Hai phương châm sống của Trump, “Luôn trả thù” và “Trả lại nhiều hơn cái đã nhận”, (40) được ông sử dụng một thời gian ngắn chỉ sau khi cha ông qua đời năm 1999 ở tuổi 93. Hơn 600 người phủ kín nhà thờ Marble Collegiate tại Manhattan, cách xa khu ngoại ô nơi Fred cha sống và các tòa nhà do ông sở hữu. Trong số những người lên phát biểu có cháu trai cùng tên với ông, Fred Trump III, cháu họ Donald, con trai của Fred Jr. Người này đã miêu tả về ông mình như một người rộng lượng luôn chăm sóc người khác. Ngày hôm sau, vợ của Fred III, Lisa, người đã tham dự buổi lễ, trở dạ.
Chưa đầy 48 giờ sau khi ra đời, William Trump bắt đầu co giật. Vài tháng sau, đứa trẻ ngừng thở hai lần. Chi phí chạy chữa lúc này lên đến hơn 300.000 đô la. Ngay sau sự việc, em trai của Donald, Robert, đã gọi cho Fred III khuyên đừng lo lắng, toàn bộ chi phí điều trị sẽ được chi trả. Thì ra trong nhiều thập kỷ, Fred Trump cha đã đóng bảo hiểm y tế cho từng thành viên trong gia đình thông qua dịch vụ công ty của ông Apartment Management Associates.
Luật sư của gia đình Trump đã gửi một chỉ thị đặc biệt, chính sách y tế gia đình – nằm trong dịch vụ kinh doanh của gia đình, chi trả “toàn bộ chi phí liên quan đến việc chăm sóc William, không giới hạn bất kỳ nội dung nào (tỷ lệ, số lần ghé thăm bệnh, hay mức trần chi phí)… nếu được Chỉ thị này xem là cần thiết… (41) Chỉ thị này sẽ có hiệu lực đến khi chỉ thị khác được thiết lập”. Văn bản được làm ngày 19 tháng Bảy năm 1999, chỉ 24 ngày sau khi Fred cha qua đời.
Ngay sau đó, di chúc của Fred cha được tòa thụ lý. Các con của Fred Jr. (Fred III và các anh em) phát hiện ra rằng họ không sở hữu cổ phiếu thừa kế1.
1 Từ gốc “Anticipated share of estate”.
Truyền thông đưa tin tài sản để lại của Fred cha có giá trị từ 100 triệu đến 300 triệu đô la. Và con số thực sự chắc chắn còn lớn hơn nữa. Những người giàu có chuẩn bị về cái chết của họ thường sắp đặt hay tính toán thường xuyên về quyền sở hữu tài sản để cơ quan thuế có thể chấp nhận những con số thấp hơn nhiều so với tỷ giá thị trường. Thường thì bằng cách làm rối cấu trúc tiền thừa kế, khiến các cá nhân nhận thừa kế khó sử dụng tiền mặt. Điều này làm giảm tiền thuế xuống dưới hai phần ba giá trị thật.
Fred Trump cha đã hợp pháp hóa di chúc của mình vào năm 1984 sau cái chết của người con trai lớn Fred con. Để lại khối tài sản kếch xù cho bốn người con còn lại là Donald, Maryanne, Robert, và Elizabeth. Nhưng di chúc cuối cùng của ông, hợp pháp năm 1991 – trước khi ông được chẩn đoán mắc bệnh mất trí Alzheimer năm 1993 – lại tách bớt phần lớn số tiền này ra. (42) Phần nhỏ trong phần tài sản thứ năm này để lại cho các cháu của ông, trong đó Fred III và em gái Mary (người được đặt tên theo vợ của Fred cha) chỉ nhận được 200.000 đô la, tương đương với tất cả những đứa cháu khác.
