Hôm sau, tôi vẫn đến ngôi trường trung học tư thục nơi mình làm việc, cắm cúi vào đống công việc. Những tờ "Thông cáo", những bảng biểu, viết đến nỗi tay tôi mỏi nhừ. Các đồng nghiệp đều đã quen mặt tôi, nhất là giáo vụ chủ nhiệm, người rất thích nét chữ nhỏ nhắn ngay ngắn của tôi, nhưng cũng bày tỏ sự thương cảm đối với thân thể bệnh tật này, bảo tôi những văn kiện nào không quá cấp bách, có thể "từ từ" mà chép vào sổ. Học sinh trong trường tổng cộng hơn hai ngàn người, ai nấy đều vô cùng khỏe mạnh, hoạt bát, vui vẻ. Giờ tan học, xe đạp nhiều vô số kể. Trong trường còn phân chia "Ký túc xá nam" và "Ký túc xá nữ", trang thiết bị bên trong tuy không phải là "hào hoa", nhưng cũng rất chỉnh tề, tôi thực lòng ngưỡng mộ họ.
Thế nhưng, tôi lại quan tâm đến những người bạn của mình hơn: Lưu Bảo Thành hiện còn bị giam giữ ở nha môn hay không? Cậu ấy là "tình hữu khả nguyên" (có lý do thông cảm được), tất nhiên không thể phán tội nặng. Song Đao Thái Tuế sau lần hưng phấn này đến lần khác, thân thể lão bệnh ấy liệu có còn gượng dậy được không? Hồ Lệ Tiên hiện giờ còn khóc suốt ngày chăng? Ngay cả "bà Thôi" kia, dù không phải là bạn của tôi, tôi cũng còn thấy quan tâm hơn.
Ngày đó quay lại, thấy Dương Quế Linh cùng Hồ Lệ Tiên đang đợi tôi trong sân. Hồ Lệ Tiên mặt đầy nước mắt, vừa thấy tôi đã muốn quỳ xuống dập đầu, tôi vội đỡ lấy. Tôi đã cảm nhận được nỗi bất hạnh ngày càng chồng chất của họ một cách xót xa. Lúc này, Hồ Lệ Tiên khóc đến mức không thốt nên lời. Dương Quế Linh thay cô bé nói: "Cha nuôi con hôm qua đi rồi, bệnh tình càng nặng hơn, khoảng hơn hai giờ sáng thì trút hơi thở cuối cùng. Không có tiền, hôm nay con mới bán hai bộ trang phục diễn, mua cho cha nuôi một cỗ quan tài, nhưng vẫn còn cần dùng chút tiền..."
Tôi xua tay, thở dài nói: "Không cần nói nữa!..." Tôi vào nhà lấy ra số tiền ít ỏi còn lại đưa cho họ. Tôi khuyên Hồ Lệ Tiên đừng quá bi ai, chuyện tối hôm đó ở nhà họ Thôi, càng không nên để trong lòng, đó chỉ là một bài học kinh nghiệm. Nhân sinh chỗ nào cũng phải chịu kinh nghiệm, sau này mới có thể bước vào con đường bằng phẳng.
Tôi lại hỏi: "Lưu Bảo Thành hiện giờ thế nào rồi?"
Dương Quế Linh nói: "Đại khái là không sao đâu! Ông Thôi tuy khẳng định là nó ném xuống lầu, nhưng vợ ông ta lại cứ khăng khăng không phải, thế là lộ ra bao nhiêu chuyện xấu xa của ông ta. Như vậy, Lưu Bảo Thành đại khái là không có tội gì cả. Chỉ là đứa em gái nuôi này của tôi... thật sự, ngài bảo Lệ Tiên sau này phải làm sao đây? Nhưng cha nuôi con sống thì cũng là một phế nhân, thời buổi này còn đâu gánh hát nữa? Chết đi thì là hưởng phúc, nhưng lại để lại một cô gái lớn thế này. Con bé định đi hát xướng với tôi, ngài nghĩ xem: Hoàn cảnh hát xướng phức tạp biết bao, tôi sao đành nhìn con bé chịu đói, nhưng cũng không thể để con bé theo tôi đi hát được! —— thế nhưng, sau này phải làm sao đây!"
Tôi cũng nhíu mày.
Hồ Lệ Tiên vốn là một cô gái lớn "nói năng hoạt bát", hiện tại dường như lời cũng không biết nói, chỉ biết khóc.
