhiên, ai mà biết Gollum năm xưa rốt cuộc làm thế nào để có được chiếc nhẫn này chứ? Trong thời đại cổ xưa đó, trên thế giới còn có rất nhiều chiếc nhẫn như vậy, nhưng hiện giờ đều không ai biết đến... Có lẽ ngay cả chủ nhân thống trị tất cả những chiếc nhẫn này cũng không thể xác định được. Gollum ban đầu lúc nào cũng đeo nó trên tay, sau đó hắn lại vì thế mà cảm thấy vô cùng mệt mỏi; rồi hắn sẽ đặt nó trong túi nhỏ đeo sát người, nó lại làm hắn bị trầy xước. Hiện tại, hắn thường giấu nó dưới tảng đá trên hòn đảo nhỏ, thường xuyên quay lại chiêm ngưỡng báu vật này. Đôi khi, khi hắn không thể chịu nổi sự cô đơn khi phải xa rời nó nữa, hắn sẽ đeo nó vào; hoặc, khi hắn đói đến mức không chịu nổi nhưng lại không muốn ăn thịt cá, hắn cũng sẽ đeo nó vào. Sau đó, hắn sẽ lặng lẽ tiến dọc theo đường hầm, tìm kiếm những tên Orc cô độc. Hắn thậm chí dám táo bạo trà trộn vào đường hầm đã thắp đuốc, vì hắn biết, ngay cả khi ánh lửa khiến mắt hắn chớp liên tục, chảy nước mắt, hắn vẫn an toàn. Ồ phải rồi, vô cùng an toàn! Không ai có thể phát hiện ra hắn, không ai sẽ chú ý đến, chỉ có thể ngoan ngoãn đợi những ngón tay của hắn siết chặt lấy cổ họng họ. Vài giờ trước, hắn mới đeo chiếc nhẫn này, bắt được một tên Orc nhỏ xấu số, gã đó kêu thảm thiết thật đấy! Hắn còn chừa lại một hai cái xương để gặm, tuy nhiên, bây giờ hắn muốn ăn thịt mềm hơn một chút.
"Vô cùng an toàn, phải rồi," hắn tự nhủ: "Nó không nhìn thấy chúng ta đâu, báu vật của ta, đúng không? Phải rồi. Nó không nhìn thấy chúng ta, thanh kiếm thối của nó cũng không có tác dụng đâu, phải rồi."
Khi hắn đột nhiên rời khỏi bên cạnh Bilbo, nhảy trở lại thuyền, trong đầu chỉ nghĩ đến chuyện này. Bilbo tưởng mình sẽ không nhìn thấy hắn nữa. Tuy nhiên, cậu vẫn đợi một lát, vì cậu cũng không biết mình phải tìm đường ra bằng cách nào.
Đột nhiên, cậu nghe thấy một tiếng gầm rú, điều này khiến sống lưng cậu lạnh toát. Gollum trong bóng tối mịt mù này không ngừng nguyền rủa gào thét, nghe âm thanh có vẻ không xa lắm. Hắn đứng trên hòn đảo, lật tung mọi thứ, tìm kiếm trong vô vọng.
"Nó ở đâu? Nó ở đâu?" Bilbo nghe thấy hắn hét lớn. "Làm mất rồi, báu vật của ta, làm mất rồi không thấy đâu nữa! Nguyền rủa chúng ta, chúng ta đáng chết, báu vật của ta vậy mà biến mất rồi!"
"Chuyện gì thế?" Bilbo hét lớn: "Ngươi làm mất thứ gì?"
"Nó đừng hỏi chúng ta," Gollum hét chói tai: "Không phải chuyện của nó! Không, Gollum! Nó biến mất rồi, Gollum, Gollum, Gollum."
