Cuộc tìm kiếm bắt đầu từ lúc rạng đông, nhưng đã qua chín giờ kém mười lăm mà vẫn chưa mang lại kết quả nào. Manston ăn chút bữa sáng rồi băng qua khoảng trũng của công viên nằm giữa trang viên cổ và trang viên hiện đại, để xin gặp Miss Aldclyffe.

Anh gặp bà ở nửa đường. Bà đang định đến thăm và chia buồn với anh, đồng thời đặt mọi người làm trên điền trang vào quyền định đoạt của anh, để việc tìm kiếm bất kỳ di vật nào của người vợ xấu số vừa thiệt mạng không bị chậm trễ dù chỉ một khoảnh khắc.

Anh đi cùng bà trở lại ngôi nhà. Ban đầu, họ trò chuyện cứ như thể cái chết của người phụ nữ tội nghiệp là một sự kiện mà người chồng buộc phải vô cùng tiếc thương; và khi những lời xã giao mà phép tắc xã hội đòi hỏi ở khía cạnh này đã được thốt ra hết, họ bàn đến những tổn thất vật chất và các bước nên làm để khắc phục.

Phải đợi đến khi cả hai đã khép mình trong căn phòng riêng của bà, bà mới nói chuyện với anh bằng giọng điệu cộc lốc và yếm thế quen thuộc của mình. Một sự đổi khác nhất định trong phong thái của anh, vốn xuất hiện vào sáng nay, từ nãy đến giờ đã ngăn cản bà dùng giọng điệu ấy: thái độ của kẻ vốn được bà sủng ái nay đã thay đổi, dù bà không tài nào biết được theo cách nào. Anh hoàn toàn là một con người khác.

‘Anh thực sự đau buồn cho người vợ tội nghiệp của mình chứ, ngài Manston?’ bà cất lời.

‘Vâng, tôi có đau buồn,’ anh đáp gọn lỏn.

‘Nhưng chỉ như đối với bất kỳ con người nào gặp phải cái chết bạo lực thôi sao?’

Anh thừa nhận điều đó—‘Bởi vì cô ấy không phải là một người phụ nữ tốt,’ anh nói thêm.

‘Tôi sẽ thấy tiếc nếu phải thốt ra những lời như vậy bây giờ, khi sinh linh tội nghiệp ấy đã qua đời,’ Miss Aldclyffe trách móc đáp lời.

‘Tại sao?’ anh hỏi. ‘Tại sao tôi phải ca tụng cô ấy nếu cô ấy không xứng đáng? Tôi nói chính xác những gì tôi từng rất khâm phục Sterne khi ông viết trong một bức thư của mình—rằng cả lý trí lẫn Kinh thánh đều không đòi hỏi chúng ta chỉ được nói những điều tốt đẹp về người đã khuất. Và giờ đây, thưa bà,’ anh tiếp lời sau một thoáng trầm ngâm, ‘có lẽ tôi có thể hy vọng rằng bà sẽ giúp đỡ tôi, hay đúng hơn là đừng ngáng đường tôi, trong nỗ lực chinh phục tình cảm của một tiểu thư đang sống quanh đây, một người mà tôi đã vô cùng quan tâm từ lâu.’

‘Cytherea!’

‘Vâng, Cytherea.’

‘Anh vẫn luôn yêu Cytherea bấy lâu nay sao?’

‘Vâng.’

Sự kinh ngạc là bước đệm cho niềm xúc động dâng trào trong lòng bà, khiến bà đứng phắt dậy và bước qua lại phía bên kia căn phòng. Người quản gia tĩnh lặng dõi theo và nói thêm: ‘Tôi đã và vẫn đang yêu cô ấy.’

Bà tiến sát lại gần anh, đăm đăm ngắm nhìn gương mặt anh, một tay buông thõng cử động lưỡng lự bên sườn.

‘Và cuộc hôn nhân bí mật của anh hóa ra là lý do thực sự duy nhất dẫn đến sự chần chừ trong việc theo đuổi Cytherea—điều mà người ta bảo đã trở thành chủ đề bàn tán khắp làng; chứ không phải vì anh thờ ơ trước sức hút của cô ấy.’ Giọng bà mang theo vẻ đoan quyết cũng như sự dò hỏi; nhưng hoàn toàn không có ghen tuông.

‘Vâng,’ anh đáp; ‘và đó không phải là một điều đáng hổ thẹn. Điều kìm chân tôi lại chính là chuyện đó—một ý thức đạo đức mà có lẽ, thưa bà, bà đã không đánh giá đúng ở tôi.’ Những lời sau được thốt lên với bộ dạng và giọng điệu đầy kiêu hãnh.

Miss Aldclyffe giữ im lặng.

‘Và giờ đây,’ anh nói tiếp, ‘có lẽ tôi nên giãi bày đôi lời để minh oan cho hành vi của mình gần đây, dẫu có phải chịu rủi ro làm bà mếch lòng. Động cơ thực sự của tôi khi tuân theo mệnh lệnh của bà là gọi người vợ quá cố về sống chung, không phải là thứ chính sách vụ lợi muốn giữ lấy một chiếc ghế mang lại cho tôi nhiều tiện nghi hơn bất cứ thứ gì tôi từng tận hưởng trước đây, mà là niềm đam mê không thể dập tắt dành cho Cytherea. Dù tôi vẫn luôn nhìn thấy sự yếu đuối, dại dột, thậm chí là tội lỗi trong đó, nó vẫn buộc tôi phải tìm cách ở lại gần cô ấy, ngay cả khi đang mang danh là chồng của một người phụ nữ khác.’

Anh đợi bà lên tiếng: bà không nói gì.

‘Có một trở ngại lớn ngáng đường tôi trong công cuộc chinh phục tình yêu của Miss Graye,’ anh nói tiếp.

‘Phải, Edward Springrove,’ bà điềm nhiên đáp. ‘Ta biết chứ, ta từng muốn thấy họ kết hôn; họ đã có chút xích mích nhỏ, và rồi mọi chuyện sẽ sớm hàn gắn lại thôi, trừ khi—’ bà nói cứ như thể chỉ mới bận tâm một nửa đến lời tuyên bố vừa rồi của Manston.

‘Cậu ta đã đính hôn để kết hôn với một người khác rồi,’ người quản gia nói.

‘Chà!’ bà thốt lên, ‘ý anh là người họ hàng ở Peakhill ấy hả; chẳng có gì giúp ích được đâu; cậu ta giờ đã trở về quê để hủy hôn rồi đấy.’

‘Cậu ta không được phép hủy hôn,’ Manston quả quyết và bình thản nói.

Giọng điệu của anh thu hút bà, khiến bà giật mình. Lấy lại bình tĩnh, bà kiêu kỳ nói: ‘Chà, đó là chuyện của anh, đâu phải chuyện của tôi. Dù nguyện vọng của tôi là muốn thấy cô ấy làm vợ anh, tôi không thể làm điều gì bất chính để đạt được kết quả đó được.’

‘Nhưng nó phải trở thành chuyện của bà,’ anh nói bằng một giọng cứng rắn, chắc nịch, nhìn thẳng vào mắt bà, như thể anh đang nhìn thấy toàn bộ bức tranh quá khứ của bà trong đó.

Một trong những điều khó tả nhất bằng ngòi bút chính là sự pha trộn kỳ lạ giữa các tâm trạng bộc lộ trên nét mặt một người phụ nữ khi, sau khi đã dày công sắp đặt vị trí cho người khác, cô ta đột nhiên nghi ngờ kẻ đó đang ngấm ngầm lung lay vị thế của chính mình. Miss Aldclyffe nhìn người quản gia với ánh mắt như thế.

‘Anh—biết—điều gì—về tôi phải không?’ bà lắp bắp.

‘Tôi biết tất cả,’ anh đáp.

‘Thế thì nguyền rủa cái cô vợ của anh đi! Cô ta đã viết thư bảo là sẽ không hé răng cơ mà!’ bà phẫn uất thốt lên. ‘Không lẽ cô ta không giữ nổi lời hứa dù chỉ một ngày sao?’ Bà trầm ngâm suy nghĩ rồi cất lời, nhưng không còn dùng giọng điệu dành cho một kẻ lạ mặt nữa: ‘Ta sẽ không nhượng bộ. Ta chưa phạm tội lỗi gì. Ta đã mềm lòng nhân nhượng trước những lời đe dọa của cô ta trong một khoảnh khắc yếu đuối, dẫu lúc đó ta rất muốn thách thức cô ta: nguyên nhân chính là vì ta thấy khó hiểu làm sao cô ta lại biết được chuyện đó. Chà! Ta sẽ không chịu đựng những lời đe dọa nữa đâu. Ồ, anh mà cũng dám đe dọa tôi sao?’ bà nói thêm một cách dịu dàng, như thể trong chốc lát bà đã quên mất mình đang nói chuyện với ai.

‘Tình yêu của tôi phải trở thành chuyện của bà,’ anh lặp lại, ánh mắt không hề rời khỏi bà.

