Dễ đến cả tháng trời, đơn vị cứ lang thang trong rừng, hết tăng cường cho Quân đoàn 4 truy quét tại Oudong, Am Leng, lại lên Cao Melai hỗ trợ Trung đoàn 4. Vừa về cứ được mấy ngày lại phải kéo nhau xuống Kampong Thom… Chiến dịch truy quét kéo dài khiến bộ đội vô cùng mệt mỏi. Hầu như ngày nào cũng nổ súng, ngày nào cũng đánh nhau. Thỉnh thoảng lại có vài chiếc võng được cáng ngược chiều với hướng tiến của bộ đội.

Hầu hết những cuộc truy quét đều là đi bộ, không có đường ô tô nên công tác bảo đảm hậu cần của Trung đoàn cho các đơn vị cũng hết sức nan giải. Cấp trên chỉ cung cấp được gạo và bột canh, còn các thứ khác bộ đội phải tự túc.

Hành quân suốt ngày mà đến bữa ăn, nhìn thấy nồi cơm độn đầy bo bo ăn với bột canh nên không thể nuốt nổi. Bữa nào kiếm được mấy con cá, thêm mấy quả xoài xanh bỏ vào nấu nồi canh chua là coi như ăn tết rồi.

***

Có lần, đóng quân ngay cạnh một con suối, nghe tiếng cá quẫy toong toóc ngay dưới chân mà chẳng có cách gì để bắt. Khu vực này rất gần địch, nên cũng không dám ném mìn để kiếm cá.

Đến bữa ăn, sang nhà bếp lấy cơm về, nhìn những hạt bo bo đỏ quạch trong cái nồi quân dụng, bên trên có mấy con cá khô đã mục mà ngán ngẩm nhưng vẫn phải ăn, bởi biết ăn gì.

Đang dở bữa cơm thì nghe thấy tiếng “cắc kè… cắc kè…” ngay bên cạnh. Tất cả nhớn nhác nhìn nhau, rồi lại dỏng tai lên nghe tiếp. Lại tiếp “cắc kè… cắc kè..” tương tự. Lần này thì rõ rồi, tiếng tắc kè kêu ngay trong lòng một cây to, cụt ngọn cạnh bờ suối.

Thế là tất cả quẳng bát. Đoạn cây cụt chỉ cao khoảng hơn hai mét nên Hải lé trèo phắt lên. Hắn cầm đèn pin soi xuống hốc rỗng ở thân cây, rồi kêu lên hốt hoảng:

- Ôi giời ơi, nhiều lắm, toàn tắc kè hoa thôi, làm thế nào bây giờ?

Chúng tôi tìm được mấy cái que đưa cho Hải. Nhưng cứ chọc góc này bọn tắc kè lại dạt sang góc kia chứ chúng nhất định không chịu chạy lên để bắt.

Cuối cùng, cả bọn mới nghĩ ra một kế: đổ nước vào thân cây để buộc bọn tắc kè phải đầu hàng. Nước múc ở suối lên được đổ liên tục vào thân cây, ngập hết phần rỗng bên trong. Và bọn tôi ngồi chờ. Một phút, rồi hai phút… khoảng năm phút sau thì bọn tắc kè lần lượt từ dưới thân cây bò ngược lên nộp mạng. Tất cả có mười sáu con, con nào cũng to, thân đầy hoa màu xanh rêu rất đẹp.

Thế là sẵn có bếp lửa, chúng tôi xâu những con tắc kè vào đũa và đặt lên bếp. Con nào chín là bóc da, để lộ những miếng thịt trắng hồng như thịt gà, thơm phức, nóng hổi… Cả bọn xuýt xoa vì món ăn trời cho mà không dễ gì có được. Mấy bát bo bo vì thế cũng trôi tuột.

Chỉ tiếc là bữa đó không có rượu, chứ nếu có chắc sẽ phải bay veo đôi lít.

***

Một buổi chiều, đơn vị dừng chân tại một cánh rừng tại Kampong Thom, cạnh đó có một hồ nước trong vắt, phong cảnh thật nên thơ.

