Hôm nay là ngày hội chợ ở Haltham, thị trấn nhỏ hoang sơ chìm trong cảnh hỗn độn ồn ào. Những con bò mộng to lớn với bộ lông xù xì và cặp sừng dang rộng đang bị lùa dọc theo con đường, hoảng loạn lao sầm vào bất kỳ kẻ lỡ đường nào vô tình chắn lối chúng. Những chú cừu hiền lành cùng đàn con lóc chóc chạy bên cạnh, đồng loạt cất tiếng kêu bê bê, nối đuôi theo sau, trong khi vịt và ngỗng quàng quạc kêu la, còn những cậu thợ cày và mấy cô hầu gái làng thì hò hét vào mặt nhau với thứ âm thanh hỗn tạp chẳng kém.
Cô Stafford cảm thấy thật may mắn vì bản thân đứng ngoài khung cảnh náo nhiệt đó.
Cô đang đứng trên lối đi mộc mạc, được tôn cao hơn mặt đường vài bước chân và bảo vệ bởi những cột xanh chắc chắn nối liền với nhau bằng dây xích sắt—nơi lũ trẻ trong vùng rất thích đu đưa. Lottie và Carrie Gribble, hai đứa trẻ được giao cho cô trông nom, đã chạy thẳng vào giữa vùng náo loạn ấy. Cô trông lo lắng chẳng khác nào gà mẹ có bày con nuôi tập bơi, trong khi vạt váy bằng vải cambric thanh nhã được cô kéo gọn lại sát người để tránh va chạm với đám đông lấm lem, miệng gọi giật hai đứa quay lại bên mình. Ngày hội chợ vốn là sự kiện lớn nhất trong tuần đối với cư dân Haltham, nhưng cô Stafford đến từ ngôi làng lân cận Deepdale, cách đó tận bảy dặm, và không quen với cảnh tượng xô bồ này. Cô tỏ vẻ khó chịu khi bị đám nông dân và mấy bà bán hàng huých cùi chỏ, xô đẩy để chen cho bằng được đến các sạp hàng, hoặc để ngắm nghía món đồ hấp dẫn bày biện trong tủ kính vì lợi ích của họ. Ở Haltham mỗi loại cửa hàng chỉ có một tiệm duy nhất, thế nên tinh thần cạnh tranh chẳng mấy gay gắt. Ông Spring, chủ tiệm văn phòng phẩm, đang đứng trước cửa, xoa tay cười tủm tỉm khi cô Stafford gọi với theo hai đứa trẻ nhà Gribble. Ông biết rất rõ về cô. Cô là giáo viên được cấp bằng của trường Deepdale, và toàn bộ bảng đá, vở tập viết, bút mực dùng cho nhà trường đều được mua tại cửa hàng của ông.
“À, cô Stafford,” ông cất lời, “hôm nay cô cần món gì trong tiệm tôi không? Tôi vừa nhận được một tuyển tập sách thánh ca tuyệt hảo đấy. Cô có muốn ghé vào xem thử không?”
“Chốc nữa nhé, ông Spring—thực ra tôi có một danh sách dài cần mua đây. Nhưng tôi phải đợi Lottie và Carrie Gribble đã. Chúng hư lắm, dám chạy tút sang bên kia đường. Mà ông biết bà Gribble khó tính đến thế nào rồi đấy.”