Một nỗi thống khổ, không phải là nỗi thống khổ vì bị phát hiện một bí mật, đã nghẹn lời bà trong chốc lát. ‘Sao anh có thể trở mặt với tôi như thế khi chính tôi đã nhọc công đưa anh đến đây—nhọc công để anh có thể chinh phục cô ta cho đến khi tôi phát hiện ra anh đã có vợ. Ồ, sao anh có thể nhẫn tâm thế! Ồ!... Ồ!’ Bà bật khóc; và tiếng khóc của một người có bản chất như thế thật xé lòng chẳng kém gì tiếng khóc của một người đàn ông.

‘Việc bà đưa tôi đến đây là một bước đi tồi về mặt mưu lược liên quan đến bí mật của bà—ngu ngốc nhất trên đời,’ anh nói, chẳng màng đến nỗi đau khổ của bà. ‘Tôi đã biết tất cả, trừ danh tính của nhân vật chính, từ lâu lắm rồi. Ngay khi phát hiện ra việc tôi đến đây là một sự sắp đặt chứ không phải ngẫu nhiên, nó đã lập tức hướng sự chú ý của tôi về phía bà. Tất cả những gì còn lại cần thiết chỉ là một tia lửa sống, để biến một loạt những nhận thức rời rạc thành một chỉnh thể hữu cơ.’

‘Mưu lược ư, sao anh lại có thể nói về mưu lược lúc này? Nghĩ lại đi, hãy suy nghĩ cho kỹ đi! Và sao anh lại có thể đe dọa tôi khi anh biết rõ—anh biết rất rõ—rằng tôi sẵn sàng giúp đỡ anh mà chẳng cần đến một lời đe dọa nào cơ mà!’

‘Vâng, vâng, tôi nghĩ là bà sẵn sàng,’ anh nói có phần dịu giọng hơn; ‘nhưng sự thờ ơ của bà trong suốt từng ấy năm trời đã khiến tôi phải hoài nghi điều đó.’

‘Không phải sự thờ ơ đâu—đó là sự im lặng bị ép buộc. Cha ta còn sống.’

Anh cầm lấy tay bà, nhẹ nhàng siết chặt.

‘Giờ thì lắng nghe đây,’ anh nói, điềm tĩnh và ra dáng con người hơn khi bà đã bình tâm lại: ‘Springrove phải kết hôn với người phụ nữ mà cậu ta đã đính ước. Bà có thể bắt cậu ta làm thế, nhưng chỉ bằng một cách duy nhất.’

‘Được rồi: nhưng đừng nói bằng giọng gay gắt thế chứ, AEneas!’

‘Bà có biết rằng cha cậu ta làm ăn không mấy khấm khú trong hai, ba năm qua không?’

‘Ta có nghe phảng phất đôi lần, dẫu tiền thuê nhà của ông ấy vẫn được đóng đều đặn phải không?’

‘Ồ vâng; thế bà có biết các điều khoản trong hợp đồng thuê những ngôi nhà đã bị thiêu rụi không?’ anh nói, giải thích cho bà hiểu rằng theo các điều khoản đó, bà hoàn toàn có thể ép ông ấy phải xây lại từng căn nhà một. ‘Hơn thế nữa, đây là trường hợp hỏa hoạn do sơ suất rõ ràng nhất mà tôi từng biết,’ anh tiếp lời.

‘Tôi không muốn chúng được xây lại; anh biết rõ là cha tôi đã có ý định, ngay khi hợp đồng hết hạn, sẽ giải tỏa khu đất đó để mở một lối đi mới vào công viên cơ mà?’

‘Vâng, nhưng điều đó không làm thay đổi cục diện, sự thật là bác nông dân Springrove đang nằm trong tầm kiểm soát của bà ở mức độ vô cùng nguy hiểm đối với ông ấy.’

‘Tôi sẽ không làm thế đâu—đó là một âm mưu.’

‘Bà sẽ làm thế vì tôi chứ?’ anh thiết tha nói.

Miss Aldclyffe biến sắc.

‘Giờ thì tôi không đe dọa nữa, tôi đang khẩn khoản đấy,’ anh nói.

‘Bởi vì anh hoàn toàn có thể đe dọa nếu muốn,’ bà buồn rầu đáp. ‘Nhưng sao phải làm vậy—khi cuộc hôn nhân của anh với cô ta vốn là ý đồ cưng chiều nhất của chính tôi từ trước cả khi nó trở thành của anh chứ? Tôi phải làm gì đây?’

‘Hầu như chẳng phải làm gì cả: chỉ đơn giản thế này thôi. Khi tôi gặp lão bác nông dân Springrove, điều mà tôi sẽ làm trong một hoặc hai ngày tới, và thông báo với ông ấy rằng họ sẽ phải xây lại những ngôi nhà đó, bà hãy đến gặp thanh niên kia. Hãy tự mình gặp cậu ta, để những đề xuất đưa ra trông có vẻ không phải là gì khác ngoài sự bốc đồng của chính bà. Hoặc bà hoặc cậu ta sẽ khơi múc chủ đề về những ngôi nhà. Việc xây lại chúng sẽ ngốn ít nhất sáu trăm bảng, và hầu như chắc chắn cậu ta sẽ nói rằng chúng ta quá tàn nhẫn khi cứ bám lấy từng chữ trong hợp đồng. Khi đó, hãy nói với cậu ta rằng ngay cả bản thân bà cũng khó lòng nghĩ đến việc ép một người thuê nhà lâu năm như cha cậu ta đi đến bước đường cùng đầy đau đớn ấy—sẽ không có sự ép buộc xây cất nào cả, đơn giản là hủy bỏ hợp đồng thuê nhà. Sau đó, hãy nói năng đầy cảm xúc về cô họ hàng của cậu ta, như một người phụ nữ mà bà kính trọng và yêu mến, người mà bà đã thấu hiểu bí mật là đang héo mòn tâm can vì niềm hy vọng bị trì hoãn. Hãy nài nỉ cậu ta kết hôn với cô ấy, người vợ đính ước cũng là bạn của bà, coi như chút đền đáp cho sự tử tế của bà đối với cha cậu ta. Đừng gợi ý một ngày quá cận kề cho đám cưới của họ, kẻo cậu ta sẽ nghi ngờ bà có động cơ nào khác ngoài sự đồng cảm của một người phụ nữ. Hãy dỗ dành cậu ta đưa ra lời hứa với cô ấy rằng cô ấy sẽ là vợ mình vào cuối thời hạn một năm, và khi cậu ta đồng ý điều này, hãy giục cậu ta viết thư cho Cytherea, tuyên bố từ hôn cô ấy hoàn toàn.’

‘Cô ta đã từng yêu cầu cậu ta làm thế rồi.’

‘Càng tốt hơn chứ sao—và bảo cô ấy rằng, cậu ta sắp sửa thực hiện lời hứa lâu năm là kết hôn với người em họ của mình. Nếu bà thấy đáng làm, bà có thể nói rằng Cytherea không phải là không có ý định nghĩ đến tôi trước khi cô ấy biết tôi đã có vợ. Tôi đang giữ ở nhà một lá thư ngắn cô ấy viết cho tôi vào buổi tối đầu tiên tôi gặp cô ấy, trông có vẻ khá nồng nhiệt, và tôi có thể cho bà xem. Hãy tin tôi, cậu ta sẽ từ bỏ cô ấy. Khi cậu ta đã kết hôn với Adelaide Hinton, Cytherea sẽ bị thuyết phục để kết hôn với tôi—có lẽ là trước cả lúc đó; lòng kiêu hãnh của một người phụ nữ rất dễ bị tổn thương.’

‘Và có lẽ tôi nên viết thư cho Mr. Nyttleton để tìm hiểu kỹ hơn luật pháp quy định thế nào về mấy ngôi nhà chứ?’

‘Ồ không, chẳng vội gì chuyện đó. Chúng ta thừa biết tình hình ra sao—thừa đủ để nói chuyện về nó bằng những nét chung chung rồi. Và tôi muốn áp lực phải được trút lên đầu cậu thanh niên Springrove trước khi cậu ta rời nhà đi lần nữa.’

Bà liếc nhìn anh lén lút, lâu và buồn bã, khi sau câu nói đó, anh chìm đắm vào suy tưởng, đôi mắt thẫn thờ dò theo họa tiết trên thảm. ‘Đúng vậy, đúng vậy, cô ấy sẽ là của tôi,’ anh thì thầm, chẳng màng đến sự hiện diện của Cytherea Aldclyffe. Cuối cùng, anh ngẩng đầu lên với ánh mắt dò hỏi.

‘Ta sẽ làm hết sức mình, AEneas,’ bà đáp.

Talibus incusat. Manston liền rời khỏi ngôi nhà, và một lần nữa hướng về phía những tàn tích cháy đen, nơi những người đàn ông vẫn đang cào bới và dò dẫm.

Những tàn tích còn âm ỉ của quán trọ Three Tranters dường như hứa hẹn rằng, ngay cả khi những người tìm kiếm có tìm ra di hài của người phụ nữ tội nghiệp Mrs. Manston đi chăng nữa, cũng sẽ chẳng còn lại mấy để mà nhận diện.