Kết quả tôi nói: "Chỉ đành từ từ tính tiếp thôi!"
Họ rời đi.
Dung mạo xinh đẹp của Hồ Lệ Tiên không phải không làm tôi rung động, nhưng tôi không thể bàn chuyện tình cảm với cô bé. Tôi lại càng không thể cưới cô bé, huống chi, nay tôi là một kẻ thi huệ, nên ngay cả việc đến phúng viếng Song Đao Thái Tuế đã nhắm mắt xuôi tay, tôi cũng không đi, tôi tránh hiềm nghi "thừa cơ trục lợi, đồ nhân chi nữ" (nhân lúc người gặp nạn mà chiếm đoạt con gái người ta) —— tôi chính là loại "lão não cân" (kẻ cứng nhắc) như vậy đấy.
Từ đó, tôi vẫn cần mẫn làm việc ở trường. Tôi có một tâm sự, đó là muốn tìm cách mưu cầu cho Hồ Lệ Tiên một công việc. Đến nay, tôi phải tin vào câu "Hữu chí giả, sự cánh thành" (người có chí, việc ắt thành). Tôi nghe nhân viên sự vụ của chúng tôi bàn tán với giáo vụ chủ nhiệm, rằng trong ký túc xá nữ cần một người "nữ tạp dịch". Tôi lần đầu tiên ngỏ lời với chủ nhiệm một cách đột ngột, tôi nói: "Tôi có thể giới thiệu một người." Nhân viên sự vụ nói: "Ngày mai bảo cô ấy tới, xem sao đã." Hóa ra tìm loại công việc này cũng không quá khó, nằm ngoài dự đoán của tôi. Ngày đó, tan làm, tôi đến thẳng "Kim Ngư Trì" để tìm Hồ Lệ Tiên —— đây là lần thứ hai tôi đến ngôi nhà nát trong ngõ nhỏ này. Tôi thấy cảnh tượng vẫn như cũ, chỉ là chân tường mọc thêm ít cỏ dại, con chó kia cũng không gặp lại nữa. Tôi vừa hỏi: "Có ai không?" Hồ Lệ Tiên liền từ căn phòng nhỏ tối tăm bước ra, cô bé cười nói: "Ôi! Ngài đến rồi ạ!" Tôi thấy cô bé mặc chiếc áo khoác xanh nửa cũ, quần thanh khố cũng chỉnh tề, bím tóc buộc dây vải trắng, hai chiếc giày bọc vải trắng, nhưng hai tay đều dính đầy "bột tạp hợp", hóa ra cô bé đang nấu cơm. Mẹ cô bé cũng không có nhà, cô bé mời tôi vào nhà, tôi lắc đầu, nói: "Tôi đến đây chỉ vì đã tìm được một công việc cho cô, không biết cô có muốn làm không?" Tôi kể cho cô bé nghe về tình hình ở trường chúng tôi, cùng đại khái về "ký túc xá nữ" —— tôi chưa từng vào trong đó, chỉ nhìn thấy ngoại quan của tòa nhà đó, nghe người ta kể sơ qua —— và tôi đã đổi danh xưng "nữ tạp dịch" thành "nữ công hữu", tôi nói: "Tiền kiếm được không nhiều, nhưng cũng không đến nỗi tệ, đây là công việc phục vụ công cộng, tuyệt đối không phải là đi làm a hoàn, mụ già. Nếu cô muốn, ngày mai có thể đến trường tìm tôi, nhưng đại khái vẫn phải thử việc một chút, có lẽ còn chưa chắc chắn đã được nhận." Cô bé nghe xong, vui mừng cười nói: "Em sao có thể không muốn chứ? Kiếm được vài đồng chẳng phải giải quyết được cuộc sống rồi sao? Ngày mai sớm nhất định em sẽ đi." Tôi bảo cô bé địa chỉ chi tiết của trường. Tôi còn dặn: "Cô còn phải đợi mẹ về, bàn bạc với bà ấy, ngay cả chỗ Dương Quế Linh, tốt nhất cũng nên đến nói một tiếng." Cô bé lúc này lộ vẻ cảm kích, vành mắt dường như còn hơi đỏ, nói: "Ngài quá khách khí rồi! Đây chẳng phải là ngài đang giúp chúng em sao? Nói với họ, họ không biết sẽ vui mừng thế nào đâu, còn cần phải bàn bạc sao?" Tôi gật đầu nói: "Tốt tốt tốt!" Tôi lại hỏi thăm: "Vụ kiện của Bảo Thành thế nào rồi?" Cô bé nói: "Không sao đâu, ngài yên tâm, anh ấy chỉ cần ở trại tạm giam làm khổ sai một tháng nữa là được thả ra thôi, anh ấy không sao đâu, anh ấy khỏe mạnh như vậy, bị giam mấy ngày, làm mấy ngày khổ lực, đối với anh ấy thì có đáng là gì?" Tôi nói: "Tôi đi đây!" Cô bé tiễn tôi ra cửa, còn nói: "Cảm ơn ngài!"