Ông Spring giơ hai tay và ngước mắt lên trời như ngầm ra hiệu rằng chẳng ai hiểu rõ điều đó hơn chính ông, nhưng ngay lúc ấy, một đám đông khá lớn đã kéo vào cửa hàng chuyên bán đủ loại đồ lưu niệm của ông, buộc ông phải rời đi để phục vụ họ. Chút nữa đây, sau khi tóm lại được lũ trẻ—hai sinh vật nhỏ bé, khó ưa ở tuổi lên tám và lên mười—cô Stafford mới bước theo sau và đứng đợi ở quầy cho đến khi ông có thể tiếp chuyện mình. Trông cô lúc ấy vô cùng nổi bật và khác biệt hoàn toàn với những người xung quanh. Thậm chí, cô không chỉ thu hút mà còn là một thiếu nữ rất xinh đẹp chừng hai lăm tuổi, nhưng dường như cô đã tốn không ít công sức để che giấu nhan sắc của mình. Cô chẳng thể giấu nổi làn da trắng mịn màng hay đôi mắt xanh thẫm với hàng mi dài, nhưng mái tóc nâu đỏ dày cộm lại được búi ngược lên trán một cách cực kỳ kém duyên ở đằng sau đầu, và cô đội một chiếc mũ rơm thô kệch gần như che khuất cả khuôn mặt. Dáng người mảnh khảnh của cô được khoác hờ hững trong chiếc áo dài bằng vải cambric màu tử đinh hương, khoác thêm chiếc khăn choàng mùa hè; thế nhưng, ẩn sâu bên dưới lớp trang phục quê mùa ấy vẫn tỏa ra một vẻ tao nhã không thể chối cãi—với những ai biết cách nhận ra các dấu hiệu—khiến người ta khó lòng tin rằng cô chỉ là một nữ giáo viên làng. Vài người ở Deepdale (hầu hết là phụ nữ) cho rằng ông Gribble và ông Axworthy (hai vị chấp sự của nhà thờ nơi đây) đã thiếu đi sự thận trọng vốn có khi thuê cô Stafford về quản lý việc giáo dục thế hệ măng non. Họ cho rằng cô còn quá trẻ, lại—chà, quả thực không phải là quá đẹp, vì họ chẳng thấy ở cô điểm gì thu hút—nhưng lại quá bồng bột và “lơ đễnh” để nắm giữ một vị trí đầy trách nhiệm như vậy, và họ tiên đoán chẳng có chuyện tốt đẹp nào xuất hiện từ việc này đâu. Cho đến nay, sự bồng bột ấy chưa hề lộ diện, nhưng tâm trí cô Stafford quả thực có vẻ thường xuyên lơ đễnh khỏi công việc hơn là gắn bó với nó. Cô vẫn miệt mài trải qua những công việc thường nhật tẻ nhạt ngày qua ngày với lòng tận tụy không lay chuyển, nhưng lại mang một vẻ mơ mộng, thẫn thờ như thể trái tim và khối óc chẳng đi chung một nhịp. Đôi mắt đẹp của cô cũng đượm buồn vô hạn, và khóe môi phảng phất một nét rũ buồn khó hiểu—nói đúng hơn là khó hiểu đối với những bậc bề trên luôn giám sát và theo dõi cô sát sao. Thật ra, còn điều gì mà cô Stafford có thể mong mỏi hơn những gì cô đang sở hữu cơ chứ? Một vị trí vô cùng xuất sắc và đầy trách nhiệm, làm giáo viên trường Deepdale, với ba gian phòng riêng biệt nằm trọn dưới một mái nhà, được miễn phí gas lẫn nước, cùng mức lương sáu mươi bảng một anh-kim mỗi năm. Chà, bản thân nó đã là một gia tài nhỏ rồi, và rất nhiều phụ nữ theo đạo đạo đức sẽ phải cảm thấy biết ơn vì điều đó. Và khi những phu nhân đã có chồng ở Deepdale thốt lên từ “đạo đức”, họ nhấn mạnh từ ấy đến mức khiến bất kỳ ai nghe thấy cũng tưởng rằng cô Stafford là một kẻ ngoại đạo. Dù sao đi nữa, cô cũng đã giành được vị trí này, nắm giữ nó, và giờ đây cô đang đứng tại quầy hàng của ông Spring với danh sách những vật dụng thiết yếu cho nhà trường trong tay.
“Thế thưa cô muốn mua những gì ạ?” ông Spring hỏi khi cô đến gần.