"Được thôi, đường ra của ta cũng biến mất rồi," Bilbo hét lớn: "Ta muốn rời khỏi đây, ta đã thắng cuộc thi, ngươi cũng đã hứa với ta rồi. Mau đến đây! Mau đưa ta ra ngoài, rồi ngươi có thể tiếp tục tìm!" Mặc dù Gollum nghe có vẻ thảm hại như vậy, nhưng Bilbo lại phát hiện mình không nặn ra được bao nhiêu sự đồng cảm. Cậu có một cảm giác, vì gã Gollum này khao khát nó như vậy, chắc chắn đó không phải là thứ tốt đẹp gì. "Mau đến đây!" Cậu hét lớn.
"Không, không được, thời cơ vẫn chưa đến, báu vật của ta!" Gollum trả lời: "Chúng ta phải tìm mới được, nó biến mất rồi, Gollum."
"Nhưng ngươi căn bản không đoán được câu cuối cùng của ta, ngươi đã hứa sẽ đưa ta ra ngoài rồi mà." Bilbo nói.
"Không đoán được!" Gollum nói. Rồi, đột nhiên, trong bóng tối truyền đến một tiếng xì xì: "Trong túi nó rốt cuộc có thứ gì? Nói cho chúng ta biết, nó nhất định phải nói trước!"
Đối với Bilbo mà nói, cậu không có lý do gì để không nói đáp án cho đối phương. Tuy nhiên, Gollum nghĩ nhanh hơn cậu; điều này là tự nhiên, vì bao nhiêu năm nay, trong đầu hắn luôn chỉ có thứ này, luôn lo lắng nó bị người ta lấy trộm. Nhưng lúc này, Bilbo chỉ không thích đối phương cứ tìm lý do trì hoãn, dù sao thì cậu cũng đã mạo hiểm rất lớn mới thắng được cuộc thi đố chữ này. "Đáp án phải dùng để đoán, không được dùng để hỏi," cậu nói.
"Nhưng câu hỏi này không công bằng," Gollum nói: "Báu vật của ta, đây không phải câu đố, không phải."
"Ồ, được rồi, nếu ngươi chỉ muốn hỏi câu hỏi," Bilbo trả lời: "Vậy thì hãy để ta hỏi trước: ngươi đã đánh mất thứ gì? Mau nói cho ta biết!"
"Trong túi nó có thứ gì?" Âm thanh đó ngày càng lớn, ngày càng sắc nhọn. Khi nhìn về hướng phát ra âm thanh, Bilbo cảnh giác phát hiện có hai đốm sáng đang trừng trừng nhìn cậu. Gollum nảy sinh nghi ngờ, trong mắt như cháy lên ngọn lửa trắng dã.
"Ngươi đã đánh mất thứ gì?" Bilbo kiên quyết hỏi.
Lúc này, ánh sáng trong mắt Gollum bắt đầu hóa thành ngọn lửa màu xanh lục, hơn nữa ngày càng tiến lại gần. Gollum lại nhảy lên thuyền, bắt đầu điên cuồng chèo về phía bờ. Trong lòng hắn tràn đầy sự phẫn nộ và hận thù, không còn bất kỳ đao kiếm nào có thể đe dọa hắn được nữa.
Bilbo thực sự không đoán ra được, rốt cuộc là thứ gì khiến gã này giận dữ như vậy, nhưng cậu biết tất cả xong đời rồi, Gollum cuối cùng vẫn sẽ giết cậu. Cậu lập tức quay người lại, dùng tay trái vịn tường, chạy ngược lại nhanh nhất có thể.
"Trong túi nó có thứ gì?" Cậu có thể nghe thấy tiếng xì xì vẫn bám theo không rời, còn có cả tiếng nước khua khi Gollum nhảy khỏi thuyền. "Không biết mình rốt cuộc có thứ gì?" Cậu vừa thở hổn hển vừa chạy vừa tự nhủ với mình. Cậu cho tay trái vào trong túi, chiếc nhẫn chạm vào rất lạnh, đồng thời lặng lẽ trượt lên ngón trỏ của cậu.
Tiếng xì xì ngày càng gần. Cậu quay người lại, có thể nhìn thấy đôi mắt của Gollum giống như hai chiếc đèn nhỏ không ngừng lao về phía con dốc. Cậu sợ hãi chạy ngày càng nhanh, nhưng lại vô tình đá phải khe nứt trên sàn, ngã chúi mũi xuống đất, đè thanh bảo kiếm dưới thân.