Bao gồm phần lớn là than củi và tro của gỗ sồi lẫn hạt dẻ khô cứng, hòa quyện cùng rơm rạ lợp nhà, phần lõi bên trong đống đổ nát là một khối than hồng rực, khi bị khơi động lên vẫn bắn ra những tia lửa và ngọn lửa nhỏ dài lâu sau khi lớp vỏ ngoài đã lụi tàn và ngả đen. Dù vậy, người ta vẫn kiên trì hy vọng rằng một số dấu vết của thi thể sẽ sống sót qua sức nóng của than hồng, và sau cuộc tìm kiếm diễn ra liên tục suốt ba mươi giờ đồng hồ dưới sự chỉ đạo trực tiếp của chính Manston, người ta đã tìm đủ phần di cốt để dập tắt mọi hoài nghi về số phận của cô.

Những di vật đáng buồn thu lượm được bao gồm chiếc đồng hồ của cô, một chùm chìa khóa, một vài đồng tiền xu, và hai khúc xương đã cháy xém đen thui.

Hai ngày sau, cuộc điều tra chính thức về nguyên nhân cái chết của cô được tiến hành tại quán trọ Rising Sun, trước sự chủ trì của Mr. Floy, vị quan sát giảo nghiệm tử thi, cùng một bồi thẩm đoàn gồm những cư dân kỳ cựu trong vùng. Quán rượu nhỏ bé—nơi duy nhất còn sót lại trong làng—chật kín người, từ những nông dân lân cận cho đến những chủ điền giàu có hơn: tất cả những ai có thể chớp lấy dù chỉ một giờ rảnh rỗi khỏi công việc đều có mặt để lắng nghe.

Bồi thẩm đoàn đã tận mắt quan sát phần di cốt buồn bã và bé nhỏ đến mức vô hình ấy, được bọc trong một mảnh vải cambric trắng và đặt ở chính giữa một chiếc quan tài được đóng tỉ mỉ lót lụa trắng (theo lệnh của Manston), được đặt trong một căn phòng liền kề, phần không gian trống còn lại trong quan tài được lấp đầy hoàn toàn bằng hoa và lá thường xuân sắp xếp cẩn thận—cũng là do chính tay người quản gia thực hiện.

Abraham Brown, ở Hoxton, London—một cụ già tóc trắng phau, không còn chút hồng hào nào vốn khiến cho mái tóc trắng trở nên ưa nhìn—đã tuyên thệ và khai rằng ông làm nghề cho thuê trọ tại một địa chỉ được ông nêu rõ. Vào một buổi tối thứ Bảy cách vụ hỏa hoạn chưa đầy một tháng, một phụ nữ đã đến tìm ông với rất ít hành lý, và thuê căn phòng mặt tiền ở tầng hai. Ông không hỏi cô đến từ đâu, vì cô đã trả trước tiền phòng một tuần, nhưng cô khai tên là Mrs. Manston, và giới thiệu ông, nếu muốn có sự bảo đảm nào về nhân thân của cô, hãy gặp Mr. Manston tại Knapwater Park. Cô sống ở đây suốt ba tuần, hiếm khi đi ra ngoài. Có một đêm cô ngủ lại bên ngoài phòng trọ trong khoảng thời gian đó. Đến cuối thời gian ấy, vào ngày 28 tháng 11, cô rời khỏi nhà ông bằng một chiếc xe taxi bốn bánh, vào khoảng mười hai giờ trưa, dặn người lái xe đưa đến ga Waterloo. Cô thanh toán mọi chi phí phòng trọ, và vì chưa báo trước trọn một tuần trước khi đi, cô ngỏ ý trả tiền cho tuần tiếp theo, nhưng ông chỉ nhận một nửa. Cô mặc một chiếc váy đen dày và khoác áo mưa chống thấm nước màu xám lúc rời đi, hành lý gồm có hai chiếc hộp, một bằng gỗ ván thông trơn gắn nẹp sắt sơn mỏng đen, chiếc còn lại được bọc kín bằng vải bạt.

Joseph Chinney, nhân viên khuân vác tại ga Carriford Road, khai rằng ông nhìn thấy Mrs. Manston, ăn mặc đúng như lời nhân chứng trước đã mô tả, bước xuống từ một toa xe hạng nhì vào đêm ngày 28. Cô đứng cạnh ông trong lúc hành lý được dỡ ra khỏi toa xe hàng. Số hành lý, gồm chiếc hộp gỗ ván thông nẹp sắt và chiếc kia bọc vải bạt, được cất vào phòng giữ hành lý. Cô có vẻ bối rối khi chẳng thấy ai ở đó đến đón mình. Cô hỏi ông xem có ai có thể đi cùng và xách túi giúp cô đến nhà Mr. Manston ở Knapwater Park hay không. Lúc đó ông vừa hết ca trực và ngỏ ý muốn tự mình đi cùng. Nhân chứng đến đây thuật lại đoạn hội thoại anh đã có với Mrs. Manston trong suốt quãng đường đi bộ, và xác nhận đã để cô lại ngay trước cửa quán trọ Three Tranters, khi nhà của Mr. Manston lúc đó đang đóng cửa.

Tiếp theo, bác nông dân Springrove được triệu tập. Một tiếng xì xào ngạc nhiên và thương cảm lan truyền khắp căn phòng đông nghịt khi ông bước lên.

Những sự kiện diễn ra trong vài ngày trước đã tàn phá tâm trí hay suy tư nhạy cảm của ông đến mức tròng mắt thâm quầng và đốm đỏ ửng duy nhất còn sót lại trên đôi má hồng hào nay trông chẳng khác nào hậu quả của một trận trọng bệnh. Sự im lặng tuyệt đối bao trùm lấy cử tri đoàn khi ông cất lời.

Lời khai của ông là ông đã đón Mrs. Manston ngay thềm cửa và mời cô vào phòng khách. Cô không chịu vào, mà đứng ở hành lang trong lúc người hầu gái đi lên lầu để kiểm tra xem phòng ốc đã ngăn nắp chưa. Người hầu gái đi xuống chiếu nghỉ giữa của cầu thang, rồi Mrs. Manston bước theo cô ấy lên phòng. Ông không nói với cô quá mười từ trong suốt thời gian đó.

Sau đó, trong lúc đang đứng ngoài cửa ngóng chờ cậu con trai Edward trở về, ông nhìn thấy ngọn đèn của cô vụt tắt, sau khi thoáng thấy bóng cô đang di chuyển quanh phòng.

VIÊN QUAN SÁT GIẢO NGHIỆM: ‘Cái bóng của cô ấy trông có giống như của một người phụ nữ đang cởi quần áo không?’

SPRINGROVE: ‘Tôi không thể nói chắc, vì tôi không chú ý kỹ lắm. Nó cứ di chuyển qua lại; có thể cô ấy đang cởi đồ hoặc chỉ đang đi qua đi lại trong phòng.’

Mrs. Fitler, vợ người gác cổng kiêm nữ gia nhân dọn phòng, khai rằng cô đã đi trước dẫn đường cho Mrs. Manston vào phòng, đặt ngọn nến xuống rồi đi ra. Mrs. Manston hầu như chẳng nói gì với cô, ngoại trừ việc nhờ cô mang lên một chút rượu mạnh. Nhân chứng đã đi lấy rượu từ quầy bar, mang lên và đặt nó lên bàn trang điểm.

VIÊN QUAN SÁT GIẢO NGHIỆM: ‘Mrs. Manston đã bắt đầu cởi quần áo lúc cô quay lại chưa?’

‘Thưa ông, chưa ạ; cô ấy vẫn đang ngồi trên giường, y phục đầy đủ y như lúc mới bước vào.’

‘Cô ấy có bắt đầu cởi đồ trước khi cô rời đi không?’

‘Không hẳn là trước khi tôi rời đi; nhưng khi tôi đã khép cửa lại và đang đứng trên chiếu nghỉ thì nghe thấy tiếng giày của cô ấy rơi bộp xuống sàn, như vẫn thường thế khi người ta kéo giày ra ạ?’

‘Gương mặt cô ấy trông có vẻ mệt mỏi và buồn ngủ không?’

‘Tôi không thể nói chắc vì mũ và mạng che mặt vẫn còn trùm kín lúc tôi rời đi, có vẻ như cô ấy khá rụt rè và ngượng ngùng khi có mặt ở quán Three Tranters vậy.’

‘Và cô có nghe hay nhìn thấy gì thêm về cô ấy nữa không?’

‘Thưa không còn gì nữa ạ.’

Mrs. Crickett, người hầu tạm quyền của Mr. Manston, khai rằng tuân theo lệnh của Mr. Manston, mọi thứ trong nhà đã được chuẩn bị đâu vào đấy thật thoải mái để đón Mrs. Manston trở về vào tối thứ Hai. Mr. Manston tự mình nói với cô rằng ông và Mrs. Manston sẽ về muộn, khoảng từ mười một đến mười hai giờ đêm mới tới nơi, và bữa tối phải được chuẩn bị sẵn sàng. Do không ngờ Mrs. Manston lại về sớm đến thế, cô đã đi ra ngoài để thực hiện một việc rất quan trọng với Mrs. Leat, nữ nhân viên bưu điện.

Mr. Manston khai rằng khi dò các cột giờ tàu chạy trong cuốn lịch trình Bradshaw, ông đã nhầm lẫn thời gian tàu đến, và do đó đã không có mặt ở nhà ga khi cô tới. Chiếc đồng hồ bị hỏng được đưa ra chính là của vợ ông—ông nhận ra nó nhờ một vết xước ở mặt nắp bên trong, và qua nhiều dấu hiệu khác. Chùm chìa khóa là của cô: hai trong số đó vừa khớp với ổ khóa của hai chiếc hộp cô mang theo.

