Chưa đến sáu giờ tối mà trời đã tối om, trên con đường quanh co men núi này lại chẳng có lấy một ngọn đèn đường. Nhìn từ buồng lái của tài xế ra ngoài, chỉ có thể nương theo ánh đèn pha rọi thấy mặt đường và những mép vực bất thình lình xuất hiện trong phạm vi tầm trăm mét phía trước, khiến người ta không khỏi nơm nớp lo sợ, chỉ sợ một thoáng sơ sẩy là cả người lẫn xe sẽ lao tọt xuống đáy vực sâu hoắm.

Ngồi xe suốt cả một buổi chiều, ai nấy đều bắt đầu mệt mỏi rã rời, khi trời sập tối lại càng thay nhau lăn ra ngủ khò khò. Đằng nào gần đây cũng chẳng có trạm dừng chân, muốn kiếm bữa cơm lót dạ cũng chịu. May mà chiếc xe này còn khá mới, có bật hệ thống sưởi, không đến mức làm đông cứng ngón chân.

Trong một môi trường chứa đầy những yếu tố bất trắc thế này, tôi rất khó ngủ say. Đang mơ màng thì tôi cảm giác chiếc xe khách dường như dần dừng hẳn lại. Chắc có ai xuống đi vệ sinh chăng? Tôi tự an ủi bản thân, cố gắng chìm vào giấc ngủ sâu hơn một chút.

Thế nhưng bẵng đi chừng vài phút đồng hồ, chiếc xe khách vẫn bặt vô âm tín, không hề có dấu hiệu nổ máy trở lại. Lòng tôi bứt rứt không yên, đành phải mở mắt ra xem rốt cuộc có chuyện gì.

Đèn trong khoang xe đều đã tắt ngấm, chỉ còn ngọn đèn nhỏ trên đỉnh đầu tài xế là còn gắng gượng phát sáng, nhưng cũng chỉ đủ soi rọi một khoảng chừng một mét vuông chung quanh.

Bên ngoài cửa sổ đen như mực, hoàn toàn không biết xe đang nằm ở mép vực hay dưới chân núi. Tôi nhìn sang chiếc đồng hồ điện tử trên đầu bác tài, đã mười một giờ hai mươi phút đêm rồi.

Theo lý thì giờ này chắc sắp đến Thần Mộc rồi chứ, cho dù có phải chờ để vào bến, cũng chẳng thể nào có chuyện cả một huyện lỵ lớn ngần ấy lại không có lấy một ngọn đèn đường?

Tôi vừa định đứng dậy bước lên phía trước dòm thử thì chiếc xe khách rốt cuộc cũng chịu nổ máy. Nhưng xe chỉ vừa lăn bánh được vài mét thì lại chết máy rồi dừng hẳn lại.

... Rốt cuộc là thế nào nhỉ? Lòng tôi càng thêm ngờ vực, bèn vịn vào lưng ghế đứng dậy, rón rén bước ra phía sau buồng lái. Bác tài vừa buông tay khỏi cần phanh tay, đang bưng cốc trà lên nhấp một ngụm.

"Bác tài, sao thế ạ? Xe bị hỏng à bác?" Tôi ngoái đầu nhìn lại, thấy cả xe người ta vẫn đang ngủ say, đành hạ thấp giọng hỏi.

"Hầy! Nhìn đằng trước kìa!" Bác tài cũng chẳng nói nhiều, chỉ tay ra ngoài kính chắn gió phía trước rồi tiếp tục ung dung uống trà.

Loại xe khách hạng sang kiểu mới này có sàn ghế ngồi của hành khách cao hơn vị trí buồng lái, sau khi lên xe phải bước lên vài bậc thang mới tới khu vực ghế ngồi. Thiết kế này một mặt là để khoang hành lý phía dưới rộng rãi hơn, nhưng quan trọng nhất là ngồi ở vị trí cao sẽ đỡ bị say xe. Vì thế tôi đứng từ phía sau muốn nhìn thấy toàn cảnh phía trước thì buộc phải bước xuống bậc thềm cạnh cửa lên xuống mới được.

Bước tới cạnh buồng lái, tôi phóng tầm mắt nhìn ra phía trước, lúc này mới vỡ lẽ: Hóa ra là tắc đường! Chỉ thấy cách đó vài chục mét đằng trước toàn là một hàng xe tải cỡ lớn nối đuôi nhau, chiếc nọ bám sát đuôi chiếc kia, uốn lượn ngoằn ngoèo. Có chiếc vẫn còn sáng đèn pha đèn hậu, có chiếc lại dứt khoát tắt đèn tắt máy y hệt chiếc xe khách của chúng tôi.