Ngay khoảnh khắc đó, Gollum vừa vặn đuổi kịp cậu. Nhưng trước khi Bilbo kịp bò dậy, điều chỉnh hơi thở hay vung thanh bảo kiếm, Gollum đã nguyền rủa rồi tiếp tục chạy về phía trước, hoàn toàn không đếm xỉa đến sự tồn tại của cậu.
Đây là chuyện gì vậy? Gollum có thể nhìn thấy trong bóng tối, Bilbo từ phía sau đều có thể nhìn thấy ánh sáng phát ra từ mắt hắn. Cậu đau đớn bò dậy, tra thanh bảo kiếm lại tỏa ánh sáng mờ nhạt vào vỏ, cẩn thận đi theo phía sau, vì cậu không còn lựa chọn nào khác, quay lại trốn về phía hồ nước của Gollum cũng chẳng có ý nghĩa gì. Nếu đi theo sau Gollum, hắn có lẽ sẽ vô tình dẫn Bilbo tìm thấy lối ra.
"Nguyền rủa nó! Nguyền rủa nó! Nguyền rủa nó!" Gollum xì xì nói: "Nguyền rủa Baggins! Nó biến mất rồi! Trong túi nó rốt cuộc có thứ gì? Ồ, chúng ta đoán được, chúng ta đoán được, báu vật của ta – nó đã tìm thấy nó, phải rồi, nó nhất định đã tìm thấy nó, quà sinh nhật của ta!"
Bilbo dỏng tai lên nghe, cuối cùng, cậu cũng bắt đầu nghi ngờ tất cả những điều này, cậu cẩn thận đi tới vài bước, táo bạo lại gần Gollum; may mắn là đối phương vẫn vội vã lên đường, không rảnh ngoái đầu nhìn lại. Từ ánh sáng mờ nhạt trên vách tường, Bilbo phán đoán gã này đang không ngừng đánh giá môi trường xung quanh.
"Quà sinh nhật của ta! Nguyền rủa nó! Sao chúng ta lại làm mất nhỉ, báu vật của ta? Phải rồi, chính là thế. Lần trước chúng ta đến đây, khi chúng ta bẻ cổ gã nhóc đó. Chính là nó! Nguyền rủa nó! Sau bao lâu như vậy, nó vậy mà trượt khỏi tay chúng ta! Nó biến mất rồi, Gollum."
Đột nhiên, Gollum ngồi xuống đất, bắt đầu sụt sùi, đó là một loại bản giao hưởng kỳ quái kết hợp giữa tiếng huýt sáo và tiếng nuốt, nghe rất khó chịu. Bilbo dừng lại, lưng dựa chặt vào vách hang che giấu thân hình. Sau một hồi lâu, Gollum ngừng sụt sùi, bắt đầu lẩm bẩm một mình, hắn dường như đang tranh cãi với bản thân.
"Quay lại tìm cũng vô ích, vô ích, chúng ta căn bản không nhớ đã đi qua những nơi nào, sẽ vô ích thôi. Baggins đặt nó vào túi rồi, chúng ta nghĩ chính gã thối tha đó đã tìm thấy nó."
"Chúng ta đoán thôi, báu vật của ta, chỉ là đoán thôi. Chúng ta phải bắt được gã thối tha đó, tra tấn hỏi cho ra lẽ trước mới xác định được. Nó không biết đường, cũng đi không xa, gã thối tha đó lạc đường rồi, nó nói nó không biết đường ra ngoài."
"Nó nói thế, nhưng gã này rất gian xảo, nó không nói đây là có ý gì, nó cũng không chịu nói trong túi có thứ gì. Nó biết. Nó biết đường vào, nó nhất định biết đường ra ngoài. Phải rồi, nó đi cửa sau rồi, đúng, đi cửa sau! Bọn Orc sẽ bắt được nó. Nó không thể ra từ bên đó được đâu, báu vật của ta."