Mr. Flooks, đại diện của Lord Claydonfield tại Chettlewood, cho biết Mr. Manston đã lấy lý do phải rời đi khá sớm vào buổi tối hôm đó sau khi công việc trong ngày đã được giải quyết xong, rằng ông phải ra ga Carriford Road đón vợ, người sẽ đến trên chuyến tàu cuối cùng trong đêm.

Vị bác sĩ phẫu thuật cho biết phần di cốt là của một con người. Mẩu xương nhỏ có vẻ là một phần của đốt sống thắt lưng—mẩu còn lại là chỏm xương đùi—nhưng cả hai đều đã bị hủy hoại đến mức không thể xác định rõ ràng chúng thuộc về cơ thể nam hay nữ. Về mặt đạo đức thì không còn chút hoài nghi nào rằng đó là của một phụ nữ. Ông không tin rằng cái chết bắt nguồn từ việc bị lửa thiêu cháy. Ông cho rằng cô đã bị vùi lấp bởi sự sụp đổ của phần đầu hồi phía tây, vốn làm bằng gỗ cùng với sàn nhà, bị bén lửa sau khi sụp xuống và thiêu rụi luôn cả thi thể.

Hai hoặc ba nhân chứng bổ sung đưa ra những lời khai không mấy quan trọng.

Viên quan sát giảo nghiệm đọc bản đúc kết, và bồi thẩm đoàn không chút do dự đưa ra kết luận rằng nạn nhân Mrs. Manston đã gặp cái chết do tai nạn trong vụ hỏa hoạn tại quán trọ Three Tranters.

Khi Mr. Springrove bước ra từ cửa quán Rising Sun sau khi kết thúc cuộc điều tra, Manston đã bước đi bên cạnh ông cho đến tận bậc tam cấp dẫn vào công viên, một khoảng cách chừng một tầm ném đá.

‘À, ngài Springrove, đây thực sự là một vụ việc đau lòng đối với tất cả mọi người có liên quan.’

‘Tất cả mọi người,’ bác nông dân già nói với nỗi buồn sâu sắc, ‘đúng là một sự bất hạnh cùng cực đối với tôi. Tôi hầu như chẳng biết mình sẽ phải sống qua từng ngày một thế nào khi ánh dương ló dạng. Tôi cứ nghĩ đến những câu kinh, “Buổi sáng ngươi sẽ nói, Biết vậy chi chiều! và buổi chiều ngươi sẽ nói, Biết vậy chi sáng! bởi vì lòng ngươi sợ hãi, và vì mắt ngươi phải ngó thấy những điều ấy.”’ Giọng ông nghẹn ngào.

‘À—đúng vậy. Bản thân tôi cũng đọc sách Phục Luật Luật Lệ,’ Manston nói.

‘Nhưng sự mất mát của tôi chẳng thấm tháp gì so với của anh,’ bác nông dân tiếp lời.

‘Chẳng là gì cả; nhưng tôi hoàn toàn đồng cảm với ông. Tôi sẽ chẳng ra gì nếu không làm thế, dẫu cho nỗi đau đớn của chính tôi mang một sắc thái vô cùng u buồn và trang nghiêm. Quả thực, sự mất mát của chính tôi lại khiến tôi càng thêm thấu cảm sâu sắc với nỗi đau của ông, dẫu bản chất chúng khác nhau.’

‘Theo anh thì cần phải tốn bao nhiêu tiền để khôi phục lại những ngôi nhà như cũ?’

‘Tôi tính sơ qua thì mất khoảng sáu, bảy trăm bảng.’

‘Nếu người ta cứ bám lấy từng chữ trong câu chữ của luật pháp,’ cụ ông nói, giọng càng thêm phần xúc động.

‘Vâng, chính xác là thế.’

‘Anh có nắm rõ tâm tư của Miss Aldclyffe để cho tôi chút manh mối về cách bà ấy định đối xử với tôi không?’

‘Chà, e rằng tôi phải nói với ông rằng dẫu tôi hiếm khi nắm bắt được tâm tư của bà ấy, trong vấn đề này tôi tin là bà ấy sẽ khá cương quyết; bà ấy có lẽ sẽ chỉ hỗ trợ chừng một phần sáu hoặc một phần tám chi phí thôi, coi như chút ân huệ đổi cũ lấy mới, chứ tôi khó lòng nghĩ là nhiều hơn thế.’

Người quản gia bước lên bậc tam cấp, còn Mr. Springrove lê bước trên con đường với cái đầu cúi gằm và những bước chân nặng nề hướng về ngôi nhà nhỏ của cô cháu gái, nơi mà, dẫu không mấy vừa lòng Edward, họ tạm thời tìm đến trú ẩn.

Sức nặng đè nặng của thông tin này nhanh chóng bộc lộ rõ rệt. Dù ở trong nhà cùng Edward hay Adelaide suốt cả buổi chiều, chẳng thể nặn ra từ ông câu trả lời nào dài quá một từ. Edward liên tục bắt gặp ông nhìn đăm đăm vào bức tường hoặc sàn nhà, hoàn toàn vô cảm trước sự hiện diện của người khác. Vào bữa tối, ông vẫn ăn uống như mọi khi, nhưng hoàn toàn máy móc và mang cùng một vẻ thẫn thờ ấy.

Sáng hôm sau, tinh thần ông chẳng khá khẩm hơn chút nào. Buổi chiều đến: cậu con trai cảm thấy lo lắng, và xoay sở gặng hỏi được từ ông câu chuyện về cuộc trò chuyện với người quản gia.

‘Vớ vẩn thật; hắn ta chẳng biết gì sất,’ Edward phẫn nộ nói. ‘Con sẽ tự mình đi gặp Miss Aldclyffe. Giờ cha hãy hứa với con là sẽ không tin rằng Miss Aldclyffe lại làm cái việc bất công tày trời ấy cho đến khi con quay về và bảo cha hãy tin điều đó.’

Edward lập tức lên đường đến Knapwater House. Cậu sải những bước dài dọc theo con đường lớn, cho đến khi tới một ô cửa nhỏ nơi có lối đi tắt dẫn thẳng tới dinh thự. Tại đây, cậu tựa người lên những thanh chắn vài phút, suy ngẫm về cách mở lời hay nhất và quan sát khung cảnh trước mắt trong tâm trạng lơ đễnh, thứ tâm trạng ghi nhận những chi tiết nhỏ nhặt mà chẳng hề ý thức được vào thời điểm ấy, dù sau đó chúng vẫn hiện lên trong mắt như những ấn tượng sống động. Đó là một ngày cuối thu vàng rực, đầy ánh sáng, một trong những ngày chuyển giao giữa các mùa mà buổi sáng và buổi chiều dường như hòa quyện vào nhau chẳng cần qua khoảnh khắc chính ngọ. Ánh nắng vàng rực rỡ đã cám dỗ chính Miss Aldclyffe bước ra ngoài, và vào lúc này bà đang đi dạo về hướng ngôi làng. Khi Springrove còn đang nán lại, cậu nghe thấy tiếng váy áo của một người phụ nữ sột soạt sau lùm cây qua lại giữa đám vỏ hạt gai góc và những chiếc lá đã rụng xuống lối đi từ cành dẻ. Chỉ một phút sau, bà đã đứng ngay trước mặt cậu.

Cậu cung kính đáp lại lời chào xã giao của bà, và chuẩn bị xin phép trò chuyện với bà vài phút, thì bà đã cất lời trước về vấn đề vụ hỏa hoạn. ‘Đó là một tai họa đáng buồn cho cha anh,’ bà nói, ‘và ta nghe nói dạo gần đây ông ấy đã để cho hợp đồng bảo hiểm hết hiệu lực rồi phải không?’

‘Thưa bà, đúng là vậy, và có lẽ bà cũng biết rằng dù là theo các điều khoản chung của hợp đồng thuê, hay cộng thêm nguyên nhân gây ra hỏa hoạn, tai họa này có thể buộc ông ấy phải xây lại toàn bộ dãy nhà, hoặc không thì phải ôm một khoản nợ lên tới vài trăm bảng đối với điền trang?’

Bà đồng tình. ‘Ta vẫn đang nghĩ về điều đó,’ bà nói tiếp, rồi lặp lại nguyên văn những lời mà người quản gia đã nhét vào miệng bà. Người ta có thể mường tượng ra một sự xáo trộn tâm lý nào đó diễn ra trong tâm trí Springrove suốt câu nói của bà, nhưng trước khi bà dứt lời, đôi mắt cậu đã sáng rực lên và chằm chằm hướng vào bà.

‘Tôi không chấp nhận những điều kiện giải thoát của bà,’ cậu nói.

‘Chúng đâu hẳn là điều kiện.’

‘Thì dù chúng là gì đi nữa, đó cũng là những lời lẽ vô cùng thừa thãi.’

‘Hoàn toàn không—những ngôi nhà đã bị thiêu rụi là do sự sơ suất của gia đình anh.’