“Ồ, tôi cần nhiều thứ lắm, ông Spring, có lẽ tôi nên đợi cho đến khi ông phục vụ xong những vị khách khác. Không vội đâu. Tôi sẽ xem qua mấy cuốn sách tranh này trong lúc ông thảnh thơi hơn.”
“Cô giáo! Cô giáo ơi!” Carrie Gribble vừa kêu lên vừa giật mạnh tay áo cô, “mua cho chúng cháu mấy cuốn vở tập tính toán có bìa đỏ với xanh đi—nhé cô?”
“Những cuốn vở tập tính toán ấy, em yêu,” cô Stafford sửa lại với giọng trầm thấp. “Không; hôm nay chúng ta không cần mua gì cả. Các em phải đợi đến dịp khác.”
“Cô giáo ơi,” đứa phiền phức còn lại ré lên bằng giọng mũi lè nhè, “mua cho em một quả bóng đi. Em muốn lấy cái quả to đùng ở góc kia kìa. Bảo ổng với tay lấy xuống đi cô.”
“Lottie, im lặng ngay, em không được hỗn hào như thế. Cha em chưa cho phép cô mua bất cứ thứ gì cho em cả. Ai là người trả tiền cho quả bóng cơ chứ?”
“Sao cô không trả chứ?” đứa trẻ xấc xược đáp lại.
“Vì tôi không muốn làm thế,” cô Stafford kiên quyết đáp. “Ngồi xuống ngay và ngoan ngoãn vào; nếu không tôi sẽ mách bố em về hành vi này đấy.”
Hai đứa trẻ đành vâng lời, bởi trong thái độ của cô giáo có thứ gì đó khiến chúng không dám cãi lại; nhưng chúng vẫn ngồi ì ra đó với vẻ hậm hực, chăm chú theo dõi mọi diễn biến đang xảy ra bằng ánh mắt sắc bén nhất. Khi cô Stafford quay lưng đi để xem xét chồng sách thiếu nhi có minh họa, một vật gì đó khẽ chạm vào khuỷu tay cô. Vợ một người nông dân, vì quá nôn nóng chen lên trước để hỏi mua một lọ mực cùng cái quản bút, đã vô tình ép đứa con nhỏ đang bồng trên tay—một cậu bé mập mạp tròn trịa vừa tròn một tuổi—vào người cô giáo. Đứa bé khúc khích cười và bập bẹ. Cô Stafford quay lại nhìn nó, và một sự biến đổi kỳ diệu dường như xuất hiện trên nét mặt cô. Vẻ nghiêm nghị, gần như khó chịu, chắc chắn là đầy kiên nhẫn khi nãy cô dùng để nói chuyện với lũ trẻ nhà Gribble đã tan biến mất, thay vào đó là một nụ cười đượm buồn nhưng rạng rỡ tựa thiên thần. Cô vươn tay đặt lên mái đầu để trần của đứa bé. Thằng bé lại khúc khích cười đầy vẻ dễ mến. Cô Stafford cúi xuống lặng lẽ hôn lên má nó.
“Chà!” Lottie thì thầm vào tai Carrie, “cậu nhìn kìa, cô giáo đang thơm đứa bé đấy! Cô chưa từng thơm đứa nào trong bọn mình cả. Tớ sẽ mách mẹ ngay khi về đến nhà cho mà xem.”
Đúng lúc ấy, một người đàn ông lực lưỡng mặc bộ đồ bằng vải sẹ xanh, bên dưới chiếc áo khoác phanh ngực có thể nhìn thấy chiếc áo len đan không tay, lững thững bước vào cửa hàng nhỏ. Vì không thể chen nổi đến quầy, hắn ta gân cổ hét lớn:
“Này ông chủ. Đưa tôi đôi tờ giấy với mấy phong bì xem nào? Hôm nay tôi mới vào thị trấn, chẳng tài nào lấy được đồ đạc trong rương. Ôi trời!”—hắn tiếp tục nói khi thoáng thấy khuôn mặt cô Stafford bỗng tái xanh ngắt từ lúc hắn bước vào—“Chúa phù hộ và cứu rỗi chúng con! Là phu nhân đây mà.”