Lính tráng lũ lượt kéo nhau ra hồ tắm giặt, nhưng vẫn mang theo súng, đề phòng Pốt tập kích bất ngờ. Bỗng, một đàn trâu dễ đến hai chục con từ trong rừng kéo nhau ra bờ hồ uống nước. Nhìn đàn trâu, con nào cũng to khỏe, béo tròn, lính ta muốn bắn lắm nhưng không dám, vì sợ vi phạm kỷ luật chiến trường.

Đúng lúc ấy, “cụ” Sinh, quê Quảng Ninh, Tiểu đoàn trưởng, mang quần áo ra tắm.

Lính ta thấy vậy mới thủ thỉ:

- Thủ trưởng ơi, đàn trâu kia ngon quá. Thủ trưởng cho chúng em bắn một con để đơn vị cải thiện nhé.

- Không được, vi phạm đấy.

- Thủ trưởng ơi, lâu quá rồi chẳng được ăn thịt, thèm quá. Với lại, giữa rừng thế này, đàn trâu hoang, biết của ai.

Tôi đang tắm gần đó cũng đế thêm:

- Chỉ có mỗi đơn vị mình giữa rừng thế này, đâu có ai biết, Thủ trưởng quyết đi.

Lúc đầu “cụ” không đồng ý, nhưng chắc thương lính vất vả mấy tháng nay. Thêm nữa, mấy thằng lính cứ nài nỉ khiến “cụ” động lòng. Đánh bài liều, “cụ” bảo:

- Súng đâu, đưa đây cho tao.

Một thằng lính đưa cho “cụ” cây AK báng gập vẫn lắp nguyên băng đạn. Cụ lên đạn cái “roạt” rồi hỏi:

- Bắn con nào chúng mày?

Mấy anh chỉ tay về phía đàn trâu rồi bảo “cụ”:

- Thủ trưởng bắn con nghé kia kìa.

Chẳng biết “cụ” không nhìn thấy, hay quê Quảng Ninh không gọi trâu non là nghé mà “cụ” hỏi:

- Con nghé là con nào?

Tôi nói đế:

- Kia Thủ trưởng. Con nghé kia, cái con sừng ngắn kia kìa.

Cụ Sinh bật nấc liên thanh, ngắm vào con nghé, bóp cò “tằng, tằng”.

Nghe tiếng súng, cả đàn trâu quây lại xung quanh con nghé. Con nghé chưa chết. Không biết làm gì, cụ đành cứ nhằm đàn trâu, điểm xạ 2 phát một. Đàn trâu bị đạn bắn, chạy tóa khắp nơi. Ba con bị dính đạn chết ngay tại chỗ.

Cụ bảo anh em về gọi các bộ phận ra lấy thịt trâu cải thiện.

Thương đàn trâu nhưng lúc ấy đói quá, cả đơn vị phải làm liều. Anh em xẻ thịt mấy con trâu mang về từng đại đội.

Tôi lấy một con dao lá lúa, rạch lớp da đùi một con, cắt lấy một tảng thịt nóng hổi mang về Tiểu đội. Anh em đang nấu cơm thấy tôi mang thịt về nhao nhao hỏi, tôi kể lại sự việc, ai cũng thích, vỗ tay đen đét.

Rồi, tảng thịt được cắt ra thành lát như bánh bích quy. Một nồi nước đun sôi sùng sục trên bếp, một bát bột canh được đặt lên giữa chiếc lá dừa…

Lính ta cứ cầm đũa, nhúng miếng thịt bắp vào nồi nước, khi đã tai tái là lấy ra, chấm bột canh ăn ngay tắp lự. Những miếng bắp trâu tái nóng ngon lắm, ngon kinh khủng.

Sau này, tôi được ăn rất nhiều món cao lương mĩ vị ở các nhà hàng sang trọng, nhưng tôi xin thề, chưa có món nào ngon hơn bữa ăn hôm ấy. Đó là bữa thịt trâu tái nóng ngon nhất trong đời.

Bốn mươi năm rồi, tôi vẫn cảm nhận được vị ngọt nơi đầu lưỡi của miếng bắp trâu nóng hổi ngày ấy. Đúng là “miếng ngon nhớ lâu”.

Nhớ mãi không quên được.