‘Tôi không nói về mấy ngôi nhà—bà dĩ nhiên có đầy đủ mọi quyền hạn tối cao để bàn về vấn đề đó; nhưng bà, một kẻ tương đối xa lạ đối với tôi, hoàn toàn không có quyền tự ý đưa ra ý kiến và mong muốn về một chủ đề rất tế nhị, vốn chẳng liên quan đến bất kỳ sinh linh nào ngoài Miss Graye, Miss Hinton và bản thân tôi.’

Miss Aldclyffe, giống như rất nhiều người khác ở vị thế của bà, rõ ràng đã không nhận ra rằng con trai của người tá phú và kẻ dưới cơ của mình lại có thể đã trở thành một người có học thức, một người biết thấu triệt bản ngã cá nhân, biết nhìn nhận xã hội từ góc nhìn phóng khoáng vượt xa tầng lớp nông dân ở giáo xứ Carriford, và do đó cậu ta mang những quan điểm bất tuân phục của một người trưởng thành về sự phân cấp giai cấp. Và hoàn toàn ý thức được mê cung mà cậu đang dằn vặt giữa mong muốn cư xử phải phép trong tình thế ngặt nghèo của việc đính ước với người em họ Adelaide và tình yêu sâu sắc dành cho Cytherea, Springrove càng trở nên vô cùng nhạy cảm trước bất kỳ sự ám chỉ nào về vụ việc. Cậu đã nói chuyện với Miss Aldclyffe bằng một thái độ khá gay gắt.

Và Miss Aldclyffe không phải là người phụ nữ chịu thua kém bất kỳ ai trong việc hùa theo một tâm trạng thách thức. Có vẻ như bà sẵn sàng đối mặt với một lời từ chối lạnh lùng, nhưng sự kiêu kỳ của bà lại phật ý trước một lời chỉ trích hành vi kết tinh thành sự khiển trách. Nhờ vậy, mục đích tai tiếng của Manston, vốn chỉ bị bà miễn cưỡng nhận lấy, nay đã được bà toàn tâm toàn ý thực hiện. Bà lao vào việc đó.

Một người đàn ông nóng tính trong trường hợp đó sẽ từ bỏ việc thuyết phục mà dùng đến vũ lực rành rành. Một người phụ nữ nóng tính sẽ bổ sung thêm sự vô liêm sỉ và triển khai chiến lược táo bạo; và trong sự bướng bỉnh của mình, để duy trì vị thế chủ nhân, bà đã sa ngã vào một hành động thấp hèn mà lương tâm bà sẽ day dứt mãi cho đến tận cuối đời.

‘Ta không thấy rõ lắm, Mr. Springrove,’ bà nói, ‘rằng ta hoàn toàn là một kẻ xa lạ như anh vừa gọi đâu. Dù sao thì ta cũng đã biết gia đình anh rất nhiều năm rồi, và ta đặc biệt biết rất rõ Miss Graye cũng như tâm trạng của cô ấy liên quan đến vấn đề này.’

Tình yêu đầy bối rối khiến chúng ta dễ tin và tò mò chẳng khác gì mấy bà già. Edward sẵn sàng, cậu thầm thừa nhận với chính mình, tìm hiểu tâm trạng của Cytherea, dẫu là qua một phương tiện nguy hiểm nhường ấy.

‘Một bức thư tôi nhận được từ cô ấy,’ cậu nói với vẻ lạnh lùng giả tạo, ‘đã nói cho tôi đủ rõ tâm trạng của Miss Graye ra sao.’

‘Anh nghĩ cô ấy vẫn còn yêu anh ư? Ồ vâng, đương nhiên là anh nghĩ thế rồi—đàn ông ai mà chẳng vậy.’

‘Tôi có lý do của mình.’ Cậu chẳng thể đóng kịch được lâu hơn câu nói đầu tiên.

‘Ta rất tò mò muốn biết lý do gì đấy?’ bà nói với vẻ mỉa mai sắc sảo.

Edward cảm thấy cậu đang để cho bà thực hiện từng phần nhỏ nhặt, điều mà cậu từng phẫn nộ khi nhìn nhận nó như một tổng thể; nhưng thực tế là đối thủ của cậu mang phong thái của một nữ hoàng, với những nét đẹp chỉ mới bước vào hoàng hôn của nhan sắc, không phải là không có sức ảnh hưởng đối với một người có tâm hồn nhạy bén sâu sắc. Phong thái của bà đã làm cậu mê hoặc cho đến mức dung túng, giống như cách Mary Stuart từng làm mê hoặc những vị khách thanh giáo phẫn nộ. Cậu lại đáp lời bà một cách thành thật.

‘Lý do tuyệt vời nhất—tông giọng trong lá thư của cô ấy.’

‘Chà, Mr. Springrove!’

‘Hoàn toàn không đâu, thưa Miss Aldclyffe! Miss Graye mong muốn chúng ta trở thành những kẻ xa lạ đối với nhau chỉ vì một lý do thực tế đơn giản rằng sự thân mật chỉ làm cho những rắc rối tồi tệ càng thêm tồi tệ, chứ không phải vì thiếu vắng tình yêu—tình yêu chỉ đang bị nén lại mà thôi.’

‘Anh vẫn chưa biết rằng, khi một người phụ nữ cự tuyệt một người đàn ông như thế, lòng trắc ẩn của cô ấy dành cho nỗi đau mà cô ấy gây ra lại mang đến một giọng điệu ân cần thường dễ bị lầm tưởng là tình yêu bị kìm nén hay sao?’ Miss Aldclyffe thốt lên với vẻ ngọt ngào đầy thâm độc.

Đây là một cách lý giải về sự nhập nhèm trong giọng điệu của Cytherea mà quả thực cậu chưa bao giờ nghĩ tới; và cậu quá chân phương để không thừa nhận điều đó.

‘Tôi chưa từng nghĩ đến điều đó,’ cậu nói.

‘Và anh không tin ư?’

‘Chẳng thế trừ phi có bằng chứng nào khác hậu thuẫn cho quan điểm đó.’

Bà ngập ngừng giây lát rồi bắt đầu cất lời với vẻ do dự—

‘Ý định của ta—điều mà ta chưa từng dám mơ sẽ thú nhận với anh—ý định của ta là tìm cách thuyết phục anh thực hiện lời hứa với Miss Hinton không chỉ vì lợi ích của cô ấy và anh (dù một phần là thế). Ta yêu Cytherea Graye bằng cả tâm hồn mình, và ta muốn thấy cô ấy hạnh phúc thậm chí còn hơn cả anh nữa. Ta không có ý định kéo tên cô ấy vào chuyện này chút nào cả, nhưng ta buộc phải nói rằng cô ấy đã viết bức thư từ hôn đó cho anh—bởi đó là một lời từ hôn cực kỳ rõ ràng—không phải vì chuyện đính ước của anh. Cô ấy đủ lớn để biết rằng những lời đính ước có thể dễ dàng hủy bỏ cũng như khi được lập nên. Cô ấy viết nó vì cô ấy yêu một người đàn ông khác; một cách rất bất ngờ, và chẳng mang chút ý định hay hy vọng nào về việc kết hôn với anh ta, nhưng tình yêu ấy sâu sắc khôn cùng.’

‘Ai cơ?’

‘Mr. Manston.’

‘Hay cho quá nhỉ—! Tôi không thể nghe nổi lời bà dù chỉ một giây, thưa bà; sao chứ, cô ấy còn chưa gặp mặt hắn ta cơ mà!’

‘Cô ấy gặp rồi; hắn ta đến đây vào cái ngày trước hôm cô ấy viết thư cho anh; và ta có thể chứng minh cho anh thấy, nếu thấy đáng làm, rằng vào ngày hôm đó cô ấy đã tự nguyện đến nhà hắn, dẫu không hề có mưu mô hay sai trái gì; ở lại đó hai tiếng đồng hồ để chơi đàn và ca hát; để rồi ngay khi vừa rời khỏi hắn là cô ấy đi thẳng về nhà, và viết lá thư tuyên bố sẽ không gặp lại anh nữa, hoàn toàn là vì cô ấy đã gặp hắn và đem lòng yêu điên cuồng hắn ta—một điều hoàn toàn tự nhiên đối với một cô gái trẻ, khi xét đến việc hắn là người đàn ông đẹp trai nhất vùng này. Nếu không thì vì lý do gì mà trước đó cô ấy không viết thư cho anh?’

‘Bởi vì tôi là một... bởi vì mãi cho đến lúc đó cô ấy mới biết về mối quan hệ giữa tôi và người em họ của mình.’

‘Ta phải nghĩ là cô ấy biết chứ.’

‘Dựa trên cơ sở nào?’

‘Dựa trên cơ sở vững chắc là chính ta đã nói thẳng với cô ấy điều đó, rành mạch, ngay vào ngày đầu tiên cô ấy đến sống với ta.’

‘Chà, rốt cuộc thì bà muốn khắc sâu vào tâm trí tôi điều gì? Điều này chăng—rằng ngày Miss Graye viết thư cho tôi, nói rằng tốt hơn là chúng ta nên chia tay, lại trùng khớp với ngày cô ấy gặp một người đàn ông nào đó—’

‘Một người đàn ông vô cùng khôi ngô và tài năng.’

‘Vâng, tôi thừa nhận điều đó.’

‘Và nó trùng khớp với khoảng thời gian ngay sau khi cô ấy gặp hắn.’