Căn cứ theo những đốm đèn xa nhất có thể trông thấy, hàng xe này ước chừng phải dài tới vài cây số. Hơn nữa đại đa số đều là xe tải chở hàng, xe khách và xe con hầu như không có. Đương nhiên, những xe nằm ngoài tầm mắt xa hơn trăm mét thì tôi cũng chịu không thấy được.

... Giỏi thật! Đoàn xe tắc đường tráng lệ thế này quả thực là lần đầu tiên tôi được chứng kiến. Hơn nữa hiển nhiên là nơi này vẫn chưa tới địa phận huyện Thần Mộc, bởi vì phía xa ngoài ánh đèn xe ra thì chẳng còn bất kỳ đốm sáng nào khác, lại thêm thời tiết không mấy đẹp trời, đến trăng sao cũng chẳng thấy tăm hơi.

Bác tài lái xe suốt nửa ngày trời, vừa ngột ngạt vừa mệt mỏi, thấy có người đến bắt chuyện thì lập tức hào hứng hẳn lên. Chẳng đợi tôi cất lời hỏi, bác đã chỉ tay vào đuôi chiếc xe tải phía trước hỏi tôi: "Cậu biết đám xe này đến đây để làm gì không?"

"... Đến chở than ạ?" Tôi suy nghĩ chốc lát rồi đoán mò.

Dù sao nơi này cũng là huyện sản xuất than đá số một cả nước, lại mới bước vào đầu đông, đúng vào thời điểm nhu cầu dùng than tăng vọt.

"Thông minh!" Bác tài giơ ngón tay cái lên tán thưởng, đoạn tiếp lời: "Con đường này ấy à, ba mùa xuân, hạ, thu, bất kể đi vào lúc nào cũng thông thoáng không vướng bận gì. Duy chỉ có mùa đông vừa tới là dăm bữa nửa tháng lại tắc cứng một lần. Cứ hễ tắc một cái, nhẹ thì nửa ngày, nặng thì có khi kéo dài cả mấy ngày trời!"

"Không còn đường nào khác sao bác?" Tôi nhìn ánh đèn lờ mờ dưới chân núi phía xa, nhíu mày hỏi.

"Không, đường đi tới Thần Mộc chỉ có vỏn vẹn ba con đường thôi." Bác tài vừa nói vừa khoa tay múa chân miêu tả: "Tạo thành một hình chữ Y, lấy Thần Mộc làm điểm giao nhau. Một đường dẫn tới Ordos, vùng ngoài cửa ải; một đường vượt sông Hoàng Hà chạy thẳng tới Sơn Tây; còn lại chính là đường cao tốc Thần Du dưới chân chúng ta đây. Cậu chưa từng đi con đường sang Sơn Tây đấy thôi, bên đó mới gọi là tắc kinh hoàng!"

Lờ mờ cảm thấy lần này e rằng không thể thông xe sớm được, tôi bèn hỏi: "Vậy theo bác thì lần này đại khái sẽ tắc bao lâu?"

"... Ừm... khó nói lắm!" Bác tài nhấp một ngụm trà, nói tiếp: "Lần trước tôi bị tắc ở đây là nửa tháng trước, lúc vừa chớm đông, đợt ấy tính ra còn nhanh chán, cũng bắt đầu từ tầm giờ này mà đến trưa hôm sau là thông xe rồi. Còn cái cảnh tắc đường lúc nửa đêm thế này ấy hả, cậu đừng có hòng trông mong gì, trước khi trời sáng tuyệt đối không thể nào thông được đâu! Chưa kể còn phải xem nguyên nhân là do đâu nữa. Nếu là tai nạn giao thông thì xử lý còn nhanh, chứ nếu đơn thuần là do cái đám xe tải này chen lấn tạt đầu bừa bãi gây ra thì cứ gọi là đợi mút chỉ nhé!"

Thôi xong, xem ra bao nhiêu chuyện xui xẻo trên đời đều bị bọn tôi vớ phải cả rồi. Tôi hỏi han thêm xem còn cách huyện lỵ Thần Mộc bao xa nữa, đang tính quay về chỗ ngồi thì phía sau đã vang lên giọng nói của Ân Kiên: "Lão Hạ, làm gì đấy? Sao xe không chạy nữa?"

Không thấy mặt cậu ta thì thôi, vừa thấy tên này lò dò bước tới, tôi liền túm chặt lấy cậu ta kéo xuống, chỉ tay vào hàng xe rồng rắn đằng trước gắt: "Nhìn đi! Nhìn cho kỹ vào! Cứ nằng nặc đòi đi xe khách đường dài làm cái gì, cậu xem người ta tắc đường đến mức nào rồi kìa! Có lỡ dở hết việc không cơ chứ?!"

"... Vãi chưởng, có đùa không đấy?!" Ân Kiên vừa nghía qua một cái cũng lập tức ngớ người, thốt lên thất thanh: "Đến cái đường cao tốc chết tiệt này mà cũng tắc xe được á?!"