Hôm sau, tôi đợi cô bé ở trường, cô bé ăn mặc rất sạch sẽ đến. Nhân viên sự vụ dẫn cô bé đi gặp "quản xá" ký túc xá nữ —— là một bà già béo —— quản xá vừa nhìn thấy cô bé liền ưng ý, thế là nhận vào làm. Tôi giúp cô bé hỏi thăm, trong "ký túc xá nữ" chỉ lo lau bàn, lau kính, lau sàn nhà, công việc này cũng không phải chỉ mình cô bé làm, một tháng mười đồng, bao ăn bao ở. Lại nói, những người trẻ tuổi như cô bé, trong số các nữ sinh này khó mà tìm được ai ôn hòa và xinh đẹp như cô bé. Nếu cô bé cũng thay chiếc áo khoác trắng, quần xanh, lại cưỡi một chiếc xe đạp nữ, đám nam sinh chúng tôi, thật có khi sẽ bầu cô ấy là "hoa khôi của trường", nữ sinh tự nhiên đối với cô bé cũng là hoan nghênh. Ngày tháng lâu dần, cô bé còn có thể học các nữ sinh kia ít sách, chữ, gián tiếp thu được ít học thức.
Tôi làm ở trường này hơn hai tháng, đồng nghiệp đều chung sống rất tốt, nhưng bệnh của tôi vẫn chưa khỏi hẳn, gia đình lại viết thư gọi về, thế là chưa đợi đến kỳ nghỉ hè, tôi đã quay về cố hương.
Dưỡng bệnh ở quê nửa năm, lại đến một thành phố lớn khác làm nhân viên nhỏ được vài tháng, tiếp cận với đám người giàu có, nhìn thấy cuộc sống xa hoa của mấy thiếu gia tiểu thư kia; những cái "lố lăng" hiện ra khiến tôi căm ghét; khiến tôi nhớ đến những hiệp khách, nghĩa sĩ, những người phụ nữ ti tiện mà có tình cảm chân thật nơi phong trần ở cố thành.
Mùa thu năm nay, tôi có được cơ hội quay lại Bắc Kinh. Đến ngôi trường đó, tôi đặc biệt xem qua Hồ Lệ Tiên, cô bé mặc quần áo mộc mạc chỉnh tề mà lại mới. Cô bé cho tôi vào "phòng tiếp đãi", nói chuyện tỉ mỉ với tôi. Cô bé nói hoàn cảnh gia đình hiện giờ rất tốt, chỉ là Lưu Bảo Thành vẫn đang buôn bán ở Thiên Kiều, Dương Quế Linh cũng vẫn đi hát, nhưng đều duy trì được cuộc sống. Cô bé lại đỏ mặt nói: "Em đã đính hôn rồi, ngài không biết sao?" Tôi nói: "Thật sao? Cái này tôi phải chúc mừng cô!" Cô bé liền lấy từ cuốn nhật ký nhỏ bên người ra một tấm ảnh bán thân của một nam thanh niên, nói: "Chính là anh ấy, do quản xá Trương thái thái của chúng em giới thiệu, làm việc trên đường sắt, thu nhập không cao lắm, nhưng người —— thì tốt lắm!" Tôi cũng liên tục nói: "Tốt, tốt, tốt, thế này thì tốt quá rồi!" Tôi lật tấm ảnh ra xem mặt sau, thấy có chữ viết bằng bút sắt: "Lệ Tiên ái muội huệ tồn..." Cô bé thẹn thùng đòi lại tấm ảnh.