“Không, không!” cô Stafford kêu lên, lùi phắt lại khi người lạ giơ tay ra, “anh nhầm rồi. Chắc anh nhầm sang người khác đấy.”
“Nhầm sao được!” người đàn ông—rõ ràng là một hải thủ—lặp lại, “nhầm thế nào được thưa phu nhân! Dù có hóa thành tro tôi cũng nhận ra bà trong số cả ngàn người.”
Cô giáo liếc nhanh về phía góc phòng, nơi mấy đứa trẻ nhà Gribble đang trợn tròn mắt há hốc mồm lắng nghe, và dường như chợt suy nghĩ lại về ý định ban đầu của mình.
“Tất nhiên rồi,” cô nói với một nụ cười đầy căng thẳng, “bây giờ thì tôi nhận ra anh rồi—rất rõ—và—và—tôi có chuyện muốn nói với anh. Ra đây nào; chúng ta có thể mua sắm tiếp sau cũng được,” rồi cô lách cửa bước ra ngoài đứng bên lối đi.
“Anh từ đâu tới vậy?” cô cất lời bằng giọng run rẩy ngay khi chỉ có hai người bọn họ.
“Thì thưa phu nhân—” hắn bắt đầu.
“Ồ, xin anh đừng gọi tôi bằng cái tên đó nữa,” cô ngắt lời. “Ở đây người ta chỉ biết tôi với cái tên cô Stafford. Tôi là giáo viên ở Deepdale, và tôi muốn quên đi mọi thứ khác.”
“Tôi hiểu rồi,” người thủy thủ đáp. “Và hy vọng cô đang sống tốt, khá thoải mái chứ.”
“Ồ, vâng, tôi có sự bình yên, và đó là tất cả những gì tôi hằng phấn đấu. Brunt, anh không được kể với bất kỳ ai là đã gặp tôi ở đây đâu đấy.”
“Chà, tôi cũng chẳng biết có dịp nào để nói chuyện đó không nữa. Việc tôi chạm trán cô ở đây hoàn toàn là tình cờ. Tôi vừa từ Trung Hoa về, và nghĩ ghé qua thăm u già một chút trước khi lại ra khơi. Khi đến Haltham, tôi phát hiện ra mình không thể bắt kịp chuyến tàu đi Bonnysett (đó là quê nhà chúng tôi) cho đến sáu giờ sáng mai, thế nên tôi tính đi dạo một vòng quanh chợ. Ai ngờ lại đụng độ với cô—mà ơn Chúa!—trông cô chẳng già đi chút nào sau ngần ấy chuyện xảy ra.”
“Phải, phải; nhưng tôi không thể nán lại lâu được. Tôi đi cùng mấy người bạn, và họ có thể gọi tôi bất cứ lúc nào.”
“Và cô lại làm giáo viên sao. Chà, nghĩ lại xem nào. Trên con tàu Lily of Christiansand thuở ấy, có mấy ai ngờ tới chuyện này, phải không cô?”
Cô Stafford rùng mình rõ rệt.
“Ồ, đừng nhắc đến chúng nữa—những ngày tháng khủng khiếp ấy! Tạ ơn Chúa vì chúng đã chấm dứt vĩnh viễn. Tạm biệt, Brunt nhé. Chúc anh vạn sự hanh thông, nhưng tôi phải đi đây.”
“Dù sao tôi cũng muốn nói chuyện đôi câu với cô chứ,” Seth Brunt vừa nói vừa vuốt ve bộ râu xồm xoàm của mình. “Đã vô tình gặp lại nhau thế này, tôi có một hai điều muốn kể cho cô nghe, tôi nghĩ cô nên biết.”
“Không phải chuyện về hắn ta đấy chứ!” cô thốt lên, đôi mắt ngập tràn sợ hãi.