‘Vâng, ngay khi cô ấy vừa gặp hắn xong.’

‘Và ở lại nhà hắn một mình với hắn.’

‘Chẳng có gì to tát cả.’

‘Rồi ở lại đó chơi đàn và ca hát cùng hắn.’

‘Cứ cho là vậy đi,’ cậu nói; ‘một sự tình cờ nào đó có thể gây ra chuyện đó thôi.’

‘Và cùng lúc với việc cô ấy viết thư từ hôn anh, cô ấy cũng viết một lá thư đề cập đến một cuộc hẹn hò bí mật với hắn.’

‘Không bao giờ, thưa Chúa, thưa bà! Không bao giờ có chuyện đó!’

‘Anh nói gì hả, thưa cậu?’

‘Không bao giờ.’

Bà cười khẩy.

‘Chẳng thể lý giải nổi niềm tin của con người, và toàn bộ câu chuyện này chỉ là một vấn đề vô cùng vụn vặt; nhưng ta quyết tâm chứng minh rằng lời của một phụ nữ là sự thật, dẫu đó là về một vấn đề chẳng dính dáng gì đến anh hay bản thân cô ấy. Anh sẽ biết được rằng cô ấy quả thực đã viết cho hắn một bức thư đề cập đến một cuộc hẹn hò—đó là, nếu Mr. Manston vẫn còn giữ nó, và đủ rộng lượng để cho ta mượn.’

‘Nhưng vả lại,’ Edward tiếp lời, ‘một người đàn ông đã có gia đình lại đi làm cái chuyện khiến một cô gái trẻ phải viết một mẩu thư theo thể loại mà bà vừa nhắc đến sao!’

Bà hơi đỏ mặt.

‘Chuyện đó thì ta không biết gì sất,’ bà lắp bắp. ‘Nhưng dĩ nhiên Cytherea chẳng hề mơ mộng, cũng giống như ta hay những người khác trong giáo xứ, rằng hắn đã có vợ.’

‘Đương nhiên là cô ấy không biết rồi.’

‘Và ta có lý do để tin rằng hắn đã nói thẳng sự thật đó với cô ấy ngay sau đó, để cô ấy không tự làm tổn hại danh tiết của mình, hay để hắn vướng vào. Ai cũng biết rằng hắn đã đấu tranh thành thật và quyết liệt chống lại sức hút của cô ấy, và đã thành công trong việc che giấu cảm xúc của mình, nếu không muốn nói là dập tắt chúng.’

‘Chúng ta đành hy vọng là hắn đã làm thế.’

‘Nhưng hoàn cảnh giờ đã thay đổi rồi.’

‘Thay đổi quá nhiều là đằng khác,’ cậu lẩm bẩm vẻ thẫn thờ.

‘Anh phải nhớ rằng,’ bà nói thêm với giọng thuyết phục hơn, ‘Miss Graye hoàn toàn có quyền làm bất cứ điều gì cô ấy muốn với những gì thuộc về mình—ý ta là trái tim cô ấy.’

Sự hạ mình khỏi cơn thịnh nộ của bà xuất hiện khi nhận ra niềm tin của Edward thực sự bị lung lay bởi những khẳng định chắc nịch của bà, và điều đó làm bà vô cùng thỏa mãn.

Tâm trí Edward bay về phía cha cậu, và mục đích buổi gặp gỡ của cậu với bà. Trò đấu khẩu bằng lưỡi thực sự làm cậu ghê tởm.

‘Tôi sẽ không làm phiền bà ở lại đây lâu hơn nữa, thưa bà,’ cậu nhận xét với giọng u ám; ‘cuộc trò chuyện của chúng ta đã kết thúc trong sự buồn bã đối với tôi.’

‘Đừng nghĩ thế,’ bà nói, ‘và đừng có hiểu lầm. Ta lớn tuổi hơn anh, lớn hơn nhiều năm đấy, và ta biết rất nhiều điều.’

Chìm đắm trong sự hoài nghi khốn khổ, và vô cùng hối hận vì đã thắp lên trong lòng cha mình những kỳ vọng bằng những niềm mong mỏi không tài nào thực hiện nổi, Edward chậm chạp lê bước vào làng và tiến đến ngôi nhà của người em họ. Bác nông dân đang đứng ở cửa hồi hộp ngóng chờ cậu. Ông đã đứng đó chờ hơn nửa tiếng đồng hồ. Ánh mắt ông vụt sáng lên.

‘Thế nào, Ted, con bé nói sao hả con?’ ông hỏi bằng thứ giọng ngập tràn hy vọng đến mức cào xé tâm can người nghe, bởi vì trước đó, chúng vẽ nên những viễn cảnh về sự thất vọng không thể tránh khỏi đối với người nói, dù ở phương diện này hay phương diện khác.

‘Chẳng có gì khiến chúng ta phải hoảng sợ cả,’ Edward nói với vẻ tươi vui giả tạo.

‘Nhưng chúng ta có bắt buộc phải xây lại không?’

‘Có lẽ chúng ta buộc phải làm thế, thưa cha.’

Đôi mắt cụ già quét ngang đường chân trời, rồi ông quay người bước vào trong mà chẳng thốt thêm lời nào nữa. Mọi thứ ánh sáng trong ông dường như lại vụt tắt. Khi Edward bước vào, cậu thấy cha mình đang mở sấp tủ tài liệu, lật giở những tờ hợp đồng thuê nhà bằng bàn tay run rẩy, rồi lại gấp chúng lại mà chẳng thèm đọc, rồi nhét chúng vào hốc tủ chỉ để rồi lại lôi ra.

Adelaide đang có mặt trong phòng. Cô đăm đăm nhìn Edward và nói với vẻ trầm tư khi dõi theo bác nông dân—

‘Em hy vọng chuyện này không làm bác tội nghiệp chết mất, Edward. Chúng ta sẽ phải làm sao nếu có chuyện gì xảy ra với bác ấy chứ? Bác ấy là người thân ruột thịt duy nhất mà anh và em còn lại trên đời này.’ Điều đó hoàn toàn chính xác và bằng cách nào đó, Edward cảm thấy gắn kết với cô hơn sau câu nói ấy.

Cô nói tiếp: ‘Và ngay ngày hôm trước vụ hỏa hoạn, bác ấy vẫn còn nói đầy hy vọng rằng bác ấy sẽ chẳng đời nào để bất kỳ ai khác dắt tay em trao cho anh khi chúng ta kết hôn.’

Lần đầu tiên, một mối nghi ngờ cắn rứt lương tâm nảy sinh trong tâm trí Edward về tính đúng đắn của con đường cậu đang theo đuổi khi quyết định từ chối giải pháp thay thế mà Miss Aldclyffe đưa ra. Liệu đó có phải là sự ích kỷ hay chỉ là lòng tự lập? Cậu đã nghĩ quá nhiều cho trái tim của chính mình, và nghĩ quá ít cho sự bình yên trong tâm hồn cha cậu!

Cụ già không cất lời thêm lần nào nữa cho đến tận bữa tối, khi ông bắt đầu hỏi con trai mình vô số những câu hỏi giả định về những điều có thể khiến Miss Aldclyffe mềm lòng trước những điều kiện nhân ái hơn; lúc này ông không còn nhắc đến bà như một kẻ bất công nữa, mà như một nữ thần định mệnh Lachesis hay Số Phận mà không ai dám lên án con đường bà đi. Trong cơn khẩn khoản, có lúc ông quay sang nhìn thẳng vào khuôn mặt Edward: biểu cảm của họ thật thảm hại: đồng tử giãn rộng và mang dáng vẻ kỳ dị.

‘Giá mà bà ta chịu đồng ý chuyện đó!’ ông lặp đi lặp lại lần thứ trăm, làm gia tăng sự u sầu cho những người đang lắng nghe.

Một tiếng gõ cửa mang phong thái quý tộc vang lên, và Jane bước vào với một bức thư trên tay, đề ngoài—

‘MR. EDWARD SPRINGROVE, Junior.’

‘Charles từ Knapwater House mang đến đấy ạ,’ cô nói.

‘Chữ viết của Miss Aldclyffe,’ Mr. Springrove thốt lên trước cả khi Edward kịp nhận ra. ‘Thế là ổn rồi; bà ấy sắp đưa ra đề nghị đấy; bà ấy chẳng cần mấy ngôi nhà ở đó đâu, đời nào; họ định dùng chỗ đó làm lối đi vào công viên kìa.’

Edward bóc niêm phong và liếc nhìn phần bên trong. Cậu nói bằng một nỗ lực tự chủ tối đa—

‘Bức thư chỉ do Miss Aldclyffe ngoài biên và chẳng liên quan gì đến vụ hỏa hoạn cả. Không hiểu sao bà ấy lại nhọc công sai người đem tới tận đây vào đêm hôm thế này.’

Cha cậu thẫn thờ nhìn cậu rồi quay mặt đi chỗ khác. Chẳng bao lâu sau, họ lui vào phòng nghỉ ngơi ban đêm. Một mình trong phòng ngủ, Edward mở ra và đọc những gì cậu không dám nhắc đến trước mặt họ.