Vị luật sư đã từng nhắc nhở thế hệ thứ ba của gia đình về việc tranh chấp tài sản nếu họ mất quyền thừa kế. (43) “Căn cứ vào khoản thừa kế”, ông viết, việc chỉ để lại cho con cái của Fred Jr. một khoản tài sản nhỏ “chẳng khác nào tước quyền thừa kế của chúng. Mọi người có thể yêu cầu được nhiều thừa kế hơn để tránh các lo lắng về bệnh tật sau này”. Vị luật sư trước đây đã đề nghị Fred cha điền một bảng thừa kế thường nhật miêu tả những ý định của ông. (44) Trong đó bao gồm hai hộp cho biết liệu ông muốn để lại nhiều tiền cho con của Fred Jr., Fred III và Mary hay không. Nhưng Fred cha đã không kiểm lại chúng.
Khi Fred III, Mary, và mẹ của họ, Linda, biết về di chúc, họ đã đưa vụ việc ra tòa – xác nhận về việc lường trước vấn đề của vị luật sư. Họ quả quyết cho rằng Fred cha đã không tỉnh táo và chữ ký của ông trên bản di chúc ngày 18 tháng Chín năm 1991 là do “bị lừa và gây sức ép thái quá” từ Donald và những người anh em khác.
Yêu cầu con cái của người con trai trưởng phải được thừa kế một phần năm gia tài.
Phản ứng của Donald Trump lúc này rất nhanh gọn và đầy căm thù. Ngày 30 tháng Ba năm 2000, chỉ một tuần sau khi vụ kiện được thụ lý, Fred III nhận giấy chứng thực rằng toàn bộ trợ cấp y tế sẽ ngưng vào ngày 1 tháng Năm. Đối với đứa bé William, đó là một án tử được báo trước.
Mẹ của William, Lisa Trump trả lời báo New York Daily rằng cô đã “bật khóc” khi biết tin con trai mình rơi vào tình cảnh hiểm nghèo này. (45) Vợ chồng họ đã đâm một đơn kiện mới. Họ không gửi lên tòa án thành phố Queens - nơi chịu ảnh hưởng lâu dài của gia đình Trump - mà sang Nassau của Long Island. Một thẩm phán đã ký lệnh duy trì chi phí y tế cho đến khi vấn đề có thể được giải quyết. (46)
Fred III cho biết: “Bạn phải cứng rắn trong gia đình này. Tôi có tính cách mà cha tôi đáng ra phải có. Tôi sẽ nắm chặt cò súng. Tôi nghĩ mọi chuyện đang bị chệch hướng”. Fred III cũng nhận xét về cô chú bên nội của mình: “Họ là những người thiếu ấm áp và mờ nhạt.
Họ chưa bao giờ đến thăm William tại bệnh viện. Gia đình tôi lấy nỗi đau đớn này làm "trò vui".
Trong khi đó Mary cho rằng vấn đề nằm ở tiền, tất nhiên, đó là điều trọng yếu đối với ông nội cô và bốn người con còn sống của ông. “Đối với gia đình này, sẽ thật ngu ngốc khi nói rằng tiền chẳng làm được gì”, cô chia sẻ. “Nhưng với tôi và anh trai, tiền có thể làm được rất nhiều thứ với phần thừa kế của cha chúng tôi. Ông ấy đã được sinh ra, đã sống, ông ấy là đứa con lớn nhất của họ. Và William là cháu trai của cha tôi. Nó là một phần không thể thay thế được của gia đình. Thằng bé cần nhận được nhiều sự chăm sóc hơn để đảm bảo tính mạng”.
Cũng trả lời với phóng viên Evans từ báo New York, Mary Trump cho rằng: “Các cô chú của tôi nên biết xấu hổ. Nhưng tôi chắc họ không làm vậy”.
Phóng viên Evans đã phỏng vấn Donald Trump về vấn đề này. Ông cho biết khi nhận được tin về vụ kiện di chúc, phản ứng của ông chỉ là “Tại sao chúng ta phải tiếp tục trợ cấp y tế cho thằng bé?”
Dưới sức ép vì bị dư luận đánh giá là người có trái tim sắt đá khi ngưng cấp bảo hiểm y tế cho một đứa trẻ ốm yếu, Trump vẫn không hề dao động. “Tôi không giúp được. Phải lạnh lùng khi ai đó kiện cha của tôi”, ông đáp trả. Trump sau đó đưa ra phát ngôn cho thấy rõ khoảng cách địa vị giữa ông và người cháu họ. Gửi đến Fred III, Donald nói: “Nếu cậu chịu tới gặp tôi, mọi thứ có lẽ sẽ khác hẳn… Nó làm tôi thấy thất vọng. Về bản chất mà nói, các người đã kiện cha tôi. Nhưng tôi thì không sợ điều đó”.
Donald nói rằng ông ấy chỉ làm theo ước nguyện của cha. (47) “Tôi đã giúp Fred III rất nhiều năm. Sự việc chỉ là vì di chúc của cha tôi. Ông ấy chỉ còn bốn người con, và đó là những người mà ông ấy muốn trao quyền thừa kế”.
Trump chưa từng kể rằng ông hay các anh em đã làm tròn bổn phận đạo đức gia đình, chia sẻ với người cháu Fred III vì vụ di chúc, đặc biệt ngay thời điểm ông nhận thêm hàng triệu đô vì tài sản được chia thành bốn thay vì thành năm.
Maryanne Trump Barry cũng vậy. (48) Cô nói rằng Mary và Fred III là “những đứa cháu hay vắng mặt” vì ông bà chỉ nhìn thấy chúng vào các kỳ nghỉ.
Donald, khi khai báo trước tòa, nhấn mạnh rằng các con của Fred Jr. đã nhận được rất nhiều từ tài sản của gia đình. “Chúng sống như vua và hoàng hậu vậy. Hai người họ không hề bị cho ra rìa”.
Nhiều năm sau, khi đang tranh cử vị trí ứng viên Đảng Cộng hòa, Trump lại được hỏi về vụ tranh chấp và ngừng cấp phí điều trị cho William. (49) Trump không hề cảm thấy có lỗi, cái nhìn kiên định trong vấn đề này của ông là không việc gì phải xin Chúa tha thứ. “Tại sao tôi phải cầu xin sự tha thứ khi tôi chẳng làm gì sai?”, ông hỏi một thính giả đạo Tin lành ở bang Iowa hồi năm 2015. Báo Christian Post sau đó đăng bài về sự kiện kèm chú dẫn “lòng trung thành tuyên thệ với Chúa” của Trump.
Trump nói rằng vì vụ kiện đã khiến ông cắt trợ cấp y tế. (50) “Tôi giận vì họ đâm đơn kiện”, Trump trả lời phóng viên Jason Horowitz.
Ông nói rằng các con của anh trai bị xóa tên thừa kế không phải vì ông và các em tác động vào cha mình, mà vì Fred cha có “ác cảm kinh khủng” với cô con dâu tiếp viên hàng không.
Nó làm ông liên tưởng tới bà nội mình khi không chấp nhận cho Fredrich cưới mẹ ông, Elizabeth Christ.
Trump luôn nói rằng vụ tranh chấp đã được dàn xếp “ổn thỏa”. Phía Fred III và mẹ cũng không đưa ra thêm lời bình luận nào – vì tòa đã yêu cầu hai bên phải ngừng chỉ trích nhau trên truyền thông. Nhưng không ai biết từ “ổn thỏa” là như thế nào vì hồ sơ đã đóng lại. Cũng như không ai biết rằng liệu có bất kỳ trợ cấp chăm sóc suốt đời nào cho William hay không, chỉ biết bệnh tình của đứa trẻ sau này biến chứng sang bệnh bại não.
Áp dụng tư tưởng trả thù với cả máu mủ ruột rà, một quan niệm đối lập hoàn toàn với niềm tin trong Cơ đốc giáo, đã dẫn tới sự chia rẽ sâu sắc giữa Trump và gia đình. Có một điều đáng chú ý, Trump lại quan hệ thân thiết trong nhiều năm với người được xem là vô cảm và xấu xa nhất, người thầy cũng xem việc trả thù là phương sách tối ưu, người cha thứ hai của Trump: Roy Cohn khét tiếng.