“Vâng, thưa phu nhân—à xin lỗi, ý tôi là cô Stafford—về hắn ta. Nghe xong cũng chẳng đến mức mất mạng đâu cô, với lại tôi vốn là bạn của hắn, và mãi mãi vẫn thế. Nào, tối nay tôi có thể gặp cô ở đâu đây?”
Khuôn mặt cô tái mét, nhưng cô vẫn đứng vững tại chỗ.
“Không ở đâu cả. Không thể nào đâu. Tôi sống cách đây cả dặm cơ mà. Anh không đến được đâu. Xa lắm.”
“Ồ, không đâu, chẳng xa mấy đâu. Tối nay tôi sẽ đi bộ đến.” Sau đó, nhận thấy sự bối rối của cô, hắn nói thêm: “Cô sợ gì thế?”
“Sợ gì chứ,” cô kiêu hãnh đáp. “Giờ thì chẳng còn gì có thể làm hại tôi được nữa.”
“Cô nói phải đấy, thưa phu nhân. Cô sống một mình à?”
“Đúng vậy, hoàn toàn một mình. Ngay cả cô bé hầu phòng của tôi cũng về nhà với mẹ nó vào ban đêm. Nếu anh bắt buộc phải nói chuyện với tôi, hãy tìm tôi sau bảy giờ tối tại ngôi trường ở Deepdale. Chỉ có điều, đừng hé môi nói chuyện này với bất kỳ ai, nếu anh từng có chút tình cảm với tôi.”
“Cô thừa biết là tôi có tình cảm—và vẫn đang quan tâm đến cô mà,” Brunt cộc cằn đáp lại khi cô quay trở vào trong cửa hàng.
Ánh mắt đầy vẻ lo sợ đầu tiên của cô hướng thẳng về phía lũ trẻ nhà Gribble đáng ghét đang thì thầm và nham nhở cười với nhau.
“Nào, ông Spring,” cô vừa nói vừa chìa tờ giấy ra cho ông bằng bàn tay run rẩy, “đây là những món đồ tôi cần. Ông đóng gói ngay giúp tôi để mang về trên chiếc xe ngựa nhẹ của ông Gribble nhé?”
“Cô giáo ơi,” Lottie vừa nói vừa níu lấy vạt váy cô, “cái chú có bộ râu dài là ai thế ạ?”
“Không phải người mà em quen đâu, em yêu,” cô Stafford điềm tĩnh đáp, dẫu khuôn mặt đã đỏ bừng vì bực bội.
“Ôi, mặt cô đỏ tít lên kìa!” một đứa khốn khổ khác la lên. “Chắc chú ấy vừa mắng mỏ cô phải không? Chú ấy là họ hàng của cô à, cô giáo? Cháu với Lottie chẳng bao giờ để cho anh họ Tom mắng bọn cháu đâu. Cậu ta mà dám bén mảng đến là bọn cháu đấm cho chạy mất dép luôn. Phải thế không Lottie? Ôi, kìa bố với xe ngựa tới rồi. Đi thôi cô giáo, chúng mình về nhà nào,” và thế là hai sinh vật ấy ba chân bốn cẳng chạy vụt đi, trèo lên chiếc xe ngựa vừa đỗ lình xình trước cửa.