Phong bì bên trong chứa một phong bì khác mang chữ viết tay của Cytherea, đề gửi ‘—— Manston, Esq., Old Manor House.’ Bên trong đó là mẩu thư cô đã viết cho người quản gia sau khi bị giữ lại trong nhà hắn do trận giông bão—

‘KNAPWATER HOUSE,

Ngày 20 tháng 9.

‘Em nhận ra mình không thể gặp anh lúc bảy giờ bên bờ thác nước như đã hứa. Cảm xúc trong em đã khiến em quên mất thực tại. ‘C. GRAYE.’

Miss Aldclyffe đã chẳng viết một dòng nào, và theo quy luật bất biến thường thấy khi từ ngữ không phải là nhu cầu tất yếu, sự im lặng của bà dường như có sức thuyết phục gấp mười lần so với bất kỳ sự bày tỏ quan điểm nào.

Cậu liền lần giật lùi từng bước, hồi tưởng lại toàn bộ cuộc trò chuyện về chủ đề tình cảm của Cytherea đã diễn ra giữa cậu và Miss Aldclyffe vào buổi chiều, và do sự hỗn loạn trong tư duy, điều hoàn toàn dễ hiểu sau trải nghiệm đầy thử thách, cậu đi đến kết luận rằng vì người phụ nữ ấy nói đúng trong việc phác họa các hiệu ứng, chắc chắn bà ta cũng đúng trong việc giả định các nguyên nhân. Nghĩa là, cậu bị thuyết phục rằng Cytherea—người mà bấy lâu nay cậu vẫn tin là chung thủy—ít ra đã nhìn ngắm với một chút hơn cả sự thờ ơ trước dung mạo và vóc dáng vô cùng khôi ngô của Manston.

Liệu cậu có trách cô, vì tội phạm vào sự bất nhã khi cho phép bản thân yêu một kẻ mới đến trong hoàn cảnh hắn ta không hề tự do để đáp lại tình yêu của cô không? Không; chưa một khoảnh khắc nào cậu hoài nghi rằng mọi chuyện đã diễn ra theo lối bồng bột, ngây thơ ngày thường của cô; rằng trái tim cô đã bay đi trước khi cô kịp nhận thức được—trước khi cô biết bất cứ điều gì, ngoài sự tồn tại, về người đàn ông mà trái tim cô đã hướng về. Có lẽ chính mẩu thư được gửi kèm cho cậu là kết quả của sự suy ngẫm đầu tiên. Bản thân Manston thì cậu đã không ngần ngại gọi là một tên để tiện, nếu không vì một chi tiết cứu rỗi nổi bật. Ai nấy khắp giáo xứ đều tường tận, và đã đến tai Edward qua cái kênh gián tiếp ấy, rằng Manston, với tư cách là một người đàn ông đã có gia đình, đã tận tâm tránh né Cytherea một cách lương thiện sau những ngày đầu tiên mới đến, khoảng thời gian mà ánh mắt đẹp đến nao lòng và đầy sát thương của cô đã đậu trên người hắn—và ánh mắt hắn đậu trên người cô.

Rút từ trong áo khoác ra một chiếc phong bì nhàu nát sờn mép chứa bức thư Cytherea gửi cho mình, Springrove mở ra và đọc ngấu nghiến từ đầu đến cuối. Cậu đã bị trách móc trong đó, và cậu đã bị từ hôn. Nó mang ngày tháng trùng với bức thư gửi cho Manston, và bằng việc chứa đựng trong đó cụm từ, ‘Suốt cả ngày trời em cứ mãi nghĩ ngợi,’ đã cung cấp căn cứ hợp lý để phỏng đoán rằng nó được viết sau bức thư kia (và trong mắt Edward thì ngọt ngào hơn nhiều) gửi cho người quản gia.

Nhưng dẫu cậu có cáo buộc cô là kẻ lóc chóc thay lòng đổi dạ, cậu vẫn không mảy may hoài nghi tính chân thực, theo cách riêng của nó, về sự thiên vị của cô dành cho cậu tại Budmouth. Đó là một thứ tình cảm ngắn ngủi và nông cạn—chẳng phải tình yêu đích thực:

‘Tình yêu nào phải tình yêu

Hễ thấy đổi dời liền đổi thay.’

Nhưng đó không phải là trò chơi tình ái; một thứ tình cảm đã chớm nở trong cô rồi lại tàn lụi. Sẽ thật may mắn cho sự bình yên trong tâm trí cậu biết bao nếu tình yêu của cô dành cho cậu cũng có thể bay đi nhẹ nhàng đến thế, và để lại đằng sau ít dấu vết nhường ấy.

Miss Aldclyffe đã tỏ ra vô cùng bận tâm vào toàn bộ sự việc thông qua sự hăng hái mà bà đã dùng để lấy cho được bức thư từ tay Manston, cùng những nỗ lực của bà nhằm thuyết phục cậu kết hôn với người em họ của mình. Đặt trong mối liên hệ với sự quan tâm rõ rệt của bà đối với Cytherea, nếu không muốn nói là yêu thương, thì sự số sắng ấy cũng chỉ có thể được lý giải dựa trên nền tảng rằng Cytherea quả thực yêu người quản gia.

Edward trải qua đêm đó với cảm giác mơ hồ chẳng rõ thế nào, trằn trọc thao thức hết bên này sang bên kia trong cơn sốt, máu đập rần rật nơi thái dương và tiếng vo ve bên tai.

Trước khi trời hửng sáng, cậu đã thay xong y phục. Khi bước ra chiếu nghỉ, cậu thấy cửa phòng ngủ của cha mình đã mở sẵn. Edward đinh ninh rằng cụ ông đã dậy từ sớm nhẹ nhàng như thói quen vẫn làm, rồi ra đồng để điểm danh tốp thợ. Nhưng cả hai cánh cửa ra vào đều chưa được mở then. Cậu bước vào phòng khách phía trước và thấy nó trống không. Thế rồi, được thúc đẩy bởi một ý nghĩ mới, cậu vòng ra căn phòng nhỏ phía sau, nơi lưu giữ vài món đồ cứu vãn được từ vụ hỏa hoạn, và ngó vào cửa. Ở đó, gần ô cửa sổ có chớp đã được mở hé một nửa, cậu nhìn thấy cha mình đang tựa người vào chiếc sấp tủ tài liệu, hai khuỷu tay chống lên mặt bàn, thân mình còng gập xuống, hai tay ôm lấy trán. Bên cạnh ông là những nếp gấp bằng da thuộc vuông vức trông như bóng ma—những bản hợp đồng thuê nhà của những ngôi nhà đã bị thiêu rụi.

Cha cậu ngẩng đầu lên khi Edward bước vào, và mệt mỏi cất lời với người thanh niên khi gương mặt ông lọtỏm vào thứ ánh sáng mập mờ.

‘Edward, sao con lại dậy sớm thế?’

‘Con thấy bồn chồn và không tài nào ngủ được.’

Bác nông dân lại quay về phía những tờ hợp đồng trên sấp tủ, và dường như chìm đắm vào dòng suy tưởng. Chỉ một phút sau, chẳng thèm ngẩng mắt lên, ông cất lời—

‘Thế này thì quá sức chịu đựng của chúng ta rồi, Ted—quá sức chịu đựng rồi! Ted, chuyện này sẽ giết chết cha mất. Không chỉ vì sự mất mát—mà còn vì cảm giác lơ đễnh của cha về chuyện bảo hiểm và mọi thứ nữa. Đi vay mượn thì cha đời nào làm. Giờ thì toàn là khốn khổ. Chúa giúp chúng ta—giờ thì toàn là khốn khổ thôi!’

Edward không đáp lời, cậu tiếp tục đăm đăm nhìn ra khung cảnh ban ngày ảm đạm bên ngoài.

‘Ted,’ bác nông dân nói tiếp, ‘cái vụ bị thiêu rụi mất nhà mất cửa này làm cha vô cùng căng thẳng và hoài nghi về mọi thứ. Còn có chuyện này nữa làm cha bận lòng—chúng ta đến ở nhờ nhà con bé em họ và làm chật chội cả nhà nó lên. Chắc chắn là nó thấy khó xử lắm. Nhưng nó bảo nó không bận tâm. Dạo này con có nói gì với nó về chuyện khi nào thì cưới nó chưa?’

‘Dạo này thì hoàn toàn chưa ạ.’

‘Chà, có lẽ con cũng nên nói đi, giờ chúng ta đã ở chung một nhà thế này rồi. Con biết đấy, trước sau gì thì người ta cũng chưa từng đả động gì đến thời gian cụ thể với nó cả, và cha nghĩ giờ đây, khi nó đã chờ đợi kiên nhẫn và lâu đến thế—con gần như bị buộc phải tuyên bố là mình đã sẵn sàng. Mọi chuyện sẽ đơn giản đi rất nhiều, nếu một sáng nào đó con dắt tay nó lên nhà thờ, làm thủ tục xong xuôi, rồi cứ tiếp tục sống ở đây như thế này. Nếu con không làm thế, cha sẽ phải đi tìm nhà sớm hơn thôi. Chuyện đó cũng sẽ làm dịu bớt tâm can cha, về hai mảnh đất tự do nhỏ bên sườn đồi—chẳng bõ bèn gì đâu, khi chúng bị chia đôi giữa mẹ nó và cha, nhưng gộp lại thì cũng được một khoảng kha khá. Hãy suy nghĩ về nó đi nhé, được chứ, Ted?’