"Xì xì, xì xì, Gollum! Bọn Orc! Phải rồi, nhưng nếu nó lấy được món quà của chúng ta, món quà báu vật của chúng ta, thì bọn Orc cũng sẽ lấy được nó, Gollum! Chúng sẽ tìm thấy nó, sẽ biết sự lợi hại của nó, chúng ta sẽ không còn an toàn nữa, không còn an toàn nữa, Gollum! Sẽ có bọn Orc đeo nó vào, những người khác sẽ không nhìn thấy nó, nó sẽ tàng hình, ngay cả đôi mắt thông minh của chúng ta cũng không nhìn thấy nó, nó sẽ lặng lẽ đến siết cổ chúng ta, Gollum, Gollum!"
"Vậy chúng ta đừng trò chuyện nữa, báu vật của ta, nhanh lên một chút. Nếu Baggins đi về hướng này, chúng ta bắt buộc phải nhanh chóng qua đó xem. Đi thôi! Không xa đâu, nhanh lên một chút!"
Gollum nhảy dựng lên, lập tức bắt đầu lao đi. Bilbo vẫn cẩn thận đi theo phía sau, chỉ có điều, lần này cậu lo lắng hơn là lại đá phải thứ gì đó, gây ra tiếng động không đáng có. Trong cái đầu nhỏ của cậu chứa đầy hy vọng và ngạc nhiên mới mẻ, xem ra chiếc nhẫn cậu nhặt được là một chiếc nhẫn phép thuật: nó có thể khiến người ta tàng hình! Tất nhiên, cậu từng nghe qua loại thứ này trong truyền thuyết và truyện cổ tích, nhưng thực sự khó mà tin mình lại thực sự vô tình nhặt được báu vật như thế. Bằng chứng trước mắt không để cậu không tin, Gollum vốn sở hữu đôi mắt sắc bén lại nhìn không thấy cậu, cứ thế không hề phòng bị mà bước đi từ trước mặt cậu.
Họ cứ tiếp tục như vậy, đôi chân của Gollum bì bõm tiến về phía trước, vừa nguyền rủa vừa phát ra tiếng xì xì; còn Bilbo thì phát huy thiên phú của người Hobbit, lặng lẽ đi theo phía sau. Rất nhanh, Bilbo đã đi đến những ngã rẽ mà cậu từng chú ý trước đó, Gollum lập tức bắt đầu đếm những ngã rẽ này.
"Bên trái một cái, phải rồi; bên phải một cái, phải rồi. Bên phải hai cái, phải rồi phải rồi, bên trái hai cái, phải rồi phải rồi..." Hắn cứ liên tục lẩm bẩm như thế.
Theo số lượng hắn đếm ngày càng nhiều, hắn bắt đầu run lên bần bật, phát ra tiếng sụt sùi; vì hắn đã cách hồ nước dưới lòng đất một khoảng cách rất xa, bắt đầu cảm thấy hơi sợ hãi. Xung quanh có thể có bọn Orc xuất hiện, mà hắn lại làm mất nhẫn. Cuối cùng, hắn dừng lại ở một cửa đường hầm thấp bé bên trái.
"Bên phải cái thứ bảy, phải rồi, bên trái cái thứ sáu, phải rồi." Hắn thì thầm: "Chính là cái này, đây chính là đường đi đến cửa sau, chính là con đường này!"
Hắn nhìn vào bên trong, lại rụt đầu ra. "Thế nhưng báu vật của ta, chúng ta không muốn vào trong, chúng ta không muốn, bên trong có bọn Orc, rất nhiều bọn Orc, chúng ta có thể ngửi thấy mùi của chúng. Xì xì! Chúng ta phải làm sao đây? Nguyền rủa những gã chết tiệt này! Chúng ta phải đợi ở đây, báu vật của ta, phải đợi xem mới được."
Vì vậy, họ cứ thế dừng lại. Gollum dù sao vẫn đưa Bilbo đến cửa ra, nhưng Bilbo lại không thể vào được! Vì Gollum cứ ngồi ở đó, đôi mắt phát ra ánh sáng lạnh lẽo, đầu đặt giữa hai đầu gối nhìn quét qua lại.
Bilbo lại rời khỏi vách hang bằng âm thanh nhỏ hơn cả chuột, nhưng Gollum lập tức căng thẳng toàn thân, bắt đầu đánh hơi mùi vị xung quanh, đôi mắt lại phát ra ánh sáng màu xanh lục. Hắn phát ra tiếng xì xì đầy giận dữ, hắn không nhìn thấy người Hobbit, nhưng đã nâng cao cảnh giác; hơn nữa, hắn còn có những giác quan khác trở nên nhạy bén hơn trong bóng tối: thính giác và khứu giác. Hắn cứ thế nằm rạp trên sàn, đầu vươn ra, mũi gần như dán sát vào sàn. Mặc dù đối phương trong tầm mắt của Bilbo chỉ là một khối bóng đen mờ nhạt, nhưng cậu lại có thể cảm nhận rõ ràng: đối phương đã căng thẳng như dây cung, không hề lơi lỏng mà giám sát mọi dấu vết từ bốn phương tám hướng.
Bilbo sợ đến mức gần như ngừng thở, cơ thể cũng lập tức trở nên vô cùng cứng đờ. Cậu vô cùng căng thẳng, chỉ cần cậu còn sức lực, thì nhất định phải thoát khỏi mảnh bóng tối kinh khủng này, trốn khỏi nơi này. Cậu bắt buộc phải cố gắng hết sức một phen, cậu bắt buộc phải đâm chết gã kinh khủng này, khiến ánh sáng trong mắt hắn tắt đi. Hắn muốn giết Bilbo. Không, như thế không công bằng, Bilbo đã tàng hình rồi, Gollum tay không tấc sắt, Gollum không hề đe dọa giết cậu, ít nhất vẫn chưa hành động; hắn cô độc một mình, vô cùng thảm hại, không biết phải làm sao. Trong lòng Bilbo đột nhiên nảy sinh một loại cảm giác đồng cảm hỗn loạn giữa sợ hãi và thấu hiểu đối với sinh vật thảm hại này: hắn trải qua vô số năm tháng trong lòng đất không hy vọng, không ánh sáng này, bầu bạn với đá cứng, cá mù lạnh lẽo, lén lút hành động khắp nơi, quỷ quái lẩm bẩm một mình. Những ý nghĩ này đều lướt qua trong tâm trí cậu trong tích tắc, Bilbo rùng mình, tiếp theo, nhờ vào một sức mạnh kỳ lạ và quyết tâm đột nhiên nảy sinh trong cơ thể, cậu nhảy vọt lên.
Đối với loài người mà nói thì không tính là cú nhảy quá lợi hại gì, nhưng đừng quên, đây là cú nhảy trong bóng tối hoàn toàn. Cậu bay qua đầu Gollum, bay về phía trước bảy thước, nhảy lên ít nhất ba thước. Thực tế, cậu suýt chút nữa đập nát cái đầu mình ở cửa hang.
Gollum lập tức xoay người chạy tới, cố gắng bắt lấy người Hobbit đang bay qua đỉnh đầu, nhưng đã quá muộn: tay hắn lướt qua không trung, còn Bilbo thì rơi xuống đất vững vàng, bắt đầu bay người chạy về phía lối ra mới. Cậu không dám ngoái đầu đánh giá Gollum đang làm cái gì. Ban đầu, cậu có thể nghe thấy tiếng xì xì và nguyền rủa rõ ràng truyền đến từ phía sau, rồi âm thanh đó dừng lại; gần như cùng một khoảnh khắc, phía sau truyền đến tiếng hét thảm khiến máu đông cứng, tràn đầy hận thù và tuyệt vọng. Gollum đã bị đánh bại, hắn không dám tiến lên phía trước nữa, hắn đã thua rồi: hắn không chỉ đuổi mất con mồi, mà còn làm mất báu vật duy nhất hắn quan tâm trong cả cuộc đời. Tiếng hét này khiến tim Bilbo suýt nữa nhảy ra khỏi cổ họng, nhưng cậu vẫn kiên định tiếp tục chạy về phía trước. Mặc dù âm thanh đó bây giờ yếu ớt như tiếng vang vọng, nhưng hận thù trong đó vẫn khiến nó không ngừng bay tới:
"Tên trộm, tên trộm, tên trộm! Baggins! Chúng ta hận nó, chúng ta hận nó, chúng ta vĩnh viễn hận nó!"
Sau đó liền trở nên lặng ngắt như tờ. Nhưng, đối với Bilbo mà nói, điều này vẫn khiến người ta nơm nớp lo sợ. "Nếu Gollum gần đến mức có thể ngửi thấy hơi thở của bọn Orc, thì chúng cũng có thể nghe thấy tiếng hét và nguyền rủa của hắn. Ta phải cẩn thận một chút, con đường này có thể dẫn ta đến những chuyện kinh khủng hơn."
Đường hầm này không chỉ thấp bé, trông cũng rất sơ sài. Đối với người Hobbit mà nói, cũng không tính là quá khó đi, chỉ là cậu lại đá phải đá vụn trên mặt đất vài lần trong đoạn đường này. "Đối với bọn Orc cao lớn hơn thì dường như hơi thấp một chút," Bilbo nghĩ, nhưng cậu không biết, ngay cả tên Orc cao nhất, cũng có thể cúi người, chạy nhanh trong trạng thái hai tay gần như rủ xuống mặt đất.
Rất nhanh, đường hầm quanh co đi xuống bắt đầu kéo dài lên trên, sau một hồi lâu, nó trở nên vô cùng dốc, điều này khiến tốc độ của Bilbo chậm lại. Đến cuối cùng, con dốc cũng bằng phẳng lại, đường hầm ngoặt qua một khúc, lại bắt đầu tiếp tục đi xuống dưới. Ở đó, cuối một khúc quanh phía dưới, cậu nhìn thấy một tia sáng. Đó không phải là ánh đỏ tỏa ra từ đèn dầu, mà là ánh sáng ban ngày màu trắng, Bilbo lập tức cắm đầu chạy như điên.
Cậu dồn hết sức lực chạy thật nhanh, vòng qua khúc cua cuối cùng, cuối cùng cũng đến một không gian rộng mở. Sau khi ở trong bóng tối lâu như vậy, ánh sáng ở đây so sánh ra trở nên vô cùng chói mắt. Thực tế, đây chỉ là một tia sáng xuyên qua khe cửa, nguồn gốc thì là một cánh cửa đá khổng lồ cách đó không xa.
Bilbo chớp chớp mắt, lúc này mới nhìn thấy bọn Orc: bọn Orc vũ trang đầy đủ, tay cầm đao kiếm ngồi trong cửa, dùng ánh mắt cảnh giác đánh giá bên ngoài, giám sát con đường nhỏ dẫn đến cổng lớn. Chúng không hề lơi lỏng chút nào, chuẩn bị đối mặt với bất kỳ sự nguy hiểm nào.
Tốc độ chúng phát hiện ra người lạ nhanh hơn nhiều. Phải, chúng phát hiện ra cậu, không biết đây là ngoài ý muốn, hay là một trò đùa khác khi nhẫn đổi chủ mới; khi chủ nhân cần nó nhất, nó lại không nằm trên ngón tay của chủ nhân. Bọn Orc hoan hô một tiếng, lao về phía cậu.
Bilbo cảm thấy một nỗi sợ hãi và cảm giác mất mát, hầu như chẳng khác gì nỗi đau của Gollum. Cậu thậm chí quên cả rút vũ khí, chỉ nhớ thò tay vào túi. Chiếc nhẫn vẫn còn trong túi bên trái của cậu, cậu lập tức đeo nhẫn vào, bọn Orc kinh ngạc dừng bước – cậu cứ thế biến mất không dấu vết. Chúng phát ra tiếng gào thét lớn hơn trước, nhưng lần này không phải là hoan hô nữa.