Tôi từ biệt Hồ Lệ Tiên, liền hướng tới Thiên Kiều, tìm chỗ của Lưu Bảo Thành. Thấy cậu ấy để trần đôi vai rộng tấm lưng dày, đôi tay rắn chắc, lại đang ở đó dùng chưởng đập vỡ những khối đá, rồi múa tít thanh "Thanh Long Yển Nguyệt Đao" nặng trăm cân, luyện xong, bưng khay bán thuốc: "Đại lực hoàn! Đại lực hoàn! Chuyên trị ngũ lao thất thương...... Dù sao các vị mua thuốc cũng là xem trò vui của tôi, giúp tôi một tay, ăn không chết người là được! Đệ tử Lưu Bảo Thành, là môn đồ của cố lão phiêu đầu Song Đao Thái Tuế, võ nghệ học từ sư phụ, ở đây bán thuốc mưu sinh......" Tôi cười nói: "Lấy cho tôi hai bao đi!" Cậu ấy vừa nhìn thấy, thật là vừa kinh vừa hỉ, nói: "A! Hiếm khi thấy ngài quá!" Tôi nói: "Cậu cứ bán thuốc đi! Đợi lát nữa, tôi vẫn đợi cậu ở quán nhỏ chỗ chúng ta ăn cơm năm ngoái, anh em ta tụ họp một chút." Cậu ấy cung kính và thành khẩn đáp lời tôi liên tục.
Tôi dạo quanh nơi tạp loạn mà thú vị này ở Thiên Kiều thêm nửa ngày. Giả Ba Lâm nguyên lai cũng "cựu nghiệp vị cải" (nghề cũ không đổi), vẫn ở đó lôi dương cổ, thổi dương hào, biểu diễn "ma thuật", tôi không có đi xem. Tôi tìm đến quán nhỏ mà năm ngoái đã ăn cơm cùng Lưu Bảo Thành, vào xem thử, Lưu Bảo Thành đã đến trước rồi. Cậu ấy nói: "Từ sau sự việc năm ngoái, em không còn gặp được ngài. Sau đó vụ kiện xong xuôi, biết sư phụ mất là ngài đã giúp mai táng, việc của Lệ Tiên trong học đường là ngài giúp tìm việc..." Tôi nói: "Những việc đó còn cần nhắc lại sao? Đừng nói nữa, đó là việc tôi nên làm; chỉ là, Thiên Kiều này, còn thế lực của ông Thôi không? Ông ta còn thường bắt nạt người khác không?" Lưu Bảo Thành lắc đầu nói: "Ông ta xong đời rồi! Lần đó tuy không ngã chết, nhưng cũng tàn phế rồi. Thiên Kiều này tuy nói coi trọng cánh tay khỏe, nhưng phàm những người chỉ sống ở đây ăn cơm đều có chút nghĩa khí, ông ta từ lần đó đã thua rồi, hơn một năm nay không nhìn thấy ông ta ở Thiên Kiều này nữa!" Tôi lại hỏi: "Vợ của ông ta thì sao?" Lưu Bảo Thành nghiêm túc kính trọng nói: "Đó mới thực sự là một người tốt, vụ kiện của em, nếu không nhờ bà ấy, sợ là hiện tại cũng không ra nổi nhà giam. Chỉ là, không tìm được bà ấy nữa, bà ấy tất nhiên là đã bỏ kẻ họ Thôi rồi, không biết chuyển đến nơi nào, tìm được bà ấy, em nhất định phải cảm ơn bà ấy mới được!"
Ngày đó chúng tôi ăn cơm, uống rượu với nhau rất vui vẻ. Ăn xong là Lưu Bảo Thành trả tiền, vì cậu ấy nói hiện tại mình không cần nuôi sư phụ, sư nương và sư muội nữa, nên số tiền mỗi ngày cậu ấy kiếm được cũng đủ ăn đủ tiêu.
Sau khi chúng tôi chia tay, tôi lại dạo một vòng Thiên Kiều, tôi bày tỏ sự đồng tình, khâm phục đối với những người bán nghệ mưu sinh trong phong trần ở nơi này. Tôi còn biết họ —— thực ra không chỉ là họ, ngay cả những người phụ nữ như bà Thôi, họ cũng là một "con người", là người có nhiệt tình, có linh hồn.
Gió cao trời lạnh, cố thành chìm trong cảnh sắc cuối thu, tôi chợt nhớ đến cây du diệp mai nở rộ mùa xuân năm ngoái, nghĩ đến Hồ Lệ Tiên, mùa xuân tới cô bé sẽ kết hôn rồi, tôi chúc cô bé mãi mãi nở rộ như loài du diệp mai kia, xinh đẹp mà phương khiết.
(Toàn thư hoàn)