Ông dừng lại vì kiệt sức do sự tập trung cao độ của tâm trí vào chủ đề mệt mỏi đó, và lo lắng nhìn con trai mình.

‘Vâng, con sẽ suy nghĩ ạ,’ Edward nói.

‘Nhưng sáng nay cha sẽ đi gặp mụ đàn bà ở Đại Trang viên đó,’ bác nông dân nói tiếp, suy nghĩ lại quay về với đề tài cũ. ‘Cha phải làm cho raẽ lẽ phải của sự việc, khi nào và ở đâu. Cha chẳng thích gặp bà ta chút nào, nhưng cha thà nói chuyện với bà ta còn hơn là với tay quản gia. Không biết bà ta sẽ nói gì với cha đây.’

Người con trai thừa biết chính xác bà ta sẽ nói gì. Nếu cha cậu hỏi bà ta rằng ông phải làm gì và vào lúc nào, bà ta sẽ chỉ đơn giản đẩy ông sang phía Manston: tính cách của bà ta không phải là kiểu phụ nữ chùn bước trước một lời đề nghị mà mình từng đưa ra. Nếu cha cậu nói với bà ta rằng con trai bà ta cuối cùng đã quyết định kết hôn với người em họ trong năm nay, và đã hứa hẹn điều đó với cô ấy, bà ta sẽ nói, ‘Mr. Springrove, mấy ngôi nhà đã bị cháy rồi: chúng ta cho qua đi thôi; đừng bận tâm về chúng nữa.’

Tâm trí cậu đã được định đoạt. Cậu bình thản nói: ‘Thưa cha, khi cha nói chuyện với Miss Aldclyffe, hãy nhắc với bà ấy rằng con đã hỏi Adelaide xem cô ấy có sẵn lòng kết hôn với con vào dịp Giáng sinh tới không. Bà ấy quan tâm đến cuộc hôn nhân của con với Adelaide, và tin tức đó chắc chắn sẽ làm bà ấy hài lòng.’

‘Vậy mà bà ta lại có thể lạnh lùng như sắt đá đối với cha và tài sản của bà ta,’ bác nông dân lẩm bẩm. ‘Được rồi, Ted, cha sẽ nói với bà ấy.’

Trong vô số những chi tiết mâu thuẫn cấu thành nên trái tim một người phụ nữ, hai điều đã bộc lộ sự tương phản mãnh liệt trong lồng ngực Cytherea vào đúng thời điểm này.

Đó là một buổi sáng u ám, buổi sáng ngay sau chuyến thăm của cụ ông Springrove tới Miss Aldclyffe, chuyến thăm đã kết thúc đúng như ý đồ của Edward. Thức dậy sớm hơn một tiếng so với thường lệ, Cytherea ngồi bên cửa sổ của một phòng khách nhỏ thanh lịch ở tầng trệt, căn phòng đã được nhường lại cho cô nhờ lòng tốt hoặc sự thất thường của Miss Aldclyffe, để cô không bị dồn ép phải giáp mặt với vị nữ chủ nhân ấy nếu không muốn. Cô tỳ gương mặt lên bàn tay, phóng tầm mắt ra ngoài bầu không khí xám xịt ảm đạm. Ánh sáng vàng vọt từ ngọn lửa bập bùng của đống lửa vừa nhen nhóm hắt lên một bên mặt và cổ cô trông như một chú bướm đang chực đậu vào đó, tạo nên sự tương phản ấm áp với bên còn lại cũng chính gương mặt xinh đẹp ấy, nơi hứng trọn thứ ánh sáng ban mai lạnh lẽo mờ ảo từ khung cửa sổ, yếu ớt đến mức cái bóng của cô hắt ra từ đống lửa vẫn hằn rõ đường nét trên cánh cửa chớp bất chấp ánh sáng ấy. Ở đó, chiếc bóng nhảy múa tựa ác ma, xanh xao và ảm đạm.

Sự mâu thuẫn được nhắc đến chính là, bất chấp tâm trạng kiên quyết từng khiến cô viết một bức thư quả quyết và dứt khoát gửi cho Edward hai tháng trước trong năm, giờ đây cô lại đang hy vọng vào một câu trả lời khác ngoài đáp án duy nhất mà một người đàn ông vốn không tha thiết yêu cô cuồng nhiệt có thể gửi tới một thông điệp như thế. Đối với một người tình yêu cuồng nhiệt thực sự, cô đã chừa lại một khe hở nhỏ trong bức thư lẽ ra rất thẳng thắn của mình. Lý do cô kỳ vọng nhận được lá thư vào một buổi sáng trong tuần đặc biệt này là vì, khi nghe tin cậu trở về Carriford, cô đã ngây thơ phỏng đoán rằng cậu có ý định xin một cuộc gặp mặt trước khi rời đi. Chính vì thế mà trong suốt mấy ngày qua, cô chẳng tài nào nằm dài trên giường sau thời điểm người đưa thư đến được nữa.

Đồng hồ chỉ bảy giờ rưỡi. Cô nhìn thấy người đưa thư xuất hiện từ dưới những tán cành trụi lá của cây cối trong công viên, đi qua ô cửa nhỏ, luồn qua bụi rậm, lại hiện hình trên bãi cỏ, sải bước băng qua đó chẳng màng đến lối mòn—đúng kiểu mấy người đưa thư vùng quê—rồi tiến đến mái hiên. Cô nghe thấy tiếng hắn ném bịch túi thư xuống chiếc ghế dài, rồi quay người rảo bước hướng về phía làng, chẳng dừng lại dù chỉ một nhịp chân.

Sau đó, người quản gia mở cửa, cầm lấy túi thư, mang vào trong và bước lên cầu thang đặt nó lên phiến đá ngay cạnh cửa phòng thay đồ của Miss Aldclyffe. Toàn bộ chuỗi hành động ấy được tái hiện qua âm thanh.

Cô có linh cảm rằng bức thư của mình rốt cuộc cũng nằm trong chiếc túi đó. Khi ấy, trong những nhịp đập hy vọng đang thưa dần, cô thầm nghĩ: ‘Cậu ấy xin gặp mình! Có lẽ cậu ấy xin gặp mình: mình hy vọng cậu ấy xin gặp mình.’

Bảy giờ kém mười lăm: chuông gọi của Miss Aldclyffe—sớm hơn mọi khi một chút. ‘Chắc hẳn bà ấy đã nghe tiếng người ta mang túi thư tới,’ thiếu nữ thầm nghĩ, khi cảm thấy chán ngán khung cảnh lạnh lẽo bên ngoài, cô quay người hướng về phía đống lửa và dệt nên những bức tranh tưởng tượng về tương lai của mình trong đó.

Có tiếng gõ cửa, và người hầu gái bước vào.

‘Miss Aldclyffe đã thức giấc,’ cô ta nói; ‘và bà ấy hỏi cô đã dậy chưa thưa cô.’

‘Tôi lên gặp bà ấy ngay đây,’ Cytherea nói và thốt lên những lời đó cùng lúc sải bước đi khuất. ‘May quá thế này,’ cô thầm nghĩ; ‘sớm muộn gì sáng nay mình cũng sẽ thấy được những gì trong túi thư cho mà xem.’

Cô cầm lấy nó từ chiếc bàn phụ, bước vào phòng ngủ của Miss Aldclyffe, kéo rèm cửa lên và nhìn quanh vị nữ chủ nhân đang nằm trên giường, tính toán từng phút trôi qua trước khi bà xem thư.

‘Thế nào, cưng ơi, khỏe không? Ta rất vui vì cháu đã sang thăm ta,’ Miss Aldclyffe nói. ‘Cháu có thể mở khóa túi thư sáng nay đấy, đứa nhỏ ạ, nếu cháu thích,’ bà tiếp lời, ngáp dài một cách giả trân.

‘Lạ thật!’ Cytherea thầm nghĩ; ‘có cảm giác như thể bà ấy biết chắc chắn sẽ có thư gửi cho mình vậy.’

Từ trên giường, Miss Aldclyffe dõi theo gương mặt cô gái trong lúc cô run rẩy mở khóa chiếc túi đựng thư và tìm thấy ở đó một phong bì đề tên mình bằng nét chữ của Edward; bức thư cậu viết ngày hôm trước, sau quyết định được đưa ra dựa trên cái nhìn khách quan và do đó đầy dằn vặt về vị trí của chính cậu, của cha cậu, của người em họ Adelaide, và điều mà cậu tin là vị trí của Cytherea.

Linh hồn của người nữ chủ nhân kiêu kỳ quặn thắt lại vì cắn rứt ngay khi nhìn thấy xuất hiện đột ngột trên gương mặt biểu cảm của thiếu nữ trước mặt vẻ tiều tụy, hoang hoải của nỗi đau cùng cực.

Những câu văn chủ đạo trong bức thư của Edward chính là: ‘Em nói đúng đấy. Việc chúng ta không bao giờ gặp lại nhau nữa là lựa chọn khôn ngoan nhất và duy nhất đúng đắn. Rằng anh tiếc nuối quá khứ nhiều hệt như em, có lẽ chẳng cần thiết phải nói thêm làm gì.’