"Nó đi đâu rồi?" Chúng hét lên.
"Mau quay về cửa!" Có người hét lớn.
"Hướng này!" Có người hét lên, "Là hướng đó!" Những người khác thì hét lên.
"Chú ý cửa lớn," đội trưởng ra lệnh.
Tiếng còi vang lên, giáp trụ va chạm, đao kiếm vung vẩy, bọn Orc nguyền rủa chạy lung tung, cản trở lẫn nhau, sự phẫn nộ cũng ngày càng cao trào. Trong chốc lát, đội bảo vệ vốn dĩ trật tự ngăn nắp đã rơi vào sự hỗn loạn tột độ.
Bilbo cảm thấy sợ hãi vô cùng, nhưng cậu vẫn cố gắng giữ lại một chút bình tĩnh, kịp thời trốn sau chiếc thùng lớn mà bọn Orc bảo vệ dùng để uống nước, vì thế đã tránh được sự mò mẫm mù quáng của bọn Orc và số phận bị giẫm đạp đến chết.
"Ta nhất định phải nhanh đến cửa, ta nhất định phải nhanh đến cửa!" Cậu không ngừng tự nhủ với mình, nhưng phải mất một khoảng thời gian rất dài cậu mới dám thực sự làm như vậy. Đó giống như một trò chơi bịt mắt bắt dê kinh khủng, khắp nơi đều là bọn Orc chạy lung tung vô mục đích, người Hobbit nhỏ bé tội nghiệp lách trái lách phải, cuối cùng vẫn bị một tên lính không rõ tình hình đụng ngã xuống đất. Cậu nắm lấy cơ hội, bò bằng bốn chân chui qua háng tên đội trưởng, lao về phía cửa.
Cánh cửa vẫn chưa đóng hẳn, nhưng đã có một con bán thú nhân đẩy nó khép lại, chỉ còn chừa một khe hẹp. Bilbo dốc hết sức bình sinh, nhưng phát hiện bản thân vẫn không thể đẩy cửa ra thêm chút nào, cuối cùng chỉ còn cách tìm cách lách qua. Chàng lách đi lách lại, rồi lại bị mắc kẹt. Khuy áo của chàng bị kẹt vào cánh cửa; chàng có thể nhìn thấy bầu trời xanh mây trắng bên ngoài, chỉ cần chạy thêm vài bước nữa là có thể tiến vào một thung lũng hẹp giữa những dãy núi cao chót vót. Ánh mặt trời ló rạng sau những tầng mây, soi rọi bên ngoài cánh cửa, nhưng chàng lại chẳng thể lách người qua nổi.
Đột nhiên, một tên bán thú nhân bên trong cửa gào lên: "Ở cửa có bóng người, bên ngoài có kẻ lạ!"
Tim Bilbo như nhảy lên tận cổ họng. Chàng vùng mạnh một cái, những chiếc khuy áo bắn tung tóe về mọi phía. Cuối cùng chàng cũng lách được ra ngoài, nhưng áo khoác và áo sơ mi đều đã rách bươm. Chàng phóng xuống bậc thang nhanh như một con dê núi đầy phấn khích, đám bán thú nhân kinh ngạc chỉ còn biết đứng nơi cửa nhặt những chiếc khuy đồng xinh đẹp của chàng.
Dĩ nhiên, chúng nhanh chóng gào thét đuổi theo, lục lọi khắp khu rừng; nhưng chúng không thích ánh mặt trời, ánh nắng khiến đôi chân chúng bủn rủn, đầu óc choáng váng. Chúng không thể tìm thấy Bilbo đang đeo nhẫn, bởi chàng đang im lặng lướt đi trong bóng râm của những tán cây, phi nước đại nơi ánh nắng không thể chạm tới. Thế nên, chẳng bao lâu sau, chúng đành lầm bầm chửi rủa quay trở lại cửa để tiếp tục canh chừng. Bilbo cuối cùng đã trốn thoát.