Ông Gribble ngồi trên xe với vẻ ra điều ta đây ta đây. Ông là một người đàn ông thấp bé, có khuôn mặt hốc hác như chồn lùi và đôi mắt kém minh mẫn, thế nên ông buộc phải dùng thái độ để bù đắp cho sự uy nghi mà tạo hóa đã không ban tặng cho mình. Ông kết hôn muộn màng, và hai cô con gái là kết quả duy nhất của cuộc hôn nhân ấy. Thật tiếc khi chúng lại là con gái, bởi chúng đã thừa hưởng vẻ ngoài già trước tuổi cùng nét chung chung thiếu duyên dáng của người cha, lại kèm theo tính tình khó chịu. Dù sao đi nữa, nếu có tới ba ông Gribble trên cõi đời này thì quả là quá sức chịu đựng. Ông là một thương gia buôn ngũ cốc đã nghỉ hưu, nhưng vẫn còn chút cổ phần tại cửa hàng ở Haltham, nơi ông ghé qua vào mỗi dịp chợ phiên. Thông thường, bà Gribble với chiếc mũ nhung kỳ lạ đội quanh năm suốt tháng sẽ ngồi uy nghi bên cạnh ông, nhưng hôm nay bà không thể đến được, thế nên ông đã nhường chỗ trống ấy cho cô Stafford. Ông ra điều rằng việc cho cô đi nhờ xe về Haltham là một ơn huệ lớn lao, nhưng thực chất ông chỉ rủ cô đi để cô trông chừng đám con quỷ sứ của mình mà thôi. Đó không phải là lời mời mọc đi nhờ xe duy nhất mà cô nhận được trong ngày, dẫu cô thấy đó là lựa chọn kín đáo và an toàn nhất để chấp nhận. Thế nhưng cô căm ghét ông Gribble, và khi bước ra từ tiệm văn phòng phẩm để nhập bọn với ông, ánh mắt cô dường như đã tố cáo điều đó.
“Nào, cô Stafford,” ông cáu kỉnh cất giọng, “lên xe ngay đi, đừng để con ngựa cái phải đợi. Sáng nay nó dừng lại mấy bận rồi,âm tính đâm ra bứt rứt đấy.”
Ông ta chẳng mảy may dịch chuyển chỗ ngồi, cũng chẳng thèm giúp đỡ cô chút nào. Gói đồ từ tiệm văn phòng phẩm đã được nhét gọn dưới ghế, cô đành chuẩn bị bước lên chiếc xe ngựa cọc cạch cũ kỹ, và để làm được điều đó, cô phải bước xuống mấy bậc thang gồ ghề được đục đẽo ngắt quãng từ lối đi cao xuống lòng đường.
“Để tôi giúp cô nhé, cô Stafford,” một giọng nói trẻ trung, vui vẻ vang lên.
Ông Gribble ngoắt đầu nhìn nhanh về phía kẻ mới đến, còn nữ giáo viên thì đỏ bừng mặt. Đó là một người đàn ông chừng hăm bảy tuổi, mặc chiếc áo khoác nhung màu nâu cùng quần lửng tới dưới đầu gối. Đôi tất len cao cổ làm nổi bật đôi chân săn chắc, cân đối; chiếc khăn lụa trắng thắt hờ hững quanh cổ cùng bông hồng cài trên khuy áo chứng tỏ anh ta là một kẻ chưng diện theo kiểu nhà quê chính hiệu. Anh ta sở hữu gương mặt cởi mở, chân thật, nước da cùng đôi mắt trong trẻo, và nụ cười rạng rỡ—nói tóm lại, anh ta chính là hình mẫu lý tưởng của một chàng nông dân trẻ tuổi khỏe mạnh, ưa nhìn, lại sở hữu trí tuệ tương đối bên cạnh những nét thu hút về ngoại hình.
“Chào anh Rushton,” ông Gribble cất tiếng lạnh lùng.
“Xin sẵn sàng phục vụ,” chàng trai vừa nói vừa đưa tay ra giúp cô Stafford bước xuống những bậc thang gãy khúc, rồi tiếp tục: “Ơ kìa cô Stafford, sao cô phản bội thế nhỉ. Cô từ chối không chịu đi xe cùng tôi chiều nay cơ mà, thế mà giờ tôi lại bắt gặp cô đang tình tứ với lão Gribble thế này.”
“Anh Rushton, làm ơn nhớ cho là các con gái tôi đang có mặt ở đây nhé,” ông Gribble nói với giọng điệu hùng hồn.
“Mấy cục cưng xinh xắn! Chuẩn luôn rồi đấy,” Hal Rushton thản nhiên đáp. “Cô bỏ lỡ khối thứ hay ho đấy, cô Stafford ạ. Con ngựa mới tuyệt vời hoàn hảo luôn. Tôi phi đến đây chỉ trong bốn mươi phút. Cô ngồi cái xe này sướng hơn nhiều chứ ngồi xóc nảy trên chiếc xe ngựa cọc cạch này nhiều.”
“Ý anh là định rủ cô Stafford lên xe ngựa của anh để đi Haltham chứ gì?” ông Gribble chen ngang, lông mày nhướng ngược lên.
“Tất nhiên rồi. Giống hệt như cách ông rủ cô ấy lên xe ngựa của ông vậy. Khác biệt gì đâu cơ chứ, ông Gribble?”
“Khác biệt một trời một vực chứ anh bạn trẻ. Tôi là người đã có gia đình!”
Hal Rushton bật cười lớn một hồi lâu. “Ồ, mấy ông có vợ rồi đấy à!” anh ta mở lời. Nhưng ông Gribble chẳng thèm ở lại nghe cho hết câu. Cô Stafford đã ổn định chỗ ngồi, và lão quất roi thúc con ngựa già, phóng vụt đi khỏi nơi đó. Tuy nhiên, ngay khi vừa rời khỏi thị trấn, lão liền quay sang bàn chuyện vừa rồi.
“Tôi hy vọng, cô Stafford,” lão nói, “rằng cô sẽ không dây dưa thân thiết với anh chàng Rushton đó. Theo quan điểm của tôi, cậu ta không phải là một mối quen biết tốt đẹp gì cho bất kỳ thiếu nữ nào, và là nguồn cơn gây ra biết bao phiền muộn cho người mẹ kế đáng kính cùng người em trai tật nguyền của cậu ta, cậu Edward Snaley.”
“Tôi nghĩ anh ấy cực kỳ rộng lượng và tử tế với cả hai người bọn họ,” cô Stafford ấm ức đáp lại; dẫu rằng cô đã chấp nhận một vị trí sống phụ thuộc, nhưng cô chẳng đời nào để cho bất kỳ ai trèo lên đầu lên cổ cả. “Cậu Snaley chẳng có họ hàng máu mủ gì với anh Rushton cả, thế mà cậu ta vẫn hưởng trọn mọi đặc quyền như một người anh em ruột tại nông trại Highbridge. Ít có thanh niên nào làm được nhường ấy cho người khác; và khi anh Rushton kết hôn, tôi đoán vị trí của cậu Snaley sẽ thay đổi đáng kể đấy.”
Ông Gribble quay phắt người lại trừng trừng nhìn cô. “Ái chà chà!” lão ta thốt lên. “Xem ra cậu thanh niên kia đã kiếm được một luật sư cừ khôi biện hộ cho mình rồi đấy, cô Stafford ạ. Đồng thời, tôi cũng phải đề nghị cô chấm dứt việc qua lại với cậu ta ngay.”
“Tôi không nghĩ rằng,” cô lạnh lùng đáp, “tôi phải chịu trách nhiệm trước bất kỳ ai về việc lựa chọn bạn bè của mình đâu, ông Gribble ạ.”
“Ồ, có đấy, thưa cô. Vị trí cô đang nắm giữ tại Deepdale rất đỗi quan trọng, và nhiệm vụ của tôi cùng các vị chấp sự trong nhà thờ, chưa kể đến mục sư Measures cùng phu nhân đáng kính của ông ấy, là phải đảm bảo rằng tâm hồn của đám trẻ dưới quyền cô không bị vấy bẩn. Chúng không được phép tiếp xúc với bất kỳ ai có khả năng làm ô uế hay lay chuyển chúng. Anh Rushton không phải là một người sùng đạo, cô Stafford ạ, và chẳng phải là bạn bè thích hợp gì cho cô đâu.”
“Học sinh của tôi chắc chắn không tiếp xúc với anh ấy hay bất kỳ ai khác đâu,” cô Stafford đáp lại. “Ông thừa biết là chẳng có ai (trừ những người có quyền hợp pháp) bước chân vào phòng học cả.”
“Đương nhiên rồi. Tôi thể nào chẳng nghe ngóng được nếu có chuyện đó xảy ra,” ông Gribble nói, liếc nhìn bọn đứa con mặt mũi quắt quéo đang chăm chú lắng nghe cuộc tranh luận giữa ông và ‘cô giáo’. “Nhưng những quan điểm và tư tưởng của anh Rushton có thể làm cô lay động, và thông qua cô lại tác động đến những đứa trẻ ngây thơ được phó thác cho cô chăm sóc. Không thể thế được, cô Stafford ạ—tuyệt đối không được phép thế.”
Cô thiếu nữ khinh thường chẳng thèm đáp lời thêm câu nào, cứ thế ngồi lặng thinh và đầy phẫn nộ bên cạnh lão trong suốt chặng đường còn lại, thỉnh thoảng mới buông vài câu trò chuyện với một trong hai đứa nhỏ. Cứ mỗi phút trôi qua, cô lại nơm nớp lo sợ chúng sẽ bỗng nhiên buột miệng nhắc đến người đàn ông có bộ râu dài kia, nhưng may sao chúng vẫn đủ khôn ngoan để không khơi mِào chuyện đó trước mặt cô. Lúc này, cô thực sự ước gì mình đã không cho phép Seth Brunt đến thăm, nhưng ngặt nỗi cô hầu như chẳng biết cách nào để từ chối một người quen cũ. Cuộc đời đôi khi chứng tỏ là một câu đố quá ư hóc búa đối với cô gái tội nghiệp, và cô vẫn chưa tìm ra lời giải đáp để sống sao cho thật êm đềm thoải mái. Sự độc tài vặt vãnh của ông Gribble, ông Axworthy cùng các bà phu nhân ở Deepdale thường xuyên giày vò tâm can cô, khiến cô ước gì mình chưa từng nhận chiếc công việc này; nhưng đó là miếng cơm manh áo, và cô đang khao khát cả hai điều ấy đến cùng cực. Deepdale, đúng như cái tên của nó, nằm lọt thỏm trong một thung lũng, và một khi con ngựa già bắt đầu chúi mũi chạy xuống dốc, nó đánh hơi thấy chuồng nhà và việc kìm hãm nó lại trở nên vô cùng khó khăn. Ngôi trường nằm gần nhà thờ, cách biệt hẳn nửa dặm so với căn biệt thự mới tinh mà ông Gribble đã dọn về ở ẩn sau khi giải nghệ. Lão giật phắt cương dừng lại ngay trước cửa.
“Nào cô Stafford, làm ơn nhanh chân lên nhé,” lão quát lên y hệt như lúc cô chuẩn bị bước lên xe. “Jennie sẽ chẳng thèm đứng lại dù chỉ một giây khi đã về gần đến nhà đâu. Nhảy xuống đi nào. Lottie, ném gói đồ cho cô giáo mau. Đúng rồi đấy,” và đoạn buông lỏng dây cương, lão chuồn thẳng trước khi cô kịp thốt lên lời “cảm ơn”.
Cô nhặt gói văn phòng phẩm nặng trịch lên rồi chậm rãi bước vào ngôi trường vắng tanh vắng ngắt. Dĩ nhiên hôm nay là buổi nghỉ nửa ngày, nếu không thì cô đã chẳng thể đi Haltham được rồi. Khi bước qua hiên nhà kiểu Gothic bằng đá xám, cô mở khóa cánh cửa bên trái và bước vào phòng riêng của mình. Ngay cả nơi đây cũng trống hoác. Đứa bé hầu phòng chuyên phụ giúp cô đã được xin phép về nhà sớm từ trưa hôm nay và để lại nhiệm vụ buổi tối cho chủ nhân. Cô Stafford đặt gói đồ lên bàn, cởi chiếc mũ rơm cùng khăn choàng ra, rồi tất bật chuẩn bị một